بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل حزن و اندوه در سیر الی الله :

درس اخلاق آیت الله انصاری شیرازی

بسم الله الرحمن الرحیم

من سرّته حسنته و سائته سیئته فهو مؤمن، کافی۲ / ۱۷۵

یکی از مقامات سالکین الی الله، حزن و اندوه است؛ یعنی انسان بر چیزهایی که به اختیار خودش از کف داده، محزون گردد؛ مثلاً نمازش قضا شده، حج نرفته و یا کار حرامی را انجام داده است. این حزنِ مخصوص که سازنده و مفید است، در شریعت تأیید و تأکید شده است. در مقابل حزن و اندوه دیگری که در آیات متعددی از قرآن مذموم دانسته شده است و مؤمنان را از آن مبرّی می داند. ولا خوف علیهم و لا هم یحزنون، بقره/ ۶۲؛ وقتی رسول اکرم صلی الله علیه و آله برای حفظ جان مبارکشان با ابوبکر به غار ثور تشریف بردند، ابوبکر به شدت ترسیده بود، لذا رسول اکرم صلی الله علیه و آله به او فرمود: لا تحزن ان الله معنا، توبه/ ۴۰؛ اندوهگین مباش زیرا خداوند با ماست. نحن اقرب الیه من حبل الورید، ق/ ۱۶؛ اگر انسان در مقابل حوادث ناخواسته محزون گردد، مذموم است؛ زیرا انسان بر امر ممتنع، حکم به امکان کرده است، در حالی که بازگشت به گذشته ممکن نیست.

حوادثی که در گذشته واقع شده است، دو قسم است:

دسته ای از حوادث قابل تدارک و جبران هستند؛ مثلاً نمازی از انسان فوت شده که می تواند قضایش را به جا بیاورد؛ اقض مافات کمافات.

دسته ای دیگر از حوادث قابل تدارک نیستند اما محطّ حزن و اندوه مفید و سازنده است.

وقتی رسول اکرم صلی الله علیه و آله می خواست به جهاد و جنگ برود، افرادی آمدند عرض کردند یک مرکبی برای ما تهیه فرمائید تا ما هم به جهاد بیاییم. رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: من مرکب ندارم. البته این افراد پولی هم نداشتند که در راه خدا انفاق کنند؛ قرآن می فرماید: تولّوا و اعینهم تفیض من الدمع حزناً؛ آن ها مأیوسانه از خدمت رسول اکرم صلی الله علیه و آله می رفتند و در حالی که چشمان اشک باری داشتند، حزناً الا یجدوا ما ینفقون؛ یعنی اندوهناک بودند؛ به خاطر این که نه پولی داشتند که برای مجاهدین اسلام انفاق کنند و نه مرکبی بود تا به جنگ بروند. این حزن و اندوه از مقامات الهی است.

حزن سه درجه دارد:

درجه اول، حزنی که بر اثر ترک واجبات و انجام محرمات در انسان پدید می آید؛ از امام صادق علیه السلام نقل شده من سرته حسنته و سائته سیئته فهو مؤمن؛ مؤمن کسی است که اگر کا