تعداد بازدید
2 بازدید
ریال98.000

توضیحات

🔥 پیشنهاد ویژه: دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی با امکانات استثنایی!

فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی که هم اکنون ارائه می‌شود، یک راه‌حل جامع و بی‌نظیر برای نیازهای تحقیقاتی و آموزشی شماست. این مجموعه شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

هویت اجتماعی
مفاهیم

مفاهیم علاوه بر آنکه از روابط علمی با یکدیگر بهره مندند، به لحاظ
واقعیت ذهنی و علمی خود، از آثاری نیز برخوردار می باشند. روابط علمی مفاهیم با
آگاهی و علم انسان تعیین نمی شود و یا تغییر پیدا نمی کند. عالمان می کوشند تا
مفاهیم و روابط آنها را کشف نمایند. این روابط پیش از آگاهی عالمان موجود بوده و
پس از آن نیز به قوت خود باقی هستند.مثلا،

«

مجموعه زوایای مثلث دو
قائمه است » یا «هیچ مربعی دایره نیست.» صدق و کذب این قضایا به آگاهی و جهل
انسان ها وابسته نیست و انسان ها تنها می توانند به آنها آگاه شوند و یا از آنها غافل
بمانند. اما آثاری که به لحاظ وجود ذهنی و یا علمی، از مفاهیم آنها حاصل می شود،
با ادبار و اقبال مردم و با آگاهی و جهل آنها دگرگون می گردد. انسان ها با تصور و
یا تصدیق برخی از مفاهیم و با روابط عاطفی و گرایش خاصی که نسبت به هر دسته از
مفاهیم پیدا می کنند این آثار را ایجاد می نمایند و یا منشا وجود و تحقق آن آثار
می گردند

.

در هر فرهنگ، برخی از مفاهیم بنیادین وجود دارد، به گونه ای که حیات و
ممات فرهنگ به حضور و غیبت آن مفاهیم در ذهنیت، اندیشه و باور وابسته است. این
مفاهیم از آن حیث که دارای احکام علمی ویژه ای هستند و یا در کتب درسی و گفتگوهای
صرفا علمی می توانند مطرح شوند، فرهنگ خاصی را به دنبال نمی آورند و تنها از آن
حیث که در ظرف ذهن و باور عده ای از انسان ها حاضر می شوند، فرهنگ و تمدنی ویژه را
شکل می دهند

.

در مواجهه دو فرهنگ، هرگاه فرهنگی بتواند مفاهیم اصولی و حیاتی خود را
در قلمرو زیستی فرهنگی دیگر وارد کند و به موازات آن، مفاهیم کلیدی فرهنگ سابق را
منزوی سازد و بخصوص، لغاتی را که برای آن مفاهیم پرداخته شده اند، تسخیر نماید و
مفاهیم مربوط به خود را در ظرف آن لغات و کلمات قرار دهد، بدون شک، پیروز است و فرهنگی
که نتواند مفاهیم اصلی خود را حفظ نماید محکوم به فنا و نابودی است

.

به عنوان نمونه، فرهنگ جاهلیت پیش از اسلام، بر محور برخی از مفاهیم
سازمان می یافت. برخی از این مفاهیم که در تکوین یک نظام اجتماعی دخیل بودند
عبارتند از: قبیله، عشیره، ولاء و اصنامی که در شبه جزیره عربستان برای قبیله های
کوچک و بزرگ وجود داشت، کعبه، ماه های حرام، برده، ثروت و مال، فرزند پسر و مانند
آنها. تمام شخصیت افراد در گرو انتساب آنها به قبیله شان بود و رابطه ای خونی این
نسبت را بیشتر تامین می کرد. اقتدار قبیله به منزله اقتدار فرد منتسب به آن قبیله
بود و افتخارات موهوم قبیله ای نظیر کثرت مردگان بر اعتبارات شخصیتی افراد
می افزود

.

خداوند در اشاره به این مساله می فرماید: «الهیکم التکاثر حتی زرتم
المقابر» (تکاثر:۱و۲

).

اسلام با ظهور خود، مفاهیم نوینی را در زندگی مردم وارد ساخت: الله،
توحید، ایمان ، علم، یقین، تقوی، غیب، وحی، رسالت، نفاق، عبودیت، بیت الله،
ابراهیم حنیف،مقام ابراهیم، حجر اسمعیل، ثواب، عقاب، نذیر، بشیر، بلاغ، قیامت، ابدیت،
بهشت، دوزخ، نماز، جهاد، قرآن، سنت، بدعت و مانند آنها

.

