فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء

دانلود و استفاده از فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء – تجربه‌ای بی‌نظیر در ارائه!

پاورپوینتی شیک و استاندارد:

فایل فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء شامل 120 اسلاید طراحی‌شده با دقت بالا است که کاملاً آماده برای ارائه یا چاپ در PowerPoint می‌باشد.

چرا فایل فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء گزینه‌ای عالی است؟

• گرافیک حرفه‌ای و جذاب: اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء با طراحی مدرن و چشم‌نواز، پیام شما را به بهترین شکل منتقل می‌کنند.
• کاربری آسان: ساختار این پاورپوینت به‌گونه‌ای است که استفاده از آن بدون نیاز به تغییرات پیچیده ممکن باشد.
• آماده استفاده: تمامی اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء از قبل تنظیم‌شده و بدون نیاز به ویرایش، قابل استفاده هستند.

تضمین کیفیت و دقت بالا:

این مجموعه بر اساس بالاترین استانداردهای طراحی ساخته شده است و کاملاً منسجم و بدون اشکال، مناسب برای ارائه‌های حرفه‌ای می‌باشد.

نکته قابل توجه:

برخی نسخه‌های غیررسمی ممکن است تغییراتی داشته باشند. این نسخه اصلی فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء با دقت و کیفیت بالا طراحی شده است.

همین حالا فایل فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء را دریافت کنید و یک ارائه بی‌نظیر داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جایگاه حکومت عدل جهانی در سیر تاریخی حرکت انبیاء :

مقدمه

یکی از بزرگ ترین وعده هایی که خداوند متعال در قران از ان سخن گفته است وعده برپایی حکومت صالحان است این وعده الهی به حسب ظاهر ایات و نیز فرمایشات متعدد پیشوایان معصوم همان حکومت عدل جهانی است که در پایان تاریخ توسط مهدی موعود علیه السلام تشکیل می شود وقتی که اراده خداوند متعال به چنین اینده درخشانی تعلق گرفته است طبیعتا اگر تحقق ان نیازمند شرایط و زمینه هایی است که باید در بستر تاریخ و از سوی خداوند متعال شکل بگیرند خداوند سبحان انها را مهیا می کند هم چنان که هر انسان حکیمی که هدفی زمان بر و درازمدت دارد نسبت به مهیا ساختن زمینه های تحقق هدفش غفلت نمی کند اما پرسش مهمی که در اینجا وجود دارد این است که برنامه ای که خداوند متعال برای مهیا ساختن زمینه های حکومت عدل جهانی مقدر فرموده است از چه زمانی اغاز می شود و در طرح الهی نقطه اغازین حرکت به سوی این هدف بزرگ کجاست.ایا می توان تحقق حکومت جهانی در اخرالزمان را هدف ارسال رسل و هدف سلسله انبیا دانست و در نتیجه نقطه اغاز طرح الهی برای تحقق حکومت عدل جهانی را اغاز افرینش انسان معرفی کرد؟ این پرسش را می توان گام هایی به عقب تر برد و از این جا اغاز کرد که ایا خلقت انسان با هدفی واحد برای زنجیره نسل های بشر همراه است؟ ایا ارسال رسل برای رسیدن به هدفی واحد انجام پذیرفته است؟ ایا رسالت انبیای الهی که در دوره های مختلفی مبعوث شده اند به هم پیوسته است؟ ایا پیامبرانی که در دوره های مختلف امده اند تنها اهدافی مقطعی و مخصوص به دوره خود داشته اند؟ از میان پرسش های یاد شده در این جا کوشیده خواهد شد به پرسش نخست تا حد امکان پاسخ داده شود.

فرضیه های محتمل درباره نقش انبیا در حکومت عدل جهانی

در این باره دو دیدگاه قابل طرح است:

دیدگاه نخست: تشکیل حکومت عدل جهانی در پایان تاریخ هدف پیامبر خاتم.

طبق این دیدگاه بر اساس طرح خداوند متعال مساله ظهور موعود و تشکیل حکومت عدل جهانی توسط او هدف پیامبر خاتم بوده است و ان حضرت به صورت هدفمند و مدیریت شده برای ان زمینه سازی فرموده اند در این دیدگاه به حسب وظیفه ای که از سوی خداوند متعال بر عهده پیامبر گرامی اسلام نهاده شده است ان حضرت از همان اغاز به دنبال تشکیل حکومت عدل جهانی بوده اند والبته از انجا که می دانستند این هدف بزرگ در زمان خودشان دست یافتنی نیست و به مقدمات و زمینه هایی نیاز دارد که هنوز فراهم نشده اند برای تحقق ان در پایان تاریخ برنامه ریزی کرده اند و کوشیده اند در طرحی هدفمند مقدمات و زمینه های ان را به صورتی فراهم نمایند که در نهایت در وقت مناسب هدف مورد نظر تحقق یابد و حکومتی که توسط مهدی موعود تشکیل خواهد شد تحقق عینی ارمان مورد نظر پیامبر خاتم است.

دیدگاه دوم: تشکیل حکومت عدل جهانی در پایان تاریخ هدف همه انبیا.

بر اساس دیدگاه دوم مساله ظهور موعود و تشکیل حکومت عدل جهانی ارمانی تنها مربوط به مقطع تاریخی بعثت رسول خاتم نیست بلکه حکومت جهانی در همیشه تاریخ در کانون توجه تاریخ سازان الهی بوده و در اعماق قرون و اعصار به عنوان ارمانی بزرگ مطرح بوده و برای تحقق ان برنامه ریزی و تلاش می شده است به تعبیر دیگر پیامبران الهی افزون بر این که با چشم اندازی به اندازه طول عمر خود و بلکه طول تاریخ شریعتشان همراه بوده اند چشم اندازی به بلندای تاریخ بشریت نیز داشته اند و ایستاده بر بندای قله تاریخ تا اخر ان را می دیده اند و در راستای رسیدن به ان گام برمی داشته اند در نتیجه تمام انبیا در طول تاریخ یک هدف بیشتر نداشته اند و حرکت تاریخی انان در مسیر رسیدن به غایتی واحد که تشکیل حکومت عدل جهانی است بوده است و همه انها برای رسیدن به همان جامعه مطلوبی که در اخرالزمان شکل می گیرد تلاش می کرده اند اگر ما بر این باور باشیم که انبیا با چنین چشم اندازی همراه بوده اند اقدام هر پیامبری به منزله خشتی از این بناء عظیم بوده که سایر خشت ها بر پایه ان بنیان نهاده می شدند و هر حرکت و سکونی که انبیا در طول تاریخ داشته اند متناسب با این هدف بزرگ بوده است.

