فایل پاورپوینت کامل تاءکید عثمان بر وضوی خود.

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تاءکید عثمان بر وضوی خود. :

اینک نوبت آن رسیده است که نقش برجسته عثمان را در وضوی جدید مورد بررسی قرار دهیم.

روایتهایی فراوان درباره وضو از عثمان رسیده که وی آنها را از رسول خدا(ص ) نقل کرده و در همه آنها اشاره ای است به استوارسازی شیوه تازه وضو.

به نمونه هایی از این احادیث می نگریم: ۱ از حمران بن اءبان وابسته عثمان رسیده است که عثمان وضو گرفت، مضمضه و استنشاق کرد و صورت و دستان خویش را سه بار شست و سر و پای خود را سه بارمسح کشید، سپس گفت: هر کس چنین وضو گیرد و سپس دو رکعت نماز بگزارد، درحالی که در نماز با خود سخن نمی گوید، خداوند همه گناهان گذشته او راببخشاید [۱].

۲ بخاری در صحیح خود پس از آوردن حدیث فوق و یاد کردن این که سه بارمسح کشید این سخن خلیفه را می آورد که گفت: دیدم که پیامبر خدا(ص ) نیز چنین وضومی گرفت.

همچنین گفت: هر کس مانند من وضو بگیرد و آنگاه دو رکعت نماز بگزارد ودر این نماز با خود سخن نگوید، خداوند همه گناهان گذشته او را ببخشاید [۲].

۳ ابو داوود، بیهقی و نسائی در سنن خود از حمران نقل کرده اند که گفت: دیدم عثمان بن عفان را که وضو گرفت: او سه بار آب روی دستانش ریخت و آنها را شست.

سپس مضمضه و استنشاق کرد.

سپس روی خود را سه بار شست.

آنگاه دست راستش را سه بار تا آرنج شست.

سپس دست چپش به همین ترتیب.

پس از آن سر خود را مسح کشید.

سپس پای راستش را سه بار شست و آنگاه نیز پای چپش را به همین ترتیب.

سپس گفت: دیدم که پیامبر خدا(ص ) همانند [۳]این وضوی من وضو ساخت. آنگاه افزود: هر کس چنین [۴] وضویی بگیرد و پس از آن دو رکعت نماز گزارد، در حالی که در نماز با خود سخن نمی گوید، خداوند همه گناهان گذشته او را ببخشاید [۵].

۴ در روایتی دیگر است که گفت: دیدم رسول خدا(ص ) وضویی همانند این وضوی من گرفت، سپس گفت: هر کس چنین وضو بگیرد و آنگاه دو رکعت نماز گزارد، در حالی که در این نماز با خود سخن نمی گوید و به چیزی نمی اندیشد خداوند همه گناهان گذشته اورا ببخشاید [۶].

۵ در سنن بیهقی آمده است که گفت: دیدم رسول خدا(ص ) چنان وضو گرفت که اکنون شما دیدید من وضو گرفتم[۷].

۶ مسلم ودار قطنی به سند خود از عطاء بن یزید، از حمران روایت کرده اند که گفت: روزی عثمان آب وضو خواست و وضو گرفت.

او دستان خود را سه بار شست وسپس دست چپ خویش را نیز همین گونه شست.

متن فوق عبارت دار قطنی است اما در روایت مسلم و بیهقی این عبارت نیز وجوددارد که سپس سر خویش را مسح کشیده، آنگاه پای راست خود را سه بار تا برآمدگی پشت پا شست و سپس پای چپ خود را نیز سه بار به همین ترتیب [۸] سپس گفت: دیدم سول خدا(ص ) وضویی بمانند این وضوی من گرفت.

سپس رسول خدا(ص ) فرمود: هر کس همانند این وضویم وضو بگیرد و سپس برخیزد و دورکعت نماز گزارد، در حالی که در این نماز در اندیشه چیز دیگر نیست، خداوند همه گناهان گذشته او را ببخشاید [۹].

۷ پیش از این آوردیم که به روایت مسلم عثمان درباره وضوی مردم که با وضوی او مخالف بود سخنی داشت و پس از آن گفت: البته من دیدم که پیامبر خدا(ص ) هماننداین وضوی من وضو ساخت.

سپس فرمود: هر کس چنین وضو بگیرد خداوند همه گناهان گذشته او را ببخشاید و نماز و گام برداشتنش به سوی مسجد نافله باشد [۱۰].

در روایتهای گذشته نکاتی چند وجود دارد که می توان از آنها در تاءیید برداشتی که ما مطرح کردیم بهره جست، و آن این که خلیفه قصد داشت در چهارچوب طرح کلی فقهی خویش مکتب و شیوه ای نو در وضو پایه گذاری کند، برخی از آن نکات عبارتنداز: یک: این که عثمان می گوید: دیدم رسول خدا(ص ) وضویی به سان این وضوی من آیا همانند این وضوی من گرفت و این که چنین عبارتی در چند حدیث تکرار شده خودگواهی است بر این که خلیفه وضویی نو برساخت و عمل خود را میزان و معیار وضومعرفی کرد و چون مردم وضوی او را دیدند گفت: دیدم که رسول خدا(ص ) همانند این وضوی من وضو ساخت، و البته نگفت: همان گونه وضو گرفتم که دیدم رسول خدا(ص ) وضو می گیرد.

در حالی که اگر یک مساءله عادی در کار بود و توجهی به تشریع تازه نبود خلیفه سخنی از قبیل این سخن اخیر بر زبان می آورد.

چنان عبارتی در سخنان خلیفه دربردارنده اشاره پنهانی است به این که خلیفه درپی تاءکید بر شیوه وضوی خود بود و از همین روی نیز شیوه عمل رسول خدا(ص ) را به شیوه عمل خود باز می گرداند.

دو: این که خلیفه از زبان پیامبر(ص ) نقل کرد که فرموده است: هر که وضویی به سان یا همانند این وضوی من بگیرد چنین و چنان خواهد بود، خود بدان معناست که پیامبر(ص ) دو شیوه در وضو داشته است.

اینک باید پرسید: آیا واقعا پیامبر(ص ) به دوشیوه وضو ساخته است، و چرا او بر این تاءکید دارد که شیوه وضوی با سه بار شستن موجب آمرزش همه گناهان گذشته انسان می شود؟ این در حالی است که می دانیم عبداللّه بن عمر از پیامبر(ص ) روایت کرده است که درباره وضوی با دو بار شستن فرمود: هر که دو بار وضو سازد خداوند دو پاداش به اودهد، و سپس وضوی با سه بار شستن را وصف کرد و آنگاه فرمود: این وضوی من ووضوی پیامبران پیش از من است.

معنای این روایت آن است که وضوی با سه بار شستن وظیفه همگان نیست.

بلکه تنها به پیامبر اسلام و پیامبران پیش از او اختصاص دارد وشاید هم از ویژگیهای پیامبری و پیامبران باشد.

از همین روی، پیدا است که بستگی داشتن آمرزش الهی به وضوی با سه بار شستن جای تاءمل دارد.

سه: این که گفت: در آن دو رکعت با خود سخن نگوید و در اندیشه چیزی نباشداحتمالا تلاشی برای پاک و پیراسته داشتن خلیفه است و وی می خواهد از این رهگذرمسلمان مؤمن را بدان وادارد که بی هیچ سخن و بی هیچ اندیشه و بی هیچ تردیدی درمشروعیت شیوه وضوی پیشنهادی خلیفه، آن را بپذیرد و بداند که چنین تعبدی موجب آمرزش گناهان می شود! عثمان، این گونه با هر چه در توان داشت بر وضوی با سه بار شستن که شیوه خوداو بود تاءکید کرد.

روایت عبداللّه بن عمرو بن عاص نمونه ای از این تلاش را ترسیم می کند: عمرو بن شعیب از پدرش از جدش از پیامبر(ص ) روایت کرده است که پس از انجام وضویی با سه بار شستن فرمود: هر کس بر این بیفزاید یا از این بکاهد بدی و ستم کرده است یا ستم و بدی کرده است [۱۱].

در سنن ابن ماجه آمده است: . . . بدی یا تجاوز یا ستم کرده است [۱۲].

در این روایتها به سان دیگر روایتهای پیشگفته اشاره ای است به نقش محدثان وراویان و یاوران خلیفه در تاءکید بر وضوی ویژه او.

اکنون جای این پرسش نیز هست که حتی اگر بپذیریم که افزودن بر شستن سوم دروضو ستم یا تجاوز است این که کاستن از این تعداد ستم و تجاوز باشد چه معنایی خواهد داشت؟ آیا به تواتر از پیامبر(ص ) نرسیده و راویانی چون ابن عباس، عمر، جابر، بریده، ابی رافع و ابن فاکه روایت نکرده اند که آن حضرت با یک بار شستن اعضا وضو گرفت؟ آیا ابو هریره، جابر، عبداللّه بن زید، ابن عباس و دیگران روایت نکرده اند که رسول خدا(ص ) با دو بار شستن اعضا وضو گرفت؟ معنای این روایت ابن عمر به نقل از رسول خدا(ص ) چیست که درباره وضو با یک بار شستن فرمود: این وضوی کسی است که نمازش جز بدان پذیرفته نمی شود و یادرباره وضوی با دوبار شستن فرمود: این وضوی کسی است که پاداش دو چندان داده می شود؟ یا معنای این سخن آن حضرت چیست که بنابر روایتی دیگر فرمود: و هر کس به کمتر از این نیز وضو سازد او را بسنده کند؟ اگر این روایتها صحیح است پس معنای این چیست که در روایت عثمان آمده است: هرکه از این بکاهد بد کرده یا ستم ورزیده است؟ از سویی می بینیم درباره وضوی با یک بار شستن می فرماید: نماز جز بدان پذیرفته نشود و از سویی درباره وضوی با دو بار شستن می فرماید: دو چندان پاداش داده می شود، و از سویی هم می بینیم عمرو بن شعیب از پدرش، از جدش، از عبداللّه بن عمر و بن عاص، از پیامبر(ص ) روایت می کند که هر کس از این بکاهد بد کرده یا ستم ورزیده است.

چگونه می توان میان این روایتها سازگاری برقرار کرد؟ آیا جز این است که پیامبر خدا(ص ) گاه با دو بار شستن اعضا وضو ساخت و گاه آچونان که در روایت عبداللّه بن زید بن عاصم است با سه بار شستن اعضا وضوساخت؟ و آیا جز این است که عالمان روایت کرده اند که وضو بدین دو شیوه بی اشکال است؟ پس چگونه می توان این احادیث را با حدیثی سازگاری داد که می گوید: هر که بکاهدستم ورزیده است؟ آیا باید گفت رسول خدا پناه بر خدا ستم ورزیده و تجاوز کرده است؟ آری، احتمال می دهیم که این احادیث از سوی یاران عثمان برساخته شده است تاآن را تقویت کنند و استوار سازند و مسلمانان را بدان وادارند که این وضو را بی هیچ پرسشی و بی هیچ ابهام و تردیدی، بی کم و کاست و بدون افزودن و کاستن بپذیرند.

هر کس در احادیث وضو مطالعه کند بیگمان از خود می پرسد: چرا تنها دراحادیثی که عثمان در آنها وضوی رسول خدا را وصف کرده عبا