فایل پاورپوینت کامل تظاهر و خودنمایی یا بیماری ریا

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تظاهر و خودنمایی یا بیماری ریا :

تعریف ریا

«ریا» از «رَؤیه» مشتق است یعنی: نشان دادن. و اگر بخواهیم مطابق با واقع تعریف شود باید چنین گفت: شخص ریا کننده می خواهد با نشان دادن کارهای خویش اعم از عبادات و احسان در دلهای دیگران مقام و منزلتی پیدا کند.^[۱]

عده ای عقیده بر این است که «ریا» مخصوص عبادات است و در غیر عبادات ریاییی وجود ندارد. لکن ما این نکته را روشن می کنیم که در نظر یک موحد و خداشناس هر کاری که به رضای پروردگار عالم انجام داده می شود «عبادت» است. یعنی توجه آدمی در این کارش به خداست همچنان که نماز به عنوان یک عبادت زمانی مطلوب خدا است که در شعاع توجه به او انجام می گیرد احسان و یتیم نوازی و.. . از این مقوله بیرون نیست. و شاید مراد از کلمه عبادات اعم باشد که بر تمامی کارهای آدمی شامل شود.

به هر حال مقصود «رائی» از انجام هر کار خیر مثل نماز، روزه، حج، یا فقیرنوازی و نیکی به آنها پیدا کردن مقام و منزلت در دلهای مردم است. «ریا» در هر شکل و قیافه می تواند وجود داشته باشد یعنی وقتی که در قلب انسان علاقه ها بر این باشد که دیگران او را به انجام کارهایش ستایش کنند روشن است که کارهای خیر او مانند زهد و تقوی و امثال آن به جهت خوب بودن آنها نیست. یعنی زهد و تقوی را از آن جهت که کار نیک هستند انجام نمی دهد بلکه از آن جهت که وسیله ای برای جلب توجه دیگران است انجام می دهد. در این صورت زاهد و عابد و.. . نیز می توانند ریاکار باشند چون هدف آنها پیدا نمودن مقام و منزلتدر دل دیگران است.

بنابراین ریا در شکلهای مختلفی آشکار می شود یعنی در مسائل دینی مانند نشان دادن قیافه های مذهبی در قالب انجام دادن عبادات و پریشان نشان دادن رنگ رخسار که نمایش الهی در دل نشان دهد یا در پوشیدن لباسهای مخصوص یا با داشتن ریش و کیفیت موهای سر که شباهتی به اشخاص مذهبی داشته باشد و یا در شیوه زندگی که نمایش یک زندگی زاهد گونه ای را در بردارد و یا کیفیت در سخن گفتن که در میان گفتارش با ذکر و تسبیح خدا و مشابه انها سخن پردازی می کند و یا به طول دادن دعاها در سجود و رکوع نماز و.. .

به هر حال ریا در هر صورتی می تواند پیاده شود.

سؤال: آیا ریا از نظر اسلام در هر صورتی که باشد حرام است و یا اینکه در مواردی جایز است؟

جواب: ریا چنانکه معنی شد همان نشان دادن و جلب افکار دیگران است اگر در عبادات هدف همان افکار و پیدا کردن مقام و منزلتدر میان مردم باشد، قطعا حرام است، و شکی در آن وجود ندارد.

اما اگر نشان دادن در عبادات باشد لکن مقصودش این است که توجه دیگران را به خدا از راه عبادت، جلب کند یعنی می خواهد عده ای را به عبادت و کارهای نیک آشنا کند در این صورت حرمتی وجود ندارد؛ برای اینکه در احادیث آمده است که: «ارزش هر عمل، به نیت وابسته است.» کسی که می خواهد به وسیله نشان دادن خیر و احسانش دیگران را به این کارها ترغیب و آنها را بدین وسیله تربیت نماید ضمن اینکه کار حرامی انجام نداده، بلکه به یک کار خوب و خداپسندانه ای اقدام کرده است و این شیوه در هر صورتی که باشد مذمت ریا به خود نمی گیرد، چون که نیت و هدف او در این گونه موارد مقدس است.

اما در برنامه های زندگی اگر کسی ریا کند مثلا در پوشیدن لباس یا در انجام دادن معاملات و مانند اینها و یا اینکه کسی مردم را از اطلاعات خودش آگاه سازد مثلا بگوید: من در میان کارها استاد هستم یا می توانم این کار را به صورت درستی پیاده کنم در اینجا حرمتی متوجه اعمال آن شخص نخواهد شد؛ زیرا اینها جزو برنامه های لازم زندگی هستند؛ برای اینکه پوشیدن لباس تمیز و معطر داشتن آگاهیهای لازم را در تجارب و معاملات به خاطر اینکه وارد کار حرامی نشود، از سفارشات انبیا عظام امامان معصوم (ع) می باشد.

مومن باید با این چنین کارهایش، افکار و اندیشه های دیگران را به فوائد ایمان در زندگی متوجه کند و حتی اعلان کردن ابتکار و تخصص، نیز حرام نمی باشد، چون هدف گول زدن دیگران نیست، بلکه مقصود آگاه کردن افکار دیگران است به حقایقی که در خود دارد و چنانکه در داستان حضرت یوسف (ع) آمده است که فرموده:

«قالَ اجْعَلْنی عَلی خَزائِنِ الْأَرْضِ إِنِّی حَفیظٌ عَلیمٌ»^[۲]

یعنی: گفت مرا مسئول خزینه های زمین قرار دهید که من بر این کار آشنا و نگه دار دانایم.

حضرت یوسف (ع) توان و اطلاعات خویش را در اراده چنین امری نشان می دهد. وقتی که مردم به علم و آگاهی عده ای مطلع نیستند باید با نشان دادن حقایق و استعدادهای خود دیگران را متوجه کند تا مبادا انسانها از چنین نیروی بزرگ غافل شوند.

و آن جهتی که در «ریا» حرام و مبغوض خداوند متعال است، این است که: ریا و خودنمایی و خویشتن آرایی از خدعه و نیرنگ آمیز یافته و از آن مایه گرفته باشد. فردی که در برخودهای خود با مردم، دچار ریاکاری است در حقیقت می خواهد آنان را فریب دهد، زیرا آنچه که بدان تظاهر می کند، با آنچه بر درونش حکم فرماست، متفاوت می باشد.

پس ریا و تظاهر، نوعی از شرک نسبت به خداوند یکتاست، چون ریاکار همواره با ادعاهای کاذب و دروغین، سر و کار دارد. فرد متظاهر گفتارها و کردارها را برخلاف حقیقت جلوه می دهد تا دیگران را بدین وسیله مغشوش و آلوده سازد. رسول خدا (ص) فرموده است:

«ادنی الرّیاء: الشرک»^[۳]

یعنی: کمترین و پایین ترین درجه ریا و تظاهر شرک به خدا است.

به هر حال، ریا و صحنه سازی برای جلب افکار مردم، حالتی است که گامهایش را بی سروصدا همچون جنبش مورچه برای نفوذ در قلب آدمی به حرکت می آورد و هیچ کسی جز عارفان به حق و شخصیتهای مطهر از آلودگیها و افرادی که به فرمان خداوند سبحان تسلیم هستند، از این بیماری در امان نیستند.

سؤال: چرا شخصیتهای پاک و مقدس به چنین بیماری مبتلا نیستند؟

جواب: چون مبتلا شدن به هر بیماری زمانی اتفاق می افتد که در جان آدمی آن مرض وجود داشته باشد. بزرگترین زمینه در ابتلای به بیماری ریا و تظاهر احساس حقارت و کمبودهای باطنی هستند. کسی که در باطن خویش چنین احساسی می کند به فکر جبران آنها برمی آید و خیال می کند که با ریا و خودنمایی خواهد توانست آن نواقصات اندرون خویش را جبران کند و لذا به چنین مرض خطرناک مبتلا می شود.

ولی کسانی که نور یقینی خدای سبحان در دل آنها افکنده شده است به منافع مردم چشم نمی دوزند و سودای بهره کشی از آنان را در سر نمی پرورانند و هیچ گونه دچار تشویق خاطر نمی شوند وحشت و بیم به خود راه نمی دهند؛ زیرا تمام اعمال آنها خالصانه و یک دست از آن خدا می باشد. اگر چه ممکن است اعمالشان در بعضی موارد در معرض دید مردم قرار گیرد، اما یک فرد ریاکار، گرفتار تشویق خاطر است و همیشه به فکر این است که با نقابی فرسوده، چهره واقعی خود را بپوشاند و همین کار را انجام می دهد تا باطن زشت و نازیبای خود را مخفی نگاه داشته و بر روی نفس اماره خود پرده افکند. لذا شر و بدی را در درونش پنهان می کند و باطل را نیک جلوه می دهد تا از این راه بتواند نقصهای اندرون خویش را جبران کند و خود را با یک اعتبار و شخصیتی مزین سازد غافل از اینکه شخصیت و اعتبار مبتنی بر واقعیات است. و چنانکه رسول خدا (ص) می فرماید:

«تجدون من شر الناس ذا الوجهین الذی یأتی هولا بوجهٍ و هولا بوجهٍ.»^[۴]

یعنی: خواهید دید که بدترین و نکوبخت ترین مردم در روز رستاخیز عبارت از فردی است که دو چهره دارد، یعنی فردی که با این گروه با چهره خاصی مواجه می گردد و با گروه دیگر با چهره ای دیگر گونه.

«ذو الوجهین لا یکون وجیهاً.»^[۵]

یعنی: آدم دورو هرگز صاحب اعتبار و شخصیت نخواهد شد.

انسان ریاکار از صدق و راستی و جمال زیبایی بی بهره است. کسی که فاقد هر گونهمزایا است نی تواند در زندگی مزیت آفرین بوده، نیکی و زیبایی را به دیگران منتقل سازد. اگرچه ظاهری او سخنش مهرآمیز است، ولی باطن او سرتاپا از عذاب و رنج و شکنجه می باشد.

اگ