برای دو دیدگاه یاد شده می توان شواهدی در کتاب و سنت یافت در ادامه تلاش خواهد شد به ترتیب این شواهد گرداوری و تحلیل شوند.

قراین دیدگاه نخست

دیدگاه نخست را می توان با قراین و شواهدی تقویت نمود برخی از ان ها بدین قرارند:

۱.طرح اندیشه مهدویت از سوی پیامبر خاتم

رسول گرامی اسلام در روایات متعددی به مساله ظهور مهدی موعود و تشکیل حکومت عدل جهانی و حتمیت این رخداد بزرگ پرداخته اند و درباره ان روشنگری فرموده اند افزون بر طرح اصل اندیشه مهدویت ان حضرت در روایات متعددی بسیاری از جزییات این رخداد راهم بیان فرموده ا ند معرفی امام مهدی با نام و نسب بیان صفات ظاهری و اخلاقی ان حضرت اشاره به مساله غیبت ان حضرت و نیز نشانه های ظهور و…

ما اگر این حجم وسیع از اموزه های بیان شده از پیامبر خاتم را از این منظر مورد توجه قرار دهیم که اسلام هم دین خاتم است و هم دین جهانی که برای هدایت همه انسان های کره خاکی تا روز قیامت نازل شده است و از سوی دیگر در اخرالزمان با اجرای همه جانبه همین دین و با عمل به اموزه های ان عدالت برای همه انسان ها و در گستره هستی برقرار می شود این حجم وسیع از توجه و عنایت به مساله مهدویت نشان از ان دارد که در منظومه فکری ان حضرت چنین ارمان و چشم اندازی وجود داشته و گام هایی که ان حضرت در این مسیر برداشته اند در مسیر همان چشم انداز و افق بلند بوده است و اساسا این یک ضابطه کل است که وقتی انسانی حکیم به عملی رو می اورد که به ظاهر سال ها پس از مرگش به ثمر می نشیند همین اقدام و عمل او بهترین گواه است بر این که او با نگاهی عمیق تر به دنبال غایتی در اینده تاریخ است و در افق بلند او زمانهای دور و پس از حیات نیز دیده شده همچنان که وقتی کشاورز پیری درخت گردویی می کارد که سال ها پس از مرگش به بار می نشیند و او می داند عمرش برای بهره بردن از ثمره ان کفاف نمی دهد لاجرم هدف او بهره بردن دیگرانی است که پس از او خواهند امد بنابر این تشکیل حکومت عدل جهانی غایت پیامبر گرامی اسلام نیز بوده است و ان حضرت به سهم خود گام های لازم را در این مسیر برداشته اند.

۲.پی ریزی نظام امامت

طرح اندیشه امامت از سوی رسول گرامی اسلام می تواند قرینه دیگری بر ادعای پیش گفته باشد است وقتی مهدی موعود که تشکیل دهنده حکومت جهانی است اخرین حلقه از سلسله امامتی است که از سوی پیامبر گرامی اسلام بنیان گذاری شده است به روشنی می توان دریافت که ان حضرت از همان ابتدا به این پایان توجه داشته اند و با پی ریزی چنین بنیانی به دنبال رسیدن به ان غایت بوده اند.

