بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آیین نامه زندگی از منظر امام رضا علیه السلام :

عجب

عن علی بن سهیل عن ابی الحسن (علیه سلام ): قال: ساءلته عن العجب الذی یفسد العمل. فقال: العجب درجات، منها ان یزین للعبد سوء عمله فیراه حسنا فیعجبه ویحسب انه یحسن صنعا، ومنها ان یؤ من العبد بربه فیمن علی الله عزوجل ولله علیه فیه المن.

علی بن سهیل می گوید: از حضرت رضا (علیه سلام ) درباره عجبی که عمل را فاسد می کند سوال نمودم.

امام در پاسخ فرمود: عجب دارای مراتب و درجاتی است. یک قسم آن، این است که عمل بد آدمی در نظر خودش خوب جلوه کند و آن را نیکو پندارد و بر اثر آن دچار اعجاب و خودبینی شود، و قسم دیگر آن، این است که افراد با ایمان از عبادت خود دچار عجب شوند، خویشتن را از عذاب الهی درامان بدانند وتصور کنند که با عبادات خود بر خدای منت دارند، یا آنکه بر آنان منت دارد.

همنشینی با افراد لجوج

اذا سمعت الرجل یجحد الحق ویکذب به ویقع فی اهله، فقم من عنده، ولا تقاعده.

هرگاه شنیدی مردی حق را انکار و تکذیب می کند و با اهل آن ماءنوس است، پس از نزد او برخیزد و با وی معاشرت مکن.

اعتماد به روزگار

من وثق بالزمان صرع.

هر کسی به زمان خود اعتماد بورزد، با پشت به زمین خواهد افتاد.

شکوه و شکایت از اوضاع و احوال

من عتب علی الزمان طالت معتبته.

هر که به زمان خود خشمگین شود، ناراحتی او زیاد به طول انجامد.

اظهار حاجت نزد نااهلان

وجهک ماء جامد یقطره السؤ ال فانظر عند من تقطره.

صورتت آبی است منجمد، سوال کردن آن را تقطیر می کند. دقت کن که نزد چه انسانی تقطیرش می نمایی.

دست طمع به سوی کسان می کنی دراز

پل بسته ای که بگذری از آبروی خویش

تلقین به فقر و طول عمر

لا تحدثوا انفسکم بالفقر، ولا بطول العمر، فانه من حدث نفسه بالفقر بخل، ومن حدثها بطول العمر حرص. به خود تلقین به فقر نکنید و آرزوی طول عمر نداشته باشید، زیرا کسی که فقر را به خود تلقین کند، دچار بخل می گردد و کسی که خویشتن را به طول عمر امیدوار کند، حریص می شود.

سؤ ال کردن و تقاضای از مردم

((سوال ))، عبارت است از درخواست مال یاکاری از کسی که درخواست کننده در مقابل آن عوضی نمی دهد و مورد خواهش را نیز طلبکار نباشد.

سؤ ال به حسب اسباب و مقتضیات به پنج قسم منقسم می گردد:

۱ – سوال واجب

۲ – سوال حرام

۳ – سوال مستحب

۴ – سوال مکروه

۵ – سوال مباح

۱ – سوال واجب:

آن است که در فعلش ثواب و در ترکش عقاب باشد و آن در موردی است که جان، سلامت بدن، آبرو، ناموس شخص سائل یا فرد دیگری در معرض تلف و خطر قرار گیرد و تنها راه نجات منحصربه سوال باشد. در این صورت نظر به اینکه حفظ امور فوق از نظر اسلام واجب است، درخواست و سوال ضروری و واجب می شود.

۲ – سوال حرام:

نقطه مقابل واجب است، بدین معنی که در ارتکابش کیفر و در اجتنابش پاداش مقرر است و آن در موردی است که انسان بدون نیاز مبرم و بی آنکه حقی داشته باشد، از کسی درخواست مال یا کاری کند (و یا زندگی خود را از راه تکدی از مردم تاءمین نماید).

۳ – سوال مستحب:

پرسشی است که سائل آن ماءجور است ولی ترک کننده چنین سوال معاقب نیست و آن در موردی است که نتیجه سوال، مطلوب خداوند متعال باشد، ولی به حد وجوب نرسد، مانند اینکه شخص سائل یا مسلمان دیگری سخت در مضیقه و تنگدستی باشد، ولی نه به طوری که جان یا سلامت یا آبرویش به خطر افتد.

۴ – سوال مکروه:

عکس مستحب می باشد و آن درجایی است که رجحان شرعی در آن نباشد، مانند این که ظرف آبی در دسترس دیگران نباشد و از دیگر