فایل پاورپوینت کامل اهمیت قضاوت و شرایط قاضیان در گفتار و سیره امام علی (ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اهمیت قضاوت و شرایط قاضیان در گفتار و سیره امام علی (ع) :

قضاوت از مهمترین مراکز حساس در دولت اسلامی است. و بر حاکم جامعه اسلامی واجب است که آن را تأسیس کند و قاضی ملزم به اجرای احکام آن است. امیرالمؤمنین علیه‏السلام با شریح قاضی درباره بزرگی و مرتبه این منصب و میزان اهمیت آن به گفتگو پرداخته می‏فرماید:

«ای شریح، در مجلسی نشستی که کسی در آن نمی‏نشیند مگر نبی یا وصی نبی، یا فرد شقاوتمند»[۱].

طبق این فرموده حضرت، منصب قضا و پذیرفتن مسؤلیت‏های آن و واجباتش به صورت صحیح از وظایف انبیا و اوصیا آنها است تا بین مردم به حق و عدالت حکم کنند. اما اگر این منصب را کسی غیر از آن‏ها به عهده بگیرد که به امور قضا آگاهی ندارد یا پایبندی به دین ندارد او فرد شقاوتمندی است که از راه راست منحرف است و شهرها را با مصیبت و بحران مواجه می‏کند.

امیرالمؤمنین علیه‏السلام بسیار مراقب قضاوت شریح، قاضی کوفه، بود. امام علیه‏السلام به او دستور داده بود که احکامش را قبل از اینکه به حضرت عرضه کند اجرا نکند. به این خاطر که مبادا قضاوت او خلاف واقع و حقیقت باشد. این حاکی از نهایت دقت امام در امر قضاوت و حفظ حقوق افراد است. تا مبادا در اثر تصمیم نادرست قاضی، حقی از کسی تضییع گردد. لذا اگر در جامعه اسلامی نیز، ترتیبی اتحاذ شود که حکم اولیه قاضی، در مرحله دیگری از سوی مافوق بازبینی گردد این مطابق با سیره حضرت علی (ع) و به عدالت و احتیاط نزدیک تر است.

شرایط قضات

از شرایط امیرالمؤمنین علیه‏السلام این بود که قضات باید برترین فرزندان امت از لحاظ تقوی، ورع، و کمال و پاکی باشند. امام (ع) در عهدنامه مالک اشتر در بندهای درخشانی که مخصوص قضات است ، فرمودند:

«ثمَّ اخترْ للحکمِ بینَ النَّاس أفضلَ رعیتکَ فی نفسکَ، ممنْ لا تضیقُ بهِ الأمورُ، ولا تُمحکهُ الخصومُ – أی لا تغضبه، وَلا یتمادَی فی الزَّلهِ وَلا یَحصرُ من الفیءِ إلی الحقِّ إذا عرفهُ، وَلا تشرفُ نفسهُ علی طمعٍ، وَلا یَکتفی بأدنَی فهمٍ دونَ أقصاهُ، وَأوقفهُم فی الشبهاتِ، وآخذَهم بالحُجج، وَأقلهمْ تبرماً بمراجعهِ الخصمِ، وَأصبرهمْ علی تکشُّف الأمورِ، وأصرمهُم عندَ اتِّضاح الحکمِ، ممَّن لا یَزدهیهِ إطراءُ، ولا یَستمیلهُ إغراءٌ، وأولئکَ قلیلٌ.

ثمَّ أکثرْ تعاهدَ قضائهِ، وافسَح لهُ فی البَذل ما یُزیل علَّتهُ، وَتقلُّ معهُ حاجتهُ إلی النَّاس.

وَأعطهِ من المنزلهِ لدیکَ ما لا یطمَع فیه غیرهُ من خاصَّتک، لیأمنَ بذلکَ اغتیالَ الرِّجال لهُ عندکَ، فانظُر فی ذلکَ نظراً بلیغاً فإنَّ هذا الدِّین قد کانَ أسیراً فی أیدی الأشرارِ، یُعملُ فیهِ بالهوَی، وتُطلبُ بهِ الدُّنیا»[۲].

سپس از میان مردم برترین فرد نزد خود را برای قضاوت انتخاب کن؛ کسانی که مراجعه فراوان آن‏ها را به ستوه نیآورد؛ و برخورد مخالفان با یکدیگر او را خشمناک نسازد؛ در اشتباهاتش پافشاری نکند، و بازگشت به حق پس از