با ورود اسلام به صحنه آگاهی، اعتقاد و رفتار مردم، که تمام شخصیت آنها
در مناسبات قومی و قبیله ای شکل می گرفت، یکباره در دو طرف پیکار خونینی قرار
گرفتند که با همه جنگ ها و ستیزهای قبیله ای تفاوت داشت. در دو طرف جنگ بدر، افراد
قبیله واحد بر سر توحید و کفر بر روی یکدیگر شمشیر کشیدند; در جنگ احزاب، شبه
جزیره عربستان، براساس مفاهیم جدید بسیج شدند و در فتح مکه اسلام بر کفر پیروز
گشت. مفاهیم جدیدی که از مجرای وحی و نبوت پیامبرصلی الله علیه وآله نازل شد و با
عمل و رفتار مؤمنان در شبه جزیره بسط یافت بنیان های تکوین امت واحد جهانی را
فراهم آورد

.

جایگاه فرهنگی مفهوم
“علم

یکی از اصلی ترین و کلیدی ترین مفاهیم در فرهنگ اسلامی مفهوم «علم »
است. «علم » مفهومی است که هویت هر فرهنگ در چگونگی برخورد با آن شکل می گیرد. و
به همین دلیل، از مفاهیم بنیادی همه فرهنگ هاست. در جاهلیت، علم انساب از اهمیت
ویژه ای برخودار بود. در اسلام، علم توحید در مرکز همه ارزش ها قرار گرفت و منشا
فلاح و رستگاری انسان ها شمرده شد. در فرهنگ امروز غرب، علم تجربی و طبیعی رمز
اقتدار، توسعه و پیشرفت، بلکه ویژگی منحصر به فرد تمدن بشریت محسوب می شود

.

نکته مهمی که توجه به آن ضروری می باشد این است که علی رغم اهمیت مفهوم
علم در همه فرهنگ های بشری، اولا، نقش اجتماعی علم و عالم در همه فرهنگ ها یکسان
نیست. ثانیا، مفهوم واحدی از علم در فرهنگ های گوناگون وجود ندارد. مفاهیم متفاوتی
که برای «علم » در فرهنگ های گوناگون وجود دارد آن را به صورت یک مشترک لفظی
درآورده است. در فرهنگ اسلامی، علم از هویتی دینی و الهی و در فرهنگ امروز غرب، از
هویتی دنیوی و سکولار برخودار است

.

رویکردهای متفاوت فرهنگ های گوناگون به علم آن را به صورت مشترک لفظی
درآورده است و این اشتراک لفظی زمنیه ساز برخی مغالطات و بلکه منشا بسیاری
ابهام ها و آشفتگی های فرهنگی و اجتماعی شده است

.

مشترک لفظی بودن علم به این معنا نیست که اختلاف فرهنگ بر سر مواضعه و
قرارداد است و در نتیجه، برای رفع ابهام باید به کتاب لغت مراجعه کرد و یا به
تعریفی که هر گروه از علم می کنند، گوش فراداد. اشتراک لفظی در این بحث، به معنای
ادبی آن نیست، بلکه به معنایی است که در علوم عقلی و فلسفی، به کار می رود. در
فلسفه، وقتی درباره اشتراک لفظی و یا معنوی «وجود» بحث می شود، گفت و گو، درباره
وضع و قرارداد لفظ «وجود» نسبت به مفهوم و معنای آن نیست، بلکه نزاع بر سر مفهوم
هستی و وجود است و به همین دلیل، اشتراک لفظی در مباحث ادبی و عقلی، مشترک لفظی به
معنای عقلی آن است; یعنی، مفهوم مشترک لفظی در علوم ادبی، غیر از مفهوم آن در علوم
عقلی است

.

مشکل اشتراک لفظی در علوم عقلی همانند یک مشکل ادبی و قراردادی نیست;
حل آن نیز از طریق قرارداد و وضع لغات ممکن نمی باشد. البته متفلسفانی هستند که
معنای علم را به وضع و قرارداد انسان ها مستند می گردانند، لیکن این معنای علم یکی
از مفاهیمی است که نسبت به علم وجود دارد و مفهومی است که در درون آن، شکاکیت و
سفسطه ای خود را پنهان کرده است. این تفسیر از علم منکر یک مفهوم و معنای ذاتی
برای علم است; معنایی که خود به خود واضح باشد و یا توسط انسان کشف شود

.

