فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ

با فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ شامل 62 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نگاهی به اندیشه های استاد مطهری در فلسفه تاریخ :

چکیده :

این مقاله، در باب فلسفه تاریخ از دیدگاه استاد مطهری است. انگیزه طرح مسائل فلسفه تاریخ، رواج اندیشه های مارکسیستی در بیان محرّک تاریخ و نهضت های اجتماعی در آن دوره بوده است امّا فلسفه تاریخ فی حدّ نفسه، ارزش امعان نظر را دارد.

در این مقاله، ابتدا اجتماعی بودن انسان و دیدگاه های گوناگون در این باره، سپس اصالت جامعه در عین اصالت فرد، سوسیالیسم مذهبی، پیروزی نهایی صالحان یا مستضعفان در رابطه انتظار فرج و اصلاح جامعه مورد بررسی قرار گرفته است. در هر مورد استاد به نقد و بررسی این موضوعات می پردازد و به نظریه مورد نظر خود نیز اشاره می کند.

واژگان کلیدی: مطهری، فلسفه تاریخ، اجتماعی بودن انسان، اصالت جامعه، اصالت فرد، انتظار فرج، اصلاح جامعه.

از جمله موضوعاتی که استاد شهید مطهری به آن پرداخته، موضوع فلسفه تاریخ است. علّت اصلی پرداختن استاد به این موضوع، به طور قطع رواج اندیشه های مارکسیستی در بیان محرک تاریخ و نهضت های اجتماعی در آن دوره بوده است؛ امّا فلسفه تاریخ فی حدّ ذاته و قطع نظر از لزوم پاسخگویی به شبهاتی که در این زمینه مطرح است نیز ارزش دارد و فلسفه تاریخ از نظر قرآن و بیان سنّت های حاکم بر تاریخ و جامعه، بخشی از معارف اسلامی را تشکیل می دهد.

بدیهی است که پرداختن به همه اندیشه های استاد مطهری در این موضوع، مستلزم نگارش یک کتاب است. ما در این مقاله، برخی آرای آن متفکّر شهید در این زمینه را ذکر می کنیم که یا خود آن آرا نو و ابداعی است یا بیان و تقریر آن جدید است.

۱. اجتماعی بودن انسان

می دانیم که این مسأله از دیرباز برای دانشمندان مطرح، و ارسطو معتقد بوده است که انسان مدنی بالطّبع است. «مدنی» در لغت به معنای «شهری» است؛ ولی چون در یونان قدیم زندگی دولت شهری رواج داشته و هر شهری جامعه ای مستقل بوده، شهری زیستن، با اجتماعی زیستن مساوی بوده و «مدنی» که به «مدینه» منسوب است و مدینه ترجمه

City

در زبان لاتین است، به معنای «اجتماعی» استعمال می شده است؛ پس «انسان مدنی بالطّبع است»؛ یعنی اجتماعی بالطّبع است.

پرسش این است که آیا انسان، بالطّبع اجتماعی است یا چنین نیست؟ در صورتی که بگوییم انسان بالطّبع اجتماعی نیست، دو نظریه رخ می نُماید، و در صورتی که معتقد باشیم انسان بالطّبع اجتماعی است نیز دو نظریه پیدا می شود. ما این نظریات را ذکر، و نظریه خاص استاد مطهری را مشخّص می کنیم.

أ. انسان به حسب قرارداد اجتماعی است: ژان ژاک روسو، دانشمند فرانسوی قرن هجدهم میلادی، در کتاب قرارداد اجتماعی معتقد شد که انسان به حسب طبع خود، انفرادی، و به حسب قرارداد، اجتماعی است. در واقع، روسو جامعه انسانی را نظیر شرکت تجاری یا مؤسّسه فرهنگی می داند که شریکان براساس قرارداد، اجتماعی را تشکیل می دهند و این اجتماع کوچک، اجتماعطبیعی ای نیست که در طبیعت آن ها ریشه داشته باشد؛ بلکه آن را با اندیشه و انتخاب و بر پایه هدف های مشترک پدید آورده اند. مطابق نظر روسو، انسان به حسب طبع منفرد است؛ ولی چون موجود عاقل و متفکّر است و سود و زیان خود را حساب می کند، زندگی اجتماعی را انتخاب کرده است.

