بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل الگوی مصرف، اسوه سلامت :

میانه روی خواه از نگاه خرد یا عرف یا شریعت یکی از بنیادی ترین هنجارهای زندگی است که حرکت بر مدار آن، بی گزندی، درستی و سلامت به ارمغان خواهد آورد، چنان که کناره گیری از آن آفت زدگی، فقرآفرینی و نافرجامی به همراه می آورد و پرداختن به این آموز زندگی ساز، بایسته ای است گریزناپذیر و گزندزدا. فرد، خانواده و جامعه ای که به این آموزه، آذین یابد سزاوار است که آسوده زید و دم به راحت فرو برد و بر خود ببالد که از مجرای حیات کلّی پای فرا ننهاده و فردای خویش را به خوشی و خرّمی پیش دیده است.

از نگاه آیین بی مانند اسلام حکومتی توفیق شایسته را یافته که در میان پیروان خود این باور خردپذیر را بپراکند و سر برتافتن از آن را ضد ارزشی بشناساند گفت وگوناپذیر و تردیدگریز، و در این میان نه توانگر از آن سر برتابد و نه تهیدستی یافت شود که به نصاب میانه روی نرسد و کم توشگی او را از این نصاب فروتر کشد. آیا در عبارات که حجر زاوی دین است نیامده که وضو با مشتی آب و غسل با ابریقی؟و این چنان است که فراوانی آب در این میان هیچ گونه فزوده کاری را اقتضا نمی کند.

امّا این اعتدلال و میانه روزی و یا به لسان حدیث«اقتصاد»مقوله ای است که باید از آن لایه گیری شود و مفهوم روشن آن در پیش دیدگان به نمایش درآید تا در مفهوم، چندگانگی و ناسازگاری پدید نیاید، زیرا یک آموزه تا آن که همگی در دریافت آن هم سخنی نیابند رنگ همگانی نمی پذیرد و اجرای آن در جای جای جامعه چشمداشتی نابجاست، پس جایگیر شدن این مقوله در اندیشه ها به آموزش و پرورش از یک سو و رویش و سامان یابی رفتار از دیگر سو نیاز دارد که خود جنبشی فراگیر می طلبد و همّتی ملّی را می خواند. به ویژه آن که در این روزگار دریافت های توده ها از این شاه بیت قصید حیات یا به افراط درتنیده یا به تفریط.

این چنین بسترسازی در پیش نهادن این مفهوم و نشاندن آن در اذهان و چشاندن ثمر شیرین آن در کام مردمان، خود گام بلندی است که آغاز این راه دور شمرده می شود و کار هنگامی پیچیدگی فزون تری می یابد که از میانه روزی و اقتصاد مفهومی دقیق و ریاضی نمی توانست به دست داد و آنچه هست تقریب است و تخمین و مفاهیم تقریبی و تخمینی بیشتر با دشواری انتقال همراه است. به هر روی با هم این دشواری ها باید مفهومی هرچه نزدیک تر از این مقوله به هم برآورده شود تا مگر پس از گوارده شدن، کار آموزش آن در گسترده ای که باید چهره بندد. ناگفته پیداست که دیگر ارزش های رفتاری چون: عدل، اتفاق، تعاون و. . . هیچ یک محدوده ای همچون مسائل فیزیکی، ملموس و متریک ندارند و هماره مفهومی کلّی از آن ها در اندیشه نقش می بندد که به هر روی از تصحیح بی نیاز نیست و برجسته ترین ویژگی آن دوری از رفاه زدگی و تهیدستی است، بدین معنی که اگر کسی توانگری دارد روی از میانه روزی برنگیرد و آن که از تهیدستی رنج می برد به میزانی سامان یابد که بتواند زندگی خود را در قلمرو میانه روی سر کند.

در این میان باید سطوح زندگی انسان را از نظر بگذرانیم تا بتوانیم با ترسیم آن، مقول میانه روی را به گونه ای نکوتر واکاویم:

۱-کفاف: و آن حدّ پذیرفته ای از زندگی است که خردمندان و شریعتمداران و عرفای تاریخ برخورداری از همین مقدار را برای سر کردن این سرای پسندیده می دانند و کمتر از آن پریشانی و پژندی در پی خواهد داشت. این سطح از زندگانی به میانه روی بیشترین نزدیکی را دارد و برای طالبان هر دو سرای شیو پسندیده ای شمرده می شود.