علم و عالم در
فرهنگ اسلامی

علم و عالم در فرهنگ اسلامی، نقشی حیاتی و اساسی دارند. علم دارای
مراتب، مدارج و ابزارهای گوناگون است و بین مراتب آن، همانند مراتب هستی، پیوند و
ربطی دقیق وجود دارد. قله آن علم الهی می باشد که نظام تکوین زیرنشین آن است. در
گرایش های گوناگون فلسفه اسلامی، حکمت مشاء، اشراق و متعالیه و در دیدگاه عرفانی،
به بیان ها و زبان های گوناگون، علم خداوند منشا عالم است. خداوند عالم مطلق است و
همه علوم مظاهر بیکران علم اوست. انسان که خلیفه خداوند است، عالم به جمیع اسمای
الهی و معلم ماسوی است و به همین دلیل نیز مسجود ملائک است. قیمت هر کس به علم
اوست; «قیمه کل امرء ما یعلم

» (۱)

و انسان آنگاه به کمال
می رسد که به مفاد زیارت جامعه کبیره، خزینه دار علم الهی باشد: «خزان العلم و
منتهی الحلم

علم الهی نسبت به موجودات، حضوری و شهودی است و علم شهودی همان دانایی
است که با توانایی قرین است; قدرت نیست، بلکه قدرت از متن آن اعمال می شود. انسانی
که به واسطه خلافت، از علم لدنی و الهی بهره مند شود و به کتاب مکنون و لوح محفوظ
آفرینش راه برد و کلمه ای از آن دانش بیکران را فراگیرد، به اقتداری دست می یابد
که می تواند تخت بلقیس را پیش از آنکه پلکی زند – یعنی در کوتاه ترین زمان ممکن –
از سبا به فلسطین آورد; زیرا به تعبیر قرآن، کسی که این کار را انجام داد تنها
علمی از کتاب نزد خود داشت; «عنده علم من الکتاب.»(نحل:۲۷) علم شهودی جز با تزکیه،
تغییر و تحول در وجود و هستی انسان حاصل نمی شود و انبیا که معلمان این علم به
انسان ها هستند، تزکیه را بر تعلیم کتاب مقدم می دارند: «هو الذی بعث فی الامیین
رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل
لفی ضلال مبین.»(جمعه: ۲

)

مرتبه پایین تر از دانش شهودی، معرفت حصولی عقلی است و پایین ترین
مرتبه علم، دانش حسی می باشد. علم مفهومی عقلی حاصل شهود مشوب و ضعیف حقایق کلی و
سرمدی است. کسی که از علم عقلی بهره می برد، گرچه واجد حقایق الهی نیست و از عیش
تقرب و همنشینی با فرشتگان و ملکوتیان محروم است، لکن به وصف آنها مشغول می باشد.
او حکمت حقیقی را که حاصل تزکیه و تعلیم کتاب الهی است، واجد نمی باشد، اما به
دوستداری آن مشغول است و به همین دلیل، سقراط خود را «حکیم » ننامید، بلکه دوستدار
حکمت و علم خواند. علم واقعی دانش الهی است و دوستداران علم با قلم مفاهیم به
صورتگری نگار آغازین مشغول هستند و با وصف عیش، بر آتش فراق می افزایند و با این
آتش، اشتیاق وصول را شعله ور می گردانند

.

نازل ترین مرتبه معرفت، دانش مفهومی حسی است. این دانش در پرتو مفاهیم
کلی عقلی می تواند به کشف سایه نظام ربانی که در عالم کیانی ظاهر شده است، بپردازد
و اگر از آن مبادی عقلانی نیز محروم بماند، بدون اینکه راهی به یقین داشته باشد،
وسیله و ابراز قدرت و عمل انسان در عالم طبیعت می گردد

.