۳.مویدات قرانی

در قران کریم در مواضع متعددی درباره هدف بعثت رسول خاتم سخن گفته شده است یکی از گویاترین ایات در این باره این ایه شریفه است: هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون(توبه ایه ۳۳) درباره این ایه و این که مقصود از اظهار چیست و مرجع ضمیر لیظهره کدام است دیدگاه های متفاوتی وجود دارد با این حال ان چه به صراحت در ایه امده است این است که ارسال رسول خاتم همراه با دین حق به این هدف بوده است که ان را بر تمام ادیان غلبه ببخشد بنابر این به تصریح این ایه هدف ارسال رسول گرامی اسلام غلبه یافتن بر همه ادیان بوده است این غلبه نه در دوران حیات رسول گرامی اسلام تحقق یافت و نه پس از رحلت ان حضرت تا به امروز.بنابر این باید منتظر تحقق این وعده در زمان اینده بود بر اساس فرمایشات امامان معصوم ع این غلبه در زمان مهدی موعودع رخ خواهد داد برخی از روایاتی که بازگو کننده این واقعیت هستند بدین قرارند: امام حسین فرمودند: منا اثنا عشر مهدیا أولهم أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب، وآخرهم التاسع من ولدی، وهو الإمام القائم بالحق، یحیی الله به الأرض بعد موتها، ویظهر به دین الحق علی الدین کله ولو کره المشرکون…( صدوق،۱۳۶۳:ص ۳۱۷)از ما دوازده مهدی خواهد بود که اولینشان علی بن ابیطالب و اخرینشان نهمین فرزند از نسل من است و او امامی است که به حق قیام خواهد کرد و خداوند به سبب او زمین را پس از مرگش زنده خواهد کرد و و دین حق را به سبب او بر تمام دین ها غلبه خواهد بخشید اگر چه کافران ناخشنود باشند…محمد بن فضیل چنین روایت می کند: سألته عن قول الله عز وجل: ” یریدون لیطفئوا نور الله بأفواههم” قال: یریدون لیطفئوا ولایه أمیر المؤمنین علیه السلام بأفواههم، قلت: ” والله متم نوره ” قال: والله متم الإمامه، لقوله عز وجل: ” الذین آمنوا بالله ورسوله و النور الذی أنزلنا ” فالنور هو الامام. قلت: ” هو الذی أرسل رسوله بالهدی ودین الحق ” قال: هو الذی أمر رسوله بالولایه لوصیه والولایه هی دین الحق، قلت: ” لیظهره علی علی الدین کله ” قال: یظهره علی جمیع الأدیان عند قیام القائم…(کلینی ۱۳۶۷: ج۱ص۴۳۲)از حضرت امام کاظم علیه السلام راجع به این سخن خداوند عز و جل «می خواهند نور خدا را با دهانشان خاموش کنند- » پرسیدم، فرمود: یعنی می خواهند ولایت امیر المؤمنین علیه السلام را با دهانشان خاموش کنند، عرض کردم: «خدا تمام کننده نور خود است» فرمود: خدا تمام کننده امامت است، به دلیل سخن خداوند عز و جل «کسانی که بخدا و رسولش و نوری که فرو فرستاده ایم ایمان آورند» پس نور همان امامست.عرض کردم: «اوست خدائی که رسول خود را به هدایت و دین حق فرستاده است »فرمود: یعنی اوست که رسولش را به ولایت وصیش امر کرد و ولایت همان دین حق است.عرض کردم: «تا آن را بر هر دینی غالب کند» فرمود: یعنی آن را در زمان قیام قائم بر همه دینها غلبه دهد…هم چنان که ملاحظه می شود طبق تفسیر اهل بیت این ایه ناظر به غلبه دین اسلام بر سایر ادیان در زمان ظهور مهدی موعود است و در نتیجه بر اساس ایه مورد نظر هدف بعثت پیامبری گرامی اسلام در زمان ظهور محقق خواهد شد روشن است که اگر هدف بعثت پیامبر خاتم در عصر ظهور محقق شود از انجا که هر انسان حکیمی همه تلاش های خود را در مسیر شکل گیری هدف خود قرار می دهد و در هر اقدام و عملی به ارمان خود توجه می کند و متناسب با نقشی که این عمل در ان ارمان دارد به ان اقدام می کند بنابر این ان حضرت نیز در دوران حیات خود در تمامی رفتارهای خود به این غایت توجه داشته اند و تمام اقدامات ان حضرت گام هایی در همین مسیر بوده اند

قراین دیدگاه دوم

هم چنان که گذشت بر اساس دیدگاه دوم تشکیل حکومت عدل جهانی نه تنها ارمان پیامبر خاتم بلکه ارمان همه انبیای الهی بوده است و همه انبیا در طول تاریخ در مسیر تحقق مقدمات این ارمان بزرگ تلاش کرده اند و هر حرکت و سکونی که انبیا در طول تاریخ داشته اند متناسب با این هدف بزرگ بوده است. بر اساس این نگاه با توجه به ظرفیت های انسان و جامعه برای او هدفی در نظر گرفته شده است این هدف فرانسلی است یعنی با تکاپو و تلاش یک نسل امکان تحقق ان وجود ندارد بنابر این هر یک از انبیاء الهی با توجه به افق پیش رو وهدف نهایی به هدایت قوم خود پرداخته و طرح ها و برنامه های انان توسط اوصیای ان پی گیری می شود تا زمینه های تحقق ان هدف به تدریج فراهم اید. در مقام گرداوری قراینی که تایید کننده حرکت تاریخی انبیا به سوی حکومت عدل جهانی در پایان تاریخ اند می توان از سه منظر به این مساله نگریست منظر نخست توجه به موضوع است موضوع همه هدف گذاری ها، برنامه ریزی ها و تلاش های انبیا انسان است و انبیا همه برای هدایت انسان امده اند و در نهایت اگر جامعه عدل جهانی تشکیل می شود برای این است که انسان هدایت یافته و به فلاح وعبودیت برسد از این رو این انسان و هدایت اوست که نقطه تمرکز حرکت و اقدام همه انبیا در طول تاریخ بوده است بر این اساس ما می توانیم برای تحلیل مساله پیش گفته به تحلیل انسان و ساخت و بافت او بپردازیم و این مساله را از زاویه ذات انسان مورد واکاوی قرار دهیم که ایا این ذات و ساخت مقتضی تکامل تدریجی است و در نتیجه نیازمند یک نسخه تدریجی و زمانبر است یا این که بافت انسان به گونه ای است که می تواند در یک مقطع به کمال نهایی برسد و از این رو مستغنی از نسخه زمانبر و تاریخی است.

دومین منظر تحلیل هدف است.توضیح این که این مطلب که در پایان تاریخ سرانجام حکومتی جهانی که سرشار از عدالت همه جانبه است شکل می گیرد از مسلمات دین اسلام است و خداوند سبحان تحقق چنین ارمانی را هدف گذاری کرده و تحقق ان را تضمین فرموده است مسیر دومی که برای تحلیل مساله یاد شده وجود دارد تحلیل این هدف است و توجه به این که ایا شکل گیری چنین هدفی نیازمند نگاه تاریخی و هدف گذاری تاریخی است و یا این که این هدف بدون نگاه تاریخی و برنامه ریزی دارزمدت هم تحقق پذیر است.

و در نهایت سومین نگاه نگاه نقلی و توجه به اموزه های اسلامی و تحلیل ان ها و تامل در این است که ایا می توان در میان اموزه های دینی قراینی یافت که موید این باشند که حرکت همه انبیا در طول تاریخ به سمت شکل گیری حکومت عدل جهانی بوده است و گام های انان در مسیر همین هدف بوده است و یا این که اموزه های اسلامی ظهور را منقطع از انبیا و حرکت انان معرفی کرده است.

۱.تحلیل انسان و ساخت او

اثبات مدعای یاد شده مبتنی بر اثبات چند مقدمه است.

