فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات

فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات؛ انتخابی مطمئن برای ارائه‌ای حرفه‌ای

اسلایدهایی آماده برای استفاده:

فایل فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات شامل 120 اسلاید با طراحی دقیق و ساختاری استاندارد است که برای ارائه‌های رسمی یا چاپ، کاملاً مناسب و آماده استفاده می‌باشد.

ویژگی‌هایی که فایل فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات را متمایز می‌کند:

• طراحی بصری حرفه‌ای:فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات با بهره‌گیری از رنگ‌بندی هوشمندانه و چیدمان اصولی جهت انتقال بهتر مفاهیم ارائه.
• سهولت در اجرا: تمامی اسلایدها از پیش تنظیم شده‌اند و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.
• وضوح بالا و نظم ساختاری: کیفیت بالای عناصر گرافیکی و هماهنگی کامل در نمایش، تجربه‌ای بدون نقص را فراهم می‌سازد.

استاندارد بالا در تولید محتوا:

فایل فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات با رعایت اصول حرفه‌ای طراحی شده و عاری از هرگونه ایراد گرافیکی یا ناهماهنگی در نمایش می‌باشد.

نکته مهم:

در صورت مشاهده نسخه‌هایی با کیفیت پایین‌تر، توجه داشته باشید که ممکن است نسخه‌های غیررسمی باشند. نسخه اصلی فایل فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات تنها از طریق منبع معتبر در دسترس است.

هم‌اکنون فایل فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات را دریافت کرده و ارائه‌ای حرفه‌ای و متمایز تجربه نمایید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل هنجارشناسی غیرت جنسی در اسلام از منظر روایات :

مقدمه

صفت غیرت به طورکلی و غیرت جنسی به طور خاص به عنوان یکی از خصوصیات انسانی است که در متون دینی جهت گیری خاصی در مورد آن وجود دارد. غیرت به طورکلی در روایات مورد توصیه و تأکید قرار گرفته است. اندیشمندان مسلمان منشأ این صفت را حب ذات و آن را امری درونی و فطری دانستند که منشأ مصالح زیادی در جامعه انسانی می باشد. همچنین در روایات برخورد متفاوتی نسبت به غیرت جنسی زن و مرد دیده می شود که این مسأله لزوم بررسی و تحلیل این ارزشگذاری متفاوت را نشان می دهد. این مقاله در صدد پاسخ دادن به این پرسش است که چگونه امری فطری می تواند در مورد یک جنس، ممدوح و در مورد جنس دیگر مذموم تلقی شود.

مباحثی کلی پیرامون غیرت را می توان در بعضی فرهنگ های لغت و برخی کتاب های اخلاقی و روایی و همچنین در کتاب روانشناسی اجتماعی اتو کلاین برگ و فرهنگ علوم رفتاری آقای علی اکبر شعاری نژاد دنبال کرد. همچنین در بحث تفاوت های جنسیتی در کتاب اسلام و تفاوت های جنسیتی، نوشته بستان نجفی مطالبی پیرامون غیرت جنسی ذکر شده است. لیکن اکثر نوشتارها پیرامون غیرت، در مورد اصل غیرت، ارزشمندی و شاخه های آن مانند: غیرت دینی، غیرت ملی، غیرت انقلابی و ترکیباتی از این دست می باشد. در این پژوهش ها از غیرت به شکل عام صحبت به میان آمده است و آنگاه که از غیرت جنسی، سخن به میان آمده در اغلب موارد، موضوع غیرت جنسی مردان و ارزشمندی و ضرورت آن می باشد. مقاله نقش زنانگی در مقوله اخلاقی غیرت (نگاشته رحیم دهقانی، منتشر در مجله اخلاق)، مذموم بودن غیرت زن را تنها از این جهت مورد بررسی قرار داده است که این امر نه به جهت حسادت وجودی زن به عنوان یک ناهنجاری اخلاقی، بلکه تابعی از نقش زن در بستر جامعه و یا خانواده می باشد.