ب. انسان از روی اضطرار، اجتماعی است: این نظریه می گوید: زندگی اجتماعی انسان طبیعی نیست؛ ولی به طور کامل اختیاری هم نیست؛ بلکه اضطراری است؛ یعنی اگر اختیاری هم در کار باشد، از روی اکراه و اجبار است به این معنا که جبر، طبیعت انسان را به زندگی اجتماعی واداشته است؛ از قبیل وحدت اضطراری چند فرد انسان یا چند قوم در برابر دشمن مشترک.

می توان گفت نظر علّامه طباطبایی(ره) نزدیک به این نظریه است. علّامه در تفسیر المیزان (ج۴، ص ۹۷) ذیل آیه ۲۰۰ آل عمران مطلبی درباره اجتماعی بودن انسان دارد که استاد مطهری حاشیه ای به زبان عربی بر آن نگاشته، و ترجمه آن چنین است :

مؤلّف سلّمه اللَّه درباره چگونگی وجود فطرت اجتماعی برای انسان، نظر خاصّی برخلاف نظر مشهور دارد. نظر مشهور این است که در انسان، میل و گرایشی طبیعی وجود دارد که او را به زندگی اجتماعی فرا می خواند؛ امّا مؤلّف، این نظر را نمی پذیرد، بلکه می گوید که انسان، به طبیعت اوّلی فردی، و به طبیعت ثانوی؛ اجتماعی است یعنی اجتماعی بودن او از فردی بودنش ناشی می شود. نگاه کنید به قول مؤلّف ذیل قوله : کان الناس امه واحده فبعث اللَّه النبیین مبشرین (بقره(۲):۲۳۱) و قوله تعالی : فأقم وجهک للدین حنیفاً فطره اللَّه التی فطر الناس علیها (روم(۳۰):۳۰).

ج. انسان به حکم طبیعت زیستی و حیاتی مدنی بالطّبع است: می توان از «طبیعت زیستی و حیاتی» به «غریزه» تعبیر کرد. غریزه، یعنی کشش درونی که از آثار نیروی حیات است؛ ولی ماهیت این کشش روشن نیست. طرفداران این نظریه می خواهند زندگی اجتماعی انسان را شبیه زندگی اجتماعی زنبور عسل یا موریانه توجیه کنند که هر دسته ای از آن ها از ابتدای خلقت برای کار خاصّی پدید آمده اند. بسیاری از فیلسوفان یونان باستان معتقد بوده اند که نژادها بالطّبع مختلفند؛ برخی برای کارهای یدی و بدنی و برخی برای کارهای فکری، روحی و هنری آفریده شده اند؛ پس در جامعه یونان قدیم، مردم به سه دسته اربابان، بردگان و بیگانگان (بربرها) منقسم می شدند. این فیلسوفان معتقد بودند که نژاد و منطقه، دو عاملی هستند که برتری یا فرودستی انسان ها را مشخّصمی کنند.

د. به فعلیت رسیدن استعدادهای انسان ممکن نیست، مگر با تعاون اجتماعی: انسان، استعدادهایی دارد که آن ها را فقط در جامعه می تواند به فعلیت برساند؛ برای مثال، استعداد علمی و فراگیری و نیز استعدادهای ذوقی انسان جز در پرتو اجتماع به فعلیت نمی رسد. به تعبیر دیگر، انسان از جهتِ به کمال رساندن شخصیت خودش به زندگی اجتماعی نیاز دارد؛ پس برخی استعدادهای انسان «به وسیله جامعه» امکان بروز دارد؛ چنان که برخی دیگر از استعدادهای انسان، «در جامعه» امکان تجلّی می یابد و آن استعدادهای اخلاقی یا ارزش های انسانی است که شکوفا شدن آن ها فرع بر این است که جامعه ای وجود داشته باشد؛ مانند استعداد انفاق و جود و بخشندگی یا ایثار کردن. اگر جامعه ای نباشد، این ها موضوع نمی یابند.

