بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ایران گردی، استان قم :

موقعیت جغرافیایی قم

بنا بر اعلام استانداری استان قم، این استان، در مجاورت کویر مرکزی ایران و در جهت غرب آن واقع شده است. وسعت این استان کیلومتر مربع (تقریبا دهم درصد از مساحت کل کشور) می باشد. استان قم از شمال به استان تهران، از غرب به استان مرکزی، از شرق به استان سمنان و از جنوب به استان اصفهان محدود است. [۱]

آب و هوای استان قم

آب و هوای قم در طبقه بندی اقلیمی کشور به دلیل نزدیک بودن به منطقه بیابانی مرکز ایران، در زمره آب و هوای نیمه بیابانی (جزو اقلیم کویری و خشک) محسوب می شود. قم دارای تابستان های گرم و خشک و زمستان های کم و بیش سرد است. اختلاف دمای سالانه نسبتاً زیاد و در اغلب اوقات خشکی هوا غلبه دارد. علی رغم آب و هوای خشک و نیمه بیابانی این استان، مناطق خوش آب و هوایی در اطراف شهر قم وجود دارد که برخوردار از آب و هوای سرد کوهستانی بوده و محل مناسبی برای گذران تعطیلات و ایام گرم سال می باشد. جریانات جوی حاکم بر استان در فصل سرد سال، امواج غربی بوده که عمدتاً امواج کم فشار مدیترانه ای و گاهی سودانی را وارد منطقه می کند. به علاوه در این فصل امواج پرفشاری که دارای منشأ سیبری، شمال اروپا و مناطق قطبی هستند، از شمال شرق و شمال غرب، این منطقه را تحت تأثیر قرار می دهند. در فصل گرم سال جریانات غربی به سوی عرض های بالاتر تمایل پیدا کرده و امواج پر ارتفاع جنب حاره ای بر منطقه حاکم می شود که پیامد آن ایجاد توده هوای گرم و خشک در اکثر مناطق کشور و از جمله استان قم می باشد. همچنین به علت استیلای بادهای خشک شرقی در بیشتر ایام گرم سال، مقدار رطوبت کاهش می یابد، لذا طبیعی است که اقلیم اکثر مناطق این استان نیمه بیابانی با تابستانی گرم و خشک و زمستانی کم و بیش سرد باشد.

با در نظر گرفتن سه شاخص عمده آب و هوایی؛ یعنی رطوبت، گرما و سرما می توان گستره استان را از نظر تقسیمات اقلیمی به پهنه اقلیمی؛ کوهستانی نیمه مرطوب، کوهپایه ای نیمه خشک و بیابانی خشک تقسیم کرد:

۱- پهنه کوهستانی نیمه مرطوب، با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد در غرب و جنوب استان (بخش خلجستان و کهک).

۲- پهنه کوهپایه ای نیمه خشک، با تابستان گرم و زمستان سرد در مناطق مرکزی استان (قسمت مرکزی و غربی بخش مرکزی و بخش جعفر آباد).

۳- پهنه بیابانی خشک، با تابستان گرم و زمستان سرد در قسمت های شرقی و شمالی استان، حاشیه دریاچه نمک و دریاچه حوض سلطان). [۲]

استان قم از نظر فرهنگی و هنری

قم با جمعیتی بیش از یک میلیون نفر و صدها سال سابقه تاریخی یکی از مراکزی است که از لحاظ فرهنگی، اجتماعی در تاریخ و تمدن ملت ایران و توسعه فرهنگ دینی از سهم به سزایی برخوردار است. در حال حاضر به لحاظ مذهبی و هویت دینی، یکی از کانون های اصلی تربیت و پرورش شخصیت های بزرگ شیعه محسوب می شود. حضور مراجع بزرگ تقلید، مجتهدان، فضلاء و هزاران طلبه فاضل و صاحب نظر در حوزه دین، مؤید این مطلب است.

قم دومین استان در حوزه نشر و چاپ در کشور شناخته شده است. انتشار قریب به نشریه دینی، فرهنگی، پژوهشی و هنری در قم نشانه توان مندی علمی و رشد فرهنگی آن محسوب می شود. قم از نظر کتابخانه های عمومی و تخصصّی، یکی از مراکز غنی کشور است که نقش بسیار ارزنده و مهمی در فرهنگ کتابخوانی در جامعه ایفا می کند. مراسم مذهبی در قم از جایگاه ویژه ای برخوردار است، به عنوان مثال در ایام البیض (سیزدهم تا پانزدهم ماه رجب)، هزاران نفر از طلاب و مردم متدین قم در مساجد این شهر به ویژه مسجد جامع، امام حسن عسکری (علیه السلام) و مسجد اعظم، معتکف می شوند و عمل مستحبی «ام داوود» را بجا می آورند.

از جمله اموری که به فرهنگ قم پیوند خورده است، مراسم یادمان ورود حضرت معصومه (سلام الله علیها) به قم است. روز بیست و سوم ربیع الاول سال هجری قمری روز ورود حضرت معصومه (سلام الله علیها) از مسیر ساوه به قم است. در این روز مردم قم به اتفاق موسی بن خزرج، که از بزرگان قم و از ارادتمندان به اهل بیت (علیهم السلام) بود، تا بیرون شهر به استقبال آن حضرت می روند و موسی بن خزرج، که افسار شتر حضرت را به دست داشته، آن بانوی بزرگوار را به منزل شخصی خود هدایت می کند. همه ساله، خادمان حرم آن حضرت در این روز طی یک حرکت نمادین، به استقبال آن حضرت می روند و این روز را گرامی می دارند.

یکی از آداب و رسوم شایسته مردم قم بر پایی نماز باران و دعا و نیایش به درگاه خدا و درخواست رحمت الهی و باریدن باران به هنگام خشکسالی است. این مراسم در برخی از مکان های مذهبی به ویژه امامزاده ها با شیوه های خاصی انجام می شود. همزمان با شروع جنگ جهانی دوم خشکسالی بر مردم قم حادث شد که با خواندن نماز باران به امامت آیت الله خوانساری، باران رحمت بر این شهر باریدن گرفت.

در وادی هنرهای تجسمی، خوشنویسی، نمایش، شعر و قصه و …، دارای صدها شخصیت برجسته می باشد که هر کدام بخشی از سرمایه های بزرگ فرهنگ و هنر این کشور را تشکیل می دهند. اما در بررسی قابلیت ها، امکانات و سرمایه های فرهنگی، این منطقه خیلی بیشتر از آن چه تاکنون معرفی و شناخته شده، شایسته شناسایی و معرفی است. از دیرباز هنرهای سنتی، با توجه به شرایط خاص جغرافیایی، در میان مردم قم رایج بوده است که مهمترین این هنرها عبارتند از: قالیبافی، سفالگری، منبت کاری، کاشی سازی و کاشی تراشی، آجر تراشی و حجاری که در نیم قرن اخیر تا حدی همگی رو به افول نهاده اند.صنایع دستی قم همچون قالی، سرامیک به همراه سجاده، مهر و تسبیح مهم ترین سوغات قم محسوب می شوند. یگانه سوغات ویژه شهر مذهبی قم که به نوعی نماد خوراکی این شهر محسوب می شود سوهان آن است.

مردم قم در عیدهای مختلف؛ مانند نیمه شعبان، تولد پیامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله)، تولد حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)، تولد امام رضا (علیه السلام)، تولد حضرت معصومه (سلام الله علیها)، عید غدیر، عید نوروز و سایر جشن های ملی و مذهبی، مراسم جشن و شادی بر پا می سازند. [۳]

وضعیت اقتصادی استان قم

قم به دلیل برخورداری از وضع