فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام شامل 120 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل ارزیابی روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام :

طرح مسأله

از آنجا که دین مجموعه ای کامل و به هم پیوسته است طریق تماس و ارتباط وثیق را از ناحی زیارت با امامان معصوم علیهم السلام معرفی می کند. زیارت با شرایط و آداب خاص، به ویژه معارف زیارت نامه ای آن، بهترین، سودمندترین و در عین حال شاداب ترین ارتباط است و به گونه ای حس حضور در محضر امام علیه السلام را در انسان ایجاد می کند و این ارتباط جز در سایه زیارتی با معرفت حاصل نمی شود (جوادی آملی، )

در برخی از روایات، فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام، با فضیلت های حج و عمره گزاران، مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است. برخی از این احادیث، فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام را بیشتر از حج گزاردن، بلکه فضیلت آن را برابر یک هزار حج، و برخی آن را برابر هفتاد هزار حج مطرح کرده اند، ملاک این همه تفاوت در ارزیابی زیارت امام رضا علیه السلام و حج عمره چیست؟ و چرا این روایات با هم تفاوت دارند و چگونه می توان قبول کرد که فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام بیشتر از زیارت خان خدا است و آیا این گونه روایات، به مفهوم کم ارزش جلوه دادن زیارت خان خدا، و موجب کاستن انگیز زائران آن و کاهش شکوه و عظمت حج نمی شود؟

در برخی از روایات آمده است که زائر باید به حق امام عارف باشد و خداوند عزوجل به او پاداشی می دهد، همانند پاداش آن کس که در راه خدا انفاق کرده و در راه خدا با دشمن جنگیده است. منظور از عارف به حق بودن امام چیست؟ علل متفاوت بودن ثواب زیارت به چه چیزی بر می گردد؟ در این مقاله تلاش بر این است که روایات فضیلت زیارت امام رضا(ع) گردآوری و احادیث آن از لحاظ سندی و متنی مورد بررسی قرار گیرد.

بیان روایات فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام

۱- عن علی بن الحسن بن علی بن فضال عن أبی الحسن علی بن موسی الرضا علیه السلام أنه قال: إن بخراسان لبقعه یأتی علیها زمان تصیر مختلف الملائکه ولا یزال فوج ینزل من السماء و فوج یصعد، الی أن ینفخ، فقیل له یأبن رسول الله، و أی بقعه هذه؟ قال: هی بأرض طوس و هی و الله روضه من ریاض الجنه، من زارنی فی تلک البقعه کان کمن زار رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم و کتب الله تعالی له ثواب ألف حجه مبروره و الف عمره مقبوله و کنت أنا و آبائی شفاءه یوم القیامه. (ابن بابویه، رمالی ؛ طوسی، ، ).

علی بن حسن بن علی بن فضال روایت کرد که ابوالحسن علی بن موسی الرضا علیه السلام فرمود: به درستی که در سرزمین خراسان بقعه ای است که زمانی محل رفت و آمد فرشتگان می گردد، و مرتب فوجی از فرشتگان فرود می آیند و فوجی به سوی آسمان پرواز می کنند تا روزی که در صور دمیده شود از آن حضرت پرسیدند که یابن رسول الله این بقعه کدام است، فرمود آن بقعه در سرزمین طوس است و به خدا سوگند آن گلزاری از گلزارهای بهشت است، هر کس مرا در آن مکان زیارت کند، اجرش همانند کسی است که رسول خدا صلی الله علیه وآله و سلم را زیارت کرده است و خداوند متعال برای او ثواب هزار حج مبرور و صحیح و هزار عمره مقبول بنویسد، و من و پدرانم شفیعان او در روز قیامت باشیم.

۲- عن أبی الصلت عبد السلام بن صالح الهروی، قال: سمعت الرضا علیه السلام یقول: و الله ما منا الا مقتول شهید، فقیل له: و من یقتلک یابن رسول الله قال: شر خلق الله فی زمانی، یقتلنی بالسم، ثم یدفنی فی دار مضیقه و بلاد غربه، ألا فمن زارنی فی غربتی، کتب الله تعالی له أجر مائه ألف شهید، و مائه الف صدیق و مائه ألف حاج و معتمر و مائه الف مجاهد و حشر فی زمرتنا و جعل فی الدرجات العلی فی الجنه رفیقا. (ابن بابویه، من لایحضره الفقیه، ۵۸۵/۲؛ شعیری، ۳۲).

