فایل پاورپوینت کامل آرامش و صبر و راه های دستیابی به آن با استناد به سیره حضرت زینب سلام الله علیها

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آرامش و صبر و راه های دستیابی به آن با استناد به سیره حضرت زینب سلام الله علیها :

مقدمه

دستیابی به آرامش، همواره از بزرگترین دغدغه ها و مهمترین اهداف زندگی بشر بوده است، به طوری که بخش اعظم فعالیت های وی جهت دستیابی به آن صورت گرفته است. تمام اکتشافات، علوم جدید و فناوری ها در همین راستا شکل گرفته اند. اکنون در قرن ۲۱، علی رغم بالا رفتن سطح رفاه و آسایش ظاهری در زندگی، انسان ها کمتر احساس آرامش می کنند. آمار بیماران روانی و موارد خودکشی و طلاق و افسردگی در جوامع پیشرفته غربی، خود شاهدی بر این مدعاست. این مسئله نشان می دهد که آرامش، امری باطنی و قلبی است و باید از درون ایجاد شود. رفاه و آسایش ظاهری و امکانات لزوماً آرامش بخش نخواهند بود بلکه گاهی خود علت اضطراب و عدم آرامش هستند. همچنان که قرآن کریم می فرماید: «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکینَهَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ. . . ؛ اوست آن کس که در دلهای مؤمنان آرامش را فرو فرستاد»[۱] جایگاه آرامش قلب آدمی است. از آنجایی که قلب سلطان بدن است و سایر اعضاء مطیع اویند، هر گاه آرامش به قلب وارد شود، ظاهر نیز با باطن همراه شده، آرامش می یابد.

معنای «آرامش» و «سکینه»

آرامش به معنای سکون از مصدر آرامیدن و نیز به معنی طمأنینه و آشتی و سلم و امنیت می باشد. [۲] این واژه طبق مذکور در زبان عرب به واژه «سکینه» مرسوم است. «سکینه» در کتاب مفردات چنین معنا شده؛ «سکینه: سکون، ثبوت شی ء بعد تحرک. . . فقد قیل: هو ملک یسکن قلب المؤمن و یؤَمِّنْهُ. »[۳]

سکینه از واژه سکون گرفته شده به معنای ثبوت شی ء بعد از حرکت آن است. . . این واژه به معنای ملکه و صفتی است که به واسطه آن قلب مؤمن آرامش و تسکین می یابد و احساس امنیت پیدا می کند.

در قاموس، از سکینه به معنای آرامش قلب و اطمینان خاطر یاد شده، می گوید: «این کلمه شش مرتبه در قرآن آمده و همه درباره آرامش قلب است که سبب ثبات و آرامش ظاهری است. »[۴]

آرامش در روایت

در اصول کافی در روایات متعددی معنای سکینه در آیه ۴ سور«فتح» را ایمان دانسته است. هشام بن سالم از امام صادق علیه السلام روایت کرده که فرمود:

«فی قول الله عزوجل هو الذی أنزل السکینه فی قلوب المؤمنین قال هو الایمان»[۵]

مراد از سکینه در کلام پروردگار، همان ایمان است.

در جایی دیگر در ارتباط با ایمان و آرامش امام صادق علیه السلام می فرماید:

«ما مِنْ مؤمن إلا و قد جعل الله له من ایمانه أُنسا یسکنُ إلیه، حتی لو کان علی قلّه جبل لم یستوحش. »[۶]

هیچ مؤمنی نیست مگر آن که خداوند ایمان را همدم و آرامش بخش او قرار می دهد، چنانچه حتی اگر در قلّه کوهی هم باشد احساس تنهایی نمی کند.

اینکه جان آدمی با ایمان به پروردگار عالم آرامش می یابد همان اکسیری است که امروز، روانشناسان غربی برای نجات بیماران خود از آن بهره می گیرند و اذعان دارند که علت اصلی مشکلات روانی، عدم توجه به دین و ایمان به غیب است. [۷]

در سال های اخیر، کوشش های زیادی در زمینه روان درمانی افرادی که دچار بیماری های روانی و اضطراب های شخصیتی و عدم تعادل آن هستند، انجام شده است و در این زمینه روش های مختلفی برای روان درمانی پدید آمده که هیچکدام موفقیت مورد انتظار را در از میان بردن یا پیشگیری از بیماری های روانی کسب نکرده است. برخی از تحقیقات نشان می دهد که میانگین درمان از ۷۰% تجاوز نمی کند، وانگهی حال عده ای از بیماران پس از روان درمانی، گاه بدتر هم شده و یا بیماری پس از مدتی بازگشته است. از این رو روانشناسان به دنبال علت این امر برآمدند و از طریق آمارگیری دریافتند که مهمترین عامل در درمان بیماری های روانی «دین» است و درصد بهبود بیمارانی که معتقد به دین هستند بسیار بیشتر از دیگران است. لذا آنان بر این باورند که «ایمان بدون شک مؤثرترین درمان بیماری های روانی به ویژه افسردگی و اضطراب است. »[۸]

ویلیام جیمز، فیلسوف و روانشناس آمریکایی می گوید: «ایمان نیرویی است که باید برای کمک به انسان در زندگی وجود داشته باشد. فقدان ایمان، زنگ خطری است که ناتوانی انسان را در برابر سختی های زندگی اعلام می دارد. »[۹]

کارل یانگِ روانکاو می گوید: «در طول سی سال گذشته افراد زیادی از ملیت های مختلف جهان متمدن با من مشورت کردند و من صدها تن از بیماران را معالجه و درمان کرده ام، اما از میان بیمارانی که در نیمه دوم عمر خود (یعنی سی و پنج سالگی به بعد) بسر می برند، حتی یک بیمار را نیز ندیدم که اساساً مشکلش نیاز به گرایش دینی در زندگی نباشد. به جرأت می توانم بگویم که تک تک آنها به این دلیل قربانی بیماری روانی شده اند که آن چیزی را ادیان

موجود در هر زمان به پیروان خود می دهند، نداشتند و تک تک آنان فقط وقتی به دین و دیگاه های دینی بازگشتند به طور کامل درمان شدند. [۱۰]

و چه کلامی رساتر از قول پروردگار متعال؛ «هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکینَهَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ. . . ؛ تنها اوست که آرامش را بر قلوب مؤمنین و نه منافقین و کافران، نازل می کند. »[۱۱]

از آنچه گفته شد، معلوم است که امروزه بشر برای یافتن آرامش نیاز به امکانات آنچنانی و سطح رفاه عالی ندارد، یعنی امکانات با خود آرامش نمی آورد، بلکه تنها اکسیر آرام بخش ایمان است. البته مراد از ایمان و مؤمنان در اینجا با آنچه به معنای ایمان و مؤمن در جامعه می شناسیم و می بینیم، متفاوت است، چه اینکه کم نیستند افراد مؤمنی که با وجود اعتقاد به مبدأ هستی باز گرفتار بیقراری و اضطراب هستند. پس لازم است اینجا، بیشتر از پیش در معنای ایمان و سکینه که در آیه ۷ سور«فتح» آمده، دقیق شویم.

چگونگی دستیابی به آرامش

گفته شد که آرامش، امری قلبی و باطنی است. در صورتی که روح و قلب آدمی آرامش یابد، ظاهر نیز با باطن همسو و هم آهنگ می شود. رسیدن به آرامش، مستلزم افکار آرامش بخش است و آنچه در واقع آدمی را به آرامش می رساند، تغییر نگرش او به زندگی و عالم هستی است. در این خصوص امام صادق علیه السلام می فرماید: «إِنَّ صَاحِبَ الدِّینِ فَکرَ فَعَلَتْهُ السَّکینَهُ و. . . »[۱۲] آدم دیندار (چون می اندیشد)، آرامش بر جان او حاکم است.