نوشتار پیش رو با رویکردی جدید به طور خاص، هنجارشناسی غیرت جنسی را از منظر روایات مورد بررسی قرار می دهد و به این سؤال پاسخ می دهد که پس از گونه شناسی غیرت به عنوان امری فطری که اصل آن مورد تأیید و بلکه تحمید شارع می باشد، با چه ملاک و معیاری، غیرت جنسی زن که آن نیز امری برخاسته از فطرت است، ناهنجار تلقی میگردد.

این مسأله در نوشتار پیش رو با ترکیبی از دو روش نقلی و تحلیلی با تأکید بر روایات در سه مرحله صورت میگیرد:

. مفهوم شناسی غیرت جنسی

. گونه شناسی غیرت جنسی

. هنجارشناسی غیرت جنسی

. مفهوم شناسی غیرت جنسی

«غیرت جنسی» یکی از زیرشاخه ها و انواع غیرت است. به همین سبب برای شناخت چیستی غیرت جنسی، شناخت اصل غیرت لازم است.

. چیستی غیرت

در فرهنگ لغت، ذیل معنای غیرت آمده است: «واژه ی غیرت از تغییر و تغیر گرفته شده است و یک نوع تغییر حالت، دگرگونی و برانگیختگی درونی به همراه حس دفاع در شخص، نسبت به آنچه دوست می دارد؛ اعم از عزت، آبرو، شرف، دین، ناموس، کشور و… می باشد» (دهخدا، ، ج ، ص ). و یا این طور گفته شده است که «غیرت، یک نوع نفرت طبع ناشی از بخل ورزی در مشارکت داشتن دیگران است در چیزی که محبوب و مورد علاقه ی شدید انسان می باشد»(طریحی، ج ، ص ).

در بعضی فرهنگ های لغت از غیرت تعبیر به رشک، حسد، حمیت، تعصب و ناموس پرستی شده است (دهخدا، ، ج ، ص ).

غیرت در اصطلاح روان شناسی یعنی: اظهار نگرانی از اینکه، آنچه مال خودش می داند به تصرف دیگران درآید (شکیبافر، ، ص ). برخی نیز آن را یک نوع حس درونی می دانند که از احساسات و عواطف نشأت میگیرد و تغییرات بدنی را به دنبال دارد و هیجان ها و عواطف را سبب می شود و به عبارت دیگر؛ اول تغییرات بدنی ظاهر می شوند و هیجان و عاطفه. یعنی آنچه احساس میکنیم ادراک این تغییرات بدنی است (شعاری نژاد، ، ص ) و آن را حسادت عشقی و یا حسادت جنسی می نامند.

برخی از محققین حسادت را جنبه ی خودخواهانه ی نظام عشقی معنا کرده اند که هدف مخصوص آن تملک انحصاری شئ محبوب است، اعم از اینکه این شئ یک زن یا یک شخص دیگر و یا قدرت و یا شهرت و یا ثروت باشد (کلاین برگ، ، ج ، ص ). این در حالی است که این تعاریف با معنای حسادت و رشکی که خواهان زوال نعمت از دیگری و یک نوع حس منفی می باشد، بسیار متفاوت است. با توجه به تحقیقات انجام شده معادل غیرت در انگلیسی “Jealousy” و معادل حسادت “envy” است که بعضی ها هر دو را به معنای حسادت آورده اند (شعاری نژاد، ، ص ). چنانچه در فرهنگ لغت های فارسی نیز از غیرت تعبیر به رشک شده است (دهخدا، ، ج ، ص ).

باید توجه داشت که ریشه غیرت از تغییر و تغیر می باشد و در علوم رفتاری نیز یک نوع تغییرپذیری و ناپایداری هیجانی عاطفی “Liability” منجر به حالت هیجانی پیچیده “Jealousy” می شود که شامل احساس نفرت و رنجش است و هدف خاص آن تملک یک چیز محبوب است؛ اعم از اینکه این چیز محبوب، یک زن یا شخص دیگر یا قدرت یا شهرت یا ثروت باشد و به معنای رشک و حسادت ترجمه شده است (شعاری نژاد، ، ص ) که با توجه به تعریف آن به نظر می رسد مترادف غیرت در فارسی باشد و به یک نوع احساس و یا احساسات که با وجود گوناگونی و تنوع جنبه های رفتاری و مضمون عقلی، دارای یک کیفیت واحد و خصوصی است، یک جور محبت، احساس وابستگی به یک شخص (گاهی یک چیز) و به یک دوست داشتن قوی “Love” برمیگردد (شعاری نژاد، ، ص ).

