فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر انتظارات رهبر معظم انقلاب از حوزه­ های علمیه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر انتظارات رهبر معظم انقلاب از حوزه­ های علمیه :

حضور حضرت معصومه سلام الله علیها در شهر مقدس قم چنان حیاتی بدان دیار بخشید که موجب گردید قم و بلکه تمام ایران بعنوان مرکز اصلی معارف اهل بیت تبدیل گردد و امروز هم بمثابه قلبی فعال در پمپاژ معارف اسلامی در پیکره جهان اسلام باشد. حوزه علمیه امروز مدیون همین حضور حیات بخش است. و بواسطه اینچنین حوزه­ای بزرگان بسیاری رشد کردند که همچون ستارگانی در طالع تشیع می ­درخشند. و امروز به برکت انقلاب اسلامی که خود ثمره علمی، اجتهادی، بصیرت دهی و آگاهی بخشی و مبارزاتی حوزه و بزرگان آن و در راس آنان حضرت امام خمینی(ره) است، حوزه علمیه از هر دوران دیگری موثرتر و دارای موقعیت حساس­ تری میباشد. و به تعبیر مقام معظم رهبری: «حوزه علمیه بخصوص حوزه قم در هیچ دوره ای از تاریخ خود به قدر امروز مورد توجه افکار جهانی و انظار جهانی قرار نداشته است….امروز حوزه علمیه قم که در قله حوزه های علمیه قرار دارد یک چنین موقعیت حساسی را داراست…. حوزه علمیه بخصوص حوزه قم مادر این نظام است، بوجود آورنده و مولد این انقلاب و این حرکت عظیم است. یک مادرچگونه می تواند از زاده خود، از فرزند خود غافل بماند…»[]« اگر روحانیت نبود شما بدانید این نظام تشکیل نمی شد، این انقلاب پیروز نمی شد، تا صد سال دیگر هم پیروز نمیشد»[]. حضرت امام خامنه­ ای حوزه علمیه را بعنوان مادر و مولد انقلاب اسلامی می­ خوانند و قطعا حوزه به عنوان مادر انقلاب در قبال فرزند خویش مسئولیت و وظایفی دارد که مقام معظم رهبری در طی سالیانی این وظایف را معرفی و مطالبه کرده ­اند. از این رو بایسته است که حوزه علمیه بازخوانی مطالبات رهبری و تحلیل و واکاوی آنها و سپس عملیاتی کردن آنها را سرلوحه کار خویش قرار دهد. براین اساس این نوشتار قصد دارد تا گوشه ­ای از مطالبات رهبری را در حد توان و مجالش عنوان کند.

1. منحصر نشدن فعالیت های علمی حوزه در فقه و اصول، و رفتن به سمت رشته­ ها تخصصی؛

عدم انحصار علمی حوزه در فقه و اصول و رفتن به سوی گرایش­های تخصصی در کنار دروس متداول حوزه از مطالبات جدی رهبری بوده است، ایشان در این زمینه می­فرمایند: «وقتی ما میگوئیم فلان رشته ها بیاید، فلان کارها انجام بگیرد، بعضی میگویند آقا شما به فقه و اصول بی اعتنائی کردید؛ ما در حوزه، دیگر صاحب جواهر یا شیخ انصاری متخرج نداریم. این جزو حرفهای رائج است. من این حرف را قبول ندارم»[]

ایشان در ردّ این حرف دولیل ذکر می­کنند:

) امثال شیخ انصاری و صاحب جواهر از نوادر و نخبگان و قله­های علمی حوزه­اند، و طبیعی است که یک مجموعه علمی و انسانی در هر دوره­ای به یک یا چند نمونه انگشت شمار از قله­های علمی و انسانی دست پیدا کند: «اولاً مثل شیخ انصاری کو؟ توی حوزه هائی هم که مخصوص این کار بودند، مگر چند تا شیخ انصاری داشتیم؟ به نظرم نمیرسد که بعد از شیخ انصاری، هیچکدام از شاگردان ایشان و شاگردان شاگردان ایشان تا امروز به رتبه شیخ انصاری رسیده باشند. بله، حرفهای ایشان را ذکر میکنند، اشکال میکنند، ایراد میکنند، اشکالها هم وارد است؛ اما مسئله ی شیخ، مسئله ی دیگری است. آن قالبی که شیخ علیه الرحمه برای استنباط فقهی بعد از صاحب جواهر و روی دست صاحب جواهر، شیخ فراهم کرده شما ملاحظه کنید «مکاسب» شیخ را با «متاجر» جواهر مقایسه کنید تا معلوم شود فرق بین شیخ و صاحب جواهر چقدر است. بعد از صاحب جواهر، مگر ما چند تا مثل صاحب جواهر در حوزه های علمیه تربیت کردیم که حالا از حوزه گله کنیم که صاحب جواهر تربیت نمی کنیم! خب، اینها قله هائی بودند، هر چند وقت یکبار، یک مجموعه علمی و انسانی به یک قله ای دست پیدا می کند. اگر در زمان ما صاحب جواهر یا شیخ انصاری درست نشد، جای گله نیست که چرا نتوانستیم؛ خیال کنیم که اگر ما این درسها را کنار میگذاشتیم و فقط به فقه و اصول میچسبیدیم، حالا چند تا صاحب جواهر داشتیم؛ نه، آن روزی هم که حوزه نجف منحصر و مختص به فقه و اصول بود و غیر از آن نبود – که مرحوم سید اصفهانی (رضوان الله تعالی علیه) اینجور فرموده بودند که باید فقط فقه و اصول باشد – ما ندیدیم در نجف مثل صاحب جواهر یا شیخ انصاری تربیت شود»[]

