پاورپوینت فایل | مرجع دانلود فایل
توضیحات
فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی»؛ انتخابی هوشمند برای ارائههای حرفهای
با پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی»، محتوای خود را در قالب 92 اسلاید استاندارد و جذاب ارائه دهید و در نگاه اول تاثیرگذار باشید.
چرا باید از پاورپوینت استفاده کنید؟
- چیدمان دقیق و کاربرپسند: فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی» با طراحی ساختاریافته و اصولی، مخاطب را بهخوبی درگیر محتوا میکند.
- صرفهجویی در زمان: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی» آمادهی استفاده هستند؛ بدون نیاز به هیچگونه ویرایش.
- نمایش با وضوح بالا: کیفیت طراحی در فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی» بهگونهای است که در هر صفحهنمایشی عالی بهنظر میرسد.
هشدار: استفاده از نسخههای ناقص فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی» ممکن است باعث بروز اختلال در نمایش یا افت کیفیت شود. تنها نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی»، کیفیت تضمینشده دارد.
بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل توضیحی در اطراف مقاله «عرفان سعدی» :
مقاله «عرفان سعدی» به قلم دوست ارجمند و گرانمایه دکتر جعفر آقایانی چاوشی استاد دانشگاه صنعتی شریف با ترجمه دکتر محمد مهدی فولادوند مترجم توانا و گرانسنگ را در فصل نامه آینه میراث شماره ۱۹ و ۱۸ بخش نقد و معرفی کتاب، صفحه ۲۹ خواندم و با نظر ارجمند دو استاد بزرگوار: «روژه آرنالدز» از دانشگاه سوربن و «دکتر تقی پورنامداریان» از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی آشنا شدم.
محور مقاله «عرفان سعدی» تبیین این نکته است که «سعدی شخصیتی است اجتماعی با تأملات عرفانی» و نویسنده در جهت نقد سخن «هانری ماسه» ایرانشناس نامدار فرانسوی که: سعدی را چون مولانا جلال الدین محمد بلخی اصطلاحا عارف نمی شناسد با بحثی درباره سفر به عالم نهان، اندیشه درباره انسان و طبیعت، تأمل در شناخت خدا و ویژگی های کلی عرفان سعدی بر نکته محوری مقاله خویش تأکید می کند.
در این رهگذر نخست باید دید «عرفان» چیست. صرف نظر از معنی لغوی عرفان که همان شناختن، بازشناختن، درایت و آگاهی است، در اصطلاح، نام علمی است از علوم الهی که موضوع آن شناخت حق و اسما و صفات اوست و نیز راه و روشی است که مردان خدا برای شناخت ذات باری تعالی برگزیده اند.
عرفان و شناخت ذات حق به دو طریق میسر است: یکی راه استدلال، یعنی شناخت مؤثر از راه اثر و شناخت صفات از راه افعال و شناخت ذات از راه صفات. این نوع معرفت ویژه دانشمندان و خردمندان و اصحاب عقل و استدلال است.
راه دوم با تصفیه باطن و تحلیه روح حاصل می شود، که ویژه انبیا، اولیا و اهل کشف و شهود است و معرفت حصولی می تواند راه گشای معرفت حضوری شود. عرفا عقیده دارند که برای رسیدن به حق باید مراحلی را پیمود، تا آدمی بتواند برحسب استعداد خود از حق و حقیقت آگاهی یابد و این شناخت متوقف است بر خودشناسی، چنان که ناصر خسرو گوید:
| اگر بشناختی خود را به تحقیق | هم از عرفان حق یابی تو توفیق |
سعدی در گلستان گوید: «یکی از مشایخ را پرسیدند که حقیقت تصوف چیست؟.
گفت: پیش از این طایفه ای بودند در جهان به صورت پراگنده و به معنی جمع، امروز طایفه ای هستند به صورت جمع و به معنی پراگنده». چنان که شیخ ابوسعید ابوالخیر گوید: التصوف حالاً، فصار قالاً، ثم ذهب الحال و القال و جاء الاحتیال.
