تعداد بازدید
2 بازدید
ریال98.000

توضیحات

بهترین فرصت برای دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه همراه با یک هدیه ویژه!

یک پیشنهاد جذاب که نباید از دست بدهید!

اگر به دنبال یک فایل حرفه‌ای و استاندارد هستید، ما فایل فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه را با محتوایی کامل و ساختاری منظم در اختیار شما قرار می‌دهیم. به‌علاوه، یک پاورپوینت رایگان نیز به‌عنوان هدیه ویژه دریافت خواهید کرد!

فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

قرآن کریم آخرین پیام آسمانی است که بر بشریت نازل گشته و در محیطی بر
انسان ها فرود آمده که آن ها سرگشته و حیران در وادی جهل و تعصب و فرهنگشان
آمیخته ای از عناصر صحیح و غیر صحیح بوده است; چرا که از طرفی، اعراب جزیره العرب
وارثان حضرت ابراهیم و اسماعیل علیهماالسلام و دین حنیف بودند و بنابراین، عناصر
فرهنگی الهی و مفیدی مثل حج داشتند. اما از طرف دیگر، در طول اعصار متمادی و با
دوری از انبیای الهی علیهم السلام به تدریج، خرافات و عناصر باطل در فرهنگ آنان
رسوخ کرده بود

.

در این نوشتار، رابطه قرآن با فرهنگ آن زمان عرب مورد بررسی قرار
می گیرد و در این راستا، به دو دیدگاه مهم در مورد این مطلب اشاره می شود

:

اول، تاثیرپذیری کامل قرآن کریم از فرهنگ عصر نزول

;

دوم، قبول عناصر مثبت فرهنگ و طرد عناصر منفی آن

.

دیدگاه اول:
تاثیرپذیری کامل قرآن کریم از فرهنگ عصر نزول

از سخنان برخی نویسندگان و خاورشناسان (مستشرقان) این گونه بر می آید
که قرآن کاملا تسلیم فرهنگ عصر نزول

یعنی، صدر اسلام – بوده و به عبارت
دیگر، قرآن فرهنگ زمان خویش را – که همان فرهنگ جاهلی عرب و آمیخته با خرافات ضد
علمی بوده – پذیرا شده و خدا آن ها را در متن قرآن وارد کرده است. این تا حدودی
شبیه نظریه ای است که در زمینه تاثیر فرهنگ زمانه در نویسندگان تورات و انجیل گفته
شده است

.
(۱)

البته در مورد قرآن، برخی از نویسندگان این
دیدگاه را کاملا پذیرفته

(۲)

و برخی دیگر با
ذکر مثال هایی، تاثیرپذیری را به طور گسترده طرح کرده و با احتیاط از آن سخن گفته اند

. (۳)

مثال ها و نمونه ها

۱-

فرهنگ بازرگانی حاکم بر عربستان قرن هفتم
میلادی: این فرهنگ در قرآن کریم نیز بازتاب یافته و الفاظ و مفاهیم کلیدی آن نظیر
ربح، ضرر، تجارت، بیع، شرا، اشترا، کنز، وزن، ترازو و… از قرآن کریم سر بر آورده
است

. (۴)

۲-

آرزواندیشی پیامبرصلی الله علیه وآله و مردم:
برخی (از مستشرقان) که به مکتب روان شناسی فروید نیز اعتقاد دارند، تصویر بهشت و
نعمت های آن از آب روان، درختان سبز و خرم و سایه های آن ها و بوستان های پر از
میوه هایی هم چون خرما، انگور و انار را حاکی از «آرزو اندیشی

»

(wishful thinking)

مردم آن روزگار و – العیاذب الله – شخص رسول

الله صلی الله علیه وآله
می دانند

.
(۵)

۳-

شان نزول ها: پدیده ای که حاکی از راه یافتن
بخشی از زندگی و فرهنگ مردم معاصر با نزول قرآن در قرآن کریم است مساله اسباب نزول
یا شان نزول است که مثال های متعددی دارد. قریب دویست آیه در قرآن کریم شان نزول
دارد. این پدیده ها و رویدادها و یا حتی سؤال ها و جنگ ها و توطئه دشمنان و حتی
نذر حضرت علی علیه السلام و حضرت فاطمه علیهاالسلام در سوره دهر، همگی موجب گردیده
تا به تناسب آن ها، آیه یا آیاتی از قرآن نازل شود

. (۶)

۴-

احکام امضایی اسلام: احکامی که در گذشته و
جاهلیت به صورت دیگری سابقه داشته و شارع اسلام آن را با تغییر و تحولی در قرآن
کریم آورده است; مانند: حج که آیینی ابراهیمی است و در اسلام، با اضافات
وکاستی هایی امضا(تصویب

)

شده است. همچنین است ایلا، ظهار و لعان

. (۷)

۵-

قالب های زبانی – ادبی و شیوه های بیانی: برخی
از آداب و عادات زبانی زمان نزول قرآن در قرآن کریم دیده می شود

;

مانند:سجع(که
همان فاصله در قرآن است) و استفاده از ابزارهای تاکید مثل سوگندها یا نمونه هایی
از نفرین یا چیزهایی که به دلیل ضیق دامنه زبان، به ناچار، باید آن را شبیه به
دشنام دانست; مانند

:

– «

قتل الانسان ما اکفره » (عبس:۱۷);مرده باد
انسان که چه قدر کفر می ورزد

.

