فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی

با فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی شامل 96 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل بررسی رویکردهای خاورشناسان پیرامون مکی و مدنی :

مقدمه

یکی از مهم ترین عرصه های پژوهش مستشرقان، بررسی تاریخ قرآن بوده و در این باره کتاب هایی نیز نگاشته شده اند. در این بین برخی از مستشرقان، بد بینانه وارد بحث شده و مقام قرآن و پیامبر را به سخره گرفته و با توهین و نشر اکاذیب، شبهاتی را وارد نموده اند. (رک؛ William montgomary Watt, Bells Introduction to the Quran , 17; The Encyclopaedia of Islam, 7/363; William montgomary Watt, Companion to the Quran,136 ).

از مهم ترین موضوعات تاریخ قرآن، بحث آیات و سور مکی و مدنی می باشد که خود منشأ شبهات مستشرقان پیرامون تقسیم بندی قرآن شده است. و در این بین لامنس، رژی بلاشر، نولدکه و… از خاورشناسانی هستند که به یکی از بحث های تاریخ قرآن به نام «آیات و سور مکی و مدنی» دامن زده اند و نظریاتی چند در این رابطه مطرح نموده اند که در این مقاله به بررسی و نقد نظریات آنان پرداخته شده است.

الف) مفهوم شناسی

۱ـ مفهوم شناسی آیات و سوره های مکی و مدنی

در اغلب کتب علوم قرآنی، سه تعریف بر مبنای سه عنصر خطاب، مکان و زمان برای آیات مکی و مدنی ذکر نموده اند. اکنون به ترتیب به بررسی آنها می پردازیم.

۱.خطاب؛ بر این مبنا آیه مکی آیه ای است که خطاب به اهل مکه باشد و آیه مدنی آیه ای است که خطاب به اهل مدینه باشد (زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ۱/۱۸۷).

این تعریف جامع و مانع نیست؛ چون در قرآن کریم آیات فراوانی هست که نه خطاب به اهل مکه است و نه خطاب به اهل مدینه؛ مانند: «یا أَیهَا النَّبِی اتَّقِ اللَّهَ وَلاَتُطِعِ الْکافِرِینَ وَالْمُنَافِقِینَ» (احزاب/۱؛ ر.ک: زرقانی، مناهل العرفان فی علوم القرآن، ۱/۱۹۶)؛ «یا أَیهَا النَّاسُ کلُوا مِمَّا فِی الْأَرْضِ حَلاَلاً طَیباً» (بقره/ ۱۶۸). از این گذشته، خطاب های قرآن عام است و اگر هنگام نزول منطبق با اهل مکه یا مدینه بوده است، به این معنا نیست که مختص یکی از آنهاست و راهنمایی یا نصیحت یا حکم شرعی آن فقط شامل یکی از آن گروه می شود، بلکه آن خطاب ها مادامی که لفظش عام است، خطاب و محتوایش نیز عام است (حکیم، علوم القرآن، ۴۴). در عین حال، اینها همه بدان معنا نیست که شناخت مخاطبان آیات بی فایده است، بلکه بر عکس، شناخت مخاطبان آیه از قراین مسلّم فهم آیه می باشد (میرمحمدی، بحوث فی تاریخ القرآن و علومه، ۳۲۶).

۲.مکان؛ آیه مکی آیه ای است که در مکه نازل شده و آیه مدنی آیه ای است که در مدینه نازل شده است (زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ۱/۱۸۷). باید توجه کرد که اطراف مکه مثل منی و عرفات و حدیبیه نیز جزو مکه و اطراف مدینه مثل بدر، احد و سلع نیز جزو مدینه محسوب می شود.

این تعریف نیز جامع و مانع نیست؛ زیرا شامل آیاتی که در سفرها نازل شده است، نمی شود (سیوطی، الاتقان فی علوم القرآن، ۱/۳۷)؛ مثل آیه «لَوْکانَ عَرَضاً قَرِیباً وَسَفَراً قَاصِداً لَاتّبَعُوک» (توبه/ ۴۲) که در محل تبوک نازل شده است.

