فایل ورد کامل پاورپوینت میزگرد تعلیم و تربیت دینی

فایل فایل ورد کامل پاورپوینت میزگرد تعلیم و تربیت دینی که هم اکنون ارائه می‌شود، یک راه‌حل جامع و بی‌نظیر برای نیازهای تحقیقاتی و آموزشی شماست. این مجموعه شامل 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت میزگرد تعلیم و تربیت دینی،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت میزگرد تعلیم و تربیت دینی :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

اشاره

:

«

تربیت دینی » یکی از مباحث نوپاست که علاوه بر
کشور ما، در کشورهای دیگر نیز توجه مربیان تربیتی را به خود جلب نموده است. به
دلیل حساسیت هایی که در کشور ما وجود دارد، این بحث بیش تر مورد توجه محققان ما
قرار گرفته است

.

اما متاسفانه پیش از آن که الگوی مشخصی در زمینه تربیت دینی ارائه شود،
زمزمه های مخالفت به گوش می رسد. ولی علاوه بر این، موضوع مزبور ابعاد گوناگون
دیگری نیز دارد که در این میزگرد به برخی از آن ها پرداخته شده است. برای اطلاع هر
چه بیش تر از این بحث و حوزه وسیع آن، بخش اول این میزگرد را به محضر اهل معرفت
تقدیم می داریم. پیش از همه، از بذل عنایت سروران معظم، حضرات حجج اسلام و
المسلمین دکتر عباسعلی شاملی، دکتر سیداحمد رهنمایی و نیز دکتر محمود کریمی که در
این میزگرد حضور یافتند، کمال امتنان را داریم

.

معرفت: لطفا «تربیت دینی » را تعریف کنید و تفاوت آن را با آموزش دینی
برشمارید. همچنین بفرمایید این بحث چه نسبتی با «تلقین » دارد؟

دکتر رهنمایی: هنگامی که بحث از تعریف ومفهوم شناسی «تربیت دینی

»

(religious education)

از منظر مربیان و مفسران غربی به میان می آید به سختی می توان توافق
چندانی در تفسیر تربیت دینی مشاهده کرد. از این نقطه نظر چنان که در تفسیر خود
«تربیت » یا «دین » دست یابی به تعریف جامعی مشکل و پیچیده به نظر می آید، این
پیچیدگی به تعریف «تربیت دینی » نیز سرایت می کند. شاید بتوان تربیت دینی را با
توجه به مجموعه عناصری که حاصل آنها شکل پذیری تربیت دینی است تعریف کرد. در این
صورت، باید دید معمولا چه اقدامات و تدابیری از جانب مربی و متربی صورت می گیرد تا
تربیت دینی تحقق یابد. چنانچه وظایفی چون هدایت و نظارت مربی نسبت به متربی را در
امر تربیت دینی معیار قرار دهیم، به این نتیجه خواهیم رسید که درجریان تربیت دینی،
مربی لازم است به نقش هدایتگرانه خود واقف باشد، همچنین نظارت مستمری را بر روند و
پیشرفت تربیت دینی اعمال دارد، به گونه ای که هیچ گاه از آثار تربیتی و پرورشی که
متربی از تربیت مربی می پذیرد غافل نماند، و نسبت به موانع قطعی و یا احتمالی که
بر سر راه تربیت دینی متربی قرار گرفته است بی توجه نباشد و عمل تربیت دینی را تا
آنجا پیش برد که بتواند متربی را از مرحله عادت و خوگیری نسبت به آموزه های دینی
به مرحله ملکه شدن آموزه های دینی در نهاد او سوق دهد

.

