فایل پاورپوینت کامل کنشگری مجازی اجتماعی در هندسه فرهنگ عاشورایی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کنشگری مجازی اجتماعی در هندسه فرهنگ عاشورایی :

یک سری معیارهای عام و خاص را برای کنشگران مجازی اعلام کردیم و از مخاطبان خواستیم تا حول این محورها فعالیت هایشان به خصوص در ایام محرم تداوم یابد و قصد داریم با استفاده از سیستم ها و تیم های متخصص عرصه رصد، کنش های برتر در موضوع محرم و صفر را رصد و برترین ها را انتخاب کنیم. در بخش کنشگری مجازی دو محور را موردتوجه قرار دادیم که عبارت اند از روایتگری محرم و عزاداری ها در فضای کرونا و نیز پاسخ به شبهات و مسائل مطروحه درباره فرهنگ عاشورایی.

در این مدت یک سری از کنش های مخاطبان را مورد رصد قرار دادیم و برایمان در این رصدها نحوه بیان و ارائه آن مهم بود. یک بخش از کنش ها را شاهد بودیم که به ظاهر برد خوبی داشت و تأثیرگذار بود اما در پاسخ به شبهات، پاسخ عمیقی را در بر نداشت و در نهایت کنش مناسبی نبود، اگرچه نفوذ بالایی داشت و عده زیادی را همراه خود کرده بود. در بخشی از رصدها، کنش هایی را شاهد بودیم که پاسخ عمیق و درستی به شبهات در فرهنگ عاشورایی داده بودند. ضرورت تشکیل این نشست نیز بررسی مواجهه ما با قرائت های متفاوت از مسائل دینی و نوع مواجهه دین داران با شبهات در فضای کنشگری است…

تکثرهای شکننده در فضای مجازی

در فضاهایی همچون اینستاگرام و توییتر با مخاطبان مذهبی تعامل داریم و طبیعتاً یک سری مشکلات و نارسایی ها را شاهد هستیم که از سوی قشر متدین، مذهبی و برخی طلاب حس می شود. در فضای مجازی شاهد تکثرهای شکننده ای هستیم که ریشه آن به نقصی که در سیستم آموزشی برای دانشجویان و طلاب در تعامل با اقشار مختلف اجتماعی وجود دارد، بر می گردد؛ این نقص باعث شده تا چندصدایی نامطلوبی شنیده شود و بالطبع مردم این اختلافات را نمی پذیرند. این چندصدایی ها سبب می شود تا نظام هایی در فضای مجازی شکل بگیرد و به دیگر بخش های سیاسی و حکومتی سرایت کند و در نهایت شاهد باشیم که مخاطبانمان نمی دانند که کدام تعریف از دین درست است و حتی اگر یک روحانی قرائتی از دین داشته باشد که با قرائت روحانی دیگری متفاوت باشد، مخاطبانی که به دنبال مطالب دینی هستند، دچار سرگردانی خواهند شد. ما در این اختلافات و خوانش ها نیاز به ادبیات مشترکی داریم که متأسفانه گم است و این ادبیات مشترک را حوزه علمیه ارائه نداده است.

کسانی که در علم ارتباطات و علوم حوزوی دستی بر آتش دارند، باید این رسالت را بر خود لازم بدانند تا این ادبیات مشترک را تولید کنند و خطوط و حدود ارتباطات معین شود؛ احساس می کنم ادبیات مشترک و اصول اساسی که باید ذکر شود، در این میان مفقود است.

تعریف کنش چیست؟

تعریف کنش چیست؟ چه کسی این کنش و کنشگری را در جامعه تعریف می کند؟ ما با چه مؤلفه هایی می خواهیم کنشگران را تشخیص دهیم و از یکدیگر متمایز کنیم. مؤلفه های کنش اجتماعی و فرهنگی چیست و چگونه ارزیابی و مورد الگو قرار می گیرد. قطعاً ما نیاز به فکر متخصص داریم. اگر ما به کنشگران مجازی الگو می دهیم، این الگو از کجا نشأت می گیرد؟ این الگوبرداری از اشخاص متخصص فضای کنشگری بوده یا از بازیگران حوزه کنش اجتماعی در فضای مجازی یا از برندهای تخصصی است؟! هشتگ ها می توانند یک جریان فرهنگی ایجاد کنند اما ممکن است این هشتگ ها در فضای سیاسی و امنیتی سبب آسیب های فرهنگی شود. پس باید استانداردهای یکسان برای این فضا تعریف کنیم.