۳.زمان؛ آیه مکی آیه ای است که قبل از هجرت نازل شده است و آیه مدنی آیه ای است که بعد از هجرت نازل شده است (ر.ک: زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ۱/۱۸۷). زرکشی در تعریف آیه مکی می گوید: آیه مکّی، آیه ای است که قبل از هجرت نازل شده باشد. هر چند در مدینه باشد. قید «هر چند در مدینه» بی ثمر است؛ زیرا قبل از هجرت هیچ آیه ای در مدینه نازل نشده و هیچ مورخی ننوشته که پیامبر اکرم(ص) پس از بعثت و قبل از هجرت به مدینه سفر کرده است.

یحیی بن سلام می گوید: آیات و سوری که در راه هجرت نازل شده اند و آیات و سوری که بعد از هجرت در سفرها نازل شده اند، مدنی می باشند (زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ۱/۱۸۸).

تعریف سوم جامع و مانع است؛ چون همه آیات را در بر می گیرد (ر.ک: قاسم، فائز، معیارها شناخت آیات مکی و مدنی، مقالات و بررسی ها، ش ۶۶، ص ۴۹).

۲.مفهوم شناسی استشراق

استشراق، شرق شناسی یا خاورشناسی (Orientalism) در تعبیری موجز، دسته ای از پژوهش های غربی هاست که در خصوص میراث شرق، به ویژه مسائل مرتبط با تاریخ، زبان، ادبیات، هنر، علوم، عادات و سنن آن، انجام می پذیرد؛ بنابراین، خاورشناس، فردی از دیار مغرب زمین است که میراث شرق و هر آنچه به نوعی به تاریخ، زبان، ادبیات، هنر، علوم، عادات و سنن آن تعلق دارد، بررسی می کند (الصغیر، خاورشناسان و پژوهش های قرآن، ۱۳).

استشراق دارای شعبه های مختلفی مانند اسلام شناسی، عرب شناسی و هندشناسی می باشد که شامل مجموعه ای از فعالیت های مربوط به کشف منابع علمی و باستانی، گردآوری و نگه داری مواد فرهنگی، فهرست نگاری و کتاب شناسی، روزنامه نگاری، تحقیق، بررسی، ترجمه و تصحیح متون و انتشار آنها می شود در مجموع می توان گفت استشراق بر کارهای مستشرقان در قبال فرهنگ مشرق زمین اطلاق می شود (ر.ک: روش ضمیر، درآمدی بر معرفی مستشرقان و قرآن پژوهی، ش ۴ و ۵، ۱۹۳).

ب) تاریخچه و پیشینه بحث

تا کنون محققان بسیاری در خلال مباحث قرآنی خویش به چند و چونی آیات و سور مکی و مدنی پرداخته اند. لازم به ذکر است که کتب و مقالات فراوانی در موضوع خاص آیات و سور مکی و مدنی، به رشته تحریر درآمده است اما تاکنون کتاب یا مقاله ای با رویکرد بررسی و نقد شبهات مستشرقان پیرامون آیات و سور مکی و مدنی، به طور مستقل، عرضه نشده است. نگارنده با تحقیق میدانی وسیعی که انجام داده است تا کنون اثری مستقل در این مهم نیافته است.

یاد کردنی است که کتاب های غیر مستقلی در این باب نگاشته شده و تنها چند برگی به این مهم اختصاص یافته است؛ برای نمونه می توان به کتاب «نقد الخطاب الاستشراقی الظاهره الاستشراقیه واثرها فی الدراسات الاسلامیه» تألیف ساسی سالم الحاج اشاره نمود.