ابا صلت هروی روایت کرد که از حضرت امام رضا علیه السلام شنیدم که می فرمود: به خدا قسم هیچ یک از ما ائمه نیست مگر آن که به قتل می رسد و شهید می گردد از او سؤال شد: چه کسی شما را به قتل می رساند ای فرزند رسول خدا؟ فرمود: بدترین خلق خدا در زمان من مرا با زهر می کشد، سپس مرا در خانه ای تنگ در شهری غریب دفن می کند، خبر می دهم که هرکس مرا در غریبیم زیارت کند، خداوند متعال اجر یک صد هزار شهید، و یک صد هزار صدیق، و یک صد حج معتمر (کسی که به حج عمره رفته) و یک صد هزار مجاهد و مبارز در راه حق در نامه عمل او بنویسد و او را در زمر ما محشور گرداند، و در بهشت او را یار ما در درجات بلند قرار دهد.

۳- عن سلیمان بن حفص المروزی؛ قال: سمعت أبا الحسن موسی بن جعفر علیه السلام یقول: من زار قبر ولدی علی کان له عند الله تعالی سبعون حجه مبروره؛ قلت: سبعون حجه قال: نعم و سبعون الف حجه. (ابن بابویه، عیون اخبار الرضا، ۲ / ۲۵۹).

سلیمان بن حفص روایت می کند که گفت: از موسی بن جعفر علیه السلام شنیدم که می فرمود: هر کس قبر فرزندم علی را زیارت کند برای او در نزد خداوند ثواب هفتاد حج خالص باشد، عرض کردم هفتاد حج، فرمود: بلکه هفتاد هزار حج.

۴- عن احمد بن محمد بن أبی نصر البزنطی قال: قرأت کتاب ابی الحسن الرضا علیه السلام: أبلغ شیعتنا أن زیارتی تعدل عند الله ألف حجه قال: فقلت لأبی جعفر ابنه علیه السلام: ألف حجه: قال: إی و الله ألف ألف حجه لمن زاره عارفا بحقه. (همانجا، ۲/ ۲۵۷؛ بحرانی اصفهانی، ۲۳، ص۴۴۴).

احمد بن محمد بن بزنطی روایت می کند که در نام حضرت رضا علیه السلام خواندم که نوشته بود: به شیعیان من این پیغام را برسان که زیارت من معادل یک هزار حج است، گوید به فرزندش امام جواد علیه السلام عرض کردم: آیا هزار حج، فرمود: به خدا قسم هزار هزار حج، برای کسی که عارف به حقش باشد.

۵- عن عبدالعظیم بن عبدالله الحسنی، عن أبی جعفر محمد بن علی بن موسی الرضا علیه السلام قال: ضمنت لمن زار أبی علیه السلام بطوس، عارفا بحقه الجنه علی الله تعالی. (ابن بابویه، من لایحضره الفقیه ۲/ ۵۸۳؛ فیض کاشانی، ۱۴ /۱۵۴۹؛ حر عاملی، ۵۵۳/۱۴).

عبدالعظیم حسنی روایت کرده است که امام جواد علیه السلام فرمود: من برای آن کس که قبر پدرم علیه السلام را در طوس زیارت کند در صورتی که عارف به حق او باشد از جانب خداوند متعال ضامن بهشت می باشم.

۶- عن احمد بن محمد بن ابی نصر البزنطی، قال: سمعت الرضا علیه السلام، یقول: ما زارنی أحد من اولیائی عارفا بحقی ألا تشفعت له یوم القیامه. (ابن بابویه، عیون اخبار الرضا، ۲۵۸/۲).

احمد بن محمد بن بزنطی گفت: شنیدم حضرت رضا علیه السلام فرمود: از شیعیانم در حالی که عارف به حق من باشد مرا زیارت کند او را در روز قیامت شفاعت خواهم کرد.

بررسی سندی روایات

این احادیث از لحاظ سندی مورد بررسی قرار گرفته و راویان آن در کتب رجالی شناسایی شدند که مورد اعتماد می باشند. این روایان عبارتند از:

۱- علی بن حسن بن علی بن فضال

فقیه اهل کوفه، وجه، ثقه، عارف به حدیث، کثیرالحدیث است. و از ضعفاء روایت نمی کرد و فطحی مذهب بود. (نجاشی، ۲۵۷ – ۲۵۸؛ موسوی خویی، ۵۴/۶).