تصوف در آغاز حالتی عرفانی بود، سپس آن حالت فراموش شد و جای آن را قیل و قال ولاف و گزاف گرفت و خودخواهی و نیرنگ و دکانداری ملازم مدعیان معرفت گردید.
در تعریف عرفان و تصوف از عارفان و مشایخ صوفیه صدها عبارت می توان نقل کرد که چندان به شناخت حقیقت مددی نمی رساند و غالبا متعارض می نماید. در این تعریف ها، اصل اعتدال فراموش شده، رابطه انسان و خدا و نقش آدمی در ایجاد مدینه فاضله و جهان آرمانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
در اندیشه متشرعان و متفکران مسیحی و یهودی جز بندرت فاصله میان انسان و خدا و جهان دنیا و آخرت را می توان مشاهده کرد.
در تفکر ارباب نحل نیز گاهی این شکاف عمیق تر می شود. گویی آدمی را در جهان هستی مسؤولیت و اعتباری نیست.
مادی گرایان و منکران متافیزیک یا مابعدالطبیعه نیز دو دسته اند: طایفه ای که تفکر سوسیالیستی دارند و می خواهند جامعه آرمانی خود را بر محور عدالت اجتماعی و توزیع عادلانه ثروت اداره کنند و گروهی که بر محور سرمایه داری و تفکر بورژوازی، اقتصاد را مایه سعادت شناخته، همه مسائل جهان را بر آن اساس توجیه می کنند. ناگفته نماند که در میان برخی ملل متدین که دیانت فرع بر سیاست شناخته شده است، این طبقه بندی صادق است.
در میان ملت های مسلمان نیز وفاق و سازگاری بر محور تعالیم پیامبر اسلام کمتر دیده می شود، هر چند در شریعت اسلامی برقراری رابطه میان دنیا و آخرت و انسان و خدا میسر است، لیکن تلقی حاکمان و فرمانروایان ملل مسلمان از دیانت و زهد خشک و عبوس برخی از متشرعان مذاهب اسلامی و ریاکاری گروهی از دکانداران شریعت و مدعیان تصوف و عرفان، دسترسی به جامعه آرمانی و نیل به سعادت دنیا و آخرت را دشوار ساخته است.
عرفان سعدی
با توجه بدین مقدمه، سعدی شیرازی در چهار چوب فلسفه اسلامی و شریعت نبوی عرفان خود را تبیین می کند. عرفانی که ترجمان اندیشه و دریافت او از حقیقت تعالیم اسلامی است و نقشی که آن تعالیم در تشکیل «مدینه فاضله» و هدایت آدمی در جهت نیل به کمال و تهذیب برعهده دارد.
نقش محوری اعتقاد راستین سعدی در ساختار اندیشه عرفانی او، محک و معیاری است برای تعیین جایگاه وی در میان متفکران، عارفان و گویندگان بزرگ جهان اسلام، بویژه ایران.
دانش گسترده و آگاهی عمیق سعدی به معارف زمان خود از سویی و آشنایی با طبقات مختلف اجتماعی و پیشوایان و پیروان ملل و نحل از رهگذر سفرهای بسیار و از همه مهمتر ذوق سلیم و اعتدال گرایی وی موجب شده است که با حفظ نقش محوری اعتقاد اسلامی خویش، عرفانی معتدل و برکنار از تعصب ها و تحزب ها در آثار ارجمند خویش ارائه دهد.
سعدی را در هیچ مشرب فلسفی یا طریقت عرفانی و صوفیانه و حتی مکتب ادبی نمی توان محدود کرد. با این همه اشراف او بر مکاتب فلسفی و عرفانی و تأثیر پذیری او از مکتب ادبی خراسان، بدو جامعیتی بخشیده است که وی را از همه نام آوران مکاتب متمایز ساخته است.
نکته قابل ملاحظه و شایسته تأمل در عرفان سعدی این است که وی توانسته است تمام مبانی حکمت و عرفان نظری را که با موازین اعتقادی وی سازگار است به صورت حکمت عملی و غالبا از رهگذر تمثیل در آثار خویش، بویژه در بوستان و گلستان تبیین و تحلیل نماید.