ج) ضرورت و اهمیت بحث

مسأله شناخت آیات و سوره های مکی و مدنی از مسائل مهم علوم قرآنی است. بدین سان علم به مکی و مدنی بودن سوره های قرآن و آشنایی با ترتیب نزول آنها تأثیر مهمی در بحث های علمی وموضوعاتی مربوط به دعوت نبوی و سیر روحی و سیاسی و اجتماعی آن در عصر پیامبر اکرم(ص) دارد.

شناخت تاریخ، به ویژه تسلسل آیات و سوره ها و تدریجی بون نزول آنها از طریق شناخت سوره های مکی از مدنی است و از هدف های مهم فرهنگی است. انسان پیوسته در این جستجوست تا هر حادثه تاریخی را بشناسد؛ در چه زمانی و در کجا اتفاق افتاده و عوامل و اسباب پدیدآورنده آن چه بوده است. بدین طریق علم تاریخ به وجود آمده است؛ بنابراین دانستن تاریخ سوره ها و آیه های مکی و تشخیص آنها از آیه ها و سوره های مدنی از اهمیت به سزایی برخوردار است.

فهم محتوای آیه در استدلال های فقهی و استنباط احکام نقش اساسی دارد؛ چه بسا آیه ای به ظاهر مشتمل بر حکم شرعی است، ولی چون در مکه نازل شده، هنگام نزولش، هنوز حکم موجود در آن تشریع نشده باشد؛ لذا در این گونه موارد باید یا راه تأویل را در پیش گرفت یا آیه را به گونه ای دیگر تفسیر کرد. آیه ۷ سوره فصلّت نمونه ای از این رویکرد است دو تأویل را برای آن ذکر کرده اند (ر.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۷/ ۳۸۳ـ۳۸۴).

هم چنین در استدلالات کلامی، آیات مورد استناد در فضایل اهل بیت علیهم السلام که بیشتر مدنی است، از سوی برخی به منظور کتمان فضایل اهل بیت(ع) مکی دانسته شده است تا نتوان آنها را مدرک استدلال قرار داد. بنابراین شناخت دقیق مکی و مدنی بودن سوره ها و آیات یکی از ضروریات علم کلام در مبحث امامت است. مدنی بودن تمام سوره دهر و تشکیک در آن به سبب اغراض سیاسی نمونه ای در این باره است (ر.ک: طبرسی، مجمع البیان، ۱۰/۴۰۴ـ۴۰۶)؛ زیرا کسانی مانند عبدالله بن زبیر که مایل نبودند این فضیلت به اهل بیت علیهم السلام اختصاص یابد، اصرار داشتند که این سوره را کاملاً مکی معرفی کنند غافل از آنکه در مکه اسیری وجود نداشت. مجاهد و قتاده از تابعین تصریح کرده اند که سوره دهر تماماً مدنی، ولی دیگران تفصیل قایل شده اند (ر.ک: معرفت، التمهید، ۱/ ۱۵۴ـ ۱۵۵).

د) رویکرد لامنس درباره آیات و سوره های مکی و مدنی

لامنس (۱۹۳۷ـ۱۸۸۲)، مستشرق بلژیکی، در کتاب «الاسلام» بین آیات و سور مکی و مدنی تفاوت قایل شده است. وی در ابتدا قرآن کریم را به سه بخش تقسیم نموده است: ۱. سوره های مکی قبل از فترت؛ ۲. سوره های مکی پس از فترت؛ ۳ـ سوره های مدنی.

۱.سوره های مکی پیش از فترت

لامنس از مهم ترین ویژگی های سوره های مکی پیش از فترت، ایجاز در اسلوب، کوتاهی سوره ها، آیات مقطعه الانفس برمی شمرد و در ادامه می افزاید که جمله واحد در این آیات و سوره ها معنای کاملی ندارد؛ بدین سان برای رسیدن به معنای کامل باید چند جمله را در کنار هم جای داد.

از دیگر ویژگی های این بخش، تشابه اسلوب سجع عبارات با اسلوب قدیم و کهنه عرب است و بر این باور است که این دو اسلوب، از جایگاه ویژه و مشترکی برخوردار هستند. یادکردنی است که در این آیات توصیفات قیامت و فضای دهشتناک و غم آلود آن به تصویر کشیده شده است.