علمای اخلاق نیز غیرت را از شرایف ملکات و فضایل صفاتی می دانند که آدمی دین خود، عرض خود و اولاد و اموال خود را به سبب آن حفظ میکند ( نراقی، ، ص ).

توصیف مفسران از غیرت به عنوان یکی از اخلاق حمیده و ملکات فاضله است که عبارت است از: دگرگونی حالت انسان از حالت عادی و اعتدال، به طوری که انسان را برای دفاع و انتقام از کسی که به یکی از مقدساتش اعم از؛ دین، ناموس و یا جاه و امثال آن تجاوز کرده، از جای خود میکند (طباطبائی، ، ج ، ص ).

علامه نراقی از علمای اخلاق در رابطه با تفاوت حسد و غیرت می نویسد:

حسد عبارت است از: تمنای زوال نعمت از برادران مسلم خود از نعمت هایی که صلاح او باشد و اگر تمنای زوال نعمت از او نکند بلکه مثل او را از برای خودش بخواهد آن را غبطه و منافسه خوانند و اگر زوال چیزی را از کسی خواهد که صلاح او نباشد آن را غیرت گویند (نراقی، ، ص ).

شهید مطهری (ره) نیز در پاسخ راسل که غیرت را صفت ممدوحی نمی داند و ریشه آن را بخل و امساک و خودپرستی و حاصل آن را حسادت مردانه معرفی میکند، ریشه حسادت و غیرت را متفاوت می داند. ریشه حسادت خودخواهی و از غرایز و احساسات شخصی می باشد؛ ولی غیرت یک حس اجتماعی و نوعی است و فایده و هدفش متوجه دیگران است. غیرت، نوعی پاسبانی است که آفرینش برای مشخص بودن و مختلط نشدن نسل ها در وجود بشر نهاده است. دیگر اینکه حسادت امری شخصی و فردی و ناشی از یک سلسله عقده های روحی است؛ ولی غیرت یک احساس و عاطفه نوع بشری است (مطهری، بی تا، ص -). ایشان غیرت را احساس خاصی می داند که قانون خلقت برای تحکیم اساس زندگی خانوادگی که یک زندگی طبیعی است نه قراردادی، ایجاد کرده است (مطهری، بی تا، ص -).

با توجه به مطالب نقل شده حسد، حس درونی منفی است که خواستار نابودی نعمتی است که آن را دارا نیست و ریشه ی آن خودخواهی و تنگ نظری است؛ ولی غیرت یک حس مثبت است که خواهان حفظ نعمتی است که به او ارزانی شده و ریشه آن محبت و حس تملک است.

. چیستی غیرت جنسی

با توجه به آنچه در تعریف غیرت گفته شد، اگر غیرت را نوعی برانگیختگی حس دفاع یا حمایت از شئ ارزشمندی بدانیم که فرد انسانی یا حیوانی از آن برخوردار است، ولی مورد تهدید یا تعدی و تعرض از سوی دیگران قرار گرفته است، چنانچه آن شئ ارزشمند از مقوله جنسی و ناموسی باشد، که در مورد انسان ها شرافت افراد به آن گره می خورد، به این برانگیختگی و تغیر حالت، «غیرت جنسی» گفته می شود (بستان، ، ص ).