ا.انسان موجودی است که دفعتا به تکامل نمی رسد بلکه استعدادهای نهفته در او به تدریج و با گذر زمان شکوفا می شود. اثبات این مقدمه چندان دشوار نیست چرا که ان را با اندک توجه به تجربه های موجود می توان اثبات کرد. به عنوان نمونه یک بعد از وجود ادمی جسم اوست. تکامل این جسم ستبر، قوی و نیرومند شدن اوست که به تدریج و با گذر زمان دست یافتنی است ادمی در ابتدای تولد جسمی نحیف و ظریف دارد که از انجام کوچکترین فعالیتی عاجز است اما با مرور زمان و به ارامی با تغذیه مناسب و فراهم شدن سایر شرایط قوی تر و نیرومندتر می شود و این روند به مرور و با انجام فعالیت های ورزشی می تواند تا انجا ادامه یابد که همان بدن ظریف و ضعیف به بدنی چالاک توانمند و ستبر تبدیل شود. این قاعده در ابعاد غیر مادی انسان نیز جریان دارد به عنوان نمونه نیروههای فکری انسان نیز همین گونه اند ادمی که به تعبیر قران در بدو تولد بهره ای از دانش ندارد (والله اخرجکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شییا(نحل ایه ۷۸))ارام ارام از جهل فاصله می گیرد و با تلاش و دانش اندوزی اندوخته های علمی اش را بیشتر و غنی تر می کند تا انجا که به دانشمندی بزرگ تبدیل می شود که بسیاری از مجهولات عالم را کشف می کند و پایه گذار بسیاری از اختراعات و اکتشافات می شود. همچنین است ماجرای تربیت انسان و شکوفا شدن فضایل اخلاقی در وجود او. که این نیز نیازمند گذر زمان است چرا که ادمی باید تحت تربیت مربی کاملی قرار بگیرد و در گذر زمان رذایل اخلاقی را یک به یک از خود دور کند و درخت فضیلت ها را در وجود خود غرس کند و انها را ابیاری و مراقبت نماید تا ارام ارام در وجود او این فضایل ریشه بدواند و برایش تبدیل به ملکه ای استوار گردد.

۲.هم چنان که انسان در جنبه فردی خود به تدریج تکامل می یابد تکامل جامعه انسانی نیز به تدریج و در گذر زمان حاصل شدنی است. با نگاهی به گذشته تاریخ می توان دریافت که اگر جوامع انسانی از نظر اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و…حرکتی رو به جلو داشته اند این حرکت دفعتا و یک شبه حاصل نشده است بلکه در گذر زمان و مرحله به مرحله تحقق یافته است به عنوان نمونه در گذشته های دور بسیاری از حکومت ها به شیوه دیکتاتوری بر مردم حکومت می کردند اما بشر معاصر به حدی از تکامل رسیده است که به سادگی نمی توان بر او به چنین شیوه ای حکومت راند ما حتی اگر قایل باشیم امروزه نیز نوع دیگری از حکومت های دیکتاتوری بر جوامع حکم می رانند که با قدرت نرم خود را بر گرده مردم سوار می کنند باز همین که دیکتاتور ها برای اعمال قدرت خود نمی توانند از قدرت سخت استفاده نمایند دلیلی بر نوعی از تکامل در اجتماع است. به هر تقدیر روشن است که رسیدن جوامع بشری به این حد از اگاهی به تدریج و در بستر زمان شکل گرفته است و نه یک شبه و دفعتا. علامه طباطبایی معتقد است که اساسا علت سیر تکاملی شرایع همین سیر تکاملی جوامع بشری است ایشان در این باره چنین می نویسند: از طرف دیگر نوع انسانی تدریجا متوجه کمال است و جامعه بشری به مرور زمان کاملتر می شود ظهور این تکامل در شرایع اسمانی نیز ضروری است و قران کریم نیز همین تکامل تدریجی را (چنانکه از راه عقل بدست می اید ) تایید می کند و چنانکه از ایاتش استفاده می شود هر شریعت لاحق از شریعت سابق کاملتر است می فرماید و انزلنا الیک الکتاب بالحق مصدقا لما بین یدیه من الکتاب و مهیمنا علیه (علامه طباطبایی،۱۳۸۵:ص۱۴۳)

۳.یکی از اصول تربیت توجه به ظرفیت ها و توانمندی های متربی است روشن است که اگر امر تربیت و هدایت بخواهد به ثمر بنشیند مربی باید متناسب با ساخت و بافت متربی و ظرفیت های او نامه ریزی و اقدام نماید بی توجهی به این واقعیات بسان گذاشتن بار بیش از حد بر دوش متربی است که نتیجه ای جز پس زدن و برزمین ماندن بار نخواهد داشت بنابر این به اقتضای ضابطه یاد شده در امر هدایت انسان نیز نباید ازاین نکته غفلت ورزید. اگر مطلب پیش گفته پذیرفتنی باشد در امر هدایت جوامع انسانی توسط خداوند متعال نیز این ضابطه رعایت خواهد شد و خداوند سبحان که هادی انسان و جوامع انسانی به سوی کمال است به اقتضای حکمت خود در امر هدایت متناسب با ساخت و بافت انسان و ظرفیت او که یکی از ان ها سیر تدریجی به سوی کمال نهایی است رفتار خواهد نمود. حاصل انچه گذشت این خواهد بود که خداوند متعال چنین اراده کرده است که در پایان تاریخ جامعه ای عاری از همه نقص ها و کاستی ها تشکیل شود و جامعه انسانی به اخرین حد کمال خود دست یابد از سوی دیگر خداوند می داند رسیدن جامعه انسانی به این حد از کمال قابل دستیابی نیست مگر در گذر زمان و عبور انسان ها از میان حوادث و رخدادهای تلخ و شیرین بسیار و تجربه گرفتن از ابتلائات و امتحاناتی که در طول تاریخ بر انها می گذرد اگر خداود سبحان می خواهد چنین جامعه ای در نهایت تشکیل شود و این جامعه به تدریج و در گذر زمان به ان هدف غایی می رسد به صورت طبیعی خداوند سبحان برای این انسان زمانمند برنامه ای زمانبر طراحی کرده و نسخه ای متناسب با تکامل تدریجی او پیچیده است انچه که می تواند نسخه تدریجی خداوند متعال برای به تکامل رساندن انسان باشد همان برنامه ارسال انبیاست چرا که انسان راهی به سوی کمال جز از مسیر وحی ندارد و پیامبران و اوصیای انان خلفای خداوند در امر هدایت انسان و جوامع انسانی اند. بر این اساس ارسال انبیا و اولیا در طول تاریخ گام هایی در همین مسیر بوده اند و هر پیامبری جامعه خو را در این مسیر به اندازه ای که میسور بوده است به سوی ان غایت هدایت کرده، به تعبیر دیگر اگر انسان موجودی است که برای هداینش نیازمند طی کردن کلاس های مختلف در طول زمان است و تنها با به انتها رساندن این مجموعه کلاس ها در نهایت نمره قبولی را کسب خواهد کرد در نتیجه دنیا از ابتدا تا انتها مدرسه ای خواهد بود برای تربیت او و انبیا به منزله معلمانی خواهند بود که از سوی خداوند متعال مسئولیت هدایت و تربیت دانش اموزان این مدرسه را در کلاس های مختلف بر عهده گرفته اند بنابر این مدیر این مدرسه از همان اغاز به این جریان پیوسته و تدریجی تربیت توجه داشته و هر کلاسی را متناسب با سطح دانش اموزان و نیاز های ان مقطع قرار داده و در کلاس های بالاتر نیز به نیازهای تکامل یافته توجه کرده تا ارام ارام پس از طی این دوره به نهایت تکامل خود برسند و این همان نگاه تاریخی به ظهور و قرار گرفتن تلاش های پیوسته انبیا در مسیر تحقق جامعه عدل جهانی است.

