فایل پاورپوینت کامل تبریز؛ پیشرو در قیام و مبارزه

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل تبریز؛ پیشرو در قیام و مبارزه :

مبارزه با قرارداد ننگین و استعماری رژی

واگذاری انحصار بازرگانی توتون و تنباکو به یک شرکت انگلیسی توسط ناصرالدین شاه قاجار معروف به قرارداد رژی، سبب ایجاد جنبشی مردمی به رهبری علمای دینی شد. سرانجام این امتیاز در پی فتوای تاریخی میرزای شیرازی در سال ق فسخ شد.

همگام با اعتراض سراسری بر علیه این قرارداد استعماری، مردم تبریز هم با آهنگی جدی و تند به رهبری علما به مخالفت برخاستند.

حاج میرزا جواد آقا، مجتهد با نفوذ تبریز، بر سر منبر به مخالفت با آن سخن گفت و مسلمانان را از همکاری با کارگزاران شرکت برحذر داشت.

مقام معظم رهبری درخصوص ایشان می فرمایند: «در حادثه تحریم تنباکو و مبارزه با کمپانی انگلیسی و سلطه اقتصادی انگلیس بر ایران، یکی از محورهای مبارزه، تبریز و مرحوم «حاج میرزا جواد مجتهد» عالم بزرگ تبریز بود».

علمای تهران و دیگر جاها در نامه هایی به مردم تبریز نوشتند: «برای محو رژی همه امیدها به مردم آذربایجان بسته شده است».[۱]

تلاطم تبریز در نهضت مشروطه

مخالفت محمدعلی شاه با فرمان مشروطه و به توپ بستن مجلس درخرداد ۱۲۸۷ موجی از اعتراضات را در کشور به وجود آورد.

ستارخان یکی از چهره های مردمی و آزادی خواه در تبریز که نخست به عضویت در انجمن حقیقت (یکی از مراکز مشروطه خواهان تبریز) درآمد سپس به انجمن ایالتی تبریز رفته و آمادگی خود را برای خدمت به مشروطه اعلام کرد.[۲] وی با ایستادگی در برابر نیروهای دولتی و با کمک باقرخان، با حمله به تهران وسقوط محمدعلی شاه، نهضت مشروطیت را احیاء کرد. علامه قزوینی درخصوص اهمیت این اقدام سردار ملی گفته بود «اگر روز جمادی الاخری ستارخان بیرق های سفید را پایین نمی آورد، مشروطه تا مدت نامعلوم رخت از ایران بیرون می برد؛ زیرا آن روز در تمام نقاط ایران به جز از تبریز استبداد حکم روا بود.»[۳]

محمدعلی شاه پس ازتعطیل کردن مجلس به قصد تحکیم موقعیت خود در تبریز و از بین بردن مشروطه خواهان تبریزی، عین الدوله را به سمت فرمانفرمایی کل آذربایجان به تبریز فرستاد.

با توجه به تهاجم لشکر عین الدوله به تبریز، شیخ محمد خیابانی با لباس روحانی و تفنگ بر دوش در مقابل سپاه متجاوز عین الدوله به دفاع برخاسته و با مبارزان و مجاهدان در سنگرها می خوابید و آنان را بر مقاومت دعوت و تشویق می کرد.

مخالفت با قرارداد ۱۹۱۹وثوق الدوله

این قرارداد در سال ش برابر با م میان دولت بریتانیا با دولت وقت ایران پس از هفت ماه مذاکره پنهانی با وثوق الدوله و با پرداخت چهارصد هزار تومان رشوه بسته شد. بر اساس آن تمامی امور کشوری و لشکری ایران، زیر نظر مستشاران انگلیسی و با مجوز آنان صورت می گرفت. براثر مخالفت های داخلی و خارجی و مغایرت آن با قانون اساسی مشروطه، این قرارداد هرگز به اجرا درنیامد.

شیخ محمد خیابانی نماینده تبریز در مجلس در نطقی اعلام کرد که اگر قرارداد وارد مجلس نشود و توسط مجلس به تصویب نرسد، ورق پاره ای بیش نیست.

همگام بااعتراضات ملی برضد قرارداد وثوق الدوله، دموکرات های تبریز به رهبری خیابانی در فروردین قیام کردند.

آیت الله خامنه ای ریشه قیام خیابانی را هم در اقدام وثوق الدوله بیان می کنند: «در قضیه مرحوم شیخ محمد خیابانی- که تبریز یک تنه ایستاد- مسئله، مسئله قرارداد وثوق الدوله بود. در تهران، عمال حکومت ضعیف با یک قرارداد، امورمالی و امور نظامی کشور را دودستی تقدیم کردند به انگلیسی ها. تبریزی ها ایستادند. مرحوم خیابانی و دیگران در مقابل این قضیه بود که ایستادند و آن حوادث عجیب تبریز پیش آمد کرد».

انجمن ایالتی آذربایجان

پس از مقاومت و تحصن مردم تبریز و تلگراف شاه در تاریخ مهر شور و شوقی در مردم پدید آمد و فعالان جنبش اقدام به تجمع برای انتخاب نمایندگان خود کردن