ضرورت توجه به چالش های الگوسازی در تبلیغ دین

آن چیزی که باید مورد توجه قرار بگیرد، چالش های الگوسازی در تبلیغ دین در فضای مجازی و رسانه است. نباید به صورت مطلق به عنوان مرجعیت تحقیق در رسانه ها و فضای مجازی ظهور و بروز داشته باشیم؛ قرار نیست این مرجعیت به وجود بیاید و حتی چنین مرجعیتی از اول هم به وجود نیامد.

آن طیفی که حداقل یک مرجعیت فکری را در فضای مجازی قبول دارند را باید دور هم جمع کرد تا هماهنگ تر از قبل عمل کنند و حداقل به یک موضع واحد برسیم. به نظر می رسد قشر انقلابی به این موضع برسد (یعنی امکان مجتمع کردن قشر انقلابی در قالب اینکه مرجع فکری را قبول داشته باشند و یک حرکتی را دنبال کنند) و اگر این اتفاق رخ دهد، بسیاری از چالش های تبلیغ دین کمتر خواهد بود. باید به این راه حل دست یابیم که چه کنیم تا به یک مرجعیت فکری دست یابیم. متأسفانه در میان قشر انقلابی اختلافاتی وجود دارد و کار پیش نمی رود. ما باید کاری کنیم تا در میان قشر انقلابی، همگونی و یک مرجع عام تبلیغی پیش بیاید.

مدل فضای مجازی به شدت شبیه استعاره بازار است

بزرگ ترین مانع کنشگری در فضای جبهه انقلاب، کماکان رویکرد رسانه هراسی و تقابل داخلی است. ما باید این رسانه هراسی را از بین ببریم و ورود به عرصه های نوین رسانه ای را به یک وظیفه انقلابی بدل کنیم. تعبیر مقام معظم رهبری از حوزه هنر و رسانه، تنگه احد انقلاب اسلامی است و کماکان این تنگه خالی است. مدل فضای مجازی به شدت شبیه استعاره بازار است؛ در حوزه ارتباطات، بازار پیام را شاهد هستیم. ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، این واقعیت رسانه است و نمی توان این موضوع نفی کرد و ما نباید واقعیت ها را انکار کنیم. با این پیش فرض ها و پذیرش واقعیت چه باید کرد؟ دقیقاً کنشگری از این جا شروع می شود و معنا می یابد؛ ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، نوجوانانمان منتظر ما اجازه ما نمی مانند که تلفن همراه داشته باشند.

فضای مجازی را می توان از نظر طیف شناسی مخاطبان به دو بخش قبل و پس از کرونا تقسیم کرد؛ تا پیش از کرونا، معتقد بودم نباید دست دختر هفت ساله ام، تبلت بدهم، اما پس از کرونا با توجه به انتقال سیستم آموزشی به برنامه شاد، روزانه دخترم پنج ساعت گوشی به دست دارد؛ و می دانید اگر نوجوانی سخت افزار جذابی را در اختیار گرفت، دیگر پس گرفتن آن سخت افزار بسیار سخت خواهد بود.

از فضای مجازی به عنوان سونامی یاد می کنند که تحت عنوان سونامی تربیتی نسلی از آن نام برده می شود؛ تفاوت امسال با دیگر سال ها این است که در مقطعی حضور طیف زیر ۱۵ سال در فضای مجازی کم رنگ بود، اما امروز حجم زیادی از مخاطبان ۷ تا ۱۵ سال، در فضای مجازی حضور دارند؛ بنابراین طیف جدیدی با اقتضائات سنی و قوه تشخیص خودشان به این فضا اضافه شده اند. در حوزه فضای رسانه یک اصل داریم مبنی بر اینکه جذابیت بر فایده مندی فائق شده است لذا اولویت اول در برقراری ارتباط کنشگری جذابیت است نه فایده مندی.

برای مثال مخاطب تا زمانی که ویترین مغازه را زیبا نبیند، وارد آن مغازه نخواهد شد؛ مشهور است که در بین علماء اولویت محتوا است اما من این تقدم را به طور رتبی قبول دارم و اعتقادی به تقدم زمانی آن ندارم.

ویترین کار در فضای مجازی فصاحت و محتوای کار بلاغت است. برای مثال مخاطبان غیرمسلمانی که مسلمان شدند، ابتدا از ظاهر برخورد برخی از مبلغین دینی و مسلمانان حس خوبی یافتند و سپس از قرآن و فصاحت آن به وجد آمدند.

آن چیزی که ما در فضای کنشگری دینی کم رنگ تر می بینیم، جریان سازی هایی است که مؤلفه جذابیت را همراه داشته باشند؛ لذا این گونه کنشگری فضای دینی در نگاه مخاطب جوان و نوجوانی که با جذابیت های سطحی، ساده و محسوس سروکار دارد، (زمانی که از این حوزه خالی است)، طبیعتاً اتفاق نمی افتد و اینجاست که باید وارد این موضوع شویم.