از آنجا که سعدی شرایع الاهی را بِالاعَمّ و شریعت اسلامی را بِالاَخَصّ ضامن سعادت دو جهان می شناسد، معتقد است که حاکمان و فرمانروایان معتقد بدان شرایع باید در ساختن جامعه آرمانی و حفظ کرامت و منزلت انسان و ریشه کن کردن اساس تجاوز و تبعیض و فقر و محرومیت بکوشند و به کنه مسؤولیت خویش سخت بیندیشند و اگر به شریعتی هم اعتقاد ندارند، بدین ارزش های والا ارج نهند.
در بحث «جدال سعدی با مدعی» و «مناظره توانگر و درویش» در باب هفتم گلستان اندیشه عارفانه سعدی را به زیباترین عبارت می یابیم، آن جا که از داوری قاضی سخن می گوید:
مقربان حق جلّ و علا توانگرانند درویش سیرت و درویشانند توانگر همت و مهین توانگران آن است که غم درویش خورد و بهین درویشان آن است که کمِ توانگر گیرد.
آن جا که از ابوبکر سعدبن زنگی و سعدبن ابوبکر سخن می گوید، او را به جود و رعایت احوال مردم می ستاید:
| پدر به جای پسر هرگز این کرم نکند | که دستِ جود تو با خاندانِ آدم کرد |
| خدای خواست که بر بندگان ببخشاید | تو را به رحمتِ خود پادشاهِ عالم کرد |
«پادشاه را کرم باید تا بدو گرد آیند، و رحمت، تا در پناه دولتش ایمن نشینند و تو را این هر دو نیست».
| پادشاهی که طرح ظلم افگند | پای دیوار ملک خویش بکند |
در باب دوم گلستان، هنگامی که گمشده ای در مناهی هدایت می شود، لیکن از زبان مردم شکایت پیش پیر طریقت می برد، پاسخ پیر یک تربیت عملی است برای وی:
شکر این نعمت چگونه گزاری که بهتر از آنی که پندارندت.
| نیک باشی و بدت گوید خلق | به که بد باشی و نیکت بینند |
اما مرا که حسن ظن همگان در حق من بکمال است و من در عین نقصان روا باشد اندیشه بردن و تیمار خوردن.
سعدی در گلستان اشارت خواجه عالم پیامبر اسلام را در حدیث «الفقر فخری» به فقر طایفه ای می داند که «مرد میدان رضایند و تسلیم تیر قضا، نه آنان که خرقه ابرار پوشند و لقمه ادرار فروشند».
او تنها «تسبیح هزاردانه بر دست پیچیدن» را هنگام بسیج و مردن بی اثر می شناسد، اگر توشه ای از کار نیک و خدمت به خلق فراهم نیامده باشد.
«امرسون» نویسنده و متفکر امریکایی در سده نوزدهم معتقد است که «سعدی در گلستان و بوستان به زبان همه ملت ها و اقوام جهان سخن می گوید و دستورهای اخلاقی آن، قوانین عمومی و بین المللی است».
علت آن است که عرفان سعدی تنها متوجه فضایل نیست، بلکه زشتی ها و نابکاری های جامعه را نیز معرفی می کند. تنها به جهان آخرت نمی اندیشد. تنظیم امور زندگی مردم را از وظایف حاکمان وامیران می داند و از پست ترین هواهای نفسانی تا برترین و متعالی ترین صفات و کیفیات روحی او گفتگو می کند.
از سرزمین هند تا دیار طرابلس سفر کرده و از رهگذر برخورد با مردم از هر قوم و نژاد و از هر دین و ایمان، مشربی وسیع یافته و با دیدی فراسوی تنگ نظری ها و خام طبعی ها بینش عرفانی خود را بکار گرفته است.
