بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل مشکلات و فتنه های فرآیند ظهور(دجال) :

مقدمه

ظهور امام زمان(عج) و تشکیل حکومت جهانی او امر و وعده الهی است که در تمام هستی جاری است. به گونه ای که اگر این معنا و اعتقاد وجود نداشته باشد خلقت بی معنا و بی هدف تلقی می شود. در منظومه اعتقادی اسلام به ویژه شیعیان بخش آخر و انتهائی دنیا که به قیامت متصل می شود. در واقع نتیجه و ثمره انزال کتب آسمانی و ارسال رسل، نصب نبی و بعثت انبیاء و نیز نصب امام و هادیان امت و اوصیای رسول اکرم(ص) است. و می توان گفت پدیده ها و حوادث عالم در مسیر ظهور امام و مقدمه ای برای استقرار و گسترش عدالت و توحید قرار دارند. و در این مسیر قابل تفسیرند. بدیهی است که در برابر این حرکت، جریان دیگری به سرکردگی شیاطین، فریب کاران و دجالان با استفاده از روشهای مختلف و القاء اوهام و خرافات برای انحراف افکار عمومی و بازداشتن آنها از انتخاب مسیر درست و الهی و سیره اولیای او استفاده می کنند. و در صدد ایجاد اختلاف، انحراف، درگیری و تفرقه در میان حق طلبان و صفوف یاران و یاوران آن حضرت هستند. مباحث ظهور و مشکلات مربوط به آن مقطع از تاریخ در فرهنگ مهدویت به ویژه در دوران پیش از ظهور و یا به تعبیر دیگر در آستانه ظهور در روایات متعددی مورد بحث واقع شده است. گر چه به طور کل می توان گفت حوادث و فتنه های فرآیند ظهور بخشی از دوره آخرالزمان است که ویژگیها و حوادث آن در برخی روایات ذکر شده است.

البته تعداد و گونه های فتنه های آخرالزمان آنچنان زیاد است که به طور عادی اولین تصوری که برای هر شنونده ای از شنیدن واژه ظهور و فرآیند آن به وجود می آید، همین موضوع است. در میان روایات نیز گونه های متعددی از فتنه های آخرالزمانی بیان شده است. به خصوص از امام علی(ع) بیانات متعددی در این زمینه وجود دارد. از جمله این روایت است که فرمودند: «در آینده چهار فتنه رخ خواهد داد؛ در اولی خون ریزی مباح می شود، در دومی خون ریزی و غارت اموال، در سومی خون ریزی، غارت اموال و تجاوز به نوامیس، و چهارمی آن که حتی اگر در سوراخ روباه پنهان شده باشی دچار آن فتنه خواهی شد.» و یا در روایتی دیگر به چند نوع فتنه در میان امت پیامبر(ص) اشاره کرده و فرمودند: «خداوند در این امت، پنج فتنه قرار داده است: ابتدا فتنه عمومی و فراگیر است، سپس فتنه خواص، و پس از آن فتنه سیاه و تاریک است که مردم در آن مانند حیوانات می شوند، و پس از آن هدنه است.(صلح میان مسلمانان ولی کفار در پی جنگ و کشتارند.) و در آخردعوت کنندگان به ضلالت و گمراهی می آیند. در آن روز اگر برای خداوند خلیفه و جانشینی ماند درخدمتش باش.» در میان انواع فتنه و عسرت که به مردم رو می آورد، به چند فتنه (دجال، سفیانی، شیطان و….) بیش از دیگر موارد، توجه شده است. و به نظر می رسد این فتنه ها بیش از دیگر موارد انسان ها را مبتلا می کند. و با توجه به روایات و متون دینی به ویژه اهل سنت بر روی فتنه دجال بیشتر نظر شده و از آن بحث شده است. به گونه ای که عده ای از آن به دوران موسوم به عسرت و سختی یاد می کنند. چرا که در این دوره بسیاری از مردم در معرض امتحان و آزمایش الهی قرار می گیرند و به دلیل سختی آن عده ی زیادی گمراه شده و از حرکت در مسیر اصلی باز می مانند. باز ماندن و ریزش در زمان ظهور به دلیل وجود فتنه حتی در میان خواص یک مسئله بسیار جدی است که عبور از آن و سالم ماندن فقط با شناخت عمیق، بصیرت نافذ، درایت و ایثار امکان پذیر خواهد بود. در این مقاله نگارنده در صدد توصیف و تحلیل فتنه دجال به عنوان یکی از مهمترین فتنه ها و رخدادهای فرآیند ظهور با عنایت به روایات وارده می باشد.

معنا و مفهوم فتنه

فتنه در لغت، به معنای امتحان و آزمودن می باشد. « الفاء و التاء و النون أصلٌ صحیح یدلُّ علی ابتلاءٍ و اختبار.من ذلک الفِتْنه.» این واژه معمولاً درباره آن دسته از امتحاناتی به کار برده می شود که با رنج و سختی همراه است. در قرآن کریم، این واژه علاوه بر این معنا، برای اعجاب و شگفتی، بستن راه و بازگرداندن ازمسیر حق، شرک و کفر، افتادن در معاصی و نفاق، اشتباه گرفتن و تشخیص ندادن حق از باطل، گمراهی، کشتار و اسارت، تفرقه و اختلاف میان مردم به کار رفته است.

