فایل پاورپوینت کامل جایگاه زن در اسلام و جامعه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل جایگاه زن در اسلام و جامعه :

حضرت آیت الله خامنه ای یکی از وظایف اصلی دختران و زنان جوان را ایجاد الگوی جهانی برای زنان دنیا می دانند: «امروز وظیفه ی زنان مسلمان؛ بخصوص زنان جوان و دختران آن است که هویّت والای زن اسلامی را آن چنان زنده کند که چشم دنیا را به خود جلب کند.» // اما وجود برخی مشکلات ممکن است مانع ایفای نقش تمدنی در دختران ایرانی شود. در اینجا به صحبت های آقای برمایی کارشناس خانواده می نشینیم.

جایگاه واقعی اسلام برای هویت فردی دختران

واقعیت این است که افراد زیادی در تله ی مقایسه ی زن و مرد می افتند. این موضوع اصلاً مقایسه ای نیست، بلکه یک رویکرد شناختی- توصیفی است. وقتی در مورد زن صحبت می کنیم، یعنی زن حکمت و خرد دارد، اما تفاوت دیالکتیک رفتاری هم در آن هست که زنان جمال الهی را باید به صورت حکمت آمیز به ما بدهند. برای همین می گویند زنان طرایف حکمت را در ظرایف هنر پیاده می کنند. اما جنس رفتاری جمالیت و عقلانیت در مردان متفاوت است. فقط یک تفاوت رفتار است، و ماهیتش هیچ فرقی نمی کند، چون هر دو انسان اند. برای همین یک بحث خیلی زیبایی در دین اسلام هست که شاید در مکاتب دیگر کمتر به آن پرداخته شده، این است که وقتی اسلام به زن می رسد هویت انسانی را برایش صددرصد مفروض می داند و او را جزو جلوه ی انسانی تلقی می کند. حتی زن را نمونه ی یک انسان خردمند، یک انسان زیبااندیش و یک انسان کمال گرا تعریف می کند. و یک هویت جنسی متفاوتی از حوزه ی زنانگی و زن بودن ارائه می دهد. یعنی هم رویکرد هویت جنسی به آن دارد و هم هویت های زنانگی به آن می دهد. جمله ی «اَلْمَرْأَهَ رَیْحَانَهٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَه» خیلی جمله ی جذابی است. یعنی می خواهد بگوید این زن است، اما قرار نیست مردواره بشود.

در بحث های هویتی از این کلمه بسیار بهره بردم که زن باید زن باشد. دختر ما باید دختر باشد. دخترهایی که تمایل به پسربودن دارند و می گویند ای کاش من هم پسر بودم، شاید واقعاً هم دوست نداشته که جنسیتی به آن نگاه کند، اما به خاطر یک بی عدالتی اجتماعی که در خانواده اش دیده و یا یک نگاه و باور غلط در مورد زن بودن به او دادند، این باورها را گرفته و الان دوست دارد پسر باشد. بعضی ها واقعاً دوست دارند که پسر باشند و قدرت را در پسر بودن تعریف می کنند. و چیزی به نام قدرت زنانه و زیبایی های زنانه به عنوان یک قدرت برایشان تعریف نشده است. ملاحظه کنید آن کسی که این باور را دارد و به او تلقین شده که مرد باشد، وقتی در مجاورت آن موضوع و تله های شخصیتی و هویت های اجتماعی مردوارگی قرار بگیرد، ما چه چیزی را از دست می دهیم؟ ما فقط یک دختر را از دست نمی دهیم، بلکه ما یک نسل را از دست می دهیم. خیلی عجیب است که هویت دختران و زنان در جامعه ی ما با نسل در جامعه ی بشری عجین شده است. چون خداوند صفت فاعلیت و خالقیتش را در سیستم بیولوژیک زن قرار داده است، و زن را صاحب تولد و خلقت کرده است. اما این نکته را دختران ما دریافت نکرده اند.

اگر در جامعه ای زنانش ثروت تولید می کنند، و در اقتصاد و تولید و سود خالص و ناخالص ملی سهم دارند، ولی در زنانگی خودشان را کم سهم می دانند، باید تأسف خورد.

زن وقتی مادر و همسر نشود، و دلبری های همسرانگی اش را تجربه نکند، و زیبایی های دخترانگی خودش را سرکوب بکند، این زن اگر یک جراح متخصص درجه یک هم بشود، جامعه ی انسانی امّا خسارت بالاتری را تجربه می کند. جامعه ی انسانی وقتی از خیر زن بودن زنان محروم بشود، در نسل، جمعیت، موضوع اخلاق در جامعه به شدت دچار تزلزل می شود. اگر یک زن از مسیر حجب و حیا خارج بشود، جامعه دچار خسارتی عمیق و فاجعه آمیز می شود. به همین جهت من فکر می کنم هویت زنان در ادبیات دینی ما مبتنی بر جمال الهی، احترام به هویت جنسیتی زن و رشد زنانگی در یک زن است که در نهایت شکوه مندی یک انسان کامل را در زنانمان شاهد خواهیم بود.

نظر اسلام و برابری اقتصادی میان زن و مرد

بسیاری می گویند جریان فمنیستی، یک جریان اجتماعی برای عدالت اجتماعی در حوزه ی زنان است. ولی این جریان رویکرد اقتصادی هم دارد. زنان همیشه در طول تاریخ تمدن در حوزه های اقتصادی مؤثر بودند. اما در خیلی جاها هم قربانی جریان های اقتصادی شدند. یک زمانی دختران بسیار تضعیف می شدند و وجودشان برای جامعه زشت بود. چون بهره وری نداشتند، اما وقتی فمنیست در دنیای مدرن و دنیای اقتصادیِ انقلاب صنعتی شکل گرفت، گفتند که حضور زنان در اقتصاد کم رنگ است. اولین کاری که رویکرد اجتماعی فمنیست در جامعه ی اقتصادی و نیازمند نیروی انسانی می کند، این است که چرا زنان نباید در جامعه باشند؟ اتفاقی که افتاد این ها رفتند و کارگرهای کم هزینه ی کارخانه ها شدند. این رشد اقتصادی زیادی برای آن کارخانه دار داشت. و من فکر می کنم جریان اجتماعی فمنیست خیلی به جریان اقتصادی سرمایه داری و به نفع کارخانه دار کمک کرده است.

امّا دین اسلام هم هیچ مشکلی با کار کردن زن ندارد، ولی اولویت بندی دارد. رویکردی که دین در حوزه ی اقتصاد دارد، این است که زنان در رشد خالص ملی و در رشد اقتصاد ملی ما دخیل باشند. امّا در کجا؟ در کسب درآمد و یا در مصرف آن؟ اگر قرار باشد زن را با همان هویت ها و آدرس ها و تکنیک های اجتماعی اسلامی نگاه کنیم، زنان به شدت در حوزه ی مصرف درآمدزا هستند و سود خالصی هم دارند. اگر نسبت مصرف و درآمد را یک به پنج فرض کنیم، زن با دویست تومان قناعت در مصرف می تواند هزار تومان درآمد همسرش را پوشش بدهد. ما این رویکرد را در حوزه ی اقتصاد و حوزه ی زنان داریم. به جای اینکه زنان را فرتوت و خسته کنیم و به لحاظ اجتماعی درگیری های مردانه را به یک زن اضافه کنیم، می توانیم اقتصاد زنان را قوی کنیم. چون اقتصاد زنان، اقتصاد خیلی قوی ای است.

امّا هر کجا اقتصاد در زنان و دختران به نفع تغییر اکوسیستم کسب وکار و نیروی انسانی باشد و هیچ نفعی برای زنان نداشته باشد، ما ضربه می خوریم و جامعه خسارت های بزرگی را متحمل می شود. البته شاغل بودن زن هیچ منافاتی با زن بودنش ندارد. به شرطی که شاغل بودن اولویت زنانگی آن زن نباشد. و خطر مردوارگی و دورکردن زن از هویت زنانه، انرژی ها، موهبت ها و صفت های زنانه اش نداشته نباشد. من قطعاً دوست دارم دخترم کسب وکار را یاد بگیرد. امّا اوّل باید به دخترم، دخترانگی را یاد بدهم. و دخترم باید زن بودنش را درک کند و دوست نداشته باشد که پسر باشد و به دختر بودنش افتخار کند. آن وقت این دختر به موقع مادر می شود، و به درستی کسب درآمد پیدا می کند و می تواند با مدیریت های درست فردی و اجتماعی و اقتصادی به خوبی زندگی کند و هیچ وقت افسردگی، حیای بی جا، حیای افراطی، حیای تفریطی، دلواپسی و استرس در جامعه ای که مردانش قرار باشد به یک زن زور بگویند و زنانگی یک زن را نبینند، درک نکند. البته به شرطی که امکانات زندگی و سبک زندگی را به گونه ای در جامعه ی اسلامی تعریف کنیم که زنان احساس امنیت بالاتری را درک کنند.

جایگاه دختران در نگاه والدین، جامعه و نظام مدیریتی کشور

یک مسئله ای که در اینجا وجود دارد، آیا دختران در جامعه ی ما از امکانات برابر برای دریافت محبت و بلوغ عاطفی، برای دریافت امکانات تفریحی و امکانات زندگی اعّم از پارک، سینما و مواردی که مربوط به حیات اجتماعی، هنری و فردی جامعه می شود، برخوردارند؟ اگر قرار باشد که دختران ما با پسران ما مقایسه بشوند یا پسران ما به نسبت دختران ما از تفاوت های سلیقه ای در تربیت و سبک زندگی برخوردار باشند، مسئولیت آن برعهده ی چه کسی است است؟ اولین جایی که دختران و زنان ما تربیت را در حوزه ی زن بودن تجربه می کنند، در کنار پدر مادرهایشان است. می گویند خدای کودک پدر و مادرش است. در اینجا باید به سراغ فرهنگ های دیگر برویم. یک فرهنگ خیلی پسردوست هست و یک فرهنگ خیلی دختردوست هست، اما امکانات و مسائل زندگی بیشتر برای پسرها فراهم شده تا دختران.

در ماجرای احداث پارک های ویژه ی زنان، جدای از مسائل شهری و حقوق شهروندی به این فکر می کردم اگر یک روزی دختر من بخواهد دوچرخه سواری کند، دختر من بخواهد تجربه ی هیجان به صورت کاملاً مشروع در جامعه داشته باشد، باید محیط امنی داشته باشد. ایجاد محیط امن برای دختری که در کنار پدرش زندگی می کند، وظیفه ی والدین مخصوصاً پدر است. الان می گویند دوچرخه سواری برای دختر عیب است. کجای این کار عیب است؟ در منظری که محرم و نامحرم هست و ناامنی جنسیتی برای دختر به وجود می آید، عیب است، ولی اگر شما یک محیطی را فراهم بکنید که کاملاً در اختیار دختران و زنان ما باشد که بتوانند با رعایت حیای فردی و حیای اجتماعی، علاقه مندی هایشان را بروز دهند، وظیفه ی چه کسی است؟ اولین جایی که من مطمئنم و معتقدم باید اتفاق بیفتد خانواده است.

پدر و مادر باید فضایی را در خانه ایجاد بکنند تا دختر بتواند رشد کند و استعدادهای خودش را بشناسد. اولین جایی که تبعیض بین دختر و پسر اتفاق می افتد، خانواده است. پدران در آسیب های خانوادگی، دختر را یارگیری می کنند. مثلاً وقتی پدر و مادر در مجاورت طلاق اند، شروع به یارگیری دختران می کنند، چون دختران بیشتر در مسائل خانوادگی و عاطفی خانواده درگیرند. با آسیب دیدن خانواده، دختر آسیب می بیند. در رشدها و توسعه های آن خانواده هم دختران باید رشد کنند که این اتفاق خیلی کمتر می افتد.

من این تبعیض ها را سه دسته می کنم. یک سری تبعیضات امکانات مادی زندگی اند. یک سری تبعیض ها، تبعیض های عاطفی اند. ندیدن زیبایی یک دختر در خانواده نشان از تبعیض عاطفی است. دسته ی سوم، تبعیضات اجتماعی است. این تبعیض در محیط های کار تبلیغا