. گونه شناسی غیرت جنسی

. منشأ صفت غیرت جنسی

درباره منشأ صفت غیرت جنسی که از اقسام غیرت است، بین دانشمندان علوم اسلامی و اندیشمندان غربی اتفاق نظر وجود ندارد. برخی از اندیشمندان مسلمان، صفت غیرت را حالت روحی نشأت گرفته از حب و محبت به یک چیز می دانند که به عقل عملی برمیگردد و آن را از صفات و ملکات فاضله اخلاقی برمی شمارند (نراقی، ، ص ). و بعضی آن را امری غریزی و فطری می دانند (طباطبایی، ، ج ، ص ). در حالیکه بعضی محققان غربی آن را متأثر از عوامل فرهنگی و اکتسابی به شمار می آورند (کلاین برگ، ، ج ، ص -).

مطابق بینش اسلامی، انسان موجودی است دارای هویت واحد و ثابت به این معنی که: با وجود تنوع چشمگیر افراد بشر از نظر ویژگی های مادی و معنوی همه ی آنها از یک نوع آفرینش یا جوهر مشترک و تغییرناپذیر برخوردارند که آن را فطرت انسان می نامیم (بستان، ، ج ، ص ). فطرت در معنای خاص آن به انسان اختصاص دارد و از مفهوم غریزه که در مورد حیوانات به کار می رود و مفهوم طبیعت که در مورد جمادات نیز به کار می رود متمایز است؛ ولی گاه در معنایی اعم از طبیعت و غریزه به کار می رود (همان، ص ).

متفکران مسلمان بین مفهوم اسلامی فطرت و مفهوم دکارتی و کانتی آن فرق میگذارند. از منظر این دسته از فلاسفه غرب، انسان از بدو تولد، پاره ای از ادراکات یا گرایش ها و خواست ها را بالفعل دارد و با عقل و اراده بالفعل متولد می شود. اندیشمندان مسلمان همچنین نظریه منکران فطرت از قبیل: مارکسیست ها و اگزیستانسیالیست ها را مبنی براینکه انسان در آغاز تولد، پذیرا و منفعل محض است و هر نقشی به او داده شود بی تفاوت است نمی پذیرند و تعبیر لوح سفید دکارتی را مقبول نمی دانند؛ بلکه از نظر آنان انسان در آغاز تولد، بالقوه و به نحو امکان استعدادی، خواهان و متحرک به سوی یک سلسله دریافت ها و گرایش هاست و یک نیروی درونی (با کمک شرایط بیرونی) او را به آن سو سوق می دهد و اگر به آنچه بالقوه دارد برسد، به فعلیتی که شایسته اوست و «انسانیت» نامیده می شود، رسیده است (مطهری، ، ج ، ص ).

[با اخذ این مقدمات انسان شناختی ]، فطرت انسان به ابعاد ثابت وجود انسان اشاره دارد که مصادیق مختلفی همچون نیازهای اولیه (نیاز به غذا و نیاز جنسی) قوای نفسانی؛ شامل حس، خیال و عقل (قوای ادراکی) اراده، عواطف و احساسات، ادراکات ذهنی؛ مانند اصول اخلاقی و قواعد ریاضی و خواسته هایی؛ مانند سعادت طلبی، کمال خواهی، زیبایی دوستی و خداجویی را در برمیگیرد (بستان، ، ج ، ص ).

از آنجا که غیرت، هیجان و نفرت طبع و یک واکنش طبیعی و یک تغییر حالت و دگرگونی درونی است که به هنگام به خطر افتادن محبوب ترین و مقدس ترین چیزها به انسان دست می دهد؛ این مطلب به دست می آید که غیرت، یک حس درونی است و از عواطف و احساسات نشأت میگیرد و امری فطری محسوب می شود. البته امور ثابت فطری، تحت تأثیر تربیت قرار میگیرند و تغییر می یابند. تحول پذیری و تکامل پذیری، خود می تواند به عنوان یکی از ابعاد ثابت و فطری وجود انسان قلمداد شود (همان، ص ).

