بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معرفت و حضور قلب :

حضور قلب، ارتباط مستقیمی با شناخت انسان نسبت به خداوند دارد؛ هر چه انسان، خدا را با عظمت بیشتر بشناسد و غیر خدا در نظرش کوچک تر و بی ارزش تر شود؛ به هنگام نماز غیرخدا نمی تواند در قلب او جای گیرد و ذهنش را مشغول سازد و فکرش را به خود جلب کند.

حضرت علی علیه السلام در «خطبه پرهیزگاران» می فرماید:

«عظم الخالق فی أنفسهم فصغر مادونه فی أعینهم»^[۱]؛

«پرهیزگاران کسانی اند که خدا را با عظمت شناخته اند و [به همین جهت ] غیر خدا در نظر آنها کوچک است».

کسی که خدا را با عظمت شناخت و غیر خدا در نظرش کوچک شد، به هنگام نماز نظر و فکرش به غیر او جلب و جذب نمی شود. برخی، در حالی که معرفتشان نسبت به خدا در حد پایین و علاقه شان به دنیا در حدّ بالاست، می خواهند در موقع نماز حضور قلب کامل داشته باشند! این، امکان ندارد!

بنابراین شرط اول تحصیل حضور قلب، بالا بردن میزان معرفت و پایین آوردن عشق به دنیاست تا توجّه انسان به این سو و آن سو جلب نشود و این منوط است به آنکه انسان، سعی و تلاش کند خود را بسازد و با نفس خود مبارزه کند و در مسیر معرفت خداوند گام بردارد. برای وصول به این مقصود، مطالعه حالات انبیا و اولیاءاللَّه- مخصوصاً در حال عبادت- بسیار مؤثر است.

محمد بن مسلم می گوید: روزی ابوحنیفه (رهبر یکی از مذاهب چهارگانه اهل تسنن) به حضور امام صادق علیه السلام آمد و عرض کرد: پسرت موسی را دیدم نماز می خواند و مردم از جلویش رد می شوند و او آنها را نهی نمی کند (که چرا از مقابل او رد می شوند)؛ مگر در او (موسی بن جعفر) چیزی هست (که باعث بی توجهی به مردم شده است)؟! امام صادق علیه السلام فرمود: «موسی علیه السلام را به حضور آورند وقتی که ایشان به حضور پدر آمد، امام صادق علیه السلام، به او فرمود: ابوحنیفه می گوید:

تو نماز می خوانی، مردم از جلوی تو رد