فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن» انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 110 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن» آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن» با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن» از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن»، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی مقاله «کشاورزی و گیاهان در قرآن» :

مقدمه

قرآن کریم کتاب هدایت بشر به سوی خدای متعال است که در راستای اهداف هدایتی خود از شیوه های گوناگون برهان، موعظه، جدل به روش نیکو و اشاره های علمی استفاده کرده است. در این کتاب بیش از هزار آیه به مطالب علمی اشاره دارد که برخی در حد اعجاز علمی قرآن به شمار می آید؛ از این رو آیات فراوانی در ارتباط با گیاهان و مسائل مربوط وجود دارد که حاکی از اهمیت این موضوع می باشد. تمام گیاهانی که از زمین می رویند از هر نظر مهم و آیت روشنی از عظمت خداوند می باشند. گیاهانی که در قرآن کریم از آنها نام برده شده هم از نظر خواص و کاربرد و هم از نظر اشاره به رویدادها و اتفاقاتی که همراه با نام این گیاهان آمده نیز از اهمیت ویژه ای برخوردارند؛ چون نام این گیاهان با کلام الهی آمیخته شده اند، به نوعی ارزشمند و مهم جلوه می کنند.

قرآن، بشر را از چهارده قرن پیش به اهمیت و ارزش منابع طبیعی در زندگی انسان توجه داده است. خداوند در آیات مختلف به کشاورزی تشویق و هرگونه فسادی در این باره را سرزنش نموده است. این کلام جاودانه برای نخستین بار، از نقش جریان بادها و اقسام آن در کشاورزی سخن به میان آورده است؛ به دیگر سخن، قرآن اولین کتابی است که به اطلاعات هواشناسی و تغییرات جوی که رابطه نزدیکی با کشاورزی دارد، توجه داده است.

هدف قرآن از بیان این مطالب در درجه اول همانا بیدار کردن اندیشه انسان و توجه دادن به توحید و صفات الهی و بیدار ساختن وجدان انسان هاست، اما تفکر عمیق در این آیات می تواند ما را در بهبود کشاورزی یاری دهد. به سبب نقش حیاتی کشاورزی و گیاهان در زندگی انسان ها، قرآن پژوهان به بررسی مسئله کشاورزی و گیاهان در قرآن پرداخته اند؛ از جمله این افراد دیوید وینز(David Waines) است که حاصل پژوهش خود را در این باره در قالب مقاله ای با عنوان «کشاورزی و گیاهان» (Agrigulture and Vegetation) در دایره المعارف قرآن لیدن ارایه کرده است. بررسی و نقد مقاله مذکور موضوع پژوهش حاضر را تشکیل می دهد.

دیوید وینز

برای آشنایی با نویسنده مقاله «کشاورزی و گیاهان»، درآغاز اطلاعاتی درباره زندگینامه علمی او ارایه می شود.

معرفی نویسنده دیوید وینز استاد گروه دین پژوهی دانشگاه لنکستر(Lancaster) انگلستان است. پیاده روی، دوچرخه سواری، شنا، ظروف آشپزی خاورمیانه قرون وسطی، موسیقی و تئاتر اسپانیای باستان اموری هستند که وی به آنها علاقه مند است. زمینه های پژوهشی مورد توجه وی تاریخ اسلام در سده های میانه؛ علم تغذیه در طب اسلامی سده های میانه؛ اندیشه دینی و سیاسی اسلام معاصر؛ نهضت های اسلامی نوظهور می باشد. وی مقالاتی درباره طب در قرون وسطی و اندیشه اسلامی جدید به رشته تحریر درآورده است…

خلاصه ای از مطالب مدخل «کشاورزی و گیاهان» در ذیل بیان می شود:

تعریف کشاورزی

آقای وینز مقاله اش را با تعریف کشاورزی آغاز می کند و این گونه می نویسد: به طور کلی به تولید محصولات و گیاهان، کشاورزی گفته می شود. کشاورزی و نباتات حضور چشمگیری در قرآن دارد که حاکی از اهمیت آنها در محیط نزول این کتاب است. ریشه عربی «ف ل ح» واجد معنای اصلی «دو نیم کردن» یا «شکافتن» است. این واژه در اطلاق به زمین، به معنای «شیار کردن»، «کشتن» یا «شخم زدن» است؛ بنابراین فِلاحه، هنر شخم زدن و کاشتن است و در عناوینِ رساله های عربی قرون وسطی درباره رشته زراعت در معنای کلی «کشاورزی» به کار رفته است. دیگر ریشه هایی که در قرآن به معنای کاشتن به کار می روند، «ز ر ع» و «ح ر ث» هستند که هر دو با هم در آیات ۶۳ ـ ۶۴ سوره واقعه به کار رفته اند. فعل «اَثارَ» به معنای «کشتن» در آیه ۹ سوره روم به کار رفته است. عام ترین عبارت برای «گیاه»، نبات است که در آیات ۴۵ سوره کهف و ۱۷ سوره نوح دیده می شود. ادوارد لین، نبات را «به هر چیزی که به مشیت خداوند در زمین می روید، سبز می شود یا جوانه می زند» ترجمه می کند (Waines, «Agrigulture and Vegetation», ۱/۴۰).