) نیاز امروز جامعه بیش از فقه و اصول است و کسی که تنها به این دو دانش اکتفا کند نمی­تواند جواب گوی نیازهای جامعه کنونی باشد: «اعتقاد ما این است که ما امروز نوکر دینیم؛ ما نوکر اسمها که نیستیم. روحانیت برای چیست؟ روحانیت برای این است که بتواند مردم را تغذیه دینی کند؛ البته عالمانه. آن روز یک طلبه ای می آمد نجف درس میخواند، فقه و اصول میخواند، رجال میخواند و بعضی چیزهای دیگر میخواند، ملا میشد، فاضل میشد؛ اگر در نجف میماند میشد بحر العلوم و کاشف الغطاء؛ اگر از نجف خارج میشد، میشد میرزای قمی و ملامهدی نراقی و ملا احمد نراقی و حاجی کلباسی و سید شفتی و امثال اینها. یعنی هر کدام از اینها در هر شهری بودند، برای هدایت و تغذیه معنوی و فکری مردم خودشان کافی بودند. یک سید شفتی یا یک حاجی کلباسی یا یک میرزا مهدی شهید در مشهد، خودش و شاگردانش میتوانستند مردم را از لحاظ فکری تغذیه کنند. آن وقت عوامل گمراه کننده و لغزاننده ی مردم زیاد نبود؛ همان شهوات شخصی انسانها بود که همیشه انسانها به آن دچار و مبتلایند؛ آن هم با موعظه و نُزهت و تذکر و از این چیزها تا حدود زیادی قابل رفع بود؛ یک مقدارش هم میماند که خب، همیشه گنه کارانی هستند. آن روز دیگر تلویزیون نبود، اینترنت نبود، این همه کتاب و مجله و افکار جدید نبود، این همه فلسفه های جدید داخل ذهنهای مردم نبود، شبکه ی فیلمهای خانگی نبود، ماهواره نبود، مغریات و مذلاتی که جوان و پیر را تحت تأثیر قرار میدهد – افکار و شبهات گوناگون – نبود. آن روز وقتی عالم وارد یک شهری میشد – مثل میرزای قمی یا مثل حاجی کلباسی – از همه ی مردم آن شهر فاضل تر بود. فضلای هر شهری کسانی بودند که چند جمله ادبیات یا عقلیات یا شبیه این چیزها را خوانده بودند؛ اینها از همه ی آنها بهتر بودند، بالاتر بودند؛ اما امروز اینجوری نیست. امروز ما فقه و اصول که میخوانیم، اگر توی یک شهری برویم، اینجور نیست که از همه زورمان بیشتر باشد؛ در رشته های مختلف، در کارهای مختلف، در حرفهای مختلف، در افکار مختلف کسانی هستند که مسلطند، فنانند، متبحرند؛ کسانی بخواهند عرصه را از آنها بگیرند، باید به قدر آنها زور داشته باشند. امروز فقه و اصول کافی نیست برای اینکه انسان بتواند تبلیغ دین را بکند. بنابراین حوزه ها وظیفه شان خیلی سنگین است. این تنوع در علوم حوزوی یک نیاز قطعی و مبرم است و بایستی در برنامه ریزی به آن توجه شود»[]

مقام معظم رهبری همچنین در لزوم تخصص­گرایی حوزه دو دلیل را بیان می­کنند. نخست؛ برای جلوگیری از بیگانه شدن علوم انسانی از مهد و زادگاه خویش که همان حوزه علمیه باشد و نیز نیازمند نشدن حوزه به بیرون از خود،[] و دوم اینکه؛ مجموعه ای از علوم انسانی و غیره، که دارای تأثیر در استنباط و تنقیح موضوعات فقهی اند، باید مورد عنایت قرار گیرند و فقیه این دوران، با همه ی ابزارهای استنباط صحیح، که از آن جمله، تشخیص درست موضوعات است، مجهز گردد. بدیهی است که شناخت درست موضوع، در تصحیح شناخت حکم الهی، دارای تأثیری تمام است.[]

1. احساس خطر در مقابل انقلاب زدایی؛

انقلاب زدایی از حوزه علمیه و نسل جوان طلاب یکی از خطرهای بالفعل حوزه است که همواره حوزه علمیه به عنوان مادر و مولد انقلاب و نیز دژ اندیشه­ای – اعتقادی آن از ناحیه این خطر مورد تهدید بوده و هست، و باعث لطمه­هایی گاه جبران ناپذیر بر پیکره حوزه و نیروهای آن بوده است. از این رو احساس خطر