گاهی بحث از آموزش دینی به میان می آید. در این صورت، اگر آموزش دینی
را فرایندی جدای از تربیت دینی بدانیم، غرض از آموزش دینی آموزش و فراگیری
آموزه های دینی است که صرفا به قصد یادگیری و کسب اطلاع از مسائل زیربنایی و یا
روبنایی، جهان شناختی و یا عقیدتی یک دین انجام می پذیرد و هیچ خاصیت تربیتی
ندارد. آموزه ها و بایدها ونبایدهای دینی حتی ممکن است در سطح بین المللی و
آکادمیک توسط استادان و دانشجویان دین ناباور تدریس و فرا گرفته شود. امروزه تعداد
مراکز و مؤسسات دین شناسی که به هدف صرفا آگاهانیدن دانش پژوهان رشته ادیان
واحدهای درسی دانشگاهی را به صورت تحقیق پیرامون مبانی و مسائل یک دین خاص و یا به
شیوه مطالعات و تحقیقات بین ادیان تنظیم و ارائه می کنند کم نمی باشد. این دسته
فعالیت های آموزشی را نمی توان تربیت دینی نام نهاد; زیرا مقصود از این مطالعات
تربیت موضوع انسانی براساس مبانی دینی نیست و از این رو، در راستای التزام دانش پژوه
نسبت به مبانی و معتقدات دین هیچ گونه هدایتی وجود ندارد. همچنین بر روند شکل گیری
یک شخصیت انسانی که بناست به عنوان یک متدین تربیت یابد هیچ گونه نظارت مستمر یا
غیر مستمری صورت نمی گیرد. به عکس، در مورد تربیت دینی این سنخ هدایت گری و نظارت
وجود دارد. به یک معنی می توان چنین اظهار داشت که هر نوع تربیت دینی متضمن نوعی
آموزش دینی است در صورتی که ممکن است عکس آن صادق نباشد; یعنی هر نوع آموزش دینی،
نظیر آنچه بیان شد، مستلزم تربیت دینی نباشد

.

«

تربیت » از «تلقین » نیز از این جنبه متمایز
می گردد که اساسا تلقین ممکن است به عنوان یکی از شیوه های مؤثر و کارآمد در جریان
تربیت مورد استفاده مربی قرار گیرد اما هیچ گاه مسانخ و مساوق تربیت نمی باشد.
اثری را که تلقین بر جای می گذارد معمولا یک اثر دفعی، زودگذر و ناپایدار است، در
صورتی که اثر تربیت معمولا با دوام و پایدار می باشد. واژه های

«

تربیت »
و «تلقین » هر دو از باب تفعیل می باشند و دلالت بر نوعی فعل و انفعال و تاثیر و
تاثر دارند; فعلی که نوعا انفعال و تاثیری که نوعا تاثری را در پی دارد. منظور این
است که عملیاتی از جانب مربی و یا تلقین کننده صورت می پذیرد تا متقابلا اثری از
این عملیات بر شخصیت متربی و یا تلقین شونده بر جای ماند. این عملیات از دو سنخ
است که در نحوه صدور، غرض، شکل پذیری و میزان پایداری اثر از هم دیگر متمایز
می گردند. علاوه بر این، تربیت معمولا هنگامی تحقق می یابد که متربی با آگاهی
آموزه های تربیتی را فراگیرد و به طور آگاهانه به آن آموزه ها پاسخ مثبت دهد. این
در حالی است که تلقین شونده معمولا از جنبه روانی و به صورتی ناآگاهانه تحت تاثیر
القائات تلقین کننده قرار می گیرد

.

دکتر شاملی: برای توضیح مفهوم «تربیت دینی » خوب است ابتدا تصویر
خودمان را با آنچه در غرب در این باب ارائه می شود، مقایسه و مرزبندی کنیم. البته
واژه غرب خود در برگیرنده قلمرو وسیعی از ایده ها و دیدگاه ها در اروپا و امریکاست
که به سختی می توان آن را در یک نظرگاه خاص محدود نمود. در این مصاحبه که رویکرد
ما گشتالتی است منظورمان از غرب دیدگاهی است که می توان از لابه لای آثار مکتوب یا
تجاربی که شخصا در امریکای شمالی داشته ایم، جمع بندی و اظهار نماییم. غربی ها
مقصود خود را از تربیت دینی با واژه

(Religious
Education)

بیان می کنند

.

در این واژه، هیچ وقت
نمی توان تربیت را از آموزش و تعلیم جدا کرد. تربیت دینی فرایندی است که ابتدا به
صورت شناختی است، سپس نگرش ها و گرایش ها را تحت تاثیر قرار می دهد و آن گاه خودش
را در رفتار نشان می دهد. پس وقتی می گوییم تربیت دینی، منظورمان تعلیم و تربیت
دینی است. آنچه امروزه در مغرب زمین، از آن به

(Education)

یاد می کنند، یک فرایند مشتمل بر آموزش و پرورش است; همان
چیزی که ما از آن به عنوان «آموزش و پرورش » یاد می کنیم

.

است و گاهی

(

Informal
Education)

است; اولی همان روندی است که در مؤسسات و
نهادهای آموزش و پرورش جاری است، که از دوران پیش دبستانی آغاز و تا سطوح عالی
ادامه می یابد و دومی تعلیم و تربیت از غیر کانال نهادهای رسمی آموزش و پرورش است;
یعنی آن بخش از آموزش هایی که در سطح عمومی ارائه می شود، خواه از طریق رسانه های
گروهی مانند روزنامه ها یا رادیو – تلویزیون باشد و خواه از طریق داده های
الکترونیکی و رایانه ای. آنچه مورد بحث ماست، مفهومی است که شامل این ها هم
می شود. حتی به نظر می رسد که تربیت دینی غیررسمی را نیز که در غیر قالب نهادهایی هم چون
مؤسسات آموزشی مطرح می شود، در بر می گیرد. ما از «تربیت دینی » همان کاری را
می فهمیم که انبیا: انجام دادند. بنابراین، می توان تربیت دینی را مرادف با تربیت
نبوی دانست; همان کاری که انبیا: در سطح عمومی جامعه، هم در شکل رسمی و هم در شکل
غیر رسمی انجام می دادند

.

نکته دیگر این که شاید مفهوم شناسی «تربیت » کار دشواری نباشد، گرچه
توافق چندانی هم در این بحث وجود ندارد

.

می توان «تربیت » را فرایند کمک به
متربی در راه شکوفایی خودش در نظر گرفت. اما وقتی صفت «دینی » به آن اضافه می شود،
محل نزاع خواهد بود که یعنی چه; چه کنیم که متربی دست به خودشکوفایی دینی بزند؟
اصلا «دین » یعنی چه؟ بنابراین، محور بحث، تعریف «دین » خواهد بود و منظور از
«تربیت دینی » یعنی این که برای متربی امکاناتی فراهم کنیم، آگاهی ها و اطلاعاتی
به او بدهیم که با پای خود در مسیر شکوفایی دینی جلو برود. البته، در تعریف «دین »
هم کم تر می توان توافق نظری پیدا کرد. بعضی می گویند: دین آن چیزی است که در
زندگی انسان حالت قداست داشته باشد

.

بعضی دیگر می گویند: دین همان جنبه
معنویتی است که در کنار زندگی روزمره و مشغله های زندگی وجود دارد، این که گاهی در
خودمان به امور غیر روزمره و غیر مادی احساس نیاز می کنیم; همان چیزی که در غرب،
از آن به

(

Spirituality)

یاد می کنند. برخی
دیگر دین را مساوی با تجربه های شخصی هر فرد از معارف دینی یا مناسک خاص آن
می دانند. در این تعریف تاکید روی تحلیل تجاربی است که حالت عرفانی دارد و در فضای
روانی فرد شکل می گیرد

.

بعضی هم می گویند: دین عبارت از یک نظام یا مجموعه ای
متشکل از زیر مجموعه باورداشت ها، ارزش ها و احکام است

.

ما در تعریف «تربیت
دینی » دنبال این هستیم که بدانیم چه باید بکنیم تا متربی در حوزه عقاید، ارزش ها
و رفتار عملی از یک نظام خاصی پیروی کند و خودش را به آن ملتزم بداند. برخی از
بزرگان اسلام شناس معاصر این تعریف را برگزیده اند; استاد بزرگوار آیه الله مصباح
یزدی در مباحث گوناگون، به خصوص در کتاب معرفت شناسی (بخش مربوط به معرفت دینی) و
جلد سوم کتاب پرسش ها و پاسخ ها این تعریف را از «دین » به دست می دهند: مجموعه ای
از عقاید، ارزش ها و احکام. در غرب هم «دین » ابتدا همین مفهوم را داشته است. (چون
ادیان آسمانی یک رسالت بیش تر ندارند

;

ممکن است به فراخور نیازهای زمان و مکان
دایره احکام و ارزش ها سعه و ضیق پیدا کرده باشد، ولی کلیت دین و پیام آن یکی
است.) اما به دنبال تحقق اصلاح گرایی دینی، به تدریج، از وسعت این مفهوم کاسته شده
و سر از سکولاریزم درآورد

. «

سکولاریزم » یعنی: اعتماد بیش تر بر
جنبه های عقلانی انسان و فردی سازی دین; یعنی: محدود ساختن حوزه نفوذ دین به
جنبه های فردی که بیش تر هم بر ابعاد عاطفی متمرکز است; آن چیزی که بتواند احساسات
و عواطف و هیجانات خاص یک فرد را در ابعاد معنوی تامین کند. این تعریف از «دین »
بیش تر در مسیحیت، پس از عصر نوزایی اتفاق افتاده است. اما در این زمینه یهودی ها
کم تر از این تحولات متاثر بودند; دست کم، وضعیت امروز آنان نشان می دهد که آن ها پایبندی
و التزام بیش تری به دین داشته اند و دین را بیش تر از مسیحیان به زندگی شان
کشیده اند. آن ها سعی می کنند حتی به حرکت های اجتماعی و سیاسی خودشان هم رنگ دینی
بدهند. حرکت جهانی صهیونیزم نمونه ای از این درهم تنیدگی است

.

به هر روی، در مجموع می توان گفت که بحث اصلی تربیت دینی در اسلام این
است که چه کنیم که متربی آیین مدار و ملتزم به دین باشد. وقتی که بحث آیین مداری
یا دین داری را مطرح می کنیم، این بحث به چگونگی تحقق کفر و ایمان در تربیت دینی
مربوط می گردد و نقطه شروع تربیت دینی، که تحقق ایمان و تلاش یک مربی دینی است، از
این جا شروع می شود که فرد ابتدا متربی را مؤمن کند، از کفر بیرون بکشد، سپس کاری
کند که چهار نوع رابطه او با خودش، با طبیعت، با جامعه و با خدا به شکل خاصی
درآید. دین برای هر یک از این ها، دستور العمل ها و روش هایی ارائه می دهد که با
شیوه یک شخص سکولار و غیر متدین متفاوت است. بنابراین، آنچه را در مفهوم تربیت
دینی، ما به دنبال آن هستیم، مؤمن سازی و تغییر روابط چهارگانه ای است که هر شخص
می تواند داشته باشد. در ساختار آموزش هایی که از طریق وحی صورت می گیرد،این نقشی است
که ما به تربیت دینی می دهیم

.

دکتر کریمی: «تربیت » مصدر «ربی یربی » تنها دو بار، آن هم به صورت فعل
در قرآن کریم به کار رفته است، ولی «واژه های هم خانواده » آن همانند کلمه «رب »
زیاد به کار رفته است. و به نظر می رسد که مهم ترین دغدغه انبیا: نقش تربیتی آن ها
بوده است. اگر بخواهیم کلمه «رب » را با کاربردهایی که در قرآن دارد، بررسی کنیم،
می بینیم بیش تر درگیری هایی که پیامبران: با طاغوت های زمان خود داشته اند در
زمینه خالقیت خداوند نبوده، بلکه درباره ربوبیت او بوده است; مثلا در داستان حضرت
موسی(ع) و فرعون، موضوع «انا ربکم الاعلی » (نازعات: ۲۴) مطرح می شود که نشان
می دهد فرعون می خواهد این نقش تربیتی و ربوبیت را مطرح کند. یا در مورد خود
پیامبر اکرم(ص) در مقابله ایشان با مشرکان، قرآن می فرماید: «و لئن سالتهم من خلق
السموات و الارض لیقولن الله.» (عنکبوت: ۶۱) آن ها در مساله خالقیت مشکلی ندارند، مشکل
در مساله ربوبیت است همین طور نمرود با حضرت ابراهیم(ع) در مورد ربوبیت خداوند به
احتجاج می پردازد: «ا لم تر الی الذی حاج ابراهیم فی ربه…»(بقره: ۲۸۵) و ظاهرا
همین مساله ربوبیت الهی است که تنزل پیدا می کند و ما در دنیا حیات اجتماعی، نام
آن را «تربیت » می گذاریم. به عبارت دیگر، وقتی انسان ها هم می خواهند همان نقش بوبیت خداوندی
یا شبیه آن را برای سلطه بر بشر ایفا کنند، این کار «تربیت » خوانده می شود یا به
عکس، اگر بخواهیم برای نزدیک کردن و مقرب ساختن بنده ها به خداوند از این نقش
استفاده کنیم، این همان نقش تربیت دینی است

.

معرفت: «تربیت » مورد نظر حضرتعالی به معنای «ربی » کردن است. چنین
تعریفی با اهدافی که در تربیت دینی مطرح می شود – که برخی بالاتر از ربی کردن و
برخی نیز پایین تر از آن هستند – چگونه سازگار است; به عبارت دیگر، اگر بگوییم
پیامبران: هدفشان تنها این بوده است که رب مردم را به آن ها معرفی کنند و مردم ربی
شوند، این چگونه با اهداف تربیت دینی سازگار است؟

دکتر کریمی: به نظر می رسد ارزش هایی که ما در تربیت به دنبال آن
هستیم، به نوعی در کلمه «رب » نهفته است. به عبارت دیگر مفهوم «رب » بسیار وسیع تر
از مالک و صاحب است. «رب » کسی است که اصلاح و تدبیر شؤون مربوب خود را، اعم از
شؤون فردی، اجتماعی، مادی و یا معنوی، همه را بر عهده دارد. بنابراین، اگر بتوانیم
با این تفسیر، ربی کردن مردم را عهده دار شویم، به نظر می رسد که به هدف تربیت
دینی نیز خواهیم رسید. علاوه بر این، وقتی هدف از بعثت انبیا: را در قرآن ملاحظه
می کنیم، می بینیم آن ها برای تزکیه و تعلیم آمده اند; «یزکیهم و یعلمهم
الکتاب »(آل عمران: ۶۴

)
.

معمولا وقتی هدف از بعثت انبیا: در قرآن مطرح می شود،
«یزکیهم » همراه با «یعلمهم » می آید. در این جا می توانیم از

«

تزکیه »
به «تربیت » تعبیر کنیم و آن را از «تعلیم » (آموزش) جداناشدنی ببینیم. از آنجایی
که در کتاب وحی، این دو تعبیر با هم آمده اند، با هم آمدن این دو تعبیر (تعلیم و
تزکیه) در قرآن نشان می دهد که نوعی ارتباط تنگاتنگ بین آنها وجود دارد. به دیگر
سخن، می توانیم بگوییم که تعلیم مورد نظر قرآن، صورت علمی تربیت است و تربیت صورت
عملی تعلیم

;

یعنی: این دو با هم می آمیزندتاانسان را به هدفی که خواست خدا و
پیامبر(ص) است، برسانند

.

دکتر شاملی: شاید بتوان گفت که «تربیت » از ماده «ربو» است. بنابراین،
می توان آنچه را جناب دکتر کریمی ذکر کردند از مختصات و ویژگی های تربیت دینی
دانست; یکی از ویژگی های تربیت دینی این است که تربیت در جهت ربی سازی و الهی سازی
فرد و جامعه باشد. اما بین «رب » و «ربو» نمی توانیم تجانس ایجاد کنیم، چون «رب »
از ماده «ربب » است و

«

تربیت » از «ربو». «رب » در قرآن، هر جا به کار می رود، طبق فرمایش
حض صفحه محتوای تخصصی است که با دقت بالا تهیه شده است.