۲- عبدالسلام بن صالح أبو صلت الهروی

ثقه و صحیح الحدیث است و از امام رضا علیه السلام روایت کرده، و راوی شهادت امام رضا علیه السلام است. (نجاشی، ۲۴۵؛ تستری، ۱۵۹ /۶).

۳- سلیمان بن حفص المروزی

سلیمان بن حفص مروزی همان سلیمان بن جعفر مروزی است. (موسوی خویی، ۲۵۰/۹). ثقه است. (عرفانیان، ۵۳). و از امام رضا علیه السلام روایت کرده است. (شبیری زنجانی، ۱۷۸/۲).

۴- احمد بن محمد بن عمرو (البزنطی)

فرزند أبی نصر زید است، و ابو جعفر معروف به بزنطی که اهل کوفه است و با امام رضا و امام کاظم علیهما السلام ملاقات کرده است و نزد ایشان عظیم المنزله بود و دارای کتاب هایی است، مانند: الجامع. (نجاشی، ۷۵؛ موسوی خویی، ۳۱/۳) و بزنطی از اصحاب اجماع می باشد.

۵- عبدالعظیم بن عبدالله بن علی بن الحسن (عبدالعظیم الحسنی)

صدوق از علی بن محمد از حمزه بن قاسم علوی از محمد بن یحیی عطار روایت کرد که: شخصی بر امام هادی علیه السلام وارد شد که اهل ری بود و گفت بر امام وارد شدم و فرمود کجا بودی؟ گفتم امام حسین علیه السلام را زیارت نمودم، امام فرمود اگر قبر عبد العظیم که نزد شماست را زیارت نمایی مانند این است که امام حسین علیه السلام را زیارت نموده ای. (موسوی خویی، ۵۲/۱۱). ایشان از اصحاب امام هادی و امام حسن عسکری علیهما السلام می باشند. (همانجا، ۴۹).

همچنان که مشاهده می شود در روایات فوق که نمو نه هایی از روایات در فضیلت زیارت امام رضا(ع) است برای زایر ثواب گوناگونی بیان شده است. علت این اختلاف ها چیست؟ اختلاف ثواب زیارت به چه چیزی بر می گردد؟

علت اختلاف روایات در فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام و سنجش آن با حج و عمره را می توان در امور ذیل تحلیل کرد:

۱- اختلاف کیفیت زیارت ها

اختلاف روایات، ناظر به اختلاف کیفیت زیارت هاست، بدین معنا که هر چه معرفت زائر بیشتر باشد (چنانچه در بسیاری از روایات کلمه «عارفا بحقه» قید شده است مثل روایت شماره ۴ و ۵ که قبلا نقل گردید) و آداب زیارت را بهتر رعایت کند و هدف آن را بیشتر تأمین نماید، مسلما زیارت او از کیفیت بهتری برخوردار خواهد بود و ارزش بیشتری دارد. بر این اساس، ممکن است زیارت زائری، برابر با یک حج و زیارت زائری دیگر، معادل هفتاد حج و زیارت زائری دیگر یک هزار حج ارزش گذاری شود.

۲- مفهوم عددی نداشتن اعداد

شکی نیست که محدود ساختن موضوع به یک عدد خاص، دلالت بر انتفاء حکم در غیر آن تعداد نمی کند، و لذا اگر گفته شود: سه روز از ماه را روزه بگیر، دلالت بر این نمی کند که روز غیر سه روز، استحباب ندارد و لذا با دلیلی که دال بر استحباب روزه ایام دیگر ماه باشد، تعارض ندارد. آری، اگر حکم، مثلا وجوب باشد و مشخص کردن عدد برای بیان حد اعلای واجب باشد، بلا شبهه دلالت می کند که بیش از آن عدد، واجب نیست، مثل دلالت دلیلی که روزه سی روز ماه رمضان را واجب می کند اما این دلالت از جهت خصوصیت مورد است نه از جهت اصل تحدید عددی، تا این که بگوییم خود مفهوم عدد، دارای مفهوم است. (چون گفته اند روز واجب حد اکثر سی روز است، مفهوم دارد نه این که نفس عدد، مفهوم داشته باشد) پس حق این است که تحدید عددی، مفهوم ندارد. (مظفر، ۲۲۹/۱).