– «

تبت یداابی لهب وتب »(لهب:۱): «بریده باد
دستان ابولهب

– «

عتل بعد ذلک زنیم »(قلم:۱۳); متکبرندو خشن
باآن که حرام زاده و بی اصل نسب اند

. (۸)

۶-

از تشبیهات معهود مردم و لسان قوم استفاده
کردن: گاهی قرآن از عادات و رسم زبانی معهود استفاده کرده و به اصطلاح، بر طبق
زبان قوم (لسان قوم – ابراهیم: ۴) سخن گفته است; مانند

:

«

طلعهاکانه رؤوس الشیاطین »(صافات:۶۵); (درخت
زقوم) میوه اش گویی سرهای شیاطین است

. (۹)

قرآن همان تعبیرات جاری عرب را به کار برده که اعراب از باب تغلیب،
خطابشان با مذکر بوده و از این رو، غالب آیات الاحکام خطاب به مردان است و منظور
آن نبوده که زن ها شامل احکام نبوده اند

. (۱۰)

۷-

استفاده از واژگان قرضی (وام واژه ها) در زبان
عربی صدر اسلام: در قرآن بیش از دویست واژه غیر عربی (واژه های دخیل

) (۱۱)

و از جمله، نزدیک به پنجاه واژه فارسی دیده می شود

. (۱۲)

برای مثال، لغت هندی «زنجبیل » از طریق فارسی و لغت یونانی یا لاتین
«بلد» و «قلم » از طریق سریانی وارد عربی شده و سپس در قرآن آمده است

. (۱۳)

۸-

نظریه های علمی زمانه: اگر در قرآن کریم،
هیئت بطلمیوسی یا طب جالینوسی منعکس باشد، نباید انکار کرد و اگر پیشرفت علم،
هیئت بطلمیوسی و طب جالینوسی را ابطال نمود، نباید نتیجه گرفت که احکامی از قرآن
را ابطال کرده است; زیرا قرآن فرهنگ زمانه را بازیافته است، نه لزوما و در همه
موارد، حقایق ازلی و ابدی را

. (۱۴)

و در جای دیگر، مساله هفت
آسمان را از همین باب می دانند

. (۱۵)

در ماجرای محاجه حضرت ابرهیم علیه السلام با نمرود نیز او خطاب به
نمرود می فرماید: «پروردگار من خورشید را از مشرق بیرون می آورد. اگر تو راست
می گویی از مغرب بیرون آر.»(بقره: ۲۵۸) در این بیان، حرکت خورشید و سکون زمین مفروض
گرفته شده است

.
(۱۶)

۹-

جن: در قرآن کریم سخن از وجود جن نیز به میان
آمده و سوره ای به نام جن و در شرح ایمان آوردن بعضی از آن ها و استماع مجذوبانه
آنان از آیات قرآنی هست، حال آن که بعید است علم یا عالم امروزی قایل به وجود جن
باشد

. (۱۷)

سوره جن هفتاد و دومین سوره قرآن است

.

۱۰-

مجنون: با این که دیوانگی یک بیماری است، ولی
قرآن آن را بر اساس فرهنگ زمان صدر اسلام به عنوان «کسی که در اثر لمس شیطان
دیوانه شده » بیان می کند: «الذین یاکلون الربا لایقومون الا کمایقوم الذی یتخبطه
الشیطان من المس »(بقره: ۲۷۵); کسانی که ربا می خورند، (در قیامت، از قبرها)
برنخیزند، جز مانند آن که به واسطه لمس شیطان دیوانه شده است

.

۱۱-

تعبیر حورالعین (سیاه چشم): در قرآن این
تعبیر به کار رفته است; چون جمال زن در جامعه عربی در چشمان درشت و سیاه بود. اما
اگر این آیه در اروپا نازل می شد، می فرمود: زنان چشم زاغ و مو بور

.

۱۲-

چشم زخم: قرآن دست کم، دو بار – یک بار به
تلویح (یوسف: ۸ -۶۷) و یک بار به تصریح تمام – از چشم زخم سخن گفته است

:

«

و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم لما
سمعوا الذکر و یقولون انه لمجنون »(قلم: ۵۱); و بسیار نزدیک بود که کافران چون
قرآن را شنیدند، تو را با دیدگانشان آسیب برسانند و می گویند که او دیوانه است

.

مفسرانی مثل میبدی، ابوالفتوح رازی و قرطبی می نویسند که این آیه به
چشم زخم اشاره دارد و در میان قبایل عرب

(

به ویژه قبیله بنی اسد)
رایج بوده است

.