وی در ادامه بر این باور است که این قسم از آیات و سوره های قرآن کریم، همراه با سوگند است و این سوگندها بیشتر به پدیده های طبیعی و حسی نظیر آسمان، ستارگان، کوه ها، درخت ها، خورشید، ماه، روز، زمین، فجر و… اشاره دارد و این سوگندها اندک اندک رو به افول می نهد تا جایی که در سوره های مدنی اثری از سوگند نیست (ر.ک: Lammens (H.),L”Islam/60).

۲.سوره های مکی پس از فترت

لامنس در بخش دوم از سوره های مکی که از آن با عنوان «سوره های مکی پس از فترت» یاد می کند، بر این باور است که در این بخش، اسطوره های انجیلی بیان شده است؛ اساطیری که حاکی از انقلاب درونی و ناگهانی پیامبر اکرم(ص) در ابتدای دعوتش است و به معارضه با مشرکان مکه منجر شد و سیر هدایتی و تربیتی پیامبر(ص) را آغاز نمود (ر.ک: Lammens (H.),L”Islam/60). وی می افزاید، در این آیات و سوره ها موضوعاتی چون قصص انبیای گذشته و چگونگی سیر هدایتی آنان با اقوامشان و سرنوشت تکذیب کنندگان به وفور به چشم می خورد.

وی پس از بیان اینکه عبارت «یا ایها الناس» در این سوره ها بیشتر به چشم می خورد، این ادعا را مطرح می نماید که رسالت پیامبراکرم(ص) باید مطابق با نیازهای عرب و مقتضای احوال آنان می بود؛ لذا پیامبر(ص) رابطه خوبی با یهود و نصاری داشت؛ بدین سان که هر سه دین (اسلام، یهود و مسیحیت) دارای مبدأ و سرچشمه واحدی به نام توحید بودند. این مهم در آیات و سوره های مکی به چشم می خورد (ر.ک:Lammens (H.),L”Islam/60).

۳.آیات و سوره های مدنی

لامنس، بین سوره های مکی و مدنی تفاوت قایل شده است. وی بر این باور است که سبک و نثر آیات و سور مدنی نزدیک به نثر عادی است و از نثر کهنه عرب به دور است. این مهم در آیاتی که برای امور تشریعی نظم یافته است، کاملاً مشهود است.

نثر سوره های مدنی خالی از سجع بوده و نغمه های آن نسبت به سوره های مکی بیشتر است. در سوره های مدنی، وحدت موضوعی بر سوره حاکم است و موضوعاتی چون احکام دینی، دنیوی و جنایی در آن به چشم می خورد؛ چرا که هجرت رسول اکرم(ص) در این مقطع، باب وسیعی را در احکام گشوده است.

اخلاقیات در سوره های مدنی، جایگاه ویژه و بارزی دارد. برای نمونه، موضوعاتی چون احترام به رسول اکرم(ص)، بلند نکردن صدا در برابر ایشان، عدم تأیید خبر فاسق، برقراری صلح میان مؤمنان، عدم تمسخر و عیب جویی یک دیگر، دوری از سخن چینی، تجسس و سوء ظن، کیفیت زندگی و رفتار نیک رسول اکرم(ص) با همراهانش و… یافت می شود (ر.ک: Lammens (H.),L”Islam/61 ).

۴.بررسی و نقد

یاد کردنی است به علت تکراری بودن برخی از شبهات لامنس، در این مجال به پاسخ برخی دیگر از آنها اکتفا می کنیم و در ادامه، هنگام پاسخ به شبهات دیگر مستشرقان به آنها اشاره می نماییم.

در نظریه های لامنس، شبهات و اشکالات عدیده ای به چشم می خورد که برخی از آنها صراحت در بیان دارد و برخی دیگر که غالب شبهات را تشکیل می دهد به صورت بسیار ماهرانه و ظریف، مخفی شده است که با ژرف نگری در آثار او به خصوص کتاب «الاسلام»، می توان به آنها دست یافت.

