فایل پاورپوینت کامل نیکی و احسان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نیکی و احسان :

واژه «احسان» از ریشه «حُسن» به معنای زیبایی و نیکی می باشد[۱]که در قرآن در سه معنا به کار رفته است:

۱ـ تفضّل و نیکی به دیگران،

۲ـ انجام و سر و سامان دادن به امور و کارها به وجه نیکو و کامل،

۳ـ انجام اعمال و رفتار صالح. احسان در این کاربرد تقریباً مترادف با تقوا و پرهیزکاری است. از بررسی موارد کاربرد واژه «محسن» و مشتقاتش در قرآن، استفاده می شود که این واژه دارای دو معنی و کاربرد است: ۱ـ نیکی و خیر رساننده به دیگران، ۲ـ انجام دهنده اعمال و رفتارهای صالح و نیک.

۱ـ خوبی و نیکی به دیگران

در سوره بقره آیه ۳۸ آمده است: «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لا تَعْبُدُونَ إِلا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَینِ إِحْسَانًا وَذِی الْقُرْبَی وَالْیتَامَی وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا» و (به یاد آورید) زمانی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید؛ و به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید؛ و با مردم به زبان خوش سخن بگویید. و در آیه ۶۰ سوره الرحمن آمده است: «هَلْ جَزَاءُ الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ» آیاجزای نیکوکاری، جز نیکوکاری است؟ راغب اصفهانی در این باره می نویسد: « احسان این است که انسان بیش از آنچه وظیفه اوست انجام دهد و کمتر از آنچه حق او است را بگیرد.» همچنین حضرت علی(ع) در نهج البلاغه درباره تفاوت رعایت عدالت ورزی با رعایت احسان و نیکوکاری می فرماید: «العدل الانصاف و الاحسان التفضل» عدل رعایت انصاف و احسان انعام و بخشش است.

۲ـ کاری را به صورت کامل انجام دادن

در آیه ۷ سوره سجده از قرآن کریم آمده است: «الَّذِی أَحْسَنَ کُلَّ شَیءٍ خَلَقَهُ» کسی که هر چیز را که آفرید، نیکو آفرید. در تفسیر نمونه درباره معنای آیه فوق آمده است: «آیه اشاره ای به نظام احسن آفرینش به طور عموم و سرآغازی برای بیان خلقت انسان و مراحل تکامل او به طور خصوص است: «الذی أحسن کلّ شیءٍ خَلَقَه» و به هر چیز نیاز داشت داد و به تعبیر دیگر بنای کاخ عظیم خلقت بر «نظام أحسن» یعنی بر چنان نظامی استوار است که از آن زیباتر تصور نمی شود». خداوند در آیه ۲۲۹ سوره بقره می فرماید: «الطَّلاقُ مَرَّتَانِ فَإِمْسَاکٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِیحٌ بِإِحْسَانٍ» طلاق دو بار است پس از آن یا باید او را به طور شایسته[همسر خود] نگاه داشت، یا به نیکی رها کرد. منظور از «تسریح به احسان» یعنی رها کردن زن به نحو شایسته و نیکو انجام گیرد و همراه با اذیت و آزار نباشد و به عبارت روشن تر، این کار به نحو احسن انجام گیرد. در تفسیر نمونه آمده است: «همان طور که رجوع و نگاهداری زن قید «معروف» دارد یعنی رجوع و نگاهداری باید بر اساس صفا و صمیمیت باشد، جدایی هم مقید به احسان است؛ یعنی تفرقه و جدایی باید از هر گونه امر ناپسندی مانند انتقام جویی و ابراز خشم و کینه خالی باشد».[۲]

واژه احسان در همین معنا و کاربرد در نهج البلاغه نیز به کار رفته است: «قِیمَهُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یحْسِنُهُ»[۳] ارزش هر انسانی به اندازه امور و کارهایی است که آنها را به نحو نیکویی انجام می دهد. در این کلام مقدار و ارزش هر انسانی، مهارت و دانایی او بر انجام درست و نیکوی کارها، شمرده شده است. شاید به خاطر وجود همین نکته در عبارت فوق باشد که سید رضی جمع آوری کننده نهج البلاغه بعد از نقل عبارت بالا می نویسد: «و هی الکلمه التی لا تصاب لها قیمه و لا توزن بها حکم