کسانی که مقرب درگاه امیر و وزیرند، در منطق سعدی وظیفه ارشاد دارند:
| هر که شاه آن کند که او گوید | حیف باشد که جز نکو گوید |
این نکته نیز شایسته ذکر است که در حکایت های گلستان گاهی خلاف این مقصود مشاهده می شود و گویی سعدی در بیان آن حکایت ها می خواسته است به رسم ها و عادت های زمان اشارتی کند و شاید در پایان کار فرصت تنقیح مطالب نیافته است.
در بوستان که باید حکمت عملی سعدیش نامید، چه از حیث لفظ و چه از نظر معنی عرفان سعدی بیشتر جلوه می کند:
| کسی را بده پایه مهتران | که بر کهتران سر ندارد گران |
| به خردان مفرمای کار درشت | که سندان نشاید شکستن به مشت |
| نخواهی که ضایع شود روزگار | به ناکار دیده مفرمای کار |
| دل دوستان جمع، بهتر که گنج | خزینه تهی، به که مردم برنج |
| غم زیردستان بخور، زینهار | بترس از زبردَستیِ روزگار |
| برو پاسِ درویش محتاج دار | که شاه از رعیت بود تاجدار |
| مریز ای حکیم آستین های دُر | چو می بینی از «خویشتن» خواجه پُر |
سعدی هرگاه می خواهد کرامات صوفیان را معرفی کند، خلق و خوی انسانی آنها را برترین کرامت می شناسد:
| شنیدم که وقتی سحرگاه عید | ز گرمابه آمد برون بایزید |
| یکی طشتِ خاکسترش بی خبر | فرو ریختند از سرایی به سر |
| همی گفت ژولیده دستار و موی | کفِ دستِ شکرانه مالان به روی |
| که ای نفس من در خور آتشم | به خاکستری روی درهم کشم؟! |
به عزت و غرور در خود ننگریستن و پلید اعتقاد پاکیزه پوش نبودن، شرط معرفت است، چه در غیر این صورت سگ حق شناس به سیرت از مردم ناسپاس به است.
آن که از دعوی پر است، تهی می رود و آن که تهی می آید از معانی لبریز می گردد.
| خرد باید اندر سر مرد و مغز | نباید مرا چون تو دستار نغز |
و آنان که «سپید و سیه پاره به سالوس بردوخته اند و بی سعی و عمل زر اندوخته اند» در خور عنوان پارسایی نیستند.
سعدی نمی پسندد که پادشاهی خدمت به خلق را رها کند و زهد مرسوم را در پیش گیرد:
| تو بر تختِ سلطانیِ خویش باش | به اخلاقِ پاکیزه درویش باش |
| طریقت بجز خدمت خلق نیست | به تسبیح و سجاده و دلق نیست |
در بوستان سعدی نکته های عرفانی بسیار هست که نشان می دهد سعدی دیدی هنری به فرآورده های ذوقی و عرفانی داشته و گاهی به مقام استغراق رسیده است. این نکته ها در قلمرو «حال» گفته شده، به قول دکتر شفیعی کدکنی نگاهی هنری به الاهیات و مذهب است و رفتاری است هنری با زبان قال. در سخن عرفانی سعدی، عناصر چهارگانه دید هنری یعنی چند معنایی بودن، تخیل رمز و عادت شکنی حضوری آشکار دارد.