لامنس یکی از ویژگی های سوره های مکی قبل از دوران فترت را کوتاهی آنها می داند و ظاهراً بر این باور است که کوتاهی آیات و سوره های مکی در کنار بلندی آیات و سوره های مدنی، انقطاع و عدم ارتباط میان بخش های آیات و سوره های مکی و مدنی است و بیانگر این است که بخش آیات و سوره های مکی، حاوی خصوصیات محیط اجتماعی منحط مکه است و قرآن نتیجه تأثیرپذیری های فکری محمد از جامعه و محیط خویش است.

اگر مراد لامنس کلیت و شمول نبوده بلکه کثرت و اغلبیت مراد باشد، این نظریه قابل پذیرش است در غیر این صورت، ادعای وی از چند نظر باطل است.

اول ـ در بخش سوره های مکی، سوره های بلندی نظیر سوره انعام و در بخش مدنی، سوره های کوتاهی نظیر «سوره نصر» وجود دارد.

دوم ـ کوتاهی بسیاری از سوره های مکی و بلندی سوره های مدنی، نه تنها موجب عدم پیوند آنها نیست، بلکه هر شخص که بهره ای از بلاغت داشته باشد، رابطه مستحکم میان اجزای قرآن را مشاهده می کند. نکته جالب توجه این است که آیات مکی در میان آیات مدنی پراکنده است. به رغم آن، شخص هنگام خواندن قرآن کریم، هیچ تفاوتی میان آنها احساس نکرده، بلکه از وحدت، پیوند کامل، هماهنگی و انسجام آن به شگفت می آید.

سوم ـ کوتاهی سوره های مکی دلالتی بر انحطاط اجتماعی مکه ندارد، بلکه این کوتاهی، از مقوله ایجاز است و به اذعان دانشمندان علم بلاغت ایجاز اختصار، نهایت بلاغت است و ایجاز بیانگر رشد و کمال مخاطب و نشانه فهم وتیز هوشی اوست (ر.ک: زرقانی، مناهل العرفان فی علوم القرآن/ ۲۶۸ـ۲۸۰).

یادکردنی است نظریه های دیگر لامنس در بخش سوره های مکی قبل از فترت و بعد از فترت، نظیر وجود سوگند، قصص انبیای گذشته، اختصار معانی و… از جمله موضوعاتی است که مبتلای به قضاوت یک طرفه اوست. که در بخش های بعدی بدان ها اشاره می شود.

این مستشرق بلژیکی در بخش سوم (آیات و سوره های مدنی) نیز نکاتی را گوشزد نموده است که به یک نمونه از نکات بسنده می کنیم.

وی یکی از ویژگی های سوره های مدنی را تبیین احکام و قوانین شریعت برمی شمرد و سوره های مکی را خالی از احکام فرعی می داند که این، خود، منشأ این شبهه است که به علت بی سوادی مردم مکه این سوره ها از علوم و معارف شریعت تهی است و در مقابل، مردمان مدینه که نسبت به مردم مکه از علوم بیشتری برخوردار بوده و احتیاج به احکام روزمره داشتند، در سوره های مدنی مورد تفقد بیشتر حضرت قرار گرفتند و بدین سان آیات و سوره های مدنی، مالامال از احکام و قوانین شریعت است، در حالی که آیات وسور مکی، تهی از احکام فرعی و قوانین دینی است.

در پاسخ به این شبهه می توان گفت:

۱ـ بخش مکی به طور مطلق، خالی از قانون گذاری و وضع احکام نیست.

۲ـ کثرت احکام و قوانین فرعی در مدینه ناشی از عواملی نیست که این مدعیان تصور کرده اند، بلکه این پدیده مسأله ای است که در اداره جوامع و تربیت افراد و هدایت آنها کاربرد دارد و پی