در دائره المعارف دین آمده است که «اعتقاد به تاثیر شوم چشم بد، جهانی
است

(۱۸)

اگر از نظر علم، امروز یا فردای جهان، به طور قطعی اثبات شودکه چشم زخم
صرفاتلقین وتوهم است، درآن صورت ممکن است بعضی معاندان و مدعیان بگویند: ملاحظه
کنید، این هم یک مورد دیگر از موارد اختلاف و مخالفت قرآن با علم

. (۱۹)

۱۳-

توصیف بهشت: قرآن در آیات بسیاری، بهشت را با
درختان و جوی آب و مانند آن توصیف می کند و این برای اعراب جزیره العرب که غالبا
در بیابان های خشک بودند، جذابیت داشته است و بنابراین، مخاطب و مکان در تعبیرات
در نظر گرفته شده، در حالی که همین تعبیرات درشمال ایران و اروپا جاذبه چندانی
ندارد

.

۱۴-

سحر: در قرآن مجید، بارها به سحر اشاره شده
است; یک بار، به اجمال (بقره:۱۰۲) و بار دیگر، به صورت صریح

:

«

قل اعوذ برب الفلق من شر ما خلق… و من شر
النفاثات فی العقد»(فلق: ۱-۴) بگو به پروردگار فروزنده صبح روشن پناه می برم از شر
آن چه آفرید… و از شر زنان افسونگر دمنده در گره ها

.

حال اگر علم امروز یا فردا به نحوی قطعی، تجربی و منطقی، واهی بودن
سحررابه اثبات برساند،در آن صورت، مدعیان خواهند گفت: این هم یک مورد دیگر از
مخالفت قرآن با علم

.
(۲۰)

پس بهتر است در مواردی مثل: جن، چشم زخم و سحر بگوییم که خداوند مثل
پدیدارگرایان امروز، درباره واقع و حقیقت زیان تاریکی شب یا رشک رشک بران یا
چشم زخم چشم زنان و یا واقعیت ابدی هیئت بطلمیوسی و طب جالینوسی خاموش است، ولی
چون دست کم، برای آن ها موجودیت فرهنگی (حضور در فرهنگ زمانه) قایل است، بر وفق آن
رفتار می کند یا واکنش نشان می دهد. بنابراین وضع و موضعش نقض و ابطال بر نمی دارد

. (۲۱)

۱۵-

روح: یکی از نویسندگان این گونه نگاشته است:
«روح در زبان تازی، مناسب با جغرافیای خشک و تفتیده جزیره العرب، از ماده «ریح »
(باد، نسیم) و نمادی مناسب برای دمیده شدن گوهری برتراززندگی در موجودی از این
جهان خاکی است

…»

سپس با ذکر آیه «و نفخت فیه من روحی » (حجر:۲۹) می نویسد: «بدین ترتیب،
شاید نتیجه گرفته شود که روح واقعا موجودی جدا و متمایز از بدن انسان نیست، بلکه
فقط به عنوان تشبیه و تمثیل و به صورت کنایی آورده شده است

(۲۲)

۱۶-

کنار گذاشتن احکام قرآن نتیجه نهایی این
دیدگاه: برخی از طرف داران این دیدگاه این گونه نتیجه گیری کرده اند

: «

ممکن
است احکام امضایی قرآن که تاییدی بر عملکرد آن روز عرب بود، با تحول اوضاع و
مقتضیات و تغییر شرایط زمان و مکان و…، حتی در چشم معتقدان به قرآن، که صمیمانه
برای آن احترام و اصالت قایلند، موضوعیت عملی خود را در آن قالب خاص از دست بدهد;
مانند: تازیانه زدن و سنگ سار کردن بزه کاران، قوامیت مرد بر زن، تعدد زوجات، ستر
و حجاب به شکل خاص آن و حرمت بهره وام، بلکه بر عکس، اگر به فرض، قرآن امروز نازل
می شد، می توان چنین تصور کرد که آداب و رسوم و قواعد مفید و مؤثر امروزی را امضا
و تایید می کرد

…»
(۲۳)

و سپس با توصیه به این که پیروان قرآن نخواهند ظاهر و قالب احکام قرآنی
را با تکلف بر دنیای کنونی تحمیل کنند، می نویسد: «پس شایسته است پیروان قرآن نیز
با مینوی خرد، برای حل مشکلات زندگی خود بکوشند و از سطوح و قشور و پوسترهای کتاب
و شریعت بگذرند و به مغز و لباب دین و هدایت الهی نایل آیند

(۲۴)

ایشان در جای دیگری، با تاکید بر این مطلب که کتب آسمانی با هدف بیان
مطالب علمی، مثل فیزیک و شیمی نیامده است، می نویسد: «معقول نیست از کتب مقدس
دینی، چه قرآن و چه غیر آن انتظار داشته باشیم که در صدد تشریح و حتی اشاره به
چگونگی آسمان و جهان داشته باشد

» (۲۵)