کشاورزی در قرآن

نویسنده در ارتباط با مباحث مربوط به کشاورزی می گوید: به رغم اشاره آیه ۳۷ سوره ابراهیم به ابراهیم که فرزند خویش اسماعیل، «جَدّ اعراب»، را در «دره ای بی حاصل» در کنار خانه مقدس کعبه اسکان داد و به رغم ارجاعات احتمالی به قحطی، ارجاعات مستقیم و غیرمستقیم فراوانی به مفاهیم کلی کشاورزی و نباتات در قرآن وجود دارد. تعیین میزان نیاز مکه و نواحی پیرامون آن درخلال کمبودهای فصلی یا دوره ای مواد غذایی، غیرممکن است. اگرچه در مکه و مناطق اطراف آن، کمبودهای مواد غذایی همانند بسیاری از دیگر مناطق خاورمیانه، بخشی از ضرباهنگ زندگی روزمره به شمار می رفته است، اما عبارات قرآنی حاکی از رنج کم تری است (Ibid).

ذخیره سازی

آقای وینز درباره ذخیره سازی اظهار می دارد: ذخیره غلات از بیم سال های قحطی که در قصه یوسف هم به آن اشاره شده (یوسف/۴۷) به خوبی شناخته شده بوده است. مردم غلات رسیده از قبیل جو را می توانستند در مرحله سنبله ای ذخیره کنند؛ زیرا پوسته سخت بیرونی، آنها را در برابر آفات و حشرات محافظت می کند. بنابراین، راهبردهای ذخیره سازی را باید به عنوان بخشی از تصویرکلی اقتصادی جزیره العرب در قرن شش و هفت میلادی به حساب آورد. سپس نویسنده به آیه ۱۳۶ سوره انعام اشاره می کند و آن را شاهدی قرآنی برای ذخیره سازی غلات معرفی می کند (Ibid., 40-41).

قدرت خداوند

نویسنده معتقد است: برخی از اصطلاحات مرتبط با کشاورزی و گیاهان که در قرآن به کار رفته، حاکی از قدرت نمایی خداوند است. وی در این باره می گوید: در قرآن بسیاری از اصطلاحات مرتبط با کشاورزی و گیاهان در بافت هایی به کار می روند که حاکی از قدرت مطلق خداوند است؛ مثلاً کلمه حَصید (یونس/۲۴) به معنای «کاه بُن» برای توصیف مزارع سابقاً حاصل خیزی به کار می رود که از سوی خدا ویران شده اند تا خیالات باطل صاحبان آنها مبنی بر قادر بودن بر آن مزارع، مجازات گردد. در آیات ۶۵ سوره واقعه و۲۰ سوره حدید، واژه حُطام به معنای «پوشال خشک» به عملی اشاره می کند که خداوند می تواند بر مزارع اعمال کند که مشابه مثال فوق است (Ibid., 42).

باغ ها و زمین های زراعی

آقای وینز توجهش را به بستر کشاورزی یعنی زمین و باغ ها معطوف می کند و می نویسد: در آیه ۳۲ سوره کهف، دو باغ از تاک های انگور ترسیم می شود که با نخل های خرما احاطه شده اند و مابین آنها، مزارع حاصل خیز قرار گرفته است. یکی از اسم هایی که به زمین های کاشته شده اشاره دارد، کلمه جَنَّه (جمع آن جنّات) است (إسراء/۹۱؛ انعام/۹۹ و۱۴۱). البته این کلمه در کاربردهای پرشمار خود در قرآن، صرفاً برای اشاره به باغ بهشتی به کار نمی رود. یکی از نشانه های نظام اقتصادی الهی احیای زمین های مرده با باغ هایی از خرما و انگور بود که از چشمه های جاری آبیاری می شدند و برای خوراک انسان، میوه (ثَمَر) به بار می آوردند. (یس/۵ ـ۳۳). در قرآن به باغ های سرسبز (حدائق) نیز اشاره می شود (نمل/۶۰؛ عبس/۳۰). چمنزارهای طبیعی (روضَه، جمع آن روضات) به عنوان پاداش های جهان آخرت ذکر می شوند (روم/۱۵؛ شوری/۲۲)، اما مراتع (مرعی) بر روی زمین آفریده می شوند تا خوراک گله ها را تأمین کنند (اعلی/۴؛ نازعات/۳۱) (Ibid., 41).