در روایتی امام صادق (ع) می فرماید: «إذا لم یغر الرجل فهو منکوس القلب»؛ اگر مردی غیرت نداشته باشد قلبش وارونه است (حرعاملی، ق، ج ، ص ). شاید این تعبیر اشاره ای به جنبه فطری غیرت باشد؛ به این لحاظ که وارونه شدن قلب، کنایه از تغییر فطرت و آفرینش اولیه شخص است؛ ولی روشن است که چنین معنایی از فطرت، مستلزم ذاتی بودن و تغییرناپذیری نیست؛ زیرا در همین روایت، امکان بی غیرت بودن فرض شده است و از روایات دیگری همچون روایت امام صادق (ع) که می فرمایند: «إ شیطانا یقال له القفندر- إذا ضرب منزل الرجل أربعین. صباحا بالبربط ودخل علیه الرجال وضع ذلک الشیطان کل عضو منه علی مثله من صاحب البیت – ثم نفخ فیه نفخه فلا یغار بعدهذا- حتی تؤتی نساؤه فلا یغار» (عاملی، ق، ج ، ص -) و نیز می فرمایند: «علموا من الدیک خمس خصال – محافظته علی أوقات الصلاه و الغیره – و السخاء و الشجاعه و کثره الطروقه» (همان، ج ، ص ). همچنین امکان زایل شدن صفت غیرت و در مقابل، امکان ایجاد و تقویت آن از راه یادگیری برداشت می شود که این نکات صرفا به نقش عوامل فرهنگی و تربیتی در بروز این صفت اشاره دارد، با این همه با توجه به فراگیر بودن صفت غیرت در جوامع مختلف و با عنایت به شواهد برگرفته از دنیای حیوانات؛ به نظر می رسد غیرت به معنای وسیع آن، از غریزه ی حب ذات یا دفاع از خود نشأت میگیرد که در درجه ی نخست به خود نفس و در درجه بعد به متعلقات آن تعلق میگیرد؛ ولی متعلقات نفس در یک رده جای نمیگیرد. در مورد متعلقات جسمی؛ یعنی اعضا و جوارح، نقش مؤثر غریزه قابل انکار نیست؛ ازاین رو، انسان ها و حیوانات همانگونه که در برابر تهدید شدن خود به طور غریزی برانگیخته می شوند و در صدد دفاع برمی آیند و در هنگام تهدید شدن اعضای بدنشان نیز چنین واکنشی نشان می دهند. این حالت، در مورد دفاع مادر از نوزادش که به طور غریزی او را جزئی از وجود خودش تلقی میکند، نیز مشاهده می شود؛ ولی در مواردی مثل غیرت جنسی به دلیل آنکه احتمال دخالت عوامل فرهنگی قوت میگیرد، ممکن است شریک جنسی از متعلقات اعتباری نفس به شمار آید و در نتیجه جنبه غریزی غیرت در معرض تردید قرار گیرد؛ ولی حتی بنابراین احتمال تأثیر فرهنگ، فقط در این حد است که زمینه فعلیت یافتن غریزه، دفاع از خود را فراهم کند (بستان، ، ص ). انسان نسبت به همسرش محبت پیدا میکند؛ بنا به فرموده خداوند متعال پیوند زناشویی بر اساس مودت و رحمت قرار گرفته است و شدیدترین محبت ها بین همسران می باشد؛ بنابراین از آنجا که غیرت جنسی ریشه در حب و محبت درونی دارد و به حب ذات برمیگردد، جنبه غریزی و فطری آن آشکار میگردد.

از منظر اندیشمندان مسلمان، انسان ها دارای ابعاد ناهمسان و تحول پذیر فراوانی هستند که این ابعاد، بیشتر دانش های عقلی، تجربی و فنی، هنرها، مهارت ها و نیازهای ثانویه انسان را در خود جای می دهند و شکل گیری تنوعات گسترده میان افراد، گروه ها و جوامع انسانی برآیند همین ابعاد مختلف و تحول پذیر است. بر این اساس، می توان انسان را موجودی دارای برخی از جنبه های ذاتی و ثابت و پاره ای از جنبه های عرضی و متغیر دانست (بستان، ، ج ، ص ).

