فایل پاورپوینت کامل دولتهای اولیه شیعه در نواحی مختلف کره زمین ( ایران)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل دولتهای اولیه شیعه در نواحی مختلف کره زمین ( ایران) :

چگونه شیعه در ایران رشد کرد؟

پیش از بیان پیدایش شیعه در ایران، لازم است در نخستین قدم به مفهوم شیعه توجه کنیم. شیعه به معنای پیرو و در اصطلاح، کسی است که از امام علی (ع) پیروی کرده و او را خلیفه بلافصل می داند و دیگران را غاصب این مقام می داند.

در مورد پیدایش شیعه می توان از دو زاویه وارد بحث شد؛ یکی از زاویه شیعه به معنای پیرو علی و دیگری شیعه به معنای جمعیت سیاسی – مذهبی.

۱ـ شیعه به معنای پیرو علی(ع) از زمان پیامبر(ص) مطرح بود. پیامبر فرمود: «إنّ علیّاً و شیعتَه هم الفائزون یوم القیامه؛(مجلسی، بحار الانوار، ج ۲۷، ص ۱۴۳ ). علی و شیعیانش در روز قیامت پیروز و رستگارند.»

در زمان پیامبر تعدادی به عنوان شیعه و پیرو علی (ع) شناخته می شدند که «مقداد بن اسود»، «سلمان فارسی»، «ابوذر غفاری» و «عمار یاسر» در این امر از دیگران سرآمد بودند.(۱۴۳

2. سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج ۲، ص ۲۷)

۲ـ شیعه به معنای یک جمعیت سیاسی – مذهبی که به خلافت بلافصل علی(ع) عقیده داشته باشند، در جریان سقیفه بنی ساعده و پس از رحلت پیامبر شکل گرفت؛ چون در این هنگام برخی از صحابه، حکومت ابوبکر را به رسمیت نشناختند، و به جای آن خواهان حکومت علی (ع)شدند. افزون بر تمامی بنی هاشم و زبیر بن عوام، عده ای از مهاجران از جمله خالد بن سعید، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، مقداد بن اسود، عمار یاسر، بریده اسلمی، و همچنین عده ای از انصار از جمله ابوالهیثم بن تیهان، سهل بن حنیف، عثمان بن حنیف، عبداللَّه بن مسعود، زید بن وهب، خزیمه بن ثابت ذوالشهادتین، ابی بن کعب و ابی ایوب انصاری با حکومت ابوبکر به مخالفت برخاستند و خواستار این شدند که قدرت سیاسی جامعه اسلامی به دست امام علی قرار گیرد.(۱۴۳

2. سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج ۲، ص ۲۷

این افراد هسته اولیه شیعه به عنوان یک جمعیت سیاسی – مذهبی را تشکیل دادند و سپس افراد دیگری به آنان ملحق شدند. مرحوم سید محسن امین در کتاب اعیان الشیعه، بیش از هفتاد و هفت تن از صحابه پیامبر را نام می برد که این عده به عنوان شیعه علی (به معنای دوم) شناخته می شدند(۱۴۳

2. سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج ۲، ص ۲۷

سپس در بین تابعین و نسل های بعدی شیعه گسترش چشمگیری یافت.(سید محسن امین، اعیان الشیعه، ج ۲، ص۳۰ به قول ذهبی در کتاب میزان الاعتدال، اگر شیعیان نبودند، تمام آثار پیامبر محو و نابود شده بود

شیعه در ایران:

از وقتی که اسلام در ایران راه پیدا کرد، به همراه آن اسلام شیعی و سنی در این سرزمین راه یافت؛ چون تشیع و تسنن دو شاخه یا دو قرائت و یا دو جمعیت سیاسی – مذهبی درون خانواده اسلام قرار دارند. امروزه همه شاهدیم که در هر جا اسلام پا گذاشته است، دو جریان سیاسی – مذهبی مذکور حضور دارند. در اکثر کشورهای اسلامی جمعیت شیعه نسبت به جمعیت سنی کم تر است، به جز در چند کشور از جمله ایران، جمهوری آذربایجان، عراق، کویت، بحرین، یمن و لبنان که جمعیت شیعه برابر با اهل سنت، و یا بیشتر است. در ایران قریب به نود درصد مردم شیعه هستند. این پدیده مانند دیگر پدیده های مهم اجتماعی از زمینه ها و عوامل گوناگونی پدید آمده که برخی از مهم ترین علل بدین شرح است:

۱ـ تفاوت در سیاست های علوی و اموی در جذب و دفع ایرانیان:

برتری عرب بر عجم از سیاست های عمر، خلیفه دوم بود و بعد عثمان آن را ادامه داد.

هنگامی که امام علی(ع) حکومت را در دست گرفت، با آنان به عدل رفتار کرد. بعد از آن که بنی امیه قدرت را در دست گرفت، سیاست عمر را در پیش گرفت و ایرانیان را شهروند درجه دوم به حساب آورد.