۲-رفاه: که حد بالاتر از کفاف و پایین تر از تجمل گرایی است و چنین فرد یا خانواده یا جامعه ای بدون مشکلی در اقتصاد، زندگی سپری می کنند و اگرچه رفاه، سطوح گوناگون اقتصادی را دربرمی گیرد می توان لایه های بالاتر آن را تقریبا هم مرز تجمل گرایی دانست، لیک به طور کلی رفاه از نگاه شریعت مقدّس مقوله ای پذیرفته به شمار می آید که هر فرد سالم اندیش می تواند رسیدن بدان را پی گیرد و برخورداری از آن حق طبیعی هریک از آحاد جامع اسلامی است. قرآن کریم نیز آیاتی را در خود دارد که این گونه زندگی را روا می شمرد:

۱- و لقد مکّنّاکم فی الأرض و جعلنا لکم فیها معایش قلیلا ما تشکرون[۱]

[هر آینه شما را روی زمین جای دادیم و در آن برایتان راه های زندگی نهادیم. اندکا سپاس می گزارند.]

۲- قل من حرّم زینه اللّه الّتی أخرج لعباده و الطّیّبات من الرّزق قل هی للّذین آمنوا فی الحیوه الدّنیا[۲]

[بگو زیوری را که خداوند برای بندگان خویش پدید کرده، و روزی های پاکیزه را، چه کسی بازداشته است؟بگو آن از آن کسانی است که در این دنیا ایمان آورده اند.]

این مفهوم در حدیث نیز دیده می شود:

«من سعاده المسلم سعه المسکن و الجار الصالح و المرکب الهنیئ»[۳]

[از نیکبختی مسلمان است فراخی خانه و همسای نیکو و مرکب شایسته.]

۳-تجمل گرایی: این سطح از زندگی، با روح زندگی جمعی و زیست اسلامی ناسازگاری آشکاری دارد، زیرا در نهاد، مستلزم آن است که حقوق بسیاری زیر پای نهاده شود تا کسی یا خانواده ای یا کشوری به حدّ برخورداری از این زندگی رسد و مصداق آن سخن حکیمان منسوب به امام علی علیه السّلام گردد که: «ثروت کلانی را ندیدم مگر آن که در کنارش دارایی تباه شده ای را دیدم».

بسامد خانواده ای تجمّل گرا میزان توفیق حکومت ها را در توزیع عادلان ثروت تعیین می کند و به گونه ای منطقی افزایش خانواده های تجمّل گرا با افزایش خانواده های تهیدست و کم توشه همراه است.

احادیث بسیاری نیز در دست است که اثر وضعی اقتصاد و میانه روی را مورد تأکید قرار می دهد و ضرورت به کار زدن آن را در هم قلمروها یادآور می شود:

«ضمنت لمن اقتصد أن لا یفتقر»[۴]

[ضامن می شوم کسی که میانه روی در پیش گیرد به تنگدستی نیفتد.]

«من اقتصد فی معیشته رزقه اللّه و من بذّر حرمه اللّه»[۵]

[هرکه در زندگی میانه روی در پیش گیرد خدای او را روزی رساند و هرکه زیاده روی کند خدایش محروم گرداند.]

«ما اعال من اقتصد»[۶]

[هرکه میانه روی در پیش گیرد نیازمند نمی شود.]

«لو اقتصد النّاس فی المطعم لاستقامت ابدانهم»[۷]

[اگر مردمان در خوراک میان روی در پیش گیرند جسمشان سامان می یابد.]

«لن یهلک من اقتصد»[۸]

[هرکه میانه روی در پیش گیرد[زود]نابود نگردد.]

«من اقتصد و نقع بقیت علیه النّعمه و من بذّر و اسرف زالت عنه النّعمه»[۹]

[امام کاظم علیه السّلام: هرکه میانه روی و قناعت در پیش گیرد نعمت بر او ماندگاری می یابد و هرکه به زیاده روی و اسراف روی آورد نعمت از او رخت بربندد.]

«من اقتصد أغناه اللّه و من بذّر افقره اللّه»[۱۰]

[هرکه میانه روی کند خدای، او را بی نیاز گرداند، و هرکه زیاده روی کند خدای، به تنگدستی گرفتارش کند.]

«لیکن لک فی کلّ شی ء نیّه حتّی فی النّوم و الأکل»[۱۱]

گونه های مصرف

مصرف در نگاهی گسترده شاخه هایی دارد جز آن که میان مردمان شهرت یافته و همگان به شکل طبیعی با آن آشنایی دارند، لیک آنچه باید یادآور شد شاخه های کمتر شناخت مصرف است که معمولا همگان بدان توجه ندارند و در این شاخه ها نیز می باید استفاد بهینه را هماره در پیش چشم داشت.

یکی از شاخه های مصرف، اندیشه است که باید مدیریت شود و از راه دادن هر تفکّر نابجایی به ذهن جلوگیری شود و بر هریک از ماست تا اندیشه های خود را بپالاییم و آن ها را دسته بندی