۲.تحلیل هدف

هم چنان که گذشت دومین مسیر شناسایی نقش حرکت تاریخی انبیا در ظهور تحلیل هدف خداوند متعال است اگر طبق اراده الهی سیر جوامع انسانی در نهایت به سوی تشکیل حکومت عدل جهانی است که انسان ها در همه جنبه ها به شکوفایی می رسند و در همه مراتب انسانیت عدالت واقعی برقرار می شود می توان با تحلیل این غایت و کنکاش در ملزومات ان به جایگاهی که انبیا در تحقق این غایت داشته اند پی برد توضیح این مطلب به مقدماتی نیاز دارد.

۱.بر اساس اموزه های قران کریم و روایات متواتر در پایان تاریخ حکومت صالحان برپا خواهد شد و عبادت خالصانه و بدون هر گونه شائبه شرک در پهنه زمین شکل خواهد گرفت.

۲.بر اساس سنت های الهی که حاکم بر هستی و جوامع انسانی است خداوند متعال غایات و اهداف خود را نه از مسیر اعجاز که بر اساس قانون اسباب و مسببات پی گیری می نماید ابی الله ان یجری الاشیاء الا باسباب.( کلینی ۱۳۶۷: ج۱ص۱۸۳) و بر اساس همین سنت ها اعمال اعجاز در موارد خاص و مواقع اضطراری است بر این اساس تشکیل حکومت عدل جهانی باید از مسیر طبیعی اش تحصیل شود.

۳.تشکیل حکومت عدل جهانی و تغییر وضعیت جامعه جهانی از ظلم به عدل و از گمراهی به سعادت و از نافرمانی به عبودیت تغییری در انسان و جامعه انسانی است و بر اساس سنت های الهی تغییر در سرنوشت جوامع انسانی از رهگذر تغییر در انسان ها رخ می دهد و تا انسان ها در خود تغییری ایجاد نکنند خداوند سرنوشتشان را تغییرنخواهد داد ان الله لایغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم(رعد ایه ۱۱)

۴.تغییری که در انسان ها باید اتفاق بیافتد باید از نظر عمق و وسعت تغییری متناسب با ان هدف متعالی و در حد واندازه ان باشد.حال با توجه به انچه گفته شد می توان درباره نقش انبیا در تشکیل حکومت عدل جهانی قضاوت کرد به این مطلب از دو منظر می توان نگریست.

منظر نخست: عظمت هدف.

روشن است که اگر ان هدفی که برای جوامع انسانی در نظر گرفته شده و سیر حرکت تکاملی جوامع بدان سوست هدفی خرد باشد که به راحتی قابل دستیابی است و مقدمات و ملزوماتش در مدت حیات یک نسل و یا کمتر از ان فراهم می شوند ضرورتی برای نگاه تاریخی و طرح کلانی که در بستر تاریخ شکل بگیرد وجود ندارد اما اگر ارمان مورد نظر متعالی و برخوردار از قله های سر به فلک کشیده و مرتفع باشد طبیعتا فتح ان نیازمند مقدمات و ملزوماتی است که به سادگی و سرعت قابل تحصیل نیستند و به میزان عظمت هدف نیازمند شرایط و زمینه های سترگی است که در سایه طرحی کلان و برنامه ای بلند مدت فراهم می شوند با این نگاه ضروت نقش افرینی انبیا خود را نشان می دهد و می توان از وجود تدبیری الهی سخن گفت که در بستر تاریخ بشر را ارام ارام برای رسیدن به ان هدف والا مهیا می نماید.

به تعبیر دیگر وقتی هدف بلند و سترگ می شود و از سوی دیگر رسیدن به این هدف بلند متوقف بر دگرگونی اساسی در افکار، تمایلات، عواطف و رفتار انسان هاست در این صورت متناسب با میزان عمق و گستردگی این دگرگونی باید طرحی بلند مدت ریخته شود تا از مسیر سنت های الهی حاکم بر هستی دگرگونی مورد نظر فراهم شود خصوصا با توجه به این که در این میان ان اتفاقی که باید بیافتد در انسان است و انسان موجود پیچیده ای است که از قدرت اختیار برخوردار است و می تواند سرکشی کند و عناد بورزد و به حق پشت کند و به گواهی تاریخ رام شدنش بسیار سخت و طاقت فرسا و زمانبراست. برای اثبات عظمت غایتی که خداوند برای جوامع انسانی در نظر گرفته دلایل متعددی می توان اقامه نمود برخی از ان ها بدین قرارند:

۱-عبودیت خالصانه در دولت مهدوی

یکی از گویا ترین ایات ناظر به حکومت امام مهدی این ایه شریفه است: وعد الله الذین آمنوا منکم وعملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الأرض کما استخلف الذین من قبلهم ولیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم ولیبدلنهم من بعد خوفهم أمنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا ومن کفر بعد ذلک فأولئک هم الفاسقون(النور ایه۵۵)

بر اساس ایه یاد شده در پایان تاریخ مومنان صالح جانشین پیشینیان بر روی کره زمین خواهند شد و جامعه ای صالح و منطبق با موازین دینی تشکیل خواهند داد و در چنین جامعه ای کسی جز خداوند متعال پرستش نخواهد شد و این عبادت خالصانه و خالی از هر نوع شرکی اعم از شرک جلی و خفی خواهد بود عظمت چنین عبادت موحدانه ای از ان جا روشن تر می شود که خداوند متعال ایمان بسیاری از مومنان رامشوب به شائبه شرک می داند و ما یومن اکثرهم بالله الا و هم مشرکون(یوسف ایه ۱۰۶) و از سوی دیگر قرار است چنین عبادت خالصانه ای نه در مقیاس فرد که در مقیاس جامعه محقق شود و جامعه ای یک دست از مومنان صالح موحد تشکیل شود روشن است که تحقق چنین ارمانی در مقیاس جامعه و تشکیل امتی که از صدر تا ذیل و از شاخه تا ساقه ان همه بر مدار توحید باشند و همه موحدانه بیاندیشند و احساسات، عواطفی و رفتاری موحدانه داشته باشند دنیا را به چنان گلستانی تبدیل خواهد کرد که حتی تصور ان برای ما سخت خواهد بود.

۲-حجم وسیع تمحیص تاریخی مومنان

در روایات فراوانی از ضرورت تمحیص مومنان برای مهیا شدن برای روز موعود سخن رفته است این که مومنان از گذرگاه ابتلائات و سختی ها بسیاری عبور داده می شوند و با انواع ناملایمات ازموده می شوند تا این که خالص و ناخالص از یکدیگر جدا شوند. عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَهَ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع أَنَّهُ قَالَ: کونُوا کالنَّحْلِ فِی الطَّیرِ لَیسَ شَی ءٌ مِنَ الطَّیرِ إِلَّا وَ هُوَ یسْتَضْعِفُهَا وَ لَوْ عَلِمَتِ الطَّیرُ مَا فِی أَجْوَافِهَا مِنَ الْبَرَکهِ لَمْ تَفْعَلْ بِهَا ذَلِک خَالِطُوا النَّاسَ بِأَلْسِنَتِکمْ وَ أَبْدَانِکمْ وَ زَایلُوهُمْ بِقُلُوبِکمْ وَ أَعْمَالِکمْ فَوَ الَّذِی نَفْسِی بِیدِهِ مَا تَرَوْنَ مَا تُحِبُّونَ حَتَّی یتْفُلَ بَعْضُکمْ فِی وُجُوهِ بَعْضٍ وَ حَتَّی یسَمِّی بَعْضُکمْ بَعْضاً کذَّابِینَ وَ حَتَّی لَا یبْقَی مِنْکمْ أَوْ قَالَ مِنْ شِیعَتِی إِلَّا کالْکحْلِ فِی الْعَینِ وَ الْمِلْحِ فِی الطَّعَامِ وَ سَأَضْرِبُ لَکمْ مَثَلًا وَ هُوَ مَثَلُ رَجُلٍ کانَ لَهُ طَعَامٌ فَنَقَّاهُ وَ طَیبَهُ ثُمَّ أَدْخَلَهُ بَیتاً وَ تَرَکهُ فِیهِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ عَادَ إِلَیهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَهُ السُّوسُ فَأَخْرَجَهُ وَ نَقَّاهُ وَ طَیبَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ إِلَی الْبَیتِ فَتَرَکهُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ عَادَ إِلَیهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ أَصَابَتْهُ طَائِفَهٌ مِنَ السُّوسِ فَأَخْرَجَهُ وَ نَقَّاهُ وَ طَیبَهُ وَ أَعَادَهُ وَ لَمْ یزَلْ کذَلِک حَتَّی بَقِیتْ مِنْهُ رِزْمَهٌ کرِزْمَهِ الْأَنْدَرِ لَا یضُرُّهُ السُّوسُ شَیئاً وَ کذَلِک أَنْتُمْ تُمَیزُونَ حَتَّی لَا یبْقَی مِنْکمْ إِلَّا عِصَابَهٌ لَا تَضُرُّهَا الْفِتْنَهُ شَیئاً(نعمانی،۲۱۷:۱۴۲۲) اصبغ بن نباته از امیر المؤمنین علیه السّلام روایت کرده که آن حضرت فرمود: «بسان زنبور عسل در میان پرندگان باشید، در میان پرندگان پرنده ای نیست مگر اینکه زنبور عسل را ناتوان و کوچک می شمارد، اگر پرندگان می دانستند در تهیگاه های (اندرون)آن چه برکتی نهفته است هرگز با او چنان رفتاری نمی کردند، با مردم به زبانها و جسم های خویش آمیزش داشته باشید ولی با دلهای خویش و رفتارتان از آنان دوری کنید، قسم به آنکه جان من به دست اوست آنچه را دوست می دارید نخواهید دید تا اینکه پاره ای از شما در روی دیگری آب دهان اندازد و تا جایی که بعضی از شما عدّه دیگر را دروغگویان بنامد و تا آنجا که از شما- یا شاید فرموده باشد از شیعه من- باقی نماند مگر (عدّه ای ناچیز) همچون بی مقداری سرمه در چشم و نمک در غذا، اکنون برای شما مثالی می زنم و آن عبارت از مثل مردی است که دارای گندمی باشد پس آن را پاک نموده و در خانه ای ریخته باشد و آن را به امید خدا در آنجا رها کرده باشد، بعد به سر گندم خود باز گردد و ناگاه ببیند و در آن کرم افتاده است، پس آن را بیرون آورده پاک نماید، سپس آن را بدان خانه باز گردانیده و آن را رها نموده، مدّتی در آنجا بماند باز نزد آن برگشته و ببیند که دیگر بار تعدادی کرم به آن رسیده است، پس آن را خارج ساخته و تمیز و پاک نموده (به محلّ اوّل) باز گردانیده باشد و پیوسته این کار همچنان تکرار شود تا اینکه از آن مشتی همچون گندم خالص یک بوته از خوشه گندم که کرم نتوانسته هیچ آسیبی به آن برساند باقی بماند، شما نیز همین گونه مورد جداسازی قرار می گیرید تا اینکه از شما باقی نماند مگر جماعتی که فتنه ها به آن زیانی نمی رساند».امام رضا ع فرمودند: وَ اللَّهِ لَا یکونُ مَا تَمُدُّونَ إِلَیهِ أَعْینَکمْ حَتَّی تُمَحَّصُوا وَ تُمَیزُوا وَ حَتَّی لَا یبْقَی مِنْکمْ إِلَّا الْأَنْدَرُ فَالْأَنْدَرُ. (نعمانی،۲۱۶:۱۴۲۲)بخدا قسم آنچه که چشم براه آن دارید رخ نخواهد داد تا آنکه پاک شوید و تمیز یابید و تا آنکه نماند از شما مگر کمترو باز کمتر. روشن است که این تمحیص مخصوص افراد خاصی نیست و شامل تمامی مومنان در طول تاریخ می شود هم چنان که امیر مومنان ع در روایت نخست شیعیان معاصر خود را مورد خطاب قرار داده و امام رضا ع نیز به معاصرین خود خطاب کرده و از تمحیصی که هایی که بر انان می رود سخن گفته اند بنابر این در هر دوره ای متناسب با شرایطش مومنان ازموده خواهند شد و از گذرگاه ابتلائات عبور داده خواهند شد افزون بر این که این روایات به عموم و اطلاق شامل همه شیعیان در طول تاریخ می شود. این حجم وسیع و شدید از ابتلائات که تاریخ هم گواه ان است نشان از ان دارد که قرار بر این است که حادثه ای عظیم با ابعادی وسیع رخ دهد حادثه ای بزرگ که نیازمند مقدماتی بزرگ است که در سایه ابتلائاتی بزرگ شکل می گیرد.

۳- طولانی شدن دوره غیبت

از طولانی شدن دوره غیبت نیز می توان نکته پیش گفته را استخراج کرد از زمان رخ در نقاب غیبت کشیدن اخرین ذخیره خدواند بیش از یازده قرن می گذرد این دوره طولانی مدت دوره ای است که در ان مقدمات ان رخداد بزرگ فراهم می شوند و زمینه های تحقق حکومت عدل جهانی مهیا می شود اما مع الاسف هنوز چشم ها به در است و انتظار پابرجا. به درازا کشیدن این دوران نشان از ان دارد که حادثه مورد انتظار به اندازه ای بزرگ است که با گذشت این مدت طولانی هنوز زمینه های ان فراهم نشده است.

منظر دوم: شیوه رسیدن به هدف

گذشت که با تحلیل هدفی که خداوند متعال برای سیر جوامع در نظر گرفته است می توان نقش حرکت تاریخی انبیا در حکومت عدل جهانی را تبیین کرد و این تحلیل هدف می تواند از دو منظر باشد منظر نخست عظمت هدف بود و منظر دوم شیوه رسیدن به هدف است توضیح دومین منظر بدین صورت است که کامیاب یا ناکامیاب بودن هر حرکتی افزون بر این که به نایل شدن یا نایل نشدن به هدف بستگی دارد به روشی که برای رسیدن به ان هدف در نظر گرفته شده و نیز گستره ای که برای تحقق ان هدف در نظر گرفته شده بستگی دارد بنابر این اگر هدف محقق شود ولی نه از روشی که باید،حرکت ناکامیاب است و یا اگر هدف حاصل شود ولی نه در گستره ای که مورد نظر بوده باز حرکت موفق ارزیابی نمی شود. اگر می گوییم هدف انبیا تشکیل حکومت عدل بوده مقصود انان رسیدن به چنین حکومتی با هر روشی و لو با زور و تحمیل نبوده است مقصود انبیا هل دادن و غلتاندن و به دوش کشیدن مردم نیست هدف راه رفتن انسان ها و به پا ایستادن انهاست انبیا می خواسته اند انسان ها به بلوغی برسند که به حاکمیت غیر معصوم قانع نشوند و مطالبه گر ولایت معصوم باشند و در راه ان حاضر به هر نوع فداکاری و جانفشانی باشند افزون بر این هدف انبیا تشکیل حکومت عدل در گستره جهان بوده و نه حکومتی محلی و منطقه ای بنابر این زمانی می توان از حاصل شدن هدف انبیا سخن گفت که حکومتی عادلانه در سرتاسر گیتی توسط مردی از تبار انبیا تشکیل شود حکومتی که با زور بر مردم تحمیل نشده و مردم با طوع و رغبت ان را پذیرفته اند از این منظر نیز می توان درباره نقش حرکت تاریخی انبیا در حکومت جهانی قضاوت کرد با این توضیح که وقتی از یک سو مقصود انبیا نیل به ان ارمان با چنین روشی است و از سوی دیگر انسان هایی که می خواهند زمینه های این ارمان را فراهم کنند مختار و انتخاب گراند و به گواهی تاریخ در بیشتر برهه ها بیش ازا ن که سر به راه باشند چموشی کرده اند و به بیراهه رفته اند روشن است که نایل شدن به چنین هدفی از مسیر خواست و میل و رغبت مردم به صورت طبیعی در طول حیات یک نسل امکان پذیر نیست بنابر این باید برای ان برنامه ای بلند مدت و زمانبر ریخت تا ارام ارام زمینه های رو اوردن انسان ها به انتخاب درست و شکل گیری رغبت به حاکمیت الهی در انان فراهم شود برنامه بلند مدتی که خداوند متعال برای تربیت بشر و رساندن انان به ظرفیت تحمل حاکمیت معصوم و همراهی با او برای تشکیل حکومت عدل جهانی اختیار کرده است همان بعثت انبیاست.

