فایل پاورپوینت کامل تدبیر و تدبّر در قرآن کریم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تدبیر و تدبّر در قرآن کریم :

در قرآن مجید، آیاتی دیگر لزوم تدبیر را گوشزد می کند، از آن جمله:

۱- أَ فَلا یتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلی قُلُوبٍ أَقْفالُها.[۱]«آیا در قرآن تدبیر نمی کنند، یا بر دل های آنان قفل ها زده شده است؟»

۲- أَ فَلَمْ یدَّبَّرُوا الْقَوْلَ أَمْ جاءَهُمْ ما لَمْ یأْتِ آباءَهُمُ الْأَوَّلِینَ.[۲] «آیا در این گفتار (قرآن) و [عموم حقایقی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از خدا] برای آنان آورده بود، تدبّر نکرده اند، یا برای آنان چیزی آمده است که به پدران گذشته شان نیامده بود؟»

۳- فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً.[۳]«قسم به تدبیرکنندگانِ امر.»

نتایج آیات

نتیجه یکم تدبیر که عبارت است از اندیشه در جریان امور، با نظر به مواد آن، دقت و تحقیق در آینده امور را در برمی گیرد. لذا، تحقیق و تدبیر در محتویات آیات قرآنی که سرنوشت حیات انسانی و نهایت آن را که با اهمیت شدید مطرح می کند، همان ضرورت را دارد که تفکر در آغاز آفرینش او.

با نظر به روایتی که از امیرالمؤمنین علیه السلام ذکر شده است: ان لم تعلم من این جئت لم تعلم الی این تذهب «اگر ندانسته باشی از کجا آمده ای، نخواهی دانست که به کجا می روی.»

این اصول کلی روشن می شود که: «انجام شناسی بدون آغازشناسی، امکان پذیر نیست».

انجام شناسی بدون آغازشناسی

قرآن مجید با این که در صدها مورد بشر را به آغاز خلقت و جریان به وجود آورنده آن توجه می دهد، با این حال، پایان و انجام جهان و حیات بشری را در این خاکدان که دلایل منطقی قطعی هدفدار بودن آن را به خوبی اثبات نموده، به طور جدی و موکد گوشزد می نماید. این تأکید برای آن است که اگر برخی از مردم درباره آغاز جهان ابهامی داشته باشند و نتوانند آن را با اصول کامل توضیح بدهند، می توانند با تدبیر صحیح در سرنوشت آینده شان به وسیله احساس تکلیفِ برین- به قول کانت- حیات خود را از پوچی نجات بدهند و از همین نقطه نهایی به نقطه آغاز برگردند.

نتیجه دوم: اهمیت تدبّر در جریان حیات، به اندازه ای است که در آیه «فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً» مورد سوگند قرار گرفته است- خواه مقصود از مدبّرات، فرشتگان باشند یا عموم تدبیرکنندگان- زیرا عظمت موضوعی که شایستگی سوگند را دارد، خود فعالیتِ عقلانی تدبیر است.

شناخت تذکری

موضوع یادآوری (تذکر) نیز در آیات قرآنی به طور فراوان آمده است، از آن جمله:

۱- یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیکمْ لِباساً یوارِی سَوْآتِکمْ وَ رِیشاً وَ لِباسُ التَّقْوی ذلِک خَیرٌ ذلِک مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یذَّکرُونَ.[۴]«ای فرزندان آدم، ما برای شما لباسی فرستادیم که اعضاء پوشیدنی شما را بپوشاند و وسایل زندگی و لباس تقوا برای شما فرستاده ایم. این لباس بهتر است و این از آیات خداوندی است، شاید شما متذکر شوید.»

۲- وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْیتِیمِ إِلَّا بِالَّتِی هِی أَحْسَنُ حَتَّی یبْلُغَ أَشُدَّهُ وَ أَوْفُوا الْکیلَ وَ الْمِیزانَ بِالْقِسْطِ لا نُکلِّفُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها وَ إِذا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوا وَ لَوْ کانَ ذا قُرْبی وَ بِعَهْدِ اللَّهِ أَوْفُوا ذلِکمْ وَصَّاکمْ بِهِ لَعَلَّکمْ تَذَکرُونَ.[۵]

«و به مال یتیم نزدیک نشوید، مگر برای تصرف بهتر به صلاح یتیم تا به قدرت خود برسد و پیمانه و میزان را با عدالت ایفاء کنید. هیچ کسی را به بیش از قدرت و گنجایشش تکلیف نمی کنیم و اگر سخنی گفتید، عدالت بورزید، اگرچه بر علیه خویشاوندان باشد و به عهد خداوندی وفا کنید. این دستورات را خدا