مفهوم علم در فرهنگ دینی، همه مراتب فوق را شامل می شود و شرافت علم به
تناسب مراتب آن معین می گردد. و این در حالی است که شرافتی برتر از علم وجود
ندارد; «لاشرف کالعلم


(۲)

قشربندی اجتماعی نیز در این فرهنگ به تناسب موقعیت علمی گروه هاست:
آدمیان به علم و عقل فضیلت می یابند، نه به مال و نسب; «یتفاضل الناس بالعلوم و
العقول لا بالاموال والاصول

(۳)

در روایت دیگری، حضرت علی(ع) می فرمایند: «الناس ثلاثه: فعالم ربانی و
متعلم علی سبیل نجاه و همج رعاع، اتباع کل ناعق لم یستضیئوا بنور العلم و لم
یلجئوا الی رکن وثیق

»;
(۴)

مردم به سه گروه تقسیم می شوند: دانشمند خدایی،
آموزنده جویای ره رستگاری و سفیهانی که همانند حشرات که بر گرد حیوانات می آیند;
هر صدا زننده ای را دنبال می کنند، از نور علم روشنی نگرفته اند و به رکنی محکم و
استوار پناه نبرده اند

.

عالم ربانی،پیامبر، نبی، شاهد غیب و کسی است که از دانش الهی بهره برده
است. آموزنده جویای ره رستگاری کسی است که به غیب ایمان دارد، از طریق دانش حصولی
عقلی به اصل غیب آگاه بوده و به آن ایمان دارد و با تزکیه، سلوک و عمل به تعلیمات
عالم ربانی، طریق وصول به آن معرفت را طی می کند. گروه سوم نه از دانش شهودی و نه
از معرفت عقلی بهره می برند. آنها در دانش حسی مستغرقند. چنین کسانی کافر یا
منافق اند، بخلاف گروه اول که سابقان و مقربان درگاه الهی هستند و گروه دوم که
اصحاب میمنه و مبارکی اند، گروه سوم اصحاب مشئمه و پلیدی می باشند

.

علم در این نگاه، قرین و همراه ایمان است; «نعم قرین الایمان العلم

» (۵)

و جدایی و انفکاک آن دو موجب زوال و نابودی هر دومی باشد; «الایمان و
العلم اخوان توامان و رفیقان لا یفترقان

(۶)

و
بهترین دانش ها علمی است که اصلاح طریق رشاد و هدایت می نماید و آنگاه شر است که
به اصلاح معاد نپردازد و با معاشی بدون معاد، بر گمراهی و ضلالت بیفزاید; «خیر العلم
ما اصلحت به رشادک و شره ما افسدت به معادک

(۷)

در نظامی
که بر این معنای علم استوار است مرتبه عالم در اعلی مراتب است; «رتبه العالم اعلی
المراتب

»
(۸)

وحاکمیت در آن، بر مدار علم سازمان می یابد;
«العلماء حکام علی الناس


(۹)

فساد این نظام نیز به زوال علم و مهجوریت دانش
و گمنامی عالمانی است که به علم خود عاملند و از همین رو، در این نظام، اولا، بر ملازمت
عالم نسبت به علم خود تاکید می شود. ثانیا، از همگان خواسته می شود هنگامی که
عالمی را دیدند خدمت او به جای آورند; «اذا رایت عالما فکن له خادما

(۱۰)

زیرا احترام به عالم، تعظیم به پروردگار است

.

دو مفهوم دینی و
دنیوی از علم

علم و عالم همان گونه که در فرهنگ و تمدن دینی جایگاه اجتماعی ویژه ای
دارند. در تمدن و فرهنگ سکولار غرب نیز نقش اجتماعی مهمی را عهده دارند

.

«

سکولاریسم » واژه ای است که ترجمه آن در
فرهنگ های دینی با مشکل مواجه است. یکی از لغت هایی که در کشورهای اسلامی در ترجمه
آن به کار برده شده لغت « صفحه محتوای تخصصی است که با دقت بالا تهیه شده است.

ویژگی‌های کلیدی فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی:

  • محتوای ۱۰۰% اصلی و تألیفی
  • قالب‌بندی حرفه‌ای و آماده ارائه
  • منابع معتبر و به‌روز
  • پشتیبانی فنی رایگان

🎁 هدیه رایگان با خرید فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی:

با دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی امروز، یک پاورپوینت ارائه حرفه‌ای شامل ۳ تمپلیت پاورپوینت اختصاصی رایگان دریافت خواهید کرد که مخصوص کاربران فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی طراحی شده‌اند.