آب در قرآن

نویسنده راجع به آب که یکی از مهم ترین ارکان کشاورزی است، می نویسد: در قرآن متداول ترین کلمه برای بیان مفهوم آب همان واژه «آب» (ماء) است که در عبارتِ مکرر«[خداوند] آب را از آسمان فرو فرستاد» (وَأَنْزَلَ مِنَ الْسَّمَاءِ مَاءً) به کار رفته است. این عبارت ۲۶ بار در قرآن تکرار می شود و کلمه «آب» ۹ بار دیگر در عبارات مشابهی به کار رفته است. وی سپس به کلمات و عبارات متعدد مربوط به آب در قالب آیات متعدد اشاره می کند و می نویسد: کلمات و عبارات متعددی که به آب، این ماده حیاتی، اشاره می کنند، شایان توجه هستند. برای آب باران اصطلاحاتِ غَیث (حدید/۲۰؛ شوری/ ۲۸؛ لقمان/۳۴)، وابِل (بقره/۲۶۵) و وَدق (نور/۴۳؛ روم/۴۸) به کار رفته است.

«بادهای بارورکننده» (الرِّیاحَ لَوَاقِحَ)؛ (حجر/۲۲) به این دلیل چنین لقبی دارند که بادهای ابرآور هستند و بارش باران را باعث می شوند. آیه ۹۹ سوره انعام را می توان فرازی کلیدی به حساب آورد که در آن تعدادی از اصطلاحات گیاهی به کار رفته است: «و هم اوست خدایی که از آسمان باران فرو بارید تا بدان هر نبات برویانیم و سبزه ها را از زمین بیرون آریم و در آن سبزه ها، دانه های روی هم چیده شده پدید آریم و از نخل خرمای روینده خوشه های به هم پیوسته و باغ های انگور و زیتون و انار که برخی شبیه و برخی نامشابه است، خلق کنیم. و هنگامی که میوه آن باغ ها پدید آید و برسد، در آنها به چشم تعقل بنگرید که در آن آیات، قدرت خدا برای اهل ایمان هویداست». اهمیت دینی فرازهای قرآنی نظیر قطع فوق، در این است که چرخه های زندگی جهان طبیعت، گیاهان و جانوران تحت تأثیر موهبت الهی آب قرار دارد و انسانی که به همین اندازه به آب نیازمند است، باید مراتب قدرشناسی خود را به جای آورد (سبأ / ۱۵) (Ibid., 42-43).

براهین وجود، قدرت و کرم الهی

آقای وینز با اشاره به تفسیر چند آیه در صدد است وجه مشترکی برای تفسیر مفسران در ارتباط با آن آیات بیابد. وی می گوید: طبری در تفسیر آیه ۹۹ سوره انعام که با جمله «هم اوست خدایی که آب را از آسمان فرو فرستاد» آغاز می شود، چنین می نویسد: «با آبی که ما از آسمان ها فروفرستادیم، برای گله ها، چهارپایان، پرندگان و جانوارن وحشی خوراک و برای انسان غذا و رزق آفریدیم». طبری نتیجه می گیرد که در خلقت خداوند شواهد، نشانه ها و بیناتی هست برای کسانی که یگانگی خداوند را باور دارند و او را قادر مطلق می دانند.

