فایل پاورپوینت کامل تغذیه سالم مادر و کودک

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تغذیه سالم مادر و کودک :

نیازهای غذایی کودکان در سنین مختلف، متفاوت است. انواع غذاهایی که تأمین کننده این نیازها هستند باید هماهنگ با رشد و تکامل طبیعی جسمانی و گروه سنی آن ها باشد. مهمترین نشانه سلامت، رشد و تکامل مطلوب کودک است.

۱.تغذیه در دوران بارداری

بطور متوسط خانمی با وزن طبیعی هنگامی که باردار می شود، در طول دوره بارداری ۱۲ – ۹ کیلوگرم افزایش وزن پیدا می کند که معمولاً با مطلوب ترین نتیجه بارداری همراه است. اکثر زنان باردار با تغذیه صحیح (استفاده از رژیم غذایی کافی از نظر کالری، پروتئین، اسید های چرب، ضروری، مواد معدنی و ویتامین ها) به این نتیجه دست می یابند. این افزایش وزن قسمتی مربوط به جنین بوده و بقیه مربوط به جفت، مایعات بدن، افزایش حجم خون و ذخیره چربی و پروتئین بدن مادر می باشد.

تجربیات نشان می دهد که کمبود های تغذیه ای مادران با عوامل دیگر از قبیل درآمد کم، حاملگی در سنین کمتر از ۱۷ سال، جثه کوچک، وزن کم، سیگار کشیدن، عفونت ها، بیماری های مزمن، عدم فاصله گذاری بین موالید در ارتباط مستقیم می باشد.

افزایش وزن در دوران بارداری باید تدریجی باشد، بطوری که در سه ماهه اول حدود ۵/۱ کیلوگرم و در سه ماهه دوم و سوم هر ماه ۸/۱ کیلوگرم به وزن افزوده شود. حداقل افزایش وزن در سه ماهه دوم و سوم، ۱ کیلوگرم در هر ماه است. این الگوی وزن گیری مربوط به خانم های باردار برخوردار از وزن طبیعی است. خانم هایی که وزنشان کمتر از حد طبیعی است احتیاج به مراقبت ویژه و تغذیه بیشتر در دوران بارداری دارند. اگر خانمی در شروع حاملگی وزنی کمتر از ۴۵ کیلوگرم داشته باشد احتمال زایمان نوزادی که وزنش پائین تر از وزن مناسب باشد افزایش می یابد. بطور کلی دوران بارداری به سه دوره سه ماهه تقسیم می شود:

اولین سه ماه: زندگی جنین از یک تخمک و یک اسپرم شروع می شود. بچه تقریبا ۴۰ هفته بعد به دنیا می آید. مادر اولادش را از طریق یک جفت که عضوی از رحمتش است تغذیه می دهد. اغلب زنان شک دارند که در طول چند هفته اول حامله هستند و اغلب درصدد نیستند که در طول این سه ماه تحت مراقبت باشند.

جنین در طول این روز ها بدون هیچ سر و صدایی رشد و پرورش می یابد به همین دلیل سلامتی و عادات تغذیه ای یک زن در سالهای قبل و حین حاملگی بسیار مهم است. فکر این که تغذیه زن در طول مدت حاملگی دو برابر شود بسیار خطرناک است زیرا وضع حمل او را دچار اشکال می سازد.

کمبود های تغذیه ای، استفاده از دارو های بخصوص سبب بازداشتن مؤثر رشد جنین و بعد ها نوزاد می شود. بعضی گزارشات اظهار می نماید که ویتامین و مواد معدنی دریافتی ناکافی در ماه های قبل از حاملگی و اولین ماه های حاملگی ممکن است، سبب ترک برداشتن ستون فقرات شود.

در سه ماهه اول، مادر باید جدا از مواردی که برای پرورش جنین مضر هستند بپرهیزد. به عنوان مثال افزایش مصرف ویتامین A، مصرف سیگار و دخانیات، مصرف الکل، دارو و وجود اختلالات عصبی و در معرض اشعه قرار گرفتن سبب می شود تا جنین شکل غیر طبیعی پیدا کند. به علاوه تکامل جنین در طول این سه ماه بقدری سریع است که اگر یک ماده مغذی جهت پرورش نوزاد به اندازه کافی تهیه نشود ممکن است بر روی رشد جنین اثر گذارد، قبل از این که مادر علائم کمبود را نشان دهد. با وجود آن که مادر در این دوران حالت تهوع دارد و اشتهایش را از دست می دهد تغذیه ناکافی خطر آفرین است.

دومین سه ماه: در ۲۰ هفتگی وزن جنین به ۲۵۲ گرم می رسد. دست ها، انگشت ها و پا ها و انگشتان پا به طور کامل شکل گرفته است. جنین گوش دارد و شکل حفره دندان در استخوان آرواره شروع به رشد می کند. بقیه ارگان ها رشدشان را ادامه می دهند و یک متخصص زنان می تواند ضربان قلب بچه را به وسیله دستگاه بشنود.

حتی جنین بیشتر به یک نوزاد شبیه است. او شستش را می مکد و ممکن است لگد های محکم به مادرش بزند.

سومین سه ماه: در شروع سومین سه ماه وزن جنین تقریباً ۱ کیلو و نیم می شود. بعد از هفته بیست و هشتم تا سی­ام حاملگی اگر جنین بطور ناگهانی متولد شود، شانس بقاء جنین به وسیله یک دستگاه تضمین خواهد شد. بهر حال جنین اندوخته کافی از مواد معدنی و ذخیره چربی در ماه های آخر حاملگی ندارد. در ماه نهم وزن جنین ۵/۳ کیلوگرم است و قد او به ۵۰ سانتی متر می رسد. نقطه نرمی در پیشانی وجود دارد، جایی که استخوان ها با هم رشد می کنند، و تقریباً از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی بعد از تولد این نقطه نرم بسته خواهد شد.

۲.تغذیه نوزاد

نوزادان از آسیب پذیرترین گروه ها در برابر مشکلات تغذیه ای می باشند. مهمترین این مشکلات PEM (سوء تغذیه ناشی از کمبود پروتئین – کالری)، انواع کمبود تغذیه ای مربوط به ویتامین ها و آهن و نیز چاقی می باشد. جایگزینی روش تغذیه با شیر مادر، توسط بطری های شیر دهی به ویژه در کشور های در حال توسعه یک اقدام خطرناک می باشد مخصوصاً در نقاطی که سطح بهداشت پائین است. این عامل امکان ابتلا به عفونت های گوارشی و تنفسی مخصوصاً اسهال در ماه های گرم که اصطلاحاً «اسهال تابستانه» نامیده می شود، را افزایش می دهد.

نیازهای غذایی کودکان در سنین مختلف، متفاوت است. لذا انواع غذاهایی که تأمین کننده این نیازها هستند باید هماهنگ با رشد و تکامل طبیعی جسمانی و گروه سنی آن ها باشد. مهمترین نشانه سلامت، رشد و تکامل مطلوب کودک است.

شیر مادر بهترین غذا برای شیرخوار

ترکیب شیر مادر کاملا منطبق با نیازهای شیر خوار است. بدین لحاظ مناسب ترین رشد را در کودکان تأمین می کند.

از آن جا که هدیه ای ارزنده تر از شیر مادر برای شیرخوار وجود ندارد مسلماً مادران از اهدای آن به طفل خود دریغ نخواهند کرد.

مزایای شیر مادر

مزایای شیر مادر را از سه جنبه می توان مورد بررسی قرار داد:

الف) مزایای مربوط به کودک.

ب) مزایای مربوط به مادر.

ج) مزایای اقتصادی – اجتماعی شیر مادر.

الف) مزایای مربوط به کودک:

۱.شیر مادر به تنهائی می تواند از لحظه اول تولد تا پایان ۴ و حتی ۶ ماهگی تمام نیازهای غذایی شیرخوار برای رشد طبیعی او را تأمین کند. حتی در هفته اول تولد که هنوز جریان عادی شیر برقرار نیست، نوزاد نیازی به آشامیدنی دیگر ندارد. همان مقدار شیر برای رشد طبیعی او کافی است.

۲.آغوز (کلستروم یا ماک) یا شیر روزهای اول که زرد و غلیظ است حاوی مواد مفید و ارزنده ای است که اولین و بهترین واکسن برای حفاظت کودک علیه بیماری های عفونی است.

۳.سلول های زنده و مواد مختلف ضد عفونی که در شیر مادر با غلظت بیشتر در آغوز موجود است دارای خاصیت از بین بردن میکروب ها و ویروس ها است. در نتیجه احتمال ابتلای شیر خوار به بسیاری از عفونت ها بخصوص عفونت های گوارشی و تنفسی را کاهش می دهد. در صورت بروز بیماری شدت آن و احتمال مرگ و میر در شیر خواری که از شیر مادر تغذیه می کند به مراتب کمتر از سایرین است.

۴.میزان ابتلا به آسم، اگزما و انواع آلرژی در شیرخوارانی که از شیر مادر استفاده می کنند بسیار کمتر گزارش شده است. از این رو، در خانواده هایی که پدر یا مادر یا یکی از افراد خانواده مبتلا به نوعی بیماری آلرژیک است، تغذیه با شیر مادر باید تغذیه انتخابی باشد زیرا استفاده از هر نوع شیر دیگر زیان آور و زمینه ساز آلرژی خواهد بود.

۵.در شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می شوند مشکل افزایش کلسترول در بزرگسالی و بالا رفتن خطر ابتلا به بیماری های قلبی – عروقی به علت متابولیسم بهتر کلسترول کمتر است.

۶.چربی و پروتئین شیر مادر بهتر از چربی و پروتئین دیگر انواع شیر ها هضم و جذب می شوند. به همین دلیل درد های قولنجی، جمع شدن گاز،استفراغ و حساسیت نسبت به پروتئین در این شیرخواران کمتر مشاهده می شود.

۷.ترکیب شیر مادر همراه با رشد شیرخوار تغییر پیدا می کند. چربی شیر مادر در شروع هر وعده شیر کمتر است و سپس میزان آن تدریجا بیشتر می شود. این تغییرات کمک بزرگی به سیر نگه داشتن شیرخوار می کند.

۸.به سبب اختلاف در ترکیب چربی شیر مادر شیرخوار پرخوری نمی کند و کمتر چاق می شود.

۹.به علت وجود آب کافی در شیر مادر، تشنگی نوزاد بر طرف می شود و اشتهای او تحریک می گردد و نیازی به دادن آب یا قند حتی در مکان های بسیار گرم و خشک نیست.

۱۰.با مکیدن پستان مادر، غریزه مکیدن و احساس سیری هم زمان با هم در شیرخوار بوجود می آید، در صورتی که با مکیدن سرشیشه معده کودک پر می شود ولی غریزه مکیدن ارضاء نمی شود.

۱۱.شیرخواران بیمار چون اشتهای کمتری دارند به یک ماده سهل الهضم و مغذی نیازمندند. شیر مادر می تواند این نیاز را کاملا تأمین کند.

۱۲.شیر مادر به تنهایی تا ۳/۱ انرژی و مواد مغذی مورد نیاز کودک در سال دوم زندگی را تأمین می کند. پس بهتر است تا ۲ سالگی از شیر مادر همراه با غذای خانواده استفاده شود.

۱۳.میزان سدیم و پروتئین شیر مادر به حدی است که به کلیه های نوزاد که هنوز کامل نشده اند صدمه ای وارد نمی کند.

۱۴.شیر مادر پاکیزه، دارای درجه حرارت مناسب و عاری از هرگونه آلودگی میکروبی است.

۱۵.تغذیه با شیر مادر رابطه عاطفی بین مادر و فرزند را بیشتر می کند. تماس و توجه مادر در هنگام شیر دادن اثر مطلوبی بر رشد عاطفی شیر خوار دارد. کودکانی که با شیر مادر تغذیه شده اند در دوران بلوغ از امنیت روانی بیشتری برخوردارند.

۱۶.جذب کلسیم شیر مادر به نسبت مناسب کلسیم به فسفر، بهتر انجام می شود. کمبود کلسیم در شیر مادر خواران کمتر گزارش شده است.

۱۷.بدلیل وجود عواملی مانند لاکتوفرین و اسیدیته بیشتر شیر مادر جذب آهن شیر مادر به مراتب بهتر صورت می گیرد و نیازی به دادن قطره آهن تا شروع تغذیه تکمیلی نیست.

۱۸.اسهال در بچه هایی که از شیر مادر تغذیه می کنند به مراتب کمتر است و نیز به سبب نوع مدفوع، سوختگی ناحیه تناسلی کمتر دیده می شود.

۱۹.چون تعداد دفعات ابتلا به بیماری در شیر مادر خواران کمتر است، نیاز به بستری شدن در بیمارستان و جدایی عاطفی نیز کمتر پیش می آید.

۲۰.شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می کنند کمتر دچار مشکلات دندانی ناشی از پستانک و تغذیه مصنوعی می شوند.

ب) مزایای مربوط به مادر:

۱.تغذیه شیرخوار منحصراً با شیر مادر و بطور مکرر در روز و شب، عادت ماهیانه مادر و امکان تخمک گذاری وی