با توجه به آنچه درباره فطرت گفته شد؛ غیرت در مفهوم کلی و غیرت جنسی به عنوان یکی از اقسام آن ریشه فطری و ذاتی دارد (موسوی همدانی، ، ج ، ص ) و از حب ذات یا همان حس تملک و تعلق که از شاخه های عواطف و احساسات و زیر مجموعه فطریات است، نشأت گرفته و تحت تأثیر عوامل فرهنگی و اجتماعی و تربیتی صحیح به رشد و شکوفایی می رسد یا اینکه وقتی برخلاف امر فطری عمل شود، کمرنگ شده و کم کم سرکوب و خاموش میگردد.

. جنسیت و غیرت

در گونه شناسی غیرت جنسی، مشخص شد که اصل صفت غیرت، امری درونی و فطری است ؛ ولی از آنجا که موضوع این مقاله غیرت جنسی است، باید این سؤال در مورد این گونه از غیرت نیز بررسی شود. علاوه بر این با توجه به تقسیم نوع انسانی به دو جنس زن و مرد، غیرت جنسی مرد و غیرت جنسی زن باید به طور مجزا مورد مطالعه قرار گیرد.

اهمیت و ضرورت این تفکیک بین غیرت جنسی مرد و غیرت جنسی زن وقتی بیشتر مشخص می شود که در متون دینی به نصوصی با صبغه این تفکیک و جداسازی برمی خوریم. این جداسازی فقط در این مرحله متوقف نمی ماند؛ بلکه نصوص، به صراحت حاکی از ارزشگذاری متفاوت به غیرت جنسی در دو جنس می باشند.

بازخورد محتوای نصوص در سخنان دانشمندان مسلمان نیز دیده می شود؛ علامه طباطبایی با وجود آنکه صفت غیرت را امری فطری و درونی می داند که هیچ انسانی به طورکلی از آن بی بهره نیست (موسوی همدانی، ، ج ، ص )؛ ولی در مقام تفاوت این صفت در دو جنس، برانگیختگی درونی مردان را ناشی از فطرت و غیرت و همین حالت را در زنان، ناشی از نفرت و انزجاری که زنان نسبت به تعدد زوجات همسر دارند، می داند و آن را امری عرضی و غیر فطری به حساب می آورند (همان).

این امر لزوم بررسی هنجارشناسی غیرت جنسی در دو جنس را از منظر نصوص اسلامی نشان می دهد. سؤال اصلی در این مصاف این است که؛ با توجه به فطری بودن منشأ صفت غیرت، آیا می توان غیرت جنسی در یکی از دو جنس را محمود و دیگری را مذموم دانست؟ چگونه می شود امری فطری و مذموم باشد؟ این مباحث در بخش هنجارشناسی غیرت جنسی بحث می شود.

. هنجارشناسی غیرت جنسی

در نصوص دینی با وجود ارزشگذاری اصل غیرت، نگاه متفاوتی به غیرت جنسی مرد و زن وجود دارد. در این بخش، پس از بیان نگاه مثبت و هنجاری دین به اصل غیرت و سپس ذکر ارزشگذاری به غیرت جنسی در زن و مرد به ملاک تمایز هنجاری این صفت در دو جنس از منظر متون دینی اشاره می شود.

. هنجارشناسی اصل غیرت

در نظام هستی، غیرت به وی ژه غیرت جنسی و ناموسی جایگاه ارزشمندی دارد. این حس نگاهبانی، محافظت و دفاع در برابر آنچه محترم و دوست داشتنی است، مانند: فرزند، ناموس و شریک زندگی، آبرو و دین، جامعه و کشور و مال و… در تمامی انسان ها وجود دارد. بنابر تعبیر استاد مطهری (ره) غیرت یک احساس عالی بشری، شرافت انسانی و حساسیت انسانی، نسبت به پاکی و طهارت جامعه و یک حس نوعی و اجتماعی است (مطهری، ، ج ، ص -).

وجود این حس و حالت روحی و درونی در انسان، حاکی از یک ارزش انسانی و خاص و اراده ی مثبت اخلاقی است. در ارزشمندی غیرت همین بس که امام صادق می فرمایند: «إن الله غیور یحب کل غیور و من غیرته حرم الفواحش ظاهرها و باطنها» (عاملی، ق، ج ، ص )؛ خدا غیرتمند است وهرغیرتمندی رادوست دارد،وچون غیرت دارد کارهای زشت آشکار وپنهان راحرام کرده است.