این پاورپوینت به تنهایی ارزشی معادل ۵۰ هزار تومان دارد که امروز به صورت رایگان در اختیار شما قرار می‌گیرد.

چرا فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی را انتخاب کنید؟

فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی برخلاف سایر محصولات مشابه:

  • قابلیت شخصی‌سازی کامل دارد
  • با جدیدترین استانداردهای آموزشی منطبق است

فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی تنها محصولی است که این مجموعه خدمات را یکجا ارائه می‌دهد!

این پیشنهاد تا پایان هفته معتبر است. برای دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی و هدایای ویژه آن، همین حالا اقدام کنید!


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت علم سکولار و علم دینی :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

هویت اجتماعی
مفاهیم

مفاهیم علاوه بر آنکه از روابط علمی با یکدیگر بهره مندند، به لحاظ
واقعیت ذهنی و علمی خود، از آثاری نیز برخوردار می باشند. روابط علمی مفاهیم با
آگاهی و علم انسان تعیین نمی شود و یا تغییر پیدا نمی کند. عالمان می کوشند تا
مفاهیم و روابط آنها را کشف نمایند. این روابط پیش از آگاهی عالمان موجود بوده و
پس از آن نیز به قوت خود باقی هستند.مثلا،

«

مجموعه زوایای مثلث دو
قائمه است » یا «هیچ مربعی دایره نیست.» صدق و کذب این قضایا به آگاهی و جهل
انسان ها وابسته نیست و انسان ها تنها می توانند به آنها آگاه شوند و یا از آنها غافل
بمانند. اما آثاری که به لحاظ وجود ذهنی و یا علمی، از مفاهیم آنها حاصل می شود،
با ادبار و اقبال مردم و با آگاهی و جهل آنها دگرگون می گردد. انسان ها با تصور و
یا تصدیق برخی از مفاهیم و با روابط عاطفی و گرایش خاصی که نسبت به هر دسته از
مفاهیم پیدا می کنند این آثار را ایجاد می نمایند و یا منشا وجود و تحقق آن آثار
می گردند

.

در هر فرهنگ، برخی از مفاهیم بنیادین وجود دارد، به گونه ای که حیات و
ممات فرهنگ به حضور و غیبت آن مفاهیم در ذهنیت، اندیشه و باور وابسته است. این
مفاهیم از آن حیث که دارای احکام علمی ویژه ای هستند و یا در کتب درسی و گفتگوهای
صرفا علمی می توانند مطرح شوند، فرهنگ خاصی را به دنبال نمی آورند و تنها از آن
حیث که در ظرف ذهن و باور عده ای از انسان ها حاضر می شوند، فرهنگ و تمدنی ویژه را
شکل می دهند

.

در مواجهه دو فرهنگ، هرگاه فرهنگی بتواند مفاهیم اصولی و حیاتی خود را
در قلمرو زیستی فرهنگی دیگر وارد کند و به موازات آن، مفاهیم کلیدی فرهنگ سابق را
منزوی سازد و بخصوص، لغاتی را که برای آن مفاهیم پرداخته شده اند، تسخیر نماید و
مفاهیم مربوط به خود را در ظرف آن لغات و کلمات قرار دهد، بدون شک، پیروز است و فرهنگی
که نتواند مفاهیم اصلی خود را حفظ نماید محکوم به فنا و نابودی است

.

به عنوان نمونه، فرهنگ جاهلیت پیش از اسلام، بر محور برخی از مفاهیم
سازمان می یافت. برخی از این مفاهیم که در تکوین یک نظام اجتماعی دخیل بودند
عبارتند از: قبیله، عشیره، ولاء و اصنامی که در شبه جزیره عربستان برای قبیله های
کوچک و بزرگ وجود داشت، کعبه، ماه های حرام، برده، ثروت و مال، فرزند پسر و مانند
آنها. تمام شخصیت افراد در گرو انتساب آنها به قبیله شان بود و رابطه ای خونی این
نسبت را بیشتر تامین می کرد. اقتدار قبیله به منزله اقتدار فرد منتسب به آن قبیله
بود و افتخارات موهوم قبیله ای نظیر کثرت مردگان بر اعتبارات شخصیتی افراد
می افزود

.