ابن کثیر (وفات ۷۷۴ق / ۱۳۷۲م)، مفسر قرن هشتم هجری به لُب کلام طبری درخصوص این آیه چیز جدیدی اضافه نمی کند. وحدت خداوند، قدرت و رحمت الهی (چه آشکار و چه پنهان) همه و همه در آیات ۲۱ و ۲۲ سوره بقره و ۹۹ سوره انعام بیان می شوند. آنچه در آیه ۲۲ سوره بقره توجه ابن کثیر را به خود جلب می کند، فرمانِ «هیچ کس را همتای خداوند قرار مَدهید» است که وی بر ای این ممنوعیت، شواهد متعددی از مجامع روایی گردآوری می کند. روزی مردی به پیامبر(ص) گفت: «آنچه خداوند اراده کرده و آنچه تو اراده کرده ای». پیامبر(ص) او را چنین نکوهش کرد: «آیا من را همتای خداوند قرار داده ای؟ بگو آنچه خداوند اراده می کند و دیگر هیچ مگوی». در حدیثی از ابن عباس، «شرک» از نظر پوشیدگی و پنهانی به «مورچه ای می ماند که در سیاهی شب، بر سنگی سیاه می گذرد». در تفسیر ابن کثیر از یک طرف بر وحدانیت خداوند تأکید می شود؛ نکته ای که بیشتر یهودیان، مسیحیان و حتی مسلمانان، به رغم اذعان کتاب های مقدس آنان بر وجود یک ذات الهی یگانه، در عمل آن را فراموش می کنند. از طرف دیگر، ابن کثیر با استفاده از قیاسی زمینی مبنی بر اینکه «دیدن سرگین [در صحرا] نشانه حضور شتر است»، تأکید می کند که وحدت و وجود الهی در کثرت مخلوقات خداوند یا نشانه هایی انعکاس می یابد که شامل آسمان ها و زمین است و هر آنچه از آنها پدید می آید؛ از قبیل باران حیات بخش که نگهدارنده گیاهان است و وجود انسان ها و حیوانات نیز به همین گیاهان وابسته است. شایان ذکر است که تفسیر طبری از آیه ۹۹ سوره انعام و تفسیر ابن کثیر از آیه ۲۱ سوره بقره، به جز پاره ای تفاوت ها در ارایه مطالب، در این دیدگاه متفق القول اند که ذات خداوند در آفرینش مخلوقات نمایان و اثبات می گردد؛ بنابراین، تأکید قرآن بر مشاهده آیات خداوند درجهان طبیعت به عنوان براهین وجود، وحدت، قدرت و کرم الهی، مورد تأیید مفسرانی قرار می گیرد که به نوبه خود، ضرورت به کارگیری خرد در جستجوی حقیقت را تأیید کردند. مثلاً بیضاوی (وفات ۶۸۵ق / ۱۲۸۲م). در تفسیر آیه ۱۶۴ سوره بقره که نشانه های خداوند برای خردمندان را برمی شمارد، می گوید: این آیه دستورالعمل و نیز محرکی برای تحقیق و تعلم است. در نمودار جان برتن به سه منبع تفسیر یعنی حدیث، عقل و کشف و شهود اشاره شده که مجموعاً معنای آیات قرآنی را آشکار می سازند، اما یک روش تفسیرِ غیرمستقیم و عملی هم وجود داشت و آن، تحقیق و تدبّر در«نشانه های خداوند» برای تأیید حقایق قرآنی بود. در قرون اولیه اسلام، این امر، شور و شوقی را برای گردآوری و نشر اطلاعاتی درخصوص گیاهان به طور اعم و کشاورزی به طور اخص، به راه انداخت. دل مشغولی فوق درکتب زراعی و در انقلاب سبزِ سده های میانه انعکاس می یابد؛ انقلابی که مطالعه گیاهان جدید و انتشار آنها به سوی غرب قلمرو اسلامی را باعث گردید (Ibid., 44-45).

کتابشناسی کشاورزی و گیاهان

نویسنده به معرفی کتبی می پردازد که در زمینه کشاورزی و گیاهان به رشته تحریر درآمده و یا از زبان های غیرعربی به عربی ترجمه شده اند. وی در این باره می نویسد: درخلالِ نهضت ترجمه در اوایل دوران عباسی (از اواخر قرن هشتم تا اواخر قرن دهم میلادی)، علاقه آشکاری به کتب زراعی و در واقع، کتب گیاه شناسی وجود داشت؛ از جمله کتب زراعی کهن که اعراب با آن آشنا بودند، کتاب آپولونیوس تیانایی بود که در سال ۱۷۹/۷۹۵ تحت عنوان کتاب الفِلاحه به عربی ترجمه شد. کتاب Georgica نوشته کاسیانوس باسوس ابتدا به زبان پهلوی و سپس در سال ۲۱۲/۸۲۷ با نام الفِلاحه الرومیه، به عربی ترجمه شد. اما، مهم ترین رساله کشاورزی در میان رسالات فوق، الفِلاحه النبطیه، منسوب به ابوبکربن وحشیه است. نویسنده کتاب که هویتش هم چنان موضوع مناقشه است، ادعا می کند که این کتاب را در سال ۲۹۱/۹۰۳، از زبان «سریانی باستان» یعنی گویشِ آرامی قبایل عراقی کسدان، به عربی ترجمه کرده و سپس در سال ۳۱۸/۹۳۰، ترجمه مذکور را به یکی از شاگردان خود دیکته کرده است. به نظر می رسد کتاب مذکور در دورانی به رشته تحریر درآمده که عرفان و یونان مداری اسکندریه هم چنان رونق داشته است. به علاوه، کتاب الفِلاحه النبطیه ظاهراً هیچ ارتباطی با نوشته های گیاه شناسی عرب که قبل از ترجمه ابن وحشیه تألیف شده بودند، ندارد. در واقع، این کتاب طیفی از حیات نباتی را به نمایش می گذارد که بسیار متنوع تر از منابع اَکدی است. درکتاب یاد شده بیش از۳۶۰ گیاه بررسی می شود و توجه خاصی به درخت زیتون، انگور و نخل خرما معطوف می گردد که حاکی از جایگاه مهم آنها در فعالیت های کشاورزی قبایل عراقی کسدان است. کتاب الفِلاحه النبطیه در مقایسه با کتب زراعی یونانی، مبسوط تر است و به امور عملی و همچنین نظری کشاورزی می پردازد. به طور خلاصه، این کتاب، یک نوع «فلسفه» رابطه انسان و خاک را به نمایش می گذارد. مصحح این کتاب، توفیق فَهد، عقیده دارد که الفِلاحه النبطیه، تصویری از وضعیت دانشِ کشاورزی، گیاه شناسی و اقتصاد روستایی و داخلی عراق در اواخر دوران یونان مداری را ترسیم می کند.