استاد مطهری، این نظریه را ابراز داشته و پذیرفته است:

در این حدود که در انسان یک سلسله استعدادها هست نمی توان شک کرد که انسان بالطّبع اجتماعی است؛ یعنی واقعاً انسان با این دو گونه استعدادها متولّد می شود؛ استعدادهایی که جامعه برای به فعلیت رسیدن آن ها باید محّرک او باشد، و استعدادهایی که باید جامعه ای وجود داشته باشد تا او بتواند آن ها را تجلّی بدهد (مطهری، ۱۳۸۱: ج ۳ ، ص ۱۱۶).

پس، از نظر استاد شهید، زندگی اجتماعی انسان طبیعی است، نه اضطراری یا انتخابی. از قبیل زندگی خانوادگی زن و مرد است، نه از قبیل همکاری دو کشور در مقابل دشمن مشترک و نه از قبیل شرکت دو سرمایه دار که برای تحصیل سود بیش تر، واحد تجارتی یا کشاورزی یا صنعتی پدید می آورند؛ البتّه برای توجیه طبیعی بودن زندگی اجتماعی، غیر از شکوفا شدن استعدادهای انسان، امور دیگری نیز قابل ذکر است که از قرآن کریم به دست می آید. بازشناسی افراد از یک دیگر یکی از آن ها است. از نظر قرآن، انتساب به شعبه ها و قبیله ها، حکمت و غایتی طبیعی دارد و آن تفاوت و بازشناسی افراد از یک دیگر است که شرط جدایی ناپذیر زندگی اجتماعی است، نه تفاخر و مایه برتری شمردن؛ زیرا مایه کرامت و شرافت، تقوا است : یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی و جعلناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا ان اکرمکم عنداللَّه اتقیکم (حجرات (۴۹): ۱۳).

آیه کریمه «و هو الذی خلق من الماء بشراً فجعله نسباً و صهراً» (فرقان (۲۵): ۵۴) نیز روابط نسبی و سببی را به صورت طرحی که در متن خلقت برای غایت کلّی قرار داده شده، مطرح کردهاست.

همچنین آیه ۳۲ زخرف، اختلاف استعدادهای انسان ها و استخدام بعضی افراد به وسیله بعضی دیگر را به طوری که همه در استخدام یک دیگر باشند، فلسفه و زمینه زندگی اجتماعی دانسته که از متن خلقت ناشی شده است (مطهری، ۱۳۷۲: ص ۲۰).

۲. نظریه اصالت جامعه در عین اصالت فرد

در فلسفه تاریخ این مسأله مطرح می شود که آیا جامعه، مرکّب حقیقی یا یک مرکّب اعتباری است؟ آیا از ترکیب افراد جامعه، موجود جدید با خواص جدید پدید می آید، به طوری که افراد، شخصیت و خواص خود را از دست می دهند، چنان که در ترکیب های شیمیایی مشاهده می شود، یا از ترکیب افراد جامعه، موجود جدیدی پیدا نمی شود و افراد نیز شخصیت و خواص خود را حفظ می کنند؛ چنان که در درختان یک باغ می بینیم، یا شقّ سومی در کار است و آن این که در ترکیب افراد جامعه، ضمن آن که موجود جدیدی پدید می آید که شخصیت و آثار جدیدی دارد، افراد نیز شخصیت و آثار خود را حفظ می کنند و دست کم می توانند حفظ کنند.

استاد مطهری، این نظریه را بر می گزیند و به اصالت جامعه در عین اصالت فرد و تأثیر و تأثّر این دو در یک دیگر معتقد است. نه جامعه مؤثّر مطلق و نه فرد، محکوم مطلق است.

وی درباره این سؤال که آیا جامعه وجود اصیل و عینی دارد یا نه، چهار نظریه را به این شرح طرح می کند:

أ. ترکیب جامعه از افراد، ترکیب اعتباری است.

ب. جامعه مرکّب حقیقی همانند مرکّبات طبیعی نیست، امّا مرکّب صناعی هست و مرکّب صناعی، خود نوعی مرکّب حقیقی است؛ هرچند مرکّب طبیعی نیست.

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.