و در این راستا، تا
آن جا پیش برود که حتی مطالب علمی قرآن را این گونه تشریح کند: «دیگر برای مردم
این روزگار با این معلومات عمومی جدید، بافت عبارت های قرآنی در حضور عالم و آدم
شفاف نیست و نامتناسب با عرف علمی زمانه است و کم و بیش غریب می نماید

(۲۶)

دلایل این دیدگاه

برخی از کسانی که این دیدگاه را مطرح کرده اند به خود زحمت نداده اند
که دلیلی اقامه کنند و فقط آیات قرآن را ذکر کرده و همه را بر طبق فرهنگ غلط عرب
جاهلی دانسته اند. اما برخی دلایلی نیز آورده اند

:

اول. آیه شریفه: «لقد انزلنا الیکم کتابا فیه ذکرکم افلا
تعقلون »(انبیاء: ۱۰); به سوی شما کتابی فرو فرستاده ایم که در آن یاد و سخن شماست.
آیا تعقل نمی کنید؟ این آیه را دارای کمال ارتباط با این بحث می دانند و بدان
استدلال می کنند

.
(۲۷)

دوم. آیه شریفه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین
لهم »(ابراهیم: ۴); هیچ فرستاده ای را جز به زبان قومش نفرستادیم تا (پیام ما را)
برای ایشان بیان کند. یکی از استدلال کنندگان می نویسد: معنای دیگر به زبان قوم
بودن، در قالب فرهنگ قوم بودن است. این مبتنی بر این معناست که زبان هر قوم، آینه
و تجلی فرهنگ و معتقدات، نظریه هاوجهان بینی آن قوم است

. (۲۸)

سوم. برخی ادعا می کنند که پیامبران علیهم السلام به اندازه عقول مردم
با آنان سخن گفته اند

.
(۲۹)

نقد و بررسی این دیدگاه را در سه بخش به انجام می رسانیم

:

الف – بررسی دلایل

:

اول. کلمه «ذکرکم » در آیه شریفه، از لحاظ لغوی به معنای «یادآوری و
حفظ چیزی » در مقابل غفلت است، هرچند که به معنای «شرف » نیز آمده است

. (۳۰)

اما از نظر اصطلاحی، مفسران این معانی را برای آن ذکر کرده اند

:

۱-

مرحوم طبرسی در مجمع البیان آن را به معنای
«شرف » گرفته است (فیه شرفکم ان تمسکتم به

.) (۳۱)

۲-

مرحوم علامه طباطبائی رحمه الله آن را به
معنای «چیزی که ویژه آنان و لایق به حال آن هاست – یعنی، آخرین درجه معارف حقیقی و
عالی که درحوصله انسان است » دانسته است

. (۳۲)

۳-

برخی از مفسران آن را به معنای پند و اندرز
برای جمیع امت می دانند که موجب بیداری آنان

(۳۳)

و یا مایه تذکر
و بیداری آنان و یا مایه تذکر و بیداری اندیشه های آن هاست

. (۳۴)

در همه موارد، قرآن به عنوان مایه شرافت یا بیان کننده معارف عالی و یا
موجب بیداری اندیشه ها معرفی می شود

.

۴-

برخی از مفسران نیز قرآن را یادآوری کننده
آن چه مورد نیاز انسان در امور دین و دنیاست، خوانده اند

. (۳۵)

در این جا، کلمه «ذکرکم » نه در لغت و نه در اصطلاح مفسران به معنای
فرهنگ عمومی جامعه عرب نیست تا بگوییم دلیل بر این است که قرآن مشتمل بر آن فرهنگ
باشد

.

دوم. کلمه «لسان » در لغت، به معنای عضو مخصوصی است که در دهان آمده و
وسیله سخن گفتن است. هم چنین این کلمه به معنای «لغت » نیز آمده است

. (۳۶)

اما در اصطلاح مفسران، این کلمه به معنای «لغت » یعنی زبان نخستین قومی
که مخاطب هر پیامبر است، می باشد

;

یعنی، پیامبران علیهم السلام به زبان
مردم خود سخن می گفتند تا احتیاج به مترجم نداشته باشند و مردم بتوانند سخنان آنان
را درک کنند و پیامبران نیز بتوانند مطالب خویش را بی واسطه برای آنان بیان
نمایند صفحه محتوای کاملاً استاندارد است که بر اساس اصول علمی و دانشگاهی تدوین شده است. تمامی اطلاعات با دقت تنظیم شده و آماده استفاده برای پروژه‌های تحقیقاتی و علمی می‌باشد.

با دریافت این مجموعه، دیگر نیازی به صرف وقت برای تنظیم و ویرایش نخواهید داشت. ساختار منظم و حرفه‌ای فایل فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه کار شما را ساده‌تر کرده و ارائه مطالب را آسان‌تر می‌سازد. همچنین، پاورپوینت هدیه‌ای که همراه فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه دریافت می‌کنید، یک ابزار ایده‌آل برای ارائه‌های دانشگاهی و حرفه‌ای خواهد بود.