دیدگاه سید محمد صدر

انچه گذشت تحلیل نقش حرکت تاریخی انبیا در حکومت عدل جهانی از منظر غایتی بود که خداوند متعال برای سیر حرکت جوامع در نظر گرفته است سید محمد صدر به انچه گفته شد از منظری دیگر نگریسته است ایشان معتقد است تشکیل حکومت عدل جهانی در پایان تاریخ با مساله فلسفه افرینش در ارتباط است و به تعبیر روشن تر غایتی که خداوند متعال از خلقت انسان داشته است با شکل گیری حکومت عدل جهانی که در اخرالزمان شکل می گیرد تامین می شود خلاصه دیدگاه ایشان بدین صورت است:

« به فرموده خداوند متعال غایت افرینش انسان عبادت خالصانه خداوند متعال است و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون عبادت مورد نظر ایه یاد شده در سه حوزه قابل تصور است بعد فردی –ایجاد فرد کامل-بعد اجتماعی –ایجاد جامعه کامل- و بعد حکومتی –ایجاد حکومتی عادل که بر تمام جوامع با حق و عدالت رفتار نماید- وقتی قران کریم غایت خلقت انسان را عبودیت می داند بدین معناست که هدف ان است که عبودیت در این سه حوزه رخ دهد چرا که اگر ما دلالت ایه را محدود کرده و بگوییم مقصود این است که غایت خلقت فقط عبودیت فردی انسان هاست نه تشکیل جامعه ی به عبودیت رسیده و یا حکومتی مبتنی بر عبودیت که می خواهد جامعه را به سوی عبادت خداوند متعال سوق دهد ایه را به صورت کوتاه و ناقص معنی کرده ایم بنابر این معنای ایه تحقق عبودیت در سه حوزه یاد شده است. ایه به روشنی دلالت بر این دارد که تنها غایت افرینش بشر ایجاد چنین عبادت کاملی است و این غایت از اغاز افرینش انسان مورد توجه بوده است و تا انتهای ان نیز مورد توجه خواهد بود. اگر غایت افرینش انسان چنین چیزی باشد باید تمام موانع ان برطرف شود و تمام مقدمات ان فراهم شود و اگر مقدمات اموری هستند که در بستر زمان و به تدریج محقق می شوند باید برای تحقق تدریجی ان برنامه ریزی شود.

با نگاهی به گذشته تاریخ روشن می شود که این غایت از اغاز افرینش بشر تا زمان ما محقق نشده است بنابر این باید منتظر تحقق ان در اینده باشیم. تکامل فرد و جامعه افزون و بر عقل و اختیاری که خداوند به بشر عنایت فرموده است به دو عامل داخلی و خارجی نیاز دارد:

۱-عامل خارجی: عامل خارجی عبارت است از این که فرد و جامعه معنای عدالت و کمالی را که می خواهد بدان دست یابد بفهمد و این فهم به معنای کامل و عمیق ان جز از طریق خداوند متعال امکان پذیر نیست و بعثت انبیا برای تامین چنین هدفی است و البته دلیل تعدد انبیا نیز همین بوده است که انسان ها در ابتدا قادر به فهم جزئیات عدل کامل نبودند و به همین دلیل اساسا امکان تشکیل جامعه عادل وجود نداشت و در نتیجه باید ارام ارام به حدی از رشد برسند که قابلیت فهم عدالت کاملی که مطلوب خداند متعال است را پیدا نمایند

۲- عامل داخلی: عامل داخلی عبارت است از احساس مسئولیت در برابر این طرح عدالت فراگیر. این احساس مسئولیت در نتیجه سه عامل ایجاد شده و رشد می کند:

الف:ادراک کردن عقل اهمیت اطاعت و بندگی خداوند را به عنوان این که او مستحق عبادت است

ب:اخلاص در اطاعت خداوند متعال به اعتبار این که چنین اخلاصی ضامن حقیقی عدالت مطلق در سطح فرد و جامعه است

ج-عامل اخروی که عبارت است از طمع در ثوابی که خداوند برای اطاعت کنندگان در اخرت مهیا نموده و نیز ترس از عقاب او. از میان سه عامل یاد شده عامل نخست و اخر از راه پرورش علمی و نظری حاصل می شود اما برای ایجاد عامل دوم صرف برهان نظری کافی نیست و بلکه نیازمند تمرین درازمدت و ممارست است و از همین جا می توانیم به نقش مهمی که تجربه و ممارست در ایجاد اخلاص به عنوان یکی از مقدمات اساسی ایجاد جامعه تکامل یافته دارد پی ببریم خصوصا اگر توجه کنیم که این تجربه و ممارست باید افزون بر فرد در حوزه جوامع و امت نیز اتفاق بیافتد تا در روح اخلاص و اطاعت از تعالیم الهی در جوامع و امت نیز رشد نماید.

تجربه و وممارستی که باید بر امت در جریان تربیت دراز مدتش بگذرد متوقف بر یکی از این دو عامل است:

۱-تحقق فعلی جامعه عادل مطلق به صورتی که مردم ان را با چشم خود ببینند و در نتیجه عواطف انان به ان سو جهت یافته و اخلاص و از خود گذشتگی شان تا حد زیادی افزایش یابد.

۲-عبور امت از مراحل دشوار و شرایط سخت و طاقت فرسا تا این که به تدریج وادار به ژرف نگری و دور اندیشی شود و در نهایت از او امتی با احساس مسئولیت و دارای اراده ای محکم و عزمی استوار برای اجرای عدالت کامل بسازد.

روشن است که از میان دو عامل یاد شده عا