| کسی را در این بزم ساغر دهند | که داروی بی هوشیش در دهند |
| مگر بویی از عشق مستت کند | طلبکار عهد الستت کند |
| دگر مرکب عقل را پویه نیست | عنانش بگیرد تحیر که بیست (بایست) |
| خوشا وقت شوریدگان غمش | اگر زخم بینند وگر مرهمش |
| گدایانی از پادشاهی نفور | به امیدش اندر گدایی صبور |
| سلاطین عزلت، گدایان حیّ | منازل شناسان گم کرده پی |
| تهی دست مردان پر حوصله | بیابان نوردان بی قافله |
| عزیزان پوشیده از چشم خلق | نه زنار داران پوسیده دلق |
| به خود سرفرو برده همچون صدف | نه مانند دریا برآورده کف |
| حریفان خلوت سرای الست | به یک جرعه تا نفخه صور مست |
| جهان پرسماع است و مستی و شور | ولیکن چه بیند در آیینه کور؟! |
| تو قائم به خود نیستی یک قدم | ز غیبت مدد می رسد دم بدم |
* * *
| نخست او ارادت به دل در نهاد | پس این بنده بر آستان سر نهاد |
| سرآورد و دست از عدم در وجود | در این جود بنهاد و در آن سجود |
| وگر نه کی از دست جود آمدی؟! | محال است کز سر سجود آمدی |
| اگر نه زبان قصّه برداشتی | کس از سرّ دل کی خبر یافتی؟! |
| چه اندیشی از خود که فعلم نکوست؟! | از این درنگه کن که توفیق اوست |
عرفان سعدی در آینه غزل
سعدی شیفته زیبایی است. هر پدیده هستی در نظر او زیباست، چه پدید آرنده هستی را زیبا و جمیل می شناسد:
| به جهان خرّم از آنم که جهان خرّم از اوست | عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست |
تنها «عارف مدهوش» نیست که با زبان، آفریننده را می ستاید، هر موی او نیز ستایشگر آفریدگار است:
| هر سحر از عشق دمی می زنم | روز دگر می شنوم بر ملا |
| قصّه دردم همه عالم گرفت | در که نگیرد نفس آشنا؟! |
دیده کوته نظران بر ورق صورت خوبان خط می بیند و عارف، قلم صنع آفریدگار را.
وقتی می خواهد این سخن عارفانه را که «پروردگار پیش از آفرینش عالم محبّت خود را به آدمی اختصاص داد و سپس از روح خود در او دمید» از زبان غزل تبیین کند، از همه گویندگان بزرگ و عارفان نامبردار در می گذرد و از نظر قوّت تعبیر و دمیدن روح معنی در قالب لفظ معجزه می آفریند:
| همه عمر بر ندارم سر از این خمار و مستی | که هنوز من نبودم که تو در دلم نشستی |
| تو نه همچو آفتابی که حضور و غیبت افتد | دگران روند و آیند و تو همچنان که هستی |
همین مضمون را سعدی در چند غزل به تعبیری دیگر آورده است:
| در ازل بود که پیمان محبّت بستنند | نشکند مرد، گرش سر برود پیمان را |
| چشم همّت نه به دنیا که به عقبا نبود | عارف عاشق شوریده سر گردان را |
سعدی مُلک ابد را خونبهای آن شیفته جانی می داند که کشته شمشیر عشق است :
| هر آدمی که کشته شمشیر عشق شد | گو غم مخور که ملک ابد، خونبهای اوست |
در نظر او، «بامداد عاشقان را شام نیست»، زیرا «خوشتر از دوران عشق ایام نیست».
| مستی از من پرس و شور عاشقی | و آن کجا داند که دُرد آشام نیست |
سعدی «کشوری مجموع تر از ملک رضا» نمی شناسد و شکایت از دوست را خلاف آیین رضا می داند:
| آن، دوست نباشد که شکایت کند از دوست | بر خون که دلارام بریزد، دیتی نیست |
گاهی سعدی چون اشعریان به جبر متمایل شده و چون سایر گویندگان بزرگ: سنائی، نظامی، عطار، مولانا و حافظ، سعادت آدمی را تعیین شده و نوشته شده می داند:
| کار به تدبیر نیست، بخت به زور آوری | دولت و جاه آن سری است، تا که کند اختیار |
و برای معرفی صوفیان بازاری و دُرد خواران مصطبه نشین به صراحت می گوید:
| بس که خرابات شد صومعه صوف پوش | بس که کتب خانه گشت مصطبه دُردخوار |
| مدّعی از گفت و گوی، دولت معنی نیافت | راه نبرد از ظلام، ماه ندید از غبار |
چنان که در بوستان هم گوید:
| حقیقت سرائی است آراسته | هوا و هوش، گَرد برخاسته
.edd-js-none .edd-has-js, .edd-js .edd-no-js, body.edd-js input.edd-no-js { display: none; } /* */ /* */ /* */ NProgress.start(); |
- لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
- همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
- ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
- در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.