بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نظارت اداری :

نظارت، در لغت^[۱] به معنای مراقبت بر کاری است، ولی در علم مدیریت، این واژه در ارزیابی عملکرد کارکنان مطرح می شود و منظور از آن: «فرآیندی است که با آن، کار کارکنان در زمان های معینی به طور رسمی مورد سنجش قرار می گیرد.^[۲]

نظارت در اسلام، یکی از روش هایی است که برای تربیت کارمندان و کارگزاران به کار گرفته شده است، زیرا قدرت، همواره میل به اقتدارطلبی و تمامیت خواهی را تقویت می کند و هر انسانی به جز معصوم، همواره در معرض وسوسه های قدرت قرار می گیرد. و از سوی دیگر، در تربیت، همیشه نمی توان به پند و اندرز بسنده کرد. از این رو، برای تربیت از شیوه نظارت با انواع گوناگون آن، می توان بهره گرفت. امام علی علیه السلام در عهدنامه مالک اشتر، لزوم نظارت بر امور کارمندان را چنین یادآور می شود:

رفتار کارمندانت را بررسی کن، جاسوسانی راستگو، وفاپیشه بر آنان بگمار که مراقبت و بازرسی پنهانی تو از کار آنان، سبب امانت داری و مهربانی با رعیت خواهد بود و از همکاران نزدیکت سخت مراقبت کن.^[۳]

از نامه های امام به کارمندان و کارگزاران خود در نقاط گوناگون کشور اسلامی چنین بر می آید که آن حضرت در دوره پنج ساله حکومت خود، با نظارت دقیق از کارهای کلی و جزیی آنان باخبر بوده است. جمله هایی مانند «چون به من خبر داده اند» یا «گزارش کرده اند» خطاب به کارگزاران گویای این مطلب است.

بی تردید نقش مثبت و تأثیر فراوان این شیوه در تربیت و مهار سوء استفاده از قدرت، انکار ناشدنی است. اگر کارمندان بدانند که بر عملکرد آنان نظارتی وجود دارد، در انجام کارها دقت بیشتری خواهند کرد و کمتر دچار اشتباه خواهند شد. تجربه نشان می دهد که بیشتر تخلفات در حوزه هایی رخ می دهند که کنترل ضعیفی بر آنان صورت می گیرد و هیچ بازرسی مداومی در آن حوزه انجام نمی شود. این واقعیت تأکیدی است بر این نکته که سیستم نظارتی کشور باید بازبینی و تقویت شود و از آن به شیوه های زیر بهره گرفت:

الف) نظارت آشکار

اولین شکل نظارت بر عملکرد کارکنان و دستگاه ها و سازمان های دولتی، می تواند نظارت آشکار باشد که امروزه از شیوه های گوناگونی از جمله فرستادن بازرس، کنترل دفاتر امور مالی و عملکردها انجام می پذیرد. این گونه نظارت ها هرچند بی تأثیر نیست، ولی چندان قابل اعتماد هم نیست؛ زیرا برخی از افراد ظاهر ساز به راحتی می توانند با ظاهرسازی و خوش خدمتی، کارها را به گونه ای ارائه کنند که مشکلی پیش نیاید، ولی همین شیوه نظارتی را هم می توان به شیوه ای اجرا کرد که آثار بهتری داشته باشد و آن نظارت بر وضعیت مالی کارمندان و بستگان درجه یک آنهاست. بی شک با توجه به حقوق ثابت کارمندان، امکان افزایش ناگهانی ثروت برای یک کارمند سالم بسیار کم است. کارمندی که در زمانی بسیار کوتاه سطح زندگی اش به سرعت دیگرگون می شود، به یقین منابع درآمد جانبی داشته است. او باید بتواند مشروعیت این منابع را اثبات کند. همچنان که برخی از کشورها از این شیوه بهره می گیرند. «هنگ کنگ و سنگاپور از جمله این کشورها هستند که به طور دائم و مؤثر در ثروت و سطح زندگی کارمندان دولت به تجسس و حسابرسی می پردازند. در این کشورها، هنگامی که وضعیت مالی یک کارمند بررسی می شود به جای آن که دولت مجبور باشد عدم مشروعیت منابع درآمدی وی را اثبات کند، کارمند موظف است مشروعیت کلیه اقلام و درآمد خود را به اثبات برساند.»^[۴]

به هر حال، ا