خداوند در اشاره به این مساله می فرماید: «الهیکم التکاثر حتی زرتم
المقابر» (تکاثر:۱و۲

).

اسلام با ظهور خود، مفاهیم نوینی را در زندگی مردم وارد ساخت: الله،
توحید، ایمان ، علم، یقین، تقوی، غیب، وحی، رسالت، نفاق، عبودیت، بیت الله،
ابراهیم حنیف،مقام ابراهیم، حجر اسمعیل، ثواب، عقاب، نذیر، بشیر، بلاغ، قیامت، ابدیت،
بهشت، دوزخ، نماز، جهاد، قرآن، سنت، بدعت و مانند آنها

.

با ورود اسلام به صحنه آگاهی، اعتقاد و رفتار مردم، که تمام شخصیت آنها
در مناسبات قومی و قبیله ای شکل می گرفت، یکباره در دو طرف پیکار خونینی قرار
گرفتند که با همه جنگ ها و ستیزهای قبیله ای تفاوت داشت. در دو طرف جنگ بدر، افراد
قبیله واحد بر سر توحید و کفر بر روی یکدیگر شمشیر کشیدند; در جنگ احزاب، شبه
جزیره عربستان، براساس مفاهیم جدید بسیج شدند و در فتح مکه اسلام بر کفر پیروز
گشت. مفاهیم جدیدی که از مجرای وحی و نبوت پیامبرصلی الله علیه وآله نازل شد و با
عمل و رفتار مؤمنان در شبه جزیره بسط یافت بنیان های تکوین امت واحد جهانی را
فراهم آورد

.

جایگاه فرهنگی مفهوم
“علم

یکی از اصلی ترین و کلیدی ترین مفاهیم در فرهنگ اسلامی مفهوم «علم »
است. «علم » مفهومی است که هویت هر فرهنگ در چگونگی برخورد با آن شکل می گیرد. و
به همین دلیل، از مفاهیم بنیادی همه فرهنگ هاست. در جاهلیت، علم انساب از اهمیت
ویژه ای برخودار بود. در اسلام، علم توحید در مرکز همه ارزش ها قرار گرفت و منشا
فلاح و رستگاری انسان ها شمرده شد. در فرهنگ امروز غرب، علم تجربی و طبیعی رمز
اقتدار، توسعه و پیشرفت، بلکه ویژگی منحصر به فرد تمدن بشریت محسوب می شود

.

نکته مهمی که توجه به آن ضروری می باشد این است که علی رغم اهمیت مفهوم
علم در همه فرهنگ های بشری، اولا، نقش اجتماعی علم و عالم در همه فرهنگ ها یکسان
نیست. ثانیا، مفهوم واحدی از علم در فرهنگ های گوناگون وجود ندارد. مفاهیم متفاوتی
که برای «علم » در فرهنگ های گوناگون وجود دارد آن را به صورت یک مشترک لفظی
درآورده است. در فرهنگ اسلامی، علم از هویتی دینی و الهی و در فرهنگ امروز غرب، از
هویتی دنیوی و سکولار برخودار است

.

رویکردهای متفاوت فرهنگ های گوناگون به علم آن را به صورت مشترک لفظی
درآورده است و این اشتراک لفظی زمنیه ساز برخی مغالطات و بلکه منشا بسیاری
ابهام ها و آشفتگی های فرهنگی و اجتماعی شده است

.

مشترک لفظی بودن علم به این معنا نیست که اختلاف فرهنگ بر سر مواضعه و
قرارداد است و در نتیجه، برای رفع ابهام باید به کتاب لغت مراجعه کرد و یا به
تعریفی که هر گروه از علم می کنند، گوش فراداد. اشتراک لفظی در این بحث، به معنای
ادبی آن نیست، بلکه به معنایی است که در علوم عقلی و فلسفی، به کار می رود. در
فلسفه، وقتی درباره اشتراک لفظی و یا معنوی «وجود» بحث می شود، گفت و گو، درباره
وضع و قرارداد لفظ «وجود» نسبت به مفهوم و معنای آن نیست، بلکه نزاع بر سر مفهوم
هستی و وجود است و به همین دلیل، اشتراک لفظی در مباحث ادبی و عقلی، مشترک لفظی به
معنای عقلی آن است; یعنی، مفهوم مشترک لفظی در علوم ادبی، غیر از مفهوم آن در علوم
عقلی است

.

