فایل پاورپوینت کامل تماشای دوباره یک کتابخانه شگفت‌انگیز

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تماشای دوباره یک کتابخانه شگفت‌انگیز :

حضور در کافه کتاب «دارالخلافه» که چند ماهی است در خانه موقوفه مهین‌الملک، داماد مظفرالدین شاه دایر شده، حکایت یک تیر و چند نشان است؛ با قدم گذاشتن روی کف‌پوش‌های خشتی دالان باریکی که می‌رساندت به یک حیاط مصفا،‌ حس می‌کنی پرتاب شده‌ای به تهران حدود ۱۰۰ سال قبل با همه عناصر باصفایش؛ از دیوارهای کاشی‌کاری‌شده، حوض لاجوردی با ماهی‌های قرمز بازیگوش داخلش و تلنبه دستی کنارش و چرخ‌های طوافی با یک دنیا خاطره گرفته تا سماورهای قدیمی، جام و شمعدان‌های برنجی و شیشه‌ای و چراغ‌های والور. اما این همه ماجرا نیست. قدم به اندرونی که بگذاری،‌ با مجموعه‌ای از زیبایی‌های فرهنگی، غافلگیر که نه، پذیرایی می‌شوی؛ از کتاب‌ها و مجموعه مجلات قدیمی و نسل اولیه تلویزیون، رادیو و دوربین‌های عکاسی تا عکس‌ها و نقشه‌های کمتر دیده‌شده از محله‌های دارالخلافه تهران و موسیقی اصیل ایرانی.

اینجا درست در کنار یکی از شلوغ‌ترین نقاط مرکزی پایتخت و در خانه‌ای ۹۰ ساله، با گردآوری مجموعه‌ای از ناب‌ترین کتاب‌های ایرانی و خارجی و کمیاب‌ترین مجموعه‌های چاپی، نخستین کافه کتابخانه تهران برای افرادی که دلشان یک کنج آرام برای مطالعه می‌خواهد، برپاشده؛ فضای دلنشینی که دوستداران کتاب و فرهنگ را دعوت می‌کند به ضیافت کتاب و قهوه در حال‌وهوای عودلاجان و سنگلج و ارگ.

گشتیم، نبود، ایجاد کردیم

پای صحبت‌هایش بنشینی، می‌تواند مجموعه‌ای از عوامل را بشمارد که ترغیبش کرد زحمت و هزینه سنگین احیای یک خانه موقوفه با عمر حدود یک قرن را به جان بخرد و فضایی با محوریت کتاب و کتابخوانی راه‌اندازی کند. اما زود می‌رود سر اصل مطلب و می‌گوید: «در محدوده مرکزی تهران (منطقه ۱۱) که همان هسته مرکزی تهران قدیم و دارالخلافه تهران محسوب می‌شود، تا دلتان بخواهد بیمارستان و مراکز تجاری و بازارهای خرید وجود دارد اما هرچه جست‌وجو کنید، کتابخانه مناسبی پیدا نمی‌کنید. این کاستی باعث شد ایده راه‌اندازی مجموعه‌ای برای علاقه‌مندان کتاب در این محدوده به ذهنم برسد. شاید گفته‌شود کافه کتاب در تهران زیاد داریم. اما اینجا در واقع، کافه کتابخانه است و نیت اصلی ما آشتی دادن شهروندان تهرانی با کتاب است.»

«بهزاد یعقوبی»، مؤسس کافه کتاب دارالخلافه که خود هم دستی بر آتش کتاب و نویسندگی دارد و مجموعه ۳ جلدی گنجینه‌های دارالخلافه به قلم او به‌تازگی رونمایی شده است،‌ ازجمله شیفتگان هویت تاریخی تهران و علاقه‌مندان احیای خانه‌های موقوفه هم به حساب می‌آید. راز انتخاب یک خانه قدیمی و فراموش‌شده و احیای آن برای دایر کردن کافه کتاب موردنظرش را باید در همین عشق و علاقه جست‌وجو کرد: «برای دایر کردن کافه کتاب موردنظرم درمیان خانه‌های اوقافی محدوده دارالخلافه تهران (مناطق ۱۱ و ۱۲) شروع به جست‌وجو کردم و ویژگی‌های خانه موقوفه مهین‌الملک نظرم را جلب کرد. جالب است که دارالخلافه تهران ۶ محله داشت. وقتی به این خانه آمدم، دیدم ۵ اتاق در حیاط پشتی و یک اتاق در قسمت جلوی خانه دارد. این تناسب نظرم را جلب کرد و این ملک را انتخاب کردم و تصمیم گرفتم هر اتاقش را به نام یکی از محله‌های ۶گانه دارالخلافه نامگذاری کنم.»

غوطه‌ور در دریای کتاب!

ماجراهای کافه کتابخانه دارالخلافه، نه از حیاط دلگشا و اتاق‌های چشم‌نواز و نوستالژیک آماده‌شده برای پذیرایی، بلکه از کتابخانه کم‌نظیرش شروع می‌شود؛ همان‌جا که یعقوبی با ۳هزار جلد کتاب متنوع و ارزشمند از گنجینه شخصی‌اش، دوستداران کتاب را به چالشی دلچسب دعوت کرده است. در این فضای محصورشده با دریایی از کتاب که قرار می‌گیریم، مفهوم «کافه کتابخانه» برایمان معنادارتر می‌شود.

یعقوبی جلد دوم «سالارنامه ناصرالدین شاه» چاپ سال ۱۲۹۰ قمری را که بعد از میکروب‌زدایی با دقت خاص نگهداری می‌شود، نشان می‌دهد و می‌گوید: «ما در این کتابخانه مجموعه‌ای از کتاب‌های چاپ سنگی داریم که گردآوری آن‌ها سال‌ها طول کشیده‌است. سالارنامه، خاطرات احتشام‌السلطنه و سفرنامه اوژن، ازجمله این کتاب‌هاست.» لغت‌نامه‌ها و دایره‌المعارف‌های مهم ازجمله نخستین نسخه چاپی لغت‌نامه دهخدا در سال ۱۳۲۵، کتاب‌های ارزشمند ادبی، مذهبی و سیاسی، کتاب‌های مرجع و کتاب‌های تخصصی حوزه سینما، بخش دیگری از این گنجینه ارزشمند است. اما حکایت کتاب‌های تاریخی کتابخانه کافه کتاب دارالخلافه، چیز دیگری است: «کتاب‌های تاریخی این کتابخانه، کتاب‌های مرجع است؛ اینجا ۷۸ جلد کتاب و ۱۰ جلد مقالات معروف تاریخ معاصر را داریم که می‌تواند بهترین منبع برای دانشجویان تاریخ باشد. نسخه اصلی برخی کتاب‌های تاریخی ارزشمند مانند مرآت البلدان هم بر غنای کتابخانه ما افزوده است.»

دیدار با نسل اول روزنامه‌های ایرانی

اگر شما هم از علاقه‌مندان ورق زدن آرشیو مطبوعات قدیمی و خواندن مقالاتی به قلم مرحوم دهخدا، میرزا جهانگیر صور اسرافیل و ملک‌المتکلمین هستید، پیشنهاد می‌کنیم حتماً سری به کتابخانه کافه کتاب دارالخلافه بزنید: «در این کتابخانه تدارک ویژه‌ای برای پژوهشگران عرصه مطبوعات دیده‌ایم. دوره کامل نخستین روزنامه‌های ایران ازجمله دولت علیه ایران، وقایع اتفاقیه، صور اسرافیل، شرف، مرآت السفر، تربیت و شرافت را در دسترس علاقه‌مندان و پژوهشگران قرار داده‌ایم و این افراد علاوه بر مشاهده نسخه‌های اصل این روزنامه‌های قدیمی، می‌توانند از نسخه‌های افست این روزنامه‌ها برای تکمیل تحقیقات خود استفاده کنند.»

اما این همه دارایی‌های ارزشمند آرشیو غنی مطبوعات این کتابخانه نیست. به گفته یعقوبی، نشریات ادبی و هنری هم جایگاه ویژه‌ای در این کتابخانه دارند، مجلاتی که گاه کلکسیونرها هم موفق به جمع آوری مجموعه کامل بعضی از آن‌ها نمی‌شوند: «دوره کامل مجله‌های هنر و مردم، سپیدوسیاه (شامل ۱۲۶۸ شماره در دهه ۴۰ و ۵۰)، یادگار، معارف اسلامی (اولین مجله سازمان اوقاف) و مجله یغما (از سال ۱۳۲۷ تا ۱۳۵۷) و برخی از شماره‌های مجله‌های آدینه و ایرانشهر هم در این بخش عرضه شده است.»

خوراکی میل ندارید؟ بفرمایید غذای روح!

«ما در این کافه کتاب هیچ‌وقت نگاه اقتصادی نداشته و نداریم. تا امروز از هیچ نهادی کمک نگرفته و انتظار کمک هم نداشته‌ایم چون می‌خواهیم مستقل باشیم. البته با مشکلات فراوانی هم مواجه شده‌ایم که نمونه آخر آن، قطع آب کافه و صدور قبض ۴۳ میلیون تومانی برایمان بوده. مشکلی که دلیلش را تغییر کاربری ملک مسکونی به تجاری عنوان کردند و وقتی گفتیم ما مجوز فرهنگی داریم، گفتند: متولی امر فرهنگ در شهر، شما نیستید!»

یعقوبی لبخند بر لب ادامه می‌دهد: «اما ما از رسالت خود در حوزه فرهنگ به‌دلیل این مشکلات دست برنمی‌داریم. جالب است بدانید در ابتدا هم از طرف سازمان میراث فرهنگی برای مجموعه ما مجوز سفره‌خانه سنتی صادر کردند اما نپذیرفتیم و آنقدر پیگیری کردیم تا بالاخره مجوز «واحد پذیرایی فرهنگی» گرفتیم. واقعاً دغدغه ما چیزی فراتر از درآمدزایی است. به همین دلیل است که در این کافه، خبری از قلیان، سیگار و غذا نیست.»

مدیر کافه کتابخانه دارالخلافه به مهم‌ترین وجه تمایز این مجموعه با سایر کافه‌ها اشاره کرده و می‌افزاید: «در این کافه، هیچ اجباری برای دادن سفارش خوراکی نیست. افراد می‌توانند بدون پرداخت هیچ‌گونه هزینه‌ای کتاب مورد نظرشان را از کتابخانه تحویل گرفته و در فضای کافه مطالعه کنند. اگر دوست داشتند، می‌توانند برای حمایت از کافه کتاب، خوراکی هم سفارش دهند اما کسی آن‌ها را مجبور به این کار نمی‌کند. اما از آن طرف، برای کسانی که در کتابخوانی استمرار داشته‌باشند، تخفیف‌هایی در هزینه خوراکی‌ها درنظر می‌گیریم.»

یک فضای دنج برای لذت بردن از کتاب

سری به فضای کافه‌ای مجموعه می‌زنم. در آرامش دلپذیر اتاق‌ها و زیر نوای دلنشین موسیقی اصیل ایرانی، عده‌ای سرگرم مطالعه کتاب هستند. از حال‌وهوای این کافه کتاب که می‌پرسم، «فاطمه زارع اهری» با هیجان می‌گوید: «برایم خیلی جالب است که در یک منطقه مسکونی چنین کافه‌ای ایجاد شده است. صرفنظر از فضای زیبایش که به شنیده‌های من از تهران قدیم عینیت بخشیده، به‌خاطر کتاب‌های ارزشمند کتابخانه، شیفته این کافه کتاب شده‌ام؛ این‌ها همان کتاب‌هایی است که همیشه دوست داشتم بخوانم و امکان دسترسی به آن‌ها را نداشتم. اینجا در یک آرامش خاص، فارغ از تمام شلوغی‌های بیرون، می‌توانم چند ساعتی در یک فضای دنج بنشینم و کتاب بخوانم و گهگاه از جلسات مفیدی مانند حافظ خوانی هم بهره ببرم. این خیلی باارزش است.»

بیا با هم حرف بزنیم

«در چند بار حضور در این کافه کتاب، متوجه شده‌ام اعضای این مجموعه در کار نویسندگی، نقاشی و تئاتر هستند. به همین دلیل اینجا که می‌آیم، احساس آرامش می‌کنم و علاوه‌بر لذت بردن از فضای نوستالژیک و کتابخانه غنی، فرصت پیدا می‌کنم با انسان‌های اهل فرهنگ و هنر و مطالعه صح