فصول آغازینِ الفِلاحه النبطیه به درخت زیتون، منافع آن، بهترین مکان های رشد آن و خواص قسمت های مختلفِ آن از جمله برگ ها، ریشه ها، روغن و هسته های میوه اختصاص دارد. به علاوه، بخش اعظم کتاب به انواع و اقسام دیگرِ گیاهان خوراکی اختصاص می یابد که مترجم، به علت نیافتن معادل های عربی، بالاجبار به تلفظ نگاری آنها روی آورده است. پس از بحث زیتون، غلات، به عنوان گروه بعدی گیاهان مورد بحث قرار می گیرد. گندم و جو مفصل تر از بقیه بررسی می شوند؛ چراکه هر دو گیاه، به مدت چندین هزار سال در رژیم غذایی بین النهرین نقش عمده ای را ایفا می کردند. برنج و ذرت نیز در میان دیگر غلات ذکر می شوند. جنبه های مختلف کاشت غلات بررسی می گردد: مکان مناسب برای رشد، شرایط فصلی و جوّی لازم برای محصول خوب، چگونگی درو، خرمن کوبی، باددادن خرمن و ذخیره غلات و روش های تشخیص شروع فساد در غلات.

کتاب قوانین الدواوینِ ابن مَمّاتی (وفات ۶۰۶/۱۲۰۹) حاوی اطلاعاتی در خصوص رسوم کشاورزی در زادگاه او یعنی مصر است. در آغاز قرن هشتم قمری/ چهاردهم میلادی، جمال الدین محمد بن یحیی الوَطواط (وفات ۷۱۸/۱۳۱۸) کتابی درباره کشاورزی تألیف نمود که در آن مکرراً از ابن وحشیه نقل قول می کند. اندکی بعد در همان قرن، سلاطینِ یمن، المالک الاشرف عُمَر (وفات ۶۹۶/۱۲۹۶) و المالک الافضل العباس بن علی (وفات ۷۷۸/۱۳۷۶) رساله هایی در باب کشاورزی نوشتند. کتاب دیگری در باب کشاورزی به برادر الاشرف، یعنی المالک المؤید داوود منسوب است که درحال حاضر وجود خارجی ندارد. این سال نماها مبنای تغییر فعالیت های کشاورزی در سراسر طول سال بودند. در سال نمای المالک الاشرف، حدود بیست و دو نوع مختلف از گونه های ذرت، عمدتاً براساس رنگ از یکدیگر متمایز می شوند و مشخص می گردد که محصول عمده یمن در آن دوران بوده است. اگرچه در این قرن کتاب مِفتاحَ الرَحا لاهل الفِلاحه (تصحیح م. صالحیه) به قلم نویسنده ای گمنام (احتمالاً از اهالی شام) نوشته می شود، اما سنتِ نوشتار زراعی تنها در منتها الیه غربی قلمرو اسلام، یعنی اندولس، و با پشتکار و ابتکار نویسندگان آن دیار ادامه یافت. در نیمه نخست قرن چهارم/ دهم، کتاب Meteria medica نوشته دیوس کوریدس در اندولس شهرت یافت که علاقه به گیاه شناسی و داروشناسی را دامن ز