مشکل اشتراک لفظی در علوم عقلی همانند یک مشکل ادبی و قراردادی نیست;
حل آن نیز از طریق قرارداد و وضع لغات ممکن نمی باشد. البته متفلسفانی هستند که
معنای علم را به وضع و قرارداد انسان ها مستند می گردانند، لیکن این معنای علم یکی
از مفاهیمی است که نسبت به علم وجود دارد و مفهومی است که در درون آن، شکاکیت و
سفسطه ای خود را پنهان کرده است. این تفسیر از علم منکر یک مفهوم و معنای ذاتی
برای علم است; معنایی که خود به خود واضح باشد و یا توسط انسان کشف شود

.

علم و عالم در
فرهنگ اسلامی

علم و عالم در فرهنگ اسلامی، نقشی حیاتی و اساسی دارند. علم دارای
مراتب، مدارج و ابزارهای گوناگون است و بین مراتب آن، همانند مراتب هستی، پیوند و
ربطی دقیق وجود دارد. قله آن علم الهی می باشد که نظام تکوین زیرنشین آن است. در
گرایش های گوناگون فلسفه اسلامی، حکمت مشاء، اشراق و متعالیه و در دیدگاه عرفانی،
به بیان ها و زبان های گوناگون، علم خداوند منشا عالم است. خداوند عالم مطلق است و
همه علوم مظاهر بیکران علم اوست. انسان که خلیفه خداوند است، عالم به جمیع اسمای
الهی و معلم ماسوی است و به همین دلیل نیز مسجود ملائک است. قیمت هر کس به علم
اوست; «قیمه کل امرء ما یعلم

» (۱)

و انسان آنگاه به کمال
می رسد که به مفاد زیارت جامعه کبیره، خزینه دار علم الهی باشد: «خزان العلم و
منتهی الحلم

علم الهی نسبت به موجودات، حضوری و شهودی است و علم شهودی همان دانایی
است که با توانایی قرین است; قدرت نیست، بلکه قدرت از متن آن اعمال می شود. انسانی
که به واسطه خلافت، از علم لدنی و الهی بهره مند شود و به کتاب مکنون و لوح محفوظ
آفرینش راه برد و کلمه ای از آن دانش بیکران را فراگیرد، به اقتداری دست می یابد
که می تواند تخت بلقیس را پیش از آنکه پلکی زند – یعنی در کوتاه ترین زمان ممکن –
از سبا به فلسطین آورد; زیرا به تعبیر قرآن، کسی که این کار را انجام داد تنها
علمی از کتاب نزد خود داشت; «عنده علم من الکتاب.»(نحل:۲۷) علم شهودی جز با تزکیه،
تغییر و تحول در وجود و هستی انسان حاصل نمی شود و انبیا که معلمان این علم به
انسان ها هستند، تزکیه را بر تعلیم کتاب مقدم می دارند: «هو الذی بعث فی الامیین
رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل
لفی ضلال مبین.»(جمعه: ۲

)

مرتبه پایین تر از دانش شهودی، معرفت حصولی عقلی است و پایین ترین
مرتبه علم، دانش حسی می باشد. علم مفهومی عقلی حاصل شهود مشوب و ضعیف حقایق کلی و
سرمدی است. کسی که از علم عقلی بهره می برد، گرچه واجد حقایق الهی نیست و از عیش
تقرب و همنشینی با فرشتگان و ملکوتیان محروم است، لکن به وصف آنها مشغول می باشد.
او حکمت حقیقی را که حاصل تزکیه و تعلیم کتاب الهی است، واجد نمی باشد، اما به
دوستداری آن مشغول است و به همین دلیل، سقراط خود را «حکیم » ننامید، بلکه دوستدار
حکمت و علم خواند. علم واقعی دانش الهی است و دوستداران علم با قلم مفاهیم به
صورتگری نگار آغازین مشغول هستند و با وصف عیش، بر آتش فراق می افزایند و با این
آتش، اشتیاق وصول را شعله ور می گردانند

.

نازل ترین مرتبه معرفت، دانش مفهومی حسی است. این دانش در پرتو مفاهیم
کلی عقلی می تواند به کشف سایه نظام ربانی که در عالم کیانی ظاهر شده است، بپردازد
و اگر از آن مبادی عقلانی نیز محروم بماند، بدون اینکه راهی به یقین داشته باشد،
وسیله و ابراز قدرت و عمل انسان در عالم طبیعت می گردد

.