معنا و مفهوم دجّال

دجّال از دجل، بر وزن فعّال صیغه مبالغه به معنای بسیار فریبکار، حیله گر و دروغگو است. در کتب لغت، احتمالات متعددی برای معنای این واژه مطرح شده است از جمله:

به معنای قَطْران(ماده سیاه رنگی که به تمام بدن شتر می زدند.) است. که با آن شتر را تدجیل(روغن مالیدن) می کردند. به گونه ای که آن ماده تمام بدن شتر را فرا بگیرد. و چون دجّال با دروغ و نیرنگ موجب فریب مردم می شود. و مانند قطران همه جا را فرا می گیرد و می پوشاند. از او با این عنوان یاد می شود.

و نیز به معنای کذاب و کسی که حق را با باطل خلط می کند. و یا با دروغ و فریب حق را می پوشاند. و همچنین کسی که اهل تلبیس، نیرنگ و خدعه است.

بنابراین تعبیر، دجال یعنی: ضد خدا، دشمن خدا. این واژه در متون ادیان الهی مانند مسیحیت و یهودیت نیز به همین معنا و نظایر آن استعمال شده است. اما در واقع مفهوم دجّال، سمبل و نماد خطرناک ترین دشمن ادیان و پروردگار است. و تاریخ ادیان تاکنون چنین دشمنی به خود ندیده است.

دجال، رخداد و فتنه فرآیند ظهور:

اهم حوادثی و رخدادهائی که در آستانه ظهور و فرآیند ظهور بر اساس برخی روایات اتفاق می افتد. که برخی از آنها تعبیر به علائم می شود. عبارتند از: خروج سفیانی، قیام یمانی، خروج دجال و…. اما یکی از آن رخدادها و مشکلات پیش روی امام و جامعه اسلامی در دوران ظهور و پیش از آن فتنه دجّال است که نه فقط برای مسلمانان بلکه برای جوامع بشری بسیار خطر آفرین و ویرانگر است. به گونه ای که همه پیامبران الهی درباره آن هشدار داده و پیروان خود را از این فتنه برحذر داشته اند. پیامبر اسلام(ص) نیز در باره آن فرموده است: « هیچ پیامبری نبوده مگر این که پیروانش را از دجّال بر حذر داشته است.» این گونه روایات در حوزه اهل سنت پر رنگ تر از شیعه است. در روایات اهل سنّت از دجال به عنوان یک فتنه گسترده، و یا بزرگ ترین فتنه آخرالزّمان، یاد شده و با عنوان معروف «خروج دجّال» عبارات ارزشمندی از پیامبر(ص) در این زمینه نقل شده است. بدیهی است که فتنه معلول و پدیده ای است که دارای علت و منشا مشخصی است. که در کلام معصومین به آن تصریح شده است. عللی مانند: هواپرستی و آرزوهای طولانی که برای دیگران فضا را مسموم و آلوده می کند و حق و باطل، درست و نادرست را با هم مخلوط می کند. این دو علت اصلی فتنه که توسط دجالان و شیطان صفتان به وجود می آید و در واقع سبب ایجاد فتنه و اشتعال آتش آن در جوامع می شود، در کلام نورانی امیرالمومنین به صراحت بیان شده است. آنجا که فرموده است:« همانا از دو خصلت بر شما هراسانم، پیروی از هوای نفس و آرزوهای طولانی. اما پیروی از هوای نفس، شما را از حق باز می دارد و آرزوی دراز، باعث فراموشی آخرت می شود. دنیا، پشت کنان می رود و آخرت، کوچ کرده و به سوی ما می آید، و هر کدام را فرزندانی است. پس شما از فرزندان آخرت باشید نه از فرزندان دنیا، چرا که امروز عمل هست و محاسبه نیست و فردا محاسبه هست و عمل نیست. فتنه ها و آشوب ها از هواپرستی آغاز می شود. و با فرمان های خدا مخالفت می شود و مردانی در عهده دار شدن آنها، به جای مردانی دیگر می نشینند. اگر حقّ خالص در میان بود، اختلاف به چشم نمی خورد، و اگر باطل محض در میان بود، بر هیچ خردمندی پوشیده نمی ماند، لیکن مشتی از حق و مشتی از باطل گرفته شده و با هم آمیخته گردیده است. اینجاست که شیطان بر دوستداران خود چیره می گردد، و عده ای رهایی می یابند که از طرف خداوند عاقبت نیکی برای آنها رقم خورده باشد. از رسول خدا(ص) شنیدم که فرمود: چگونه خواهید بود زمانی که فتنه ای شما را در برگیرد که در آن کودکان بیش از آن به نظر رسند که هستند. (سن و سالشان بیشتر به نظر می رسد.) و جوانان به پیری رسند. مردم به کژراهه می روند. و آن (انحراف) را مانند سنّت خویش می گزینند. و هرگاه بخشی از آن به روش درست تبدیل گردد، گفته می شود سنّت دگرگون شده است. این در نظر مردم کاری زشت آید و در پی آن، بلایا شدّت یابند و نسل به اسارت برده شود. سپس فتنه و آشوب آنان را بکوبد، چنان که آتش، هیزم را می کوبد و آسیاب طعمه خود را. آنها دین می آموزند اما نه برای خدا، دانش می جویند نه برای عمل؛ و به وسیله آخرت، دنیا را می طلبند.» خلاصه این که فتنه ها در زمان ظهور و آستانه ظهور بسیار زیاد است که دجال یکی از معروفترین آنهاست. اما فتنه شدیدتری که در برخی از روایات به آن اشاره شده نیز وجود خواهد داشت. شدت این فتنه به قدری است که فرموده اند: «اگر کسی را با ده طناب در جبهه حق بسته باشند، باز او را به باطل می کشانند و به عکس.» و در حدیثی دیگر از رسول خدا(ص) در باره این فتنه نقل شده است که فرمود: «زمانی بر مردم می آید که دل مؤمن در نهادش آب می شود، همان طور که سُرب در آتش آب می شود، و سبب آن نیست مگر اینکه فتنه ها و بدعت هایی را که در دین آنها ظاهر گشته مشاهده می کنند و توانایی تغییر و بر طرف ساختن آنها را ندارند.»

دجّال در روایات:

دجال و ظهور او در روایات اسلامی یکی از علامات نزدیک شدن قیامت شمرده شده است. دجال عمر طولانی دارد و هم اکنون نیز موجود است. و اکثر مناطق جهان بجز مکه و مدینه را فتح خواهد کرد. و سرانجام توسط عیسی مسیح “علی نبینا و آله و علیه السلام” به قتل خواهد رسید. فتنه «دجال» در روایات ما به عنوان یکی از فتنه های قبل از ظهور حضرت امام مهدی(ع) شمرده شده است. هرچند در پی پرسش های گوناگونی که درباره مشخصات امامان معصوم(ع) پرسیده شده، ایشان به بیان ویژگی هایی از دجال پرداخته اند. اما این موضوع هم چنان در دوران ما، در هاله ای از ابهام قرار دارد.

مسأله دجال در منابع روایی شیعه برخلاف منابع اهل سنّت، کمتر دیده می شود. در کتاب هایی مانند الکافی کلینی، کتاب الغیبه نعمانی و الإرشاد شیخ مفید که روایات فراوانی در مورد نشانه های ظهور نقل شده، روایتی درباره دجّال در آن ها دیده نمی شود. و مجموع روایاتی که در کمال الدّین شیخ صدوق و کتاب الغیبه شیخ طوسی دراین باره نقل شده است، به ده مورد هم نمی رسد. در حالی که در مورد (سفیانی)، (فرو رفتن زمین)، (صیحه و ندای آسمانی) و (قتل نفس زکیه) و. .. روایات بسیاری نقل شده است و گذشته از این در کتاب ارشاد شیخ مفید، به بیش از ۵۰ علامت و نشانه های مشهور و حتمی آخرالزمان و عصر ظهور تصریح شده است ولی از دجّال هیچ سخنی به میان نیامده است علاوه بر این که اکثر احادیثی که از طریق اهل سنّت دربار دجّال و ویژگی های او نقل شده یا ضعف سند دارند و یا حاوی مطالب عجیب و غریب و دور از ذهن هستند.

آنچه که در برخی روایات اسلامی به ویژه اهل سنت از دجال و ویژگی های او نقل شده است چهره و سیمایی عجیب از چنین موجودی ترسیم می کند. موجودی که دارای خصوصیات ذیل است:

«صورتی آبله رو که یک چشم او کور شده( چشم راست) وچشم دیگرش در وسط پیشانی است.

نامش، صائد بن صید و کنیه اش ابو یوسف و از مادری یهودی به نام میمونه به دنیا آمده است.

او خروج می کند. و بر تمام شهرها مسلط می شود و بیت المقدس را محاصره می کند.

در چنین زمانی حضرت مهدی (ع) ظهور می کند و با جماعت محصورین به نماز می ایستد.

حضرت عیسی بن مریم (ع) از آسمان فرود می آید و به آن حضرت اقتدا می کند.

حضرت مهدی (ع) پس از خروج از حصار، دجال و پیروانش را از بین می برد.»

در روایتی اسبغ بن نباته از امیرمؤمنان علی(ع) درباره دجال نشانه هایی را نقل کرده و آورده است:« از امام پرسیدم: دجال کیست؟ فرمود: آگاه باشید، دجال صائد بن صید است. شقی کسی است که او را تصدیق و سعید کسی است که او را تکذیب کند. او از روستایی معروف به یهودیه، خروج می کند. چشم راست ندارد و چشم دیگرش در وسط پیشانی است، مانند ستاره صبح می درخشد. در چشمش چیزی مانند گوشت همراه با خون قرار دارد. و در میان چشمش کلمه «کافر» نوشته شده است. به دریاها داخل می شود و آفتاب با وی سیر می کند. و در پیش رویش کوهی است از دود و در پشت سرش کوه سفیدی ا