علوم انسانی نیز به این مطلب اذعان دارد که تفکرات، نقش مستقیمی در رفتار و حالات فرد دارد، در واقع اعمال آدمی نتیجه مستقیم افکار او و نوع نگرش او به قضایا است. همین تفاوت دیدگاه ها، سبب قضاوت های متفاوت از یک پدیدواحد می شود. [۱۳] آدمی همواره در زندگی با مسائل و مشکلات روبرو بوده است و وجود سختی در زندگی امری اجتناب ناپذیر است. مهمترین مسئله در برخورد با مشکلات و ناملایمات، داشتن آرامش و طمأنینه برای یافتن راه حل مسئله است. بگذریم که خود این مشکلات، گاه عامل بر هم زدن آرامش فرد می شود. حال سؤال اینجاست که چگونه می توان با وجود مشکلات و موانع در زندگی ماشینی امروز، آرامش داشت؟ برای پاسخ به این سؤال لازم است به طور دقیق معنای واژه «سکینه» را بررسی کنیم؛

ولایت امیرالمومنین علیه السلام مأمن آرامش

در روایتی ذیل تفسیر آیه ۴ سوره فتح آمده که امام صادق علیه السلام فرمودند:

«عن أبی عبدالله علیه السلام: إنّه قال فی قول الله تعالی هو الذی أنزل السکینه فی قلوب المؤمنین هم شیعته الذین سکنوا إلیه»[۱۴]

همانا سخن پروردگار است که می فرماید: او کسی است که آرامش را به قلوب مؤمنان وارد می کند. همانا «سکینه» ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام است و اینکه تسلیم و مطیع اوامر او باشد و مراد از مؤمنان در این آیه، شیعیان آن حضرت هستند، همان کسانی که (به واسطپیروی از ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام) آرامش و سکون برایشان نازل می شود.

پس طبق روایت، سکینه و آرامش الهی، ثمرورود به محیط ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام است و آرامش و طمأنینه ویژگی شیعیان و پیروان آن حضرت می باشد. این جمله نیاز به شرح و توضیح دارد که در ادامه به آن می پردازیم.

برای وضوح مطلب باید به این مقدمه اشاره شود که یکی از مهمترین عوامل اضطراب و موانع آرامش، نرسیدن به خواسته ها و امیال است، به عبارتی احساس شکست و نرسیدن به آرزو و خواهش نفس و دل از عوامل مهم نا امیدی و اضطراب است.

در هستی دو محیط و دو پرچم مطرح است: محیط ولایت نبی اکرم صلّی الله علیه و آله و امیرالمؤمنین علیه السلام که همان توحید و ادامولایت الله است، و دیگری محیط ولایت طاغوت و ابلیس و نفس امّاره است. این دو جبهه همواره مقابل یکدیگر قرار دارند و هرگز یک جا جمع نمی شوند. تا وقتی که انسان گرفتار امیال نفسانی است و از خواهش های دل پیروی بی چون و چرا دارد، نمی تواند وارد محیط ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام و وادی توحید شود. یکی جبهه حق است و دیگری جبهه باطل. آن طرف رحمت خدا و محبت امیرالمؤمنین علیه السلام و هدایت و بشارت است و این طرف ضلالت و گمراهی و جهل و انذار. [۱۵] در واقع تغافل بشر از بزرگترین دشمنان یعنی نفس امّاره باعث شده که گرفتار خواهش های نفس گردد و در زندان او اسیر آید، لذا ناآرامی و اضطراب ثمرتلخ نفس پرستی است، چه اینکه در روایات بزرگترین دشمن را، نفس امّاره توصیف نموده اند. [۱۶] چرا که نفس امّاره خبیث است و هیچگاه خواهش هایش پایان نمی پذیرد، همواره به سوی بدی راهنمایی و امر می کند، بهانه جو و گمراه کننده است. [۱۷] اگر انسان به ظاهر مسلمان و شیعه باشد اما در عمل پیرو نفس باشد، اضطراب و نا آرامی شاید کمترین نتیجاین اقدامات او باشد و بدترین و بزرگترین صدمات آن گمراهی و ضلالت و بد عاقبتی است.

طبق روایات و آیه ذکر شده، آرامش و سکینه با نفس پرستی سازگار نیست، چنانکه قرآن کریم نیز در آیه ۲۳ سور«جاثیه» سرانجام شوم نفس پرستی را گمراهی بیان فرموده، پس برای رسیدن به آرامش لازم است انسان به معنای واقعی پیرو ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام و اولاد طاهرینش باشد و این مهم تنها با ورود به عرصمیدان جهاد اکبر یعنی مبارزه با نفس امّاره حاصل می شود. این مسیر، همان مسیر توحید و ایمان است که برای رسیدن به آن نیاز به سپر صبر و مقاومت است؛ «إِنّ