مفهوم علم در فرهنگ دینی، همه مراتب فوق را شامل می شود و شرافت علم به
تناسب مراتب آن معین می گردد. و این در حالی است که شرافتی برتر از علم وجود
ندارد; «لاشرف کالعلم


(۲)

قشربندی اجتماعی نیز در این فرهنگ به تناسب موقعیت علمی گروه هاست:
آدمیان به علم و عقل فضیلت می یابند، نه به مال و نسب; «یتفاضل الناس بالعلوم و
العقول لا بالاموال والاصول

(۳)

در روایت دیگری، حضرت علی(ع) می فرمایند: «الناس ثلاثه: فعالم ربانی و
متعلم علی سبیل نجاه و همج رعاع، اتباع کل ناعق لم یستضیئوا بنور العلم و لم
یلجئوا الی رکن وثیق

»;
(۴)

مردم به سه گروه تقسیم می شوند: دانشمند خدایی،
آموزنده جویای ره رستگاری و سفیهانی که همانند حشرات که بر گرد حیوانات می آیند;
هر صدا زننده ای را دنبال می کنند، از نور علم روشنی نگرفته اند و به رکنی محکم و
استوار پناه نبرده اند

.

عالم ربانی،پیامبر، نبی، شاهد غیب و کسی است که از دانش الهی بهره برده
است. آموزنده جویای ره رستگاری کسی است که به غیب ایمان دارد، از طریق دانش حصولی
عقلی به اصل غیب آگاه بوده و به آن ایمان دارد و با تزکیه، سلوک و عمل به تعلیمات
عالم ربانی، طریق وصول به آن معرفت را طی می کند. گروه سوم نه از دانش شهودی و نه
از معرفت عقلی بهره می برند. آنها در دانش حسی مستغرقند. چنین کسانی کافر یا
منافق اند، بخلاف گروه اول که سابقان و مقربان درگاه الهی هستند و گروه دوم که
اصحاب میمنه و مبارکی اند، گروه سوم اصحاب مشئمه و پلیدی می باشند

.

علم در این نگاه، قرین و همراه ایمان است; «نعم قرین الایمان العلم

» (۵)

و جدایی و انفکاک آن دو موجب زوال و نابودی هر دومی باشد; «الایمان و
العلم اخوان توامان و رفیقان لا یفترقان

(۶)

و
بهترین دانش ها علمی است که اصلاح طریق رشاد و هدایت می نماید و آنگاه شر است که
به اصلاح معاد نپردازد و با معاشی بدون معاد، بر گمراهی و ضلالت بیفزاید; «خیر العلم
ما اصلحت به رشادک و شره ما افسدت به معادک

(۷)

در نظامی
که بر این معنای علم استوار است مرتبه عالم در اعلی مراتب است; «رتبه العالم اعلی
المراتب

»
(۸)

وحاکمیت در آن، بر مدار علم سازمان می یابد;
«العلماء حکام علی الناس


(۹)

فساد این نظام نیز به زوال علم و مهجوریت دانش
و گمنامی عالمانی است که به علم خود عاملند و از همین رو، در این نظام، اولا، بر ملازمت
عالم نسبت به علم خود تاکید می شود. ثانیا، از همگان خواسته می شود هنگامی که
عالمی را دیدند خدمت او به جای آورند; «اذا رایت عالما فکن له خادما

(۱۰)

زیرا احترام به عالم، تعظیم به پروردگار است

.

دو مفهوم دینی و
دنیوی از علم

علم و عالم همان گونه که در فرهنگ و تمدن دینی جایگاه اجتماعی ویژه ای
دارند. در تمدن و فرهنگ سکولار غرب نیز نقش اجتماعی مهمی را عهده دارند

.

«

سکولاریسم » واژه ای است که ترجمه آن در
فرهنگ های دینی با مشکل مواجه است. یکی از لغت هایی که در کشورهای اسلامی در ترجمه
آن به کار برده شده لغت «علمانیت » بر وزن عقلانیت است. علمانیت مصدری جعلی است و
پیشینه ای در لغت عربی ند

راهنمای خرید:
  • لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
نقد و بررسی‌ها

هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.

اضافه کردن نقد و بررسی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *