فایل پاورپوینت کامل اهمیت و جایگاه پرهیز از شبهات

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اهمیت و جایگاه پرهیز از شبهات :

شبهات، جمع شبهه، (اسم مصدر از اشتباه،[۱] به معنی شک و تردید،[۲] پوشیدگی کار[۳] و همانند بودن دو چیز است به گونه ای که تشخیص را مشکل یا غیر ممکن کند[۴]و در اصطلاح، تردید بین امور حلال و حرام، خطا و ثواب و حق و باطل است.[۵] غزالی می گوید: مراد ما از شبهه، جز این نیست که کار آن بر ما مشتبه شود[۶] و ابن عربی معتقد است: شبهه یعنی چیزی که شبیه محرماتی است که مطابق نص صریح کتاب، سنت و اجماع تحریم شده است.[۷]

فایل پاورپوینت کامل اهمیت و جایگاه پرهیز از شبهات

در آموزه های دینی، به مقوله ی شبهه و پرهیز از آن، اهمیت فراوانی داده شده است. واژه های تقوی، ورع، احتیاط و مانند آن، جایگاه و وسعتِ تأثیرگذاری آن را به خوبی بیان می کند. علمای اخلاق و عرفان چنین گفته اند: «تقوی مراتبی دارد که بالاترین مرتبه ی آن، پرهیز از شبهات و مکروهات است.»[۸] یعنی در این مرحله، انسان نه تنها از محرمات قطعی و گناهان واضح اجتناب می کند، بلکه خود را از امور مشتبه نیز دور نگه می دارد که مبادا به گناه آلوده شود. به همین دلیل امیرمؤمنان(ع) می فرمایند: «هیچ ورعی از نظر رفعت، مانند توقف در امور مشتبه نیست.»[۹]

درجات مسلمین در پرهیز از حرام

مسلمین در پرهیز کردن از حرام درجات مختلفی دارند:[۱۰] درجه ی اول، پرهیز عدالت پیشگان است. در این مرحله، از هر چیزی که فتوای فقها آن را حرام می داند باید پرهیز کرد. درجه ی دوم، پرهیز صالحان و نیک مردان است که اجتناب از موارد شبهه است. یعنی پرهیز از چیزهائی که احتمال حرمت دارد، هر چند که از نظر مراجع عظام، حرام نباشد.[۱۱] درجه ی سوم پرهیز تقواپیشگان است و آن اجتناب از مواردی است که بیم آن می رود که انجام آن به حرام یا شبهه، منجر شود. درجه ی چهارم، ورع صدیقان است و آن روی گردانی از غیر خدا و توجه کامل به او است.

پرهیز از شبهات از منظر قرآن و روایات

قرآن کریم، و احادیث معصومین علیهم السلام، با تعبیرات مختلفی و با تأکید فراوان به این موضوع پرداخته و ما را به پرهیز از شبهات توصیه می کنند. قرآن کریم می فرماید: «از آنچه نمی دانی پیروی نکن، چرا که گوش،چشم و دلها، همه مسئولند.»[۱۲] پیغمبر اکرم(ص) می فرمایند: «آنچه من آن را حلال می دانم، تا روز قیامت حلال، و آنچه حرام می دانم تا قیامت حرام است. آگاه باشید، خدای سبحان، حلال و حرام را در قرآن بیان نموده، و من نیز در سنت و سیره ام، برای شما تبیین نمودم. و بین حلال و حرام، شبهه ها است که از ناحیه ی شیطان و از ابداعات او بعد از من است.»[۱۳] امیرمؤمنان علی(ع) می فرمایند: «از شبهه ها حذر کنید؛ زیرا که شبهه به قصد فتنه و گمراه سازی ساخته شده است.»[۱۴] امام محمد باقر(ع) می فرمایند: «درنگ کردن هنگام پیش آمدن شبهه، بهتر از فرو رفتن در گرداب هلاکت است.»[۱۵] امام صادق(ع) می فرمایند: «پارساترین مردم کسی است که به گاه شبهه بازایستد.»[۱۶]

اقسام شُبهات

شبهات بر دو قسم هستند:۱- فکری ۲- مالی

قسم اول: شبهات فکری

امت اسلامی، ارزش ها و ضد ارزش هایی دارد و کسانی که ارزش ها ی متفاوتی دارند سعی می کنند با بدعت های شبهه آلود و سخنان و تحلیل های گیج کننده، مردم را گمراه نموده و ارزش های آنها را تغییر دهند.[۱۷] حق و باطل در حیات بشری، همواره و در همه ی موقعیت ها، با آن وضوح و صراحت نمودار نمی شوند که برای هیچ کس جای تردید و شک و شبهه ای نمانده باشد و عواملی دخالت دارند که زمینه ی اشتباه را فراهم می کنند که شبهات طبیعی نام دارند. از جمله:

۱- دخالت نیت ها و هدف گیری ها

۲- نارسائی الفاظ در بیان مقاصد واقعی

۳- چند علتی بودن حالاتی که در اعمال و آثار انسان وجود دارد.

شبهه دیگر، القای شبهه و مشتبه ساختن عمدی حقایق است.[۱۸] نفوذ و تأثیر چنین شبهاتی در مردم موجباتی دارد:

۱- ضعف معرفت و شناخت مردم نسبت به حقایق دین.[۱۹]

۲- دنیا پرستی و حرامخواری، که باعث می شود، انسان برخلاف شناخت خود عمل کند.

۳- بی اعتمادی نسبت به پویندگان راه حق بر اثر خلافکاری ها