بنابراین، با تأمل در احادیث یاد شده، مشخص می شود که عدد در آن ها، مفهوم عددی ندارد، یعنی؛ مقصود از هر یک از این اعداد، نفی عددهایی نیست که با این عدد، اختلاف دارند، بلکه مقصود از آن کثرت است، به همین جهت وقتی راوی از برتری زیارت امام رضا علیه السلام بر حج شگفت زده می شود امام علیه السلام بر تعداد آن می افزاید.

تبیین روایات برتر بودن زیارت امام رضا علیه السلام از حج

پیش از توضیح این روایات توجه به دو نکته لازم است:

نکته اول- این گونه ارزش گذاری در روایات اهل بیت علیهم السلام به زیارت امام رضا علیه السلام اختصاص ندارد بلکه موارد مختلفی یافت می شود که عملی یک هزار برابر حج، بلکه بیشتر از آن ارزیابی شده است، مانند: رد کردن یک دانگ (یک ششم) درهم حرام، نزد خدا برابر با هفتاد هزار حج پذیرفته است.[۱] (راوندی، ۲۵؛ مجلسی، بحارالانوار، ۲۹۶/۱۰۱). و یا برآوردن حاجات مومن، برتر از هزار حج پذیرفته شده و آزاد کردن هزار بنده در راه خداست.[۲] (ابن بابویه، امالی، ۳۰۸).

همچنین مواردی یافت می شود که پاداش عملی معادل پاداش یک هزار شهید ارزیابی شده است. مانند: هر مومنی که به گرفتاری ای دچار شود و بر آن شکیبایی کند، برای او پاداش هزار شهید خواهد بود.[۳] (کلینی، ۲۳۷/۳). و نیز مانند این حدیث که: هر کس برای آشتی دادن میان زن و شوهر گام بر دارد، خداوند به او پاداش هزار شهید را می دهد که در راه خدا با حقیقت کشته شده باشد.[۴] (ابن بابویه، ثواب الاعمال، ۳۴۱).

نکته دوم- حکمت فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام در زیارت سایر امامان علیهم السلام نیز وجود دارد ولی با توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی و آثار مترتب بر آن ها ممکن است فضیلت زیارت آن ها، متفاوت باشد، روایتی در این راستا آمده است:

عن عبدالعظیم بن عبدالله، قال: قلت لابی جعفر بن محمد ابن علی بن موسی الرضا علیه السلام قد تحیرت بین زیاره قبر ابی عبدالله علیه السلام و بین زیاره قبر ابیک علیه السلام بطوس فما تری فقال لی: مکانک، ثم دخل و خرج و دموعه تسیل علی خدیه فقال: زوار قبر ابی عبدالله علیه السلام کثیرون، و زوار قبر ابی علیه السلام بطوس قلیلون. (مجلسی، ۳۹۵ /۵؛ حرعاملی، ۵۱۰ /۵).

از حضرت عبدالعظیم بن عبدالله حسنی روایت شده است که گفت: به ابو جعفر امام جواد علیه السلام عرض کردم: متحیر مانده ام که قبر سالار شهیدان ابا عبدالله الحسین علیه السلام را زیارت کنم، یا به طوس رفته و قبر پدرت علیه السلام را زیارت کنم، نظر شما چیست؟ به من فرمود: اندکی صبر کن و همین جا بایست تا باز گردم، بعد به داخل خانه رفت و با چشمی گریان که اشک بر رخسار مبارکش می ریخت بیرون آمد، و گفت: زوار قبر ابا عبدالله علیه السلام بسیارند ولی زوار قبر پدر من در طوس اندکند.

در تاریخ گروه ها و فرقه های مختلفی از شیعه منشعب شده است. شیعیان چهار امامی (زیدیه)، شش امامی (اسماعیلیه)، هفت امامی (واقفیه)، نمونه ای از این گروه ها هستند که اعتقاد آنان به امامت ناقص است و هم امامان را قبول ندارند اما همگی ولایت امیرالمؤمنین علی علیه السلام را قبول دارند. عمد آنان به امامت حضرت سیدالشهداء نیز اعتقاد دارند و ایشان را زیارت می کنند. این گروه ها و بسیاری از طوایف دیگر اعم از مسلمان و غیر مسلمان به زیارت سید الشهداء نائل می شوند. پس زیارت امام حسین علیه السلام عمومیت دارد. اما کسانی که امامت و ولایت حضرت رضا علیه السلام را قبول کرده اند تا امام دوازدهم دچار انشعاب نشده اند. بنابراین کسانی که ولایت ایشان را قبول دارند شیعه اثنی عشری هستند و به همین جهت خواص الناس به حساب می آیند وتنها طایف خاصی ایشان را زیارت می کنند. این خواص، خواص معرفتی هستند، نه خواص جمعیتی. منظور از خواص معرفتی این است که این گروه، معرفت حقیقی نسبت به اهل بیت علیهم السلام دارند.

با توجه به مطالب یاد شده، برای تبیین روایاتی که فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام را به مراتب بیش از حج مطرح کرده اند مورد بررسی قرار می گیرد:

۱- موضوع سنجش

بدون تردید، موضوع سنجش در این احادیث میان حج واجب (حجه الإسلام) و زیارت مستحب نیست، بلکه مقایسه میان حج مستحب و زیارت است. بدین جهت در برخی احادیث تصریح شده که زیارت امام رضا علیه السلام را برتر از حج مطرح کرده اند، نمی تواند جایگزین حجه الإسلام شود بلکه برای کسی که توان گزاردن حج را ندارد تا هنگامی که توان گزاردن حج را پیدا کند.

بنابراین مقصود از روایاتی که زیارت امام رضا علیه السلام پاداش حج دارد را با فضیلت تر از حج دانسته اند، این است که پس از انجام دادن حج واجب زیارت ایشان از فضیلت بیشتر برخوردار است.

۲- حج تحکیم بخش پیوند های اجتماعی

در فهم احادیث یاد شده، مقصود از این احادیث، کاستن از اهمیت حج به مفهوم حقیقی آن نیست، زیرا اگر حج اهمیت نداشته باشد، معیار قرار گرفتن آن برای ارزیابی ارزش های دیگر بی معناست همان طور مقصود از احادیثی نیز که پاداش اصلاح میان زن و شوهر یا شکیبایی در برابر مصائب را یک هزار برابر پاداش شهید ارزیابی کرده اند، این نیست که مردم را از جهاد در راه خدا منصرف گرداند، تا به جای جهاد به اصلاح امور خانوادگی مردم بپردازد و یا شکیبایی در مصائب را پیشه سازند؛ بلکه هدف، بیان اهمیت پیشگیری از متلاشی شدن خانواده ها، و همچنین تشویق به مقاومت در برابر سختی هاست به بیان دیگر از آن جا که ارزش و اهمیت حج و شهادت در راه خدا برای هم مسلمانان، روشن و بدیهی است پیشوایان اسلام برای توجه دادن مسلمانان به ارزش شماری از کارهایی که نقش اساسی در سازندگی جامعه دارند حج و شهادت را معیار ارزیابی آن ها قرار داده اند و به کسانی که در کنار انجام دادن وظایف وجوبی خود به انجام دادن این گونه امور اجتماعی بپردازند، بشارت داده اند که خداوند از فضل خود پاداشی که قابل مقایسه با پاداش انجام دادن وظایف وجوبی نیست، به آنان عنایت می فرماید.

بنابراین علت مضاعف بودن پاداش در اموری که به آن ها اشاره شد این است که از یک سو ملاک وجوب در آن ها وجود ندارد و از سوی دیگر، انجام دادن آن ها برای سازندگی جامعه مطلوب اسلامی، ضروری است و از این رو شارع با مضاعف نمودن پاداش، مردم را به انجام دادن آن ها ترغیب و تشویق می نماید.

۳- کعبه منشأ حرمت و پیوند با ولایت

حرمت سرزمینی که خداوند هر چیزی را در آن محترم شمرده بر اثر حرمت کعبه است؛ اما گرچه کعبه یگانه قبله و مطاف جهانیان است و زندگی و مرگ هم مسلمانان به سمت آن است و آهنگ به سوی آن همان هجرت به سوی خداست و نیز گرچه برای مکه ویژگی های فقهی و سیاسی ثابتی است که دیگر مکان ها و شهر ها فاقد آن است و همچنین گرچه برای حج و مواقف آن ابعاد خاص سیاسی – عبادی مطرح است که دیگر عبادت ها این خصوصیت را ندارد؛ اما هم این مزایا و ویژگی ها مرهون ولایت و امامت است. (جوادی آملی، ۵۶ -۵۷).

امام، همان انسان کامل – معصوم علیه السلام – است که بدون او حرمتی برای حرم و مواقف آن نیست، از این رو زائری که امام معصوم علیه السلام را نمی شناسد و رهبری توده مردم را از حج و زیارت و دیگر عبادات جدا می داند و آن را امری عادی و در اختیار هر فرد قرار می دهد وکرامتی برای هدایت خلق خدا و تدبیر امور آنان قائل نیست، در حقیقت انسان را نشناخته و خود نیز به حریم انسانیت قدم نگذاشته است. (همانجا، ۵۹ -۶۰). منظور این که اگر بینش و معرفتی عمیق برای انسان حاصل شود و بر مبنای شناخت قرآنی و آن چه از سنت رسول گرامی صلی الله علیه و آله و سلم و عترت طاهرینش علیهم السلام رسیده اعتقادات خود را تصحیح و اصلاح کند، هرگز دچار وسوس شیطانی و تخیل وهابی نمی شود تا زیارت و مراجعه به آن ها پس از مرگ را باطل و زمین شرک تلقی کرده و با این توهم خود را بمیراند و فیض عظیم و آثار فوق العاد زیارت را از دست بدهد. (همانجا، ۳۹).

در همین راستا است که رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «من مات و لم یعرف إمام زمانه فقد مات میته جاهلیه». (کلینی، ۵۸/۳؛ شوشتری، ۲۶۳) یعنی هر کس امام زمان خود را نشناسد مرگ او، مرگ جاهلیت است. قهرا حج و زیارت این گونه افراد نیز حج جاهلی بوده و از حج توحیدی سهمی نخواهد داشت.

دو روایت دیگر نیز در این رابطه آمده است که پیوند حج حقیقی و ولایت را مشخص می کند:

۱- زراره از امام باقر علیه السلام روایت می کند که ایشان فرمودند: «إنما أمر الناس أن یأتوا هذه الأحجار فیطوفوا بها ثم یأتوا فیخبرونا بولایتهم و یعرضوا علینا نصرهم». (کلینی، ۲۴۶/۹؛ مجلسی، بحارالانوار، ۹۶، ص۳۷۴) یعنی مردم مأمور شده اند که به سراغ این سنگ ها بیایند و طوافشان کنند، سپس نزد ما بیایند و دوستی خود را به ما خبر دهند و یاریشان را بر ما عرضه دارند.

۲- اسماعیل بن مهران از امام صادق علیه السلام روایت می کند که ایشان فرمودند: «إذا حج أحدکم فلیختم حجه بزیارتنا لأن ذلک من تمام الحج». (ابن بابویه، عیون اخبارالرضا، ۲۶۲/۲؛ مجلسی، ۱۳۹/۹۷) یعنی هر یک از شما که حج گذارد، آن را با زیارت ما پایان دهد، چون این کار، لازم کامل شدن حج است.

چنین روایاتی مشخص می کند که ولایت اهل بیت علیهم السلام روح و حقیقت حج است و حج بدون پیوند با رهبری امام عادل و بیزاری از حاکمان مشرک، حج حقیقی نیست.

۴- حکمت زیارت قبور امامان علیهم السلام

امام رضا علیه السلام در حدیث شریفی فرمود: «إن لکل إمام عهدا فی عنق أولیائه و شیعته و إن من تمام الوفاء بالعهد و حسن الأداء زیاره قبورهم فمن زارهم رغبه فی زیارتهم و تصدیقا بما رغبوا فیه کان أئمتهم شفعاءهم یوم القیامه»(کلینی، ۲۹۱/۹؛ ا بن بابویه، عیون اخبار الرضا، ۵۷۷/۲) یعنی برای هر امامی در هر زمانی، نسبت به مأمومین و شیعیانش، عهد و پیمانی است و اگر کسی بخواهد به عهدش خوب و تمام وفا کند باید به زیارت قبورشان مشرف شود. پس اگر کسی با اشتیاق به زیارت رفت و در این رغبت صادق بود، امامان معصوم علیه السلام در روز قیامت شفیع آنان خواهند بود.

بنابراین رشت امامت و ولایت قطع شدنی نیست در حضور یا غیبت، حیات یا ممات امامان این پشتوان نیرومند معنوی از جهات مختلفی در تربیت امت و ساختار اجتماعی و فرهنگی و سیاسی آنان نقش غیر قابل انکار دارد.

با توجه به این حدیث، خداوند اموری را به عنوان اسباب و وسایل در جهت تقرب و نزدیکی به درگاه خویش قرار داده و ما را به توسل به آن امور فرمان داده است: «