در کنشگری اینستاگرامی کشف کرده ام که هر بار پست های ما در قالب IGTV منتشر شود، بالغ بر ۸۰ درصد از مخاطبان ریزش می کنند و این مطلبی است که متأسفانه جدی نگرفته ایم؛ محتوای مان باید کوتاه، جذاب، سریع و ساده باشد. این موضوع اقتضائات ارتباط در این فضا به شمار می رود.

مقام معظم رهبری بارها تأکید داشته اند که در فضای مجازی باید وارد شویم و نسبت به آن مسئولیم اما ما مسئولانه وارد نشده ایم. اگر صحبت از کنش گری مجازی می شود، کمیت بر کیفیت غالب است، تا زمانی که به مخاطب ریتم ندهیم، به کیفیت دست نمی یابیم.

کسانی که اثرگذار هستند، اصل استمرار و کمیت برایشان معنادار است و هیچ روزی مخاطب را بدون خوراک نمی گذارند. این افراد، جریان سازان این فضا هستند؛ کنش گران فعال حتی روزانه استوری های مختلف می گذارند و دست مخاطب را خالی نمی گذارند و مخاطب هم پیگیر اوست و او هم می داند که هر روز باید محتوا منتشر کند، نه اینکه هر موقع فرصت کردیم و میل داشتیم و یا از حرف خاصی برخوردار بودیم، وارد شویم؛ این رسم صحیح کنشگری نیست.

امروز شاهد جنگ روایت ها هستیم

روشن است که امروز قدرت در دستان کسی است که داستانش باور می شود. امروز شاهد جنگ روایت ها و داستان سرایی ها هستیم، زمانی که باور شد، قدرت به دست او می افتد و او می تواند معادلات و تمایلات را تغییر و مهندسی کند. یکی از دلایلی که داستان ها در فضای مجازی به مسلخ خودش برده می شود و حتی داستان های درست را دچار سوءتفاهم کرده است، کثرات سرسام آوری است که اقتضای پدیده به شمار می رود و در این فضا وجود دارد و آن را تبدیل به تورم ذهنی کرده است. یعنی سندرمی به وجود آورده که انباشتی از دریافت ها، برائت ها، نگاه ها و توضیحات بوده که همه اینها سبب ایجاد اختلالاتی شده است.

موضوع دیگری که در فضای مجازی شاهد هستیم سندرم تحلیل زدگی است؛ برای مثال اتفاقی رخ می دهد و ما یاد گرفته ایم که اتفاقات ساده را به مسائل عجیب نسبت دهیم و جامعه را دچار بیماری سوءظن و باورناپذیری کنیم؛ این اتفاقی را در فوت مرحوم شجریان شاهد بودیم که ذهن ها درگیر این موضوع می شد که چرا پیکر ایشان را در آن نقطه به خاک سپرده شد و هزاران موضوع دیگر و انگار ذهن ها پیچیده بودن موضوعات را دوست دارند و افراد می خواهند همه موضوعات را پیچیده نشان دهند که این امر بسیار خطرناک است.

اگر می خواهیم مزیت نسبی را در جبهه انقلاب پیدا کنیم، باید بتوانیم این درهم پیچیدگی نا به جا را اصلاح کنیم و کنش گران، ظرفیت خود و جنبه مداراگری را افزایش دهند و در فضای کنش گری، داعش گونه رفتار نکنیم. به نظر می رسد این حلقه مفقوده است.

اگر فرد می خواهد کنش گری در فضای مجازی داشته باشد، چیزی جز زلالی، حوصله داشتن و مدارا نمی تواند به او کمک کند و او را به سمت جلو سوق دهد. شاید بسیاری به واسطه داد و بیداد، حرف های رادیکالی را پست کردند و به اشتراک گذاشتند، اما مورد تأکید این است که خود گوینده که کنش می کند، باید سعه صدر را سرلوحه خود قرار داده و رفتارهای شبیه او را انجام ندهد تا به تقابل و توهین و فحاشی بیانجامد.

این جذابیت اصلی در فضای آشفته و آلوده است که افرادی پیدا شوند که زلال حرف بزنند و حوصله داشته باشند. گاهی در تجربه فردی چنین رفتاری را به صورت معجزه آسا شاهد بودم که فردی با عصبانیت پیام می گذارد و زمانی که در دایرکت توضیحاتی را به او ارائه می دهم، بدون استثنا رفتارش تغییر می کند.

ارائه توضیحات برای فردی که در صفحه من عصبانی می شود، بسیار مهم بوده و مزیت نسبی همین شرح صدر داشتن و موضوعیت خود هر فرد است که نباید از این موضوع غافل شویم؛ کنش گر انقلابی و فردی که