در سیاست عمر و بنی امیه آمده است:

در مدینه نباید ایرانیان باشند؛ زبان ایرانی نباید تکلم گردد؛ از پول بیت المال باید اسرای عرب آزاد شوند، نه ایرانی؛ عرب ها از ایرانی ها زن بگیرند، ولی به ایرانی ها زن ندهند؛ مسلمانان واقعی عرب ها هستند، نه عجم ها و ایرانی ها. عرب از غیر عرب ارث ببرد، ولی غیر عرب و ایرانی از عرب نباید ارث ببرد؛ کارهای مشکل و طاقت فرسا را باید ایرانی ها انجام دهند، نه عرب ها؛ در صف اوّل نماز جماعت باید عرب ها باشند، نه غیر عرب؛ امام جماعت و قاضی باید عرب باشد، نه عجم و غیر عرب.(. اسرار آل محمد، سلیم بن قیس هلالی، ص ۶۲۰)

طبیعی است که این سیاست، ایرانی ها را به «عُمَر» که از شخصیت های برجسته اهل سنت به شمار می آید، بدبین می کند. اما امام علی (ع) در برابر این سیاست قرار داشت. حضرت با کمال رفق و مدارا با ایرانی ها برخورد می کرد که گاهی مورد اعتراض برخی از عرب ها قرار می گرفت.

ابن عباس می گوید: یکی از دلائل شکست علی (ع) این بود که امتیازات عربی را در نظر نگرفت و عرب ها بر حضرت خشمگین شدند.. ( شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج ۱۶، ص ۲۳، و ۲۴) سیاست امام علی ایرانیان را به خود جذب نمود.

در زمان حکومت امام علی (ع)

بعد از عثمان حاکم ناحیه ی “غور” در افغانستان کنونی به دست امام علی (ع) مسلمان می شود. شخصی است به نام “شنسب” که ناحیه غور و بامیان شیعه آن امام می شوند. اکنون نیز بامیان بعد از سال که این همه حکومت سنی مذهب در ایران حکومت کرد. کماکان شیعه باقی ماند و هیچ گاه نیز در زمان حکومت بنی امیه که به امام علی (ع) لعن می گفتند، آن جا نگفتند و همیشه بر این امر افتخار می کردند که همه جا لعن می گویند، الا غور. آن شهر به زور شمشیر فتح نشد. همه ی افغانستان سنی مذهب است و اکنون نیز به دست طالبان، وهابی ها و القاعده است ولی بامیان شیعه مذهب.

در زمان حکومت امام علی (ع) بعد از عثمان ما هیچ گونه حمله به هیچ یک از شهر های ایرانی نداریم.

هر کس در زمان ایشان مسلمان شده است، صرفاً با نامه و سفیر بوده است. ولی متاسفانه بعد از شهادت امام علی (ع) و روی کار آمدن بنی امیه وضعیت در ایران دشوار تر می شود. چون اعرابی که در ایران بر مسند قدرت می نشینند، همان روحیه جاهلیت عربی و تعصبات قومی شدت گرفت. ایرانی ها حق نداشتند در صف اول نماز بخوانند. چون در روایتی از پیامبر نقل شده است: اگر مسلمانان بدانند صف اول نماز چه فضیلتی دارد بر روی هم شمشیر می کشیدند برای نشستن در صف اول. بنابراین ایرانی ها در حضور اعراب حق نداشتند در صف اول نماز بایستند. از ایرانیان دختر می گرفتند ولی به ایرانیان دختر نمی دادند. اموال بیت المال را به عدالت تقسیم نمی کردند. مثلاً اگر قرار بود از بیت المال به مسلمانان سکه بدهند، به ایرانی ها سکه ای نمی دادند یا تنها سکه می دادند. بر عکس آن چیزی را که عوام فکر می کنند اعراب نمی خواستند ما مسلمان شویم. چرا؟ چون آن ها جزیه می خواستند. حتی بنی امیه از تازه مسلمان ها نیز جزیه می گرفت که این خلاف شرع اسلام است..

۲ـ قدرت تأثیر گذاری شیعه سیاسی موجود در عراق بر ایران:

آن گاه که کوفه مرکز خلافت امام علی شد و عراقی ها از حکومت امام دفاع و در برابر معاویه ایستادگی کردند، بسیاری از یاران حضرت از نظر اعتقادی شیعه نبودند، ولی از نظر سیاسی شیعه علی بودند.

تشیع سیاسی عراقی ها زمینه ای شد برای تشیع اعتقادی در عراق و مناطقی که از نظر تشکیلات سیاسی زیر نظر عراق بود. (در دوره بنی امیه تمامی مناطق ایران زیر نظر استانداری کوفه اداره می شد). افزون بر این مهاجرت طایفه اشعری ها به قم، موجب شد قمی ها شیعه شوند.

شهر قم را باید نخستین شهر شیعی دانست. شهر قم از شهرهایی بود که در سال ۲۳ هجری به دست اعراب و با فرماندهی ابوموسی اشعری فتح گردید و مردم آن به اسلام گرویدند. پس از گذشت شصت سال این شهر و اطراف آن توسط قبیله اشعری که از اهالی کوفه بودند، به عنوان پناهگاهی امن برگزیده شد و آنان از ترس حجاج، حاکم بنی امیه در عراق، از کوفه به عنوان پناهگاه به قم آمدند.مقالات تاریخی، رسول جعفریان، دفتر اوّل، ص ۲۷۶)

برخی از مورخان علت آمدن اشعریان را به قم این گونه نوشته اند: «عبدالرحمان بن محمد بن اشعث» امارت سجستان را از ناحیه حجاج بر عهده داشت،