همچنین امیر مؤمنان علی (ع) ده چیز را به عنوان بزرگواری های اخلاقی (مکارم اخلاق) نام برده اند و غیرت نیز یکی از آنها معرفی شده است: «مکارم الأخلاق عشر خصال: السخاء، و الحیاء، و الصدق، و أداء الولینه، و التواضع، و الغیره، و الشجاعه، و الحلم، و الصبر، و الشکر» (ابن ابی الحدید، ، ج ، ص )؛ عالی ترین خوی های انسانی، ده خصلت است: سخاوت، حیا، راستگویی، امانتداری، تواضع، غیرت، شجاعت، بردباری، صبر، شکر.

هر اندازه انسان از این صفت شریف برخوردار باشد به خداوند بزرگ نزدیک تر می شود. به فرمایش امیر مؤمنان امام علی (ع): «إن الله یغار للمؤمن فلیغر من لا یغار فإنه منکوس القلب» (عاملی، ق، ج ، ص )؛ خداوند برای مؤمن غیرت میکند و باید مؤمن هم غیرت داشته باشد و هر کس غیرت نداشته باشد قلبش واژگون است (کنایه از بی شخصیتی)؛ یعنی قابلیت پذیرش نور الهی را ندارد و نیز آن حضرت دستور فرمودند دو رکعت نماز بخوانید و در قنوت آن بخوانید: «اللهم ارزقنی زوجه صالحه ودودا ولودا شکورا قنوعا غیورا» (مجلسی، [بی تا]، ج، ص)؛ خدایا! زن صالح، با مودت پر اولاد، سپاسگزار، قانع و با غیرت نصیب من گردان.

بیان حضرت و دعایی که امر فرمودند، مبین ارزش غیرت و غیرتمندی نزد اولیاء دین و اهمیت این صفت اخلاقی می باشد؛ البته باید توجه داشت: عامل شکوفایی این فضیلت الهی و انسانی ایمان است. پیامبر اکرم (ص) در این رابطه می فرمایند: «إن الغیره من الإیمان» (صدوق، ق، ج ، ص )؛ غیرت از ایمان است.

علاوه بر این، غیرت از صفات حمیده و ملکات فاضله اخلاقی محسوب می شود؛ چرا که بر اساس آن، امنیت و پاکی و آرامش، در نهاد خانواده و سپس جامعه پدیدار می شود، در حالی که برعکس، بی غیرتی باعث از هم پاشیدگی خانواده و از بین رفتن امنیت اجتماعی می شود. بنابراین به جهت تأمین امنیت و آرامش خانواده و جامعه ی اسلامی و انسانی باید صفت شریف غیرت را که به عنوان امر فطری درونی در نهاد همه ی انسان ها به صورت بالقوه قرار داده شده است، به واسطه تربیت صحیح که عامل شکوفایی فطرت است پرورش دهد.

افزون بر این در بعد عملی نیز در سیره انبیاء و ائمه، صفت الهی غیرت در طول تاریخ در زندگی انسان های وارسته و برجسته ای چون پیامبر اکرم (ص) و امامان معصوم به عنوان الگوهای رفتاری ما به خوبی روشن است، به عنوان مثال، در رابطه با پیامبر اکرم (ص) که به فرموده ی خدای متعال ایشان اسوه ی حسنه برای ما انسان ها می باشند، در تاریخ آمده است که ایشان فرمودند: «کان أبی إبراهیم غیورا و أنا أغیر منه» (همان)؛ پدرم ابراهیم خلیل بسیار غیرتمند بود و من از او غیرتمندتر هستم.

نمونه بارز غیرت دینی را می توان در قیام امام حسین (ع) مشاهده نمود؛ که بر اساس غیرتمندی و برای مبارزه با بی بندوباری و بی غیرتی یزید و اطرافیانش بود، شکل گرفت و با غیرتم