فایل پاورپوینت کامل تربیت در مدرسه قرآن و ولایت(منابع خودشناسی )

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تربیت در مدرسه قرآن و ولایت(منابع خودشناسی ) :

اکنون که خودشناسی تا این اندازه مهم و حیاتی است. منابع خودشناسی کدامند؟ یا به عبارت دیگر کیستی خود را باید از چه کسی و کجا پرسش کنیم؟

در پاسخ باید گفت بهترین و منحصرترین منبع خودشناسی دو چیز است: قرآن و ولایت.

یعنی ما باید ماهیت آفرینش و کیفیت خلقت خود را در قرآن جستجو کنیم، چراکه خداوند متعال که خالق مهربان ماست، در قرآن کریم درباره آفرینش و حقیقت روح و روان ما آیاتی متعدد نازل فرموده است. دومین منبع پرسش ما اهل بیت علیهم السلام هستند که بعنوان الگوی کامل بشریت و مثل اعلای تربیت دراختیار ما شیعیان قرار دارند.

الف- خودشناسی در قرآن

در قرآن کریم می خوانیم که خداوند متعال انسان را از خاک یا گل چسبنده آفرید:

«إِنِّی خالِقٌ بَشَراً مِنْ طِینٍ»[۱]

یا:

«إِنَّا خَلَقْناهُمْ مِنْ طِینٍ لازِبٍ»[۲]

در جای دیگری می فرماید:

«إِنِّی خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ فَإِذا سَوَّیتُهُ وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی فَقَعُوا لَهُ ساجِدِینَ.»[۳]

من خالق بشری از گل خشک، گلی سیاه و بدبو هستم. سپس وقتی آن را درست کردم و از روح خود درآن دمیدم، (به فرشتگان گفتم) پیش او به سجده افتید.

از این آیات شریفه روشن می شود که انسان موجودی دوبعدی (خاک- روح) است. و هردو بعد او در جای خود بسی مهم و شگفت انگیزند. اما از بین این دو تنها روح است که اصالت دارد. روح یا روان یا همان خود واقعی ما در حقیقت نفخه الهی است و ملائکه ازاین جهت ملزم شدند که بر آدم سجده کنند.

پس روح ما همان تفحه الهی است که مدام در جسم ما دمیده می شود. لذا خدای متعال به رسولش فرمود:

وقتی از تو درباره حقیقت روح سئوال کردند، بگو: روح از خدای من است: «یسْئَلُونَک عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی.»[۴]

جناب مولوی هم زیبا فرمودند:

در وجود آدمی روح و روان

می رسد ازغیب چون آب روان

هر زمان از غیب نونو می رسد

از جهان تن برون شو می رسد

پس روح از مکمن غیب می آید و مدام همانند آب روان درجسم ما جاری است، که جناب مولوی درباره گفتگوی روح با جسم می گوید:

گوید ای اجزای پست فرشیم

غربت من تلخ تر من عرشیم

میل تن در سبزه و آب روان

زان بود که اصل او آمد از آن

میل جان اندر حیات و درحی است

زانک جان لامکان اصل وی است

روح به جسم می گوید: تو اجزای پست این جهان من هستی و من

از عرش آمده ام. در اینجا غریب هستم وغربت هم بسیار تلخ است. تن آدمی میل به آب و سبزه این دنیا دارد چراکه اصل او از خاک همین دنیاست. اما روح یا جان میل به لامکان یعنی عالم غیب دارد که از آنجا آمده است. بقول حافظ:

من ملک بودم و فردوس برین جایم بود

آدم آورد در این دیر خراب آبادم

سبط ابن جوزی روایت کرده است که شاه دوم به امام امیرالمؤمنین علی علیه السلام نوشته است. می دانم شما از اهل بیت نبوت و معدن رسالت و به شجاعت و علم موصوفید. پس شایسته است از مذهب خودتان درباره روح برایم روشن کنید که خداوند درباره آن در قرآن فرمود:

«وَ یسْئَلُونَک عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی.»

مولای متقیان علی علیه السلام در پاسخ او نوشت:

«اما بعد فالروح نکته لطیفه و لمعه شریفه من صنعه بارئها و قدره منشئها اخرجها من خزائن ملکوته و امکنها فی ملکه فهی لله سبب و له عندک ودیعه. فاذا اخذت مالک عنده اخذ ماله عندک والسلام.»[۵]

پس از حمد خدا، روح نکته ای لطیف ولمعه ای شریف از صنعت باری تعالی و قدرت نافذه اوست که آن را از خزائن ملکوت آنرا خارج کرد و در ملک خود سکونت داد. پس روح برای خدا وسیله است و امانتی از او در نزد تو. پس هرگاه آنچه برای تو در نزد خداهست، اوهم آنچه از او در نزد توست می گیرد.

همچنین در تفسیر مجمع البیان ذیل آیه: «تَنَزَّلُ الْمَلائِکهُ وَ الرُّوحُ.»[۶] آمده است:

قال کعب، و مقاتل بن حیان:

«الروح طائفه من الملائکه.»[۷]

روح طائفه ای از ملائکه هستند که تنها در شب قدر، فرشتگان آنها را می بینند، از لحظه غروب خورشید شب قدر نازل می شوند و تا طلوع فجر در زمین هستند.

پس ای عزیز! بدان که روح یا روان و یا خود حقیقی تو، ازنفخه الهی است. یعنی تو از جنس خدا هستی و به او تعلق داری، قدر و عظمت خود را بشناس و بدان که تنها در فضای ربوبیت او خود را پیدا می کنی، با خدا بودن تورا تع