تمامی محتوا به‌روزرسانی شده و مطابق با استانداردهای آموزشی تهیه شده است. علاوه بر این، فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه کاملاً ویرایش‌پذیر بوده و می‌توانید آن‌ها را بر اساس نیاز خود شخصی‌سازی کنید.

کیفیت این مجموعه تضمین‌شده است و در صورت بروز هرگونه مشکل، تیم پشتیبانی آماده پاسخگویی خواهد بود. پس این فرصت استثنایی را از دست ندهید و همین حالا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه را دریافت کنید!


بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت قرآن و فرهنگ زمانه :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

قرآن کریم آخرین پیام آسمانی است که بر بشریت نازل گشته و در محیطی بر
انسان ها فرود آمده که آن ها سرگشته و حیران در وادی جهل و تعصب و فرهنگشان
آمیخته ای از عناصر صحیح و غیر صحیح بوده است; چرا که از طرفی، اعراب جزیره العرب
وارثان حضرت ابراهیم و اسماعیل علیهماالسلام و دین حنیف بودند و بنابراین، عناصر
فرهنگی الهی و مفیدی مثل حج داشتند. اما از طرف دیگر، در طول اعصار متمادی و با
دوری از انبیای الهی علیهم السلام به تدریج، خرافات و عناصر باطل در فرهنگ آنان
رسوخ کرده بود

.

در این نوشتار، رابطه قرآن با فرهنگ آن زمان عرب مورد بررسی قرار
می گیرد و در این راستا، به دو دیدگاه مهم در مورد این مطلب اشاره می شود

:

اول، تاثیرپذیری کامل قرآن کریم از فرهنگ عصر نزول

;

دوم، قبول عناصر مثبت فرهنگ و طرد عناصر منفی آن

.

دیدگاه اول:
تاثیرپذیری کامل قرآن کریم از فرهنگ عصر نزول

از سخنان برخی نویسندگان و خاورشناسان (مستشرقان) این گونه بر می آید
که قرآن کاملا تسلیم فرهنگ عصر نزول

یعنی، صدر اسلام – بوده و به عبارت
دیگر، قرآن فرهنگ زمان خویش را – که همان فرهنگ جاهلی عرب و آمیخته با خرافات ضد
علمی بوده – پذیرا شده و خدا آن ها را در متن قرآن وارد کرده است. این تا حدودی
شبیه نظریه ای است که در زمینه تاثیر فرهنگ زمانه در نویسندگان تورات و انجیل گفته
شده است

.
(۱)

البته در مورد قرآن، برخی از نویسندگان این
دیدگاه را کاملا پذیرفته

(۲)

و برخی دیگر با
ذکر مثال هایی، تاثیرپذیری را به طور گسترده طرح کرده و با احتیاط از آن سخن گفته اند

. (۳)

مثال ها و نمونه ها

۱-

فرهنگ بازرگانی حاکم بر عربستان قرن هفتم
میلادی: این فرهنگ در قرآن کریم نیز بازتاب یافته و الفاظ و مفاهیم کلیدی آن نظیر
ربح، ضرر، تجارت، بیع، شرا، اشترا، کنز، وزن، ترازو و… از قرآن کریم سر بر آورده
است

. (۴)

۲-

آرزواندیشی پیامبرصلی الله علیه وآله و مردم:
برخی (از مستشرقان) که به مکتب روان شناسی فروید نیز اعتقاد دارند، تصویر بهشت و
نعمت های آن از آب روان، درختان سبز و خرم و سایه های آن ها و بوستان های پر از
میوه هایی هم چون خرما، انگور و انار را حاکی از «آرزو اندیشی

»

(wishful thinking)

مردم آن روزگار و – العیاذب الله – شخص رسول

الله صلی الله علیه وآله
می دانند

.
(۵)

۳-

شان نزول ها: پدیده ای که حاکی از راه یافتن
بخشی از زندگی و فرهنگ مردم معاصر با نزول قرآن در قرآن کریم است مساله اسباب نزول
یا شان نزول است که مثال های متعددی دارد. قریب دویست آیه در قرآن کریم شان نزول
دارد. این پدیده ها و رویدادها و یا حتی سؤال ها و جنگ ها و توطئه دشمنان و حتی
نذر حضرت علی علیه السلام و حضرت فاطمه علیهاالسلام در سوره دهر، همگی موجب گردیده
تا به تناسب آن ها، آیه یا آیاتی از قرآن نازل شود

. (۶)

۴-

احکام امضایی اسلام: احکامی که در گذشته و
جاهلیت به صورت دیگری سابقه داشته و شارع اسلام آن را با تغییر و تحولی در قرآن
کریم آورده است; مانند: حج که آیینی ابراهیمی است و در اسلام، با اضافات
وکاستی هایی امضا(تصویب

)

شده است. همچنین است ایلا، ظهار و لعان

. (۷)

۵-

قالب های زبانی – ادبی و شیوه های بیانی: برخی
از آداب و عادات زبانی زمان نزول قرآن در قرآن کریم دیده می شود

;

مانند:سجع(که
همان فاصله در قرآن است) و استفاده از ابزارهای تاکید مثل سوگندها یا نمونه هایی
از نفرین یا چیزهایی که به دلیل ضیق دامنه زبان، به ناچار، باید آن را شبیه به
دشنام دانست; مانند

:

– «

قتل الانسان ما اکفره » (عبس:۱۷);مرده باد
انسان که چه قدر کفر می ورزد

.

– «

تبت یداابی لهب وتب »(لهب:۱): «بریده باد
دستان ابولهب

– «

عتل بعد ذلک زنیم »(قلم:۱۳); متکبرندو خشن
باآن که حرام زاده و بی اصل نسب اند

. (۸)

۶-

از تشبیهات معهود مردم و لسان قوم استفاده
کردن: گاهی قرآن از عادات و رسم زبانی معهود استفاده کرده و به اصطلاح، بر طبق
زبان قوم (لسان قوم – ابراهیم: ۴) سخن گفته است; مانند

:

«

طلعهاکانه رؤوس الشیاطین »(صافات:۶۵); (درخت
زقوم) میوه اش گویی سرهای شیاطین است

. (۹)

قرآن همان تعبیرات جاری عرب را به کار برده که اعراب از باب تغلیب،
خطابشان با مذکر بوده و از این رو، غالب آیات الاحکام خطاب به مردان است و منظور
آن نبوده که زن ها شامل احکام نبوده اند

. (۱۰)

۷-

استفاده از واژگان قرضی (وام واژه ها) در زبان
عربی صدر اسلام: در قرآن بیش از دویست واژه غیر عربی (واژه های دخیل

) (۱۱)

و از جمله، نزدیک به پنجاه واژه فارسی دیده می شود

. (۱۲)

برای مثال، لغت هندی «زنجبیل » از طریق فارسی و لغت یونانی یا لاتین
«بلد» و «قلم » از طریق سریانی وارد عربی شده و سپس در قرآن آمده است

. (۱۳)

۸-

نظریه های علمی زمانه: اگر در قرآن کریم،
هیئت بطلمیوسی یا طب جالینوسی منعکس باشد، نباید انکار کرد و اگر پیشرفت علم،
هیئت بطلمیوسی و طب جالینوسی را ابطال نمود، نباید نتیجه گرفت که احکامی از قرآن
را ابطال کرده است; زیرا قرآن فرهنگ زمانه را بازیافته است، نه لزوما و در همه
موارد، حقایق ازلی و ابدی را

. (۱۴)

و در جای دیگر، مساله هفت
آسمان را از همین باب می دانند

. (۱۵)

در ماجرای محاجه حضرت ابرهیم علیه السلام با نمرود نیز او خطاب به
نمرود می فرماید: «پروردگار من خورشید را از مشرق بیرون می آورد. اگر تو راست
می گویی از مغرب بیرون آر.»(بقره: ۲۵۸) در این بیان، حرکت خورشید و سکون زمین مفروض
گرفته شده است

.
(۱۶)

۹-

جن: در قرآن کریم سخن از وجود جن نیز به میان
آمده و سوره ای به نام جن و در شرح ایمان آوردن بعضی از آن ها و استماع مجذوبانه
آنان از آیات قرآنی هست، حال آن که بعید است علم یا عالم امروزی قایل به وجود جن
باشد

. (۱۷)

سوره جن هفتاد و دومین سوره قرآن است

.

۱۰-

مجنون: با این که دیوانگی یک بیماری است، ولی
قرآن آن را بر اساس فرهنگ زمان صدر اسلام به عنوان «کسی که در اثر لمس شیطان
دیوانه شده » بیان می کند: «الذین یاکلون الربا لایقومون الا کمایقوم الذی یتخبطه
الشیطان من المس »(بقره: ۲۷۵); کسانی که ربا می خورند، (در قیامت، از قبرها)
برنخیزند، جز مانند آن که به واسطه لمس شیطان دیوانه شده است

.

۱۱-

تعبیر حورالعین (سیاه چشم): در قرآن این
تعبیر به کار رفته است; چون جمال زن در جامعه عربی در چشمان درشت و سیاه بود. اما
اگر این آیه در اروپا نازل می شد، می فرمود: زنان چشم زاغ و مو بور

.

۱۲-

چشم زخم: قرآن دست کم، دو بار – یک بار به
تلویح (یوسف: ۸ -۶۷) و یک بار به تصریح تمام – از چشم زخم سخن گفته است

:

«

و ان یکاد الذین کفروا لیزلقونک بابصارهم لما
سمعوا الذکر و یقولون انه لمجنون »(قلم: ۵۱); و بسیار نزدیک بود که کافران چون
قرآن را شنیدند، تو را با دیدگانشان آسیب برسانند و می گویند که او دیوانه است

.

مفسرانی مثل میبدی، ابوالفتوح رازی و قرطبی می نویسند که این آیه به
چشم زخم اشاره دارد و در میان قبایل عرب

(

به ویژه قبیله بنی اسد)
رایج بوده است

.

در دائره المعارف دین آمده است که «اعتقاد به تاثیر شوم چشم بد، جهانی
است

(۱۸)

اگر از نظر علم، امروز یا فردای جهان، به طور قطعی اثبات شودکه چشم زخم
صرفاتلقین وتوهم است، درآن صورت ممکن است بعضی معاندان و مدعیان بگویند: ملاحظه
کنید، این هم یک مورد دیگر از موارد اختلاف و مخالفت قرآن با علم

. (۱۹)

۱۳-

توصیف بهشت: قرآن در آیات بسیاری، بهشت را با
درختان و جوی آب و مانند آن توصیف می کند و این برای اعراب جزیره العرب که غالبا
در بیابان های خشک بودند، جذابیت داشته است و بنابراین، مخاطب و مکان در تعبیرات
در نظر گرفته شده، در حالی که همین تعبیرات درشمال ایران و اروپا جاذبه چندانی
ندارد

.

۱۴-

سحر: در قرآن مجید، بارها به سحر اشاره شده
است; یک بار، به اجمال (بقره:۱۰۲) و بار دیگر، به صورت صریح

:

«

قل اعوذ برب الفلق من شر ما خلق… و من شر
النفاثات فی العقد»(فلق: ۱-۴) بگو به پروردگار فروزنده صبح روشن پناه می برم از شر
آن چه آفرید… و از شر زنان افسونگر دمنده در گره ها

.

حال اگر علم امروز یا فردا به نحوی قطعی، تجربی و منطقی، واهی بودن
سحررابه اثبات برساند،در آن صورت، مدعیان خواهند گفت: این هم یک مورد دیگر از
مخالفت قرآن با علم

.
(۲۰)

پس بهتر است در مواردی مثل: جن، چشم زخم و سحر بگوییم که خداوند مثل
پدیدارگرایان امروز، درباره واقع و حقیقت زیان تاریکی شب یا رشک رشک بران یا
چشم زخم چشم زنان و یا واقعیت ابدی هیئت بطلمیوسی و طب جالینوسی خاموش است، ولی
چون دست کم، برای آن ها موجودیت فرهنگی (حضور در فرهنگ زمانه) قایل است، بر وفق آن
رفتار می کند یا واکنش نشان می دهد. بنابراین وضع و موضعش نقض و ابطال بر نمی دارد

. (۲۱)

۱۵-

روح: یکی از نویسندگان این گونه نگاشته است:
«روح در زبان تازی، مناسب با جغرافیای خشک و تفتیده جزیره العرب، از ماده «ریح »
(باد، نسیم) و نمادی مناسب برای دمیده شدن گوهری برتراززندگی در موجودی از این
جهان خاکی است

…»

سپس با ذکر آیه «و نفخت فیه من روحی » (حجر:۲۹) می نویسد: «بدین ترتیب،
شاید نتیجه گرفته شود که روح واقعا موجودی جدا و متمایز از بدن انسان نیست، بلکه
فقط به عنوان تشبیه و تمثیل و به صورت کنایی آورده شده است

(۲۲)

۱۶-

کنار گذاشتن احکام قرآن نتیجه نهایی این
دیدگاه: برخی از طرف داران این دیدگاه این گونه نتیجه گیری کرده اند

: «

ممکن
است احکام امضایی قرآن که تاییدی بر عملکرد آن روز عرب بود، با تحول اوضاع و
مقتضیات و تغییر شرایط زمان و مکان و…، حتی در چشم معتقدان به قرآن، که صمیمانه
برای آن احترام و اصالت قایلند، موضوعیت عملی خود را در آن قالب خاص از دست بدهد;
مانند: تازیانه زدن و سنگ سار کردن بزه کاران، قوامیت مرد بر زن، تعدد زوجات، ستر
و حجاب به شکل خاص آن و حرمت بهره وام، بلکه بر عکس، اگر به فرض، قرآن امروز نازل
می شد، می توان چنین تصور کرد که آداب و رسوم و قواعد مفید و مؤثر امروزی را امضا
و تایید می کرد

…»
(۲۳)

و سپس با توصیه به این که پیروان قرآن نخواهند ظاهر و قالب احکام قرآنی
را با تکلف بر دنیای کنونی تحمیل کنند، می نویسد: «پس شایسته است پیروان قرآن نیز
با مینوی خرد، برای حل مشکلات زندگی خود بکوشند و از سطوح و قشور و پوسترهای کتاب
و شریعت بگذرند و به مغز و لباب دین و هدایت الهی نایل آیند

(۲۴)

ایشان در جای دیگری، با تاکید بر این مطلب که کتب آسمانی با هدف بیان
مطالب علمی، مثل فیزیک و شیمی نیامده است، می نویسد: «معقول نیست از کتب مقدس
دینی، چه قرآن و چه غیر آن انتظار داشته باشیم که در صدد تشریح و حتی اشاره به
چگونگی آسمان و جهان داشته باشد

» (۲۵)

و در این راستا، تا
آن جا پیش برود که حتی مطالب علمی قرآن را این گونه تشریح کند: «دیگر برای مردم
این روزگار با این معلومات عمومی جدید، بافت عبارت های قرآنی در حضور عالم و آدم
شفاف نیست و نامتناسب با عرف علمی زمانه است و کم و بیش غریب می نماید

(۲۶)

دلایل این دیدگاه

برخی از کسانی که این دیدگاه را مطرح کرده اند به خود زحمت نداده اند
که دلیلی اقامه کنند و فقط آیات قرآن را ذکر کرده و همه را بر طبق فرهنگ غلط عرب
جاهلی دانسته اند. اما برخی دلایلی نیز آورده اند

:

اول. آیه شریفه: «لقد انزلنا الیکم کتابا فیه ذکرکم افلا
تعقلون »(انبیاء: ۱۰); به سوی شما کتابی فرو فرستاده ایم که در آن یاد و سخن شماست.
آیا تعقل نمی کنید؟ این آیه را دارای کمال ارتباط با این بحث می دانند و بدان
استدلال می کنند

.
(۲۷)

دوم. آیه شریفه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین
لهم »(ابراهیم: ۴); هیچ فرستاده ای را جز به زبان قومش نفرستادیم تا (پیام ما را)
برای ایشان بیان کند. یکی از استدلال کنندگان می نویسد: معنای دیگر به زبان قوم
بودن، در قالب فرهنگ قوم بودن است. این مبتنی بر این معناست که زبان هر قوم، آینه
و تجلی فرهنگ و معتقدات، نظریه هاوجهان بینی آن قوم است

. (۲۸)

سوم. برخی ادعا می کنند که پیامبران علیهم السلام به اندازه عقول مردم
با آنان سخن گفته اند

.
(۲۹)

نقد و بررسی این دیدگاه را در سه بخش به انجام می رسانیم

:

الف – بررسی دلایل

:

اول. کلمه «ذکرکم » در آیه شریفه، از لحاظ لغوی به معنای «یادآوری و
حفظ چیزی » در مقابل غفلت است، هرچند که به معنای «شرف » نیز آمده است

. (۳۰)

اما از نظر اصطلاحی، مفسران این معانی را برای آن ذکر کرده اند

:

۱-

مرحوم طبرسی در مجمع البیان آن را به معنای
«شرف » گرفته است (فیه شرفکم ان تمسکتم به

.) (۳۱)

۲-

مرحوم علامه طباطبائی رحمه الله آن را به
معنای «چیزی که ویژه آنان و لایق به حال آن هاست – یعنی، آخرین درجه معارف حقیقی و
عالی که درحوصله انسان است » دانسته است

. (۳۲)

۳-

برخی از مفسران آن را به معنای پند و اندرز
برای جمیع امت می دانند که موجب بیداری آنان

(۳۳)

و یا مایه تذکر
و بیداری آنان و یا مایه تذکر و بیداری اندیشه های آن هاست

. (۳۴)

در همه موارد، قرآن به عنوان مایه شرافت یا بیان کننده معارف عالی و یا
موجب بیداری اندیشه ها معرفی می شود

.

۴-

برخی از مفسران نیز قرآن را یادآوری کننده
آن چه مورد نیاز انسان در امور دین و دنیاست، خوانده اند

. (۳۵)

در این جا، کلمه «ذکرکم » نه در لغت و نه در اصطلاح مفسران به معنای
فرهنگ عمومی جامعه عرب نیست تا بگوییم دلیل بر این است که قرآن مشتمل بر آن فرهنگ
باشد

.

دوم. کلمه «لسان » در لغت، به معنای عضو مخصوصی است که در دهان آمده و
وسیله سخن گفتن است. هم چنین این کلمه به معنای «لغت » نیز آمده است

. (۳۶)

اما در اصطلاح مفسران، این کلمه به معنای «لغت » یعنی زبان نخستین قومی
که مخاطب هر پیامبر است، می باشد

;

یعنی، پیامبران علیهم السلام به زبان
مردم خود سخن می گفتند تا احتیاج به مترجم نداشته باشند و مردم بتوانند سخنان آنان
را درک کنند و پیامبران نیز بتوانند مطالب خویش را بی واسطه برای آنان بیان
نمایند.(لیبین لهم

)
(۳۷)

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.

راهنمای خرید:
  • لینک دانلود فایل بلافاصله بعد از پرداخت وجه به نمایش در خواهد آمد.
  • همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال خواهد شد به همین دلیل ایمیل خود را به دقت وارد نمایید.
  • ممکن است ایمیل ارسالی به پوشه اسپم یا Bulk ایمیل شما ارسال شده باشد.
  • در صورتی که به هر دلیلی موفق به دانلود فایل مورد نظر نشدید با ما تماس بگیرید.
نقد و بررسی‌ها

هنوز هیچ نقد و بررسی وجود ندارد.

اضافه کردن نقد و بررسی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *