فایل پاورپوینت کامل شرایط استجابت و موانع دعا و نیایش

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شرایط استجابت و موانع دعا و نیایش :

از مسائل مهمی که جزء نیازهای انسان محسوب می شود دعا و نیایش است و درست مثل خداجویی از فطرت و ضمیر آدمی نشأت می گیرد. وقتی سیر و سیاحتی به این کره خاکی می کنیم و با ملت های مختلف و ادیان گوناگون و سنن و رسوم متفاوت آنها روبرو می شویم، می بینیم که هر کدام برای خود اوراد و اذکار و دعاهای مخصوصی دارند و هیچ جای دنیا را نمی یابیم که مردمش از دعا جدا وبی نیاز باشند. حتی آنها که بت می پرستند در معابدشان با تمام قد به خاک می افتند و دعا می خوانند. بنابراین دعا جزء نکات جدی و فطری ماست، ولی جای این گفت وگو هست که چگونه دعا کنیم و در برابر چه کسی دعا نماییم و بالاخره مسیر صحیح دعا کدام است؟

پاسخ به اینها در بحث های ما روشن خواهد شد. قرآن شریف که چیزی را فرو گذار نکرده و جامعیت آن بر کسی پوشیده نیست، در تمامی مسائل مربوط به دعا، رهنمودهای بسیار روشن و جالبی را فرموده و در این جا که محور سخن درباره لزوم و ضرورت دعاست به دو آیه اشاره می شود تا فطرت های خفته و آشفته در خواب بیدار شوند و بیش از پیش به این مهم بپردازند. «قُلْ ما یعْبَؤُا بِکمْ رَبِّی لَوْ لا دُعاؤُکمْ»[۱] بگو اگر دعایتان نباشد پروردگار من اعتنایی به شما ندارد. «وَ قالَ رَبُّکمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکمْ إِنَّ الَّذِینَ یسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبادَتِی سَیدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِینَ»[۲] یعنی پروردگارتان گفته: مرا بخوانید تا اجابت تان کنم کسانی که از پرستیدن من کبر می ورزند به خواری به جهنم وارد خواهند شد. امام محمد باقر ـ علیه السّلام ـ در تفسیر و تبیین این دو آیه چنین فرموده است: منظور از کلام خداوند که می فرماید:«إِنَّ الَّذِینَ یسْتَکبِرُونَ» دعاست که برترین عبادت دعا می باشد.[۳] و از آن گرامی سؤال شد آیا زیاد قرآن خواندن بهتر است یا زیاد دعا کردن. امام ـ علیه السّلام ـ فرمود: دعا خواندن، آیا نشنیده ای که خداوند متعال می فرماید: «قُلْ ما یعْبَؤُا بِکمْ» بگو اگر دعایتان نباشد پروردگار من به شما اعتنایی ندارد.[۴]

ادب در دعا

این که انسان باید بداند چه چیزهایی از پروردگار خویش طلب کند و چه عباراتی را در این مرتبه استخدام نماید تعبیر به ادب در دعا می شود. قرآن و عترت به ما آموخته اند که چگونه دعا کنیم و چه چیزهایی را جهت سعادت دنیا و آخرت خویش از حضرت حق مسألت نماییم. در قرآن اغلب آیاتی که به عبارت ربّنا مزین شده بیانگر این واقعیت است که اهل ایمان را ارشاد فرماید تا چه چیزهایی را با چه جملاتی از خداوند تبارک وتعالی طلب کنند. «رَبَّنا آتِنا فِی الدُّنْیا حَسَنَهً وَ فِی الْآخِرَهِ حَسَنَهً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ»[۵] خدایا در دنیا و آخرت بر ما نیکی عطا کن و ما را از آتش نگه دار. «رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَینِ لَک وَ مِنْ ذُرِّیتِنا أُمَّهً مُسْلِمَهً لَک»[۶]خدایا ما را از مسلمین قرار ده و نسل ما را از ایمان آورندگان بر تو قرار ده. «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْک رَحْمَهً»[۷] خدایا قلب ما را بعد از هدایت آلوده نکن و برنگردان و رحمتت را بر ما هدیه کن. و دهها آیات دیگر که همانند آیات فوق، ادب در دعا را به ما می آموزند.

چند چیز نشانگر رعایت ادب در دعا محسوب می شود، که اینک به مواردی از آنها می پردازیم:

۱.بسم الله الرحمن الرحیم؛ رسول خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ می فرماید دعایی که اولش با بسم الله شروع شود رد نخواهد شد.[۸]

۲.ثنا و تمجید پروردگار؛ امام صادق ـ علیه السّلام ـ می فرمایند: در نوشته های امیر المؤمنین علیه السّلام بود که قبل از دعا، مدح و ثناء حضرت حق را بگویند.[۹]

۳.صلوات بر محمد و آل محمد.

۴.توسل به اهل بیت ـ علیهم السّلام : امام رضا ـ علیه السّلام ـ فرمودند: هر گاه از خداوند تبارک و تعالی تقاضایی داشتی بگو خداوندا از تو می خواهم که بحق محمد و علی که نزد تو مقام والایی دارند حاجت مرا برآورده سازی.[۱۰]

۵.دعا در حق دیگران.

اخلاص در دعا

اخلاص در دعا به خاطر تفاوت درک و شناخت افراد مراتبی دارد. بعضی در این مقام هستند که انگیزه را از دعا خواندن از مقاصد مادی و دنیوی پاک کنند و با توجه به ثواب و عقاب اعمال و به قصد رسیدن به حور و غلامان و قصرهای آخرت و ترس از عذاب دوزخ دعا می خوانند و به همین علت در کتاب های دعا جستجو می کنند و هر دعایی که ثواب اخروی بیشتری داشت انتخاب می کنند. و برخی پا را فراتر نهاده و بدون طمع رفتن به بهشت و یا ترس از آتش جهنم، بلکه فقط جهت برقراری ارتباط با معبود و انس با حضرتش دعا می خوانند که این گروه از احرار و آزادگانند. «قُلْ إِنَّ صَلاتی وَ نُسُکی وَ مَحْیای وَ مَماتی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمین»[۱۱] بگو ای پیامبر همانا نماز و طاعات و کلیه اعمال من و زندگی و مرگ من همه برای خداست، که پروردگار جهانیان است. حضرت امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ عبادت های مردم را به سه دسته تقسیم می فرمودند: انّ قوماً عبدوا الله رغبهً فتلک عباده التجار: گروهی خداوند را به امید بهشت عبادت کردند که آن عبادت بازرگانان است. انّ قوماً عبدوا الله رهبهً فتلک عباده العبید: و گروهی خداوند را از ترس جهنم عبادت کردند که آن عبادت بردگان است. انّ قوماً عبدوا الله شکراً عباده الاحرار و گروهی خداوند را عبادت کردند از روی شکر و سپاس که آن عبادت آزادگان است.[۱۲]

قصه همه وصل حور و خلد برین است

غایت مقصود ما نه آن و نه این است

شرایط استجابت دعا

در قرآن نکات مهمی دیده می شود که حکایت از شرایط استجابت می کند (که خلاصه وار اشاره می شود):

۱.معرفت و باور به این که پروردگار مالک علی الاطلاق است و همه چیز را در دست قدرت خویش دارد و اگر اراده کند پیچیده ترین گره ها را باز می کند. «تَبارَک الَّذِی بِیدِهِ الْمُلْک وَ هُوَ عَلى کلِّ شَی ءٍ قَدِیرٌ»؛ بزرگ است آن که سلطنت به کف اوست و او به همه چیز تواناست.[۱۳]

۲.دل را مصفّا کردن، حساسیت و عظمت دل نسبت به سایر اعضا بر کسی پوشیده نیست و بی تردید وقتی دل مصفّا شد دعا اثر می بخشد. « أُولئِک کتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمانَ وَ أَیدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ»؛ این مردم پایدارندکه خدا بر دل هایشان نور ایمان انگاشته و بروح قدس الهی آنها را مؤید و منصور گردانیده است».[۱۴]

۳.استفاده از لقمه حلال؛ شاید بعضی توجه نداشته باشند که خوردن مال حرام چه اثرات سوء بر وجودشان می گذارد و چگونه راه استجاب دعا را مسدود می نماید؛ «وَ لا تَأْکلُوا أَمْوالَکمْ بَینَکمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُکامِ لِتَأْکلُوا فَرِیقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ»؛ مال یکدیگر را بناحق نخورید و کار را به محاکمه قاضیان نیفکنید که به وسیله رشوه و زور پاره ای اموال مردم را بخورید با این که شما آگاهی دارید.[۱۵]

۴.تضرع و انابه: «ادْعُوا رَبَّکمْ تَضَرُّعاً وَ خُفْیه»؛ پروردگار خویش را با تضرع وزاری و در نهان بخوانید.[۱۶]

انس دائمی با دعا

این نمک نشناسی است که انسان در مواقع گرفتاری و هجوم مشکلات به درگاه الهی التجاء و انابه کند و همین که حاجتش برآورده شد و به مرادش رسید دست از دعا و نیایش بردارد و از آن بدتر گاهی ناسپاسی و طغیان کند. «وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسا