فایل پاورپوینت کامل اجتهاد قله دست یافتنی یا نیافتنی؟

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اجتهاد قله دست یافتنی یا نیافتنی؟ :

امروزه در حوزه های علمیه، اجتهاد در یکی از قلل رفیع ودست نایافتنی مرجعیت قرار دارد. اوحدی از علما هم شاید به سختی بتواند به این قله صعود نماید، البته بگذریم از کسانی که به سبب جهت گیری های سیاسیشان، آنان را آیت الله می نامند (به نظر می رسد این عنوان مشیر به مجتهد بودن آن شخص باشد) یا به راحتی در مراکزی نفوذ می کنند که شرط ورود به آن جا، اجتهاد می باشد.

اما در موارد دیگر یعنی بین بزرگان وصاحب نظران حوزه، به سختی موصوفی به این صفت متصف می گردد و کسی به راحتی نمی تواند یا نمی خواهد یا نمی گذارند که به این عنوان معنون گردد.

اینکه ریشه این مساله در چیست؟ آیا مشکل دارای یک ریشه دینی است یا ریشه در رسومات عرفی حوزه دارد، باید در مقامی دیگر مورد بحث و بررسی قرار گیرد و نیازمند به یک نوشتار طولانی ومفصل است، اما در لابه لای این مباحث به نظر می رسد تبیین نظر امام خمینی (ره) و نگاه ویژه ایشان، بتواند به حل این مساله کمک نماید. قبل ازآن، ابتدا نگاهی اجمالی در تاثیرات این مساله، بر روند آموزشی طلاب می اندازیم و سپس مشخص خواهد شد که تببین این نظریه چه تاثیراتی درحل برخی از معضلات آموزشی حوزه خواهد گذاشت.

اساس حوزه و یکی از اهداف اصلی شکل گیری نهاد روحانیت، محول کردن اجتهاد وفقاهت به طلاب مستعد می باشد و تمام امور دیگر در حوزه از این ریشه تغذیه می شوند؛ اما امروزه معمولا طلاب چون این هدف را بسیار دور و دست نایافتنی می بینند سعی می کنند از این مسیر خارج گردند و مشغول اهداف جانبی دیگرمی شوند، در نتیجه حوزه فقط توانسته مساله گویانی مسلط تربیت کند! و طلبه های مستعد را از این مسیر منصرف گرداند و تولید علوم اسلامی را، به پایین ترین حد برساند تا جایی که ناکارآمدی علوم حوزوی حتی در میان برخی از حوزویان ومدرسان هم به قطعیت رسیده است. البته بی شک این سخن کلیت تام وتمام ندارد و فقط ناظر به روند آموزشی وبرخی رسومات نانوشته حوزه می باشد و فضلا ودانشمندانی ماهر وتوانا در حوزه (حتی با این سیر آموزشی ناقص) پرورش داده شده اند.

اما اگر این مسیر طولانی حذف شود وصعود به این قله، دست یافتنی گردد، می توان یک شورعلمی جدی را به حوزه تزریق نمود و در مسیر تولید علم، حوزه نقش بسزایی را ایفا نماید، ودر این هنگام حوزویانی مستعد با اعتماد به نفس و حس ارزشمندی که در وجود آن ها شکل گرفته است، موجبات بار آوری درخت اجتهاد را فراهم می کنند.

مفهوم اجتهاد دارای تعاریف مختلفی می باشد، گروهی آن را تلاش در جهت به دست آوردن ظن به حکم شرعی (یا حجت برحکم شرعی) معنا کرده اند. «أمّا فی الاصطلاح فقد عرّفوه ب‍استفراغ الوسع لتحصیل الظن بالحکم الشرعی، التنقیح فی شرح العروه الوثقی؛ الاجتهادوالتقلید، ص:»

«استفراغ الوسع فی تحصیل الحجّه علی الحکم الشرع، الاجتهاد و التقلید (أنوار الأصول)؛ ج ، ص:»

اما برخی هم اجتهاد را صرفا قدرت وتوانایی بر استنباط احکام دانسته اند. «و من هنا فسره المتأخرون- من أصحابنا- بأنه ملکه یقتدر بها علی استنباط الأحکام الشرعیه، التنقیح فی شرح العروه الوثقی؛ الاجتهادوالتقلید، ص: » وبه این نکته اشاره کرده اند که در این صورت اجتهاد در مقابل احتیاط و تقلید قرار ندارد ویک نوع کارشناسی به شمار می آید وطبیعتا از آثار اجتهاد مرسوم(که نوعی منصب دینی وارزشی) خالی است.

حضرت امام خمینی (ره) نیز به این نوع از اجتهاد نظر دارند که تبیین و تحلیل نظر امام خمینی (ره) در این مساله بدین شرح است: ایشان درابتدای رساله اجتهاد وتقلید خود می نویسند: «إنّ الموضوع لعدم جواز الرجوع إلی الغیر فی التکلیف، وعدم جواز تقلید الغیر، هو قوّه استنباط الأحکام من الأدّله وإمکانه، ولو لم یستنبط شیئاً منها بالفعل. فلو فرض حصولها لشخص من ممارسه مقدّمات الاجتهاد، من غیر الرجوع إلی مسأله واحده فی الفقه- بحیث یصدق علیه «أنّه جاهل بالأحکام غیر عارف بها»- لا یجوز له الرجوع إلی غیره فی الفتوی مع قوّه الاستنباط فعلًا وإمکانه له،