فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ

با فایل فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ یک ارائه‌ی بی‌نقص بسازید!

پاورپوینتی زیبا و کاربردی:

فایل فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ شامل 73 اسلاید کاملاً حرفه‌ای و چشم‌نواز است که برای ارائه‌ی مستقیم یا چاپ آماده شده‌اند.

آنچه فایل فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ را متمایز می‌کند:

• طراحی مدرن و هدفمند: فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ با ترکیب رنگ‌ها و چیدمان هوشمندانه، به انتقال بهتر مفاهیم کمک می‌کند.
• کاربری راحت و سریع:فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، فقط فایل را باز کنید و ارائه دهید.
• کیفیت بالا برای نمایش: همه‌ی اسلایدها با رزولوشن مناسب و ساختاری منظم آماده ارائه هستند.

ساخته‌شده با دقت و استانداردهای بالا:

فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ با رعایت جزئیات طراحی شده تا در هر محیطی بدون مشکل نمایش داده شود. هیچ‌گونه بهم‌ریختگی یا ایرادی در اسلایدهای فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ وجود ندارد.

تذکر:

در صورت مشاهده‌ی تفاوت در کیفیت، احتمال استفاده از نسخه‌های غیراصلی وجود دارد. نسخه معتبر فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ با دقت توسط تیم طراحی آماده شده است.

همین حالا دانلود کن و با فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ مخاطب‌هات رو تحت تاثیر قرار بده!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شب قدر در غزلیات حافظ :

مقدمه:

از آنجا که غزلیّات حافظ تاویل پذیر و به عبارتی، متن باز است، هرکسی براساس اندوخته های خود و بضاعت دانشی که داشته به سراغ اشعار حافظ رفته و با ذوق و علاقه خود به شرح و ذکر معانی ابیات پرداخته است.

یکی از شرح و تفسیرها، شرح و تفسیر صوری یا ظاهری است که شارح فقط به معنی واژگانی و ترتیب ارکان جمله پرداخته و به قول امروزیها جملات را «دستورمند» کرده است. البتّه این گونه شرح و تفسیرها دربار ابیات حافظ نمی تواند اندیش بشری را به اوج قل ادراکات عرفانی که هدف اصلی حافظ بوده است، برساند.

گونه ای دیگر از شرح ها و تفسیرها، شرحهای عرفانی است که شارحین فقط به معانی عرفانی اصطلاحات پرداخته و حافظ را بطور کلّی فرا زمینی و دل کنده از مادیّات به معنای اعمّ کلمه دانسته اند.

به نظر نگارنده حافظ در جای جای غزلیات خود از واژگانی استفاده می کند که به طور کامل رنگ و بوی زمینی دارد و قابل درک برای همگان است، سپس با هنرمندی تمام چون کاشی کاران مرصّع کار حرفه ای، چنان نقشی به الفاظ می دهد که آنها را از معنای فروردین و پست بالا می کشد و مانند گزینش واژ پیر- که جایگاهش دیر است – و ترکیب آن با کلمه مغان، ترکیب «پیر مغان» را می سازد که معنایی بس والا می آفریند و در واقع نوعی اسطور هنری پدید می آورد.

بنابراین، این شاعر اسطوره ساز هنرپرداز با خرد ورزی تمام اشعار خود را در نهایت آگاهی و با علم به این کار، از نظر معنایی به صورت چند پهلو بیان کرده است که امروزه هر حریفی بنا به مذاق خود از آن استنباط می کند. در این راستا شب قدر نیز از جمله واژگانی است که حافظ، اندیشه ورزانه از آن بهر هنری جسته، امّا در عین حال به جنب عرفانی آن بیشتر توجّه داشته است.

برای روشنی بیشتر مفهوم شب قدر و جایگاه آن در شعر حافظ، نخست به معنی عرفانی شب و دیگر ترکیبات آن می پردازیم.

دربار شب بعضی گفته اند: «گاه کنایه از عالم غیب و گاه عالم جبروت است».

ما شب روان که در شب خلوت سفر کنیم

در تاج خسروان به حقارت نظر کنیم

اعیان ثابته را نیز به اعتبار ظلمت عدمیّت، شب گویند. «چنانکه مراد از شب بشریّت، مرتب اعیان ثابته است».[۱] یا گفته اند که شب عبارت از «عالم غیبی و جبروت و این عالم خطّی است ممتدّ میان وجود و عدم و بعضی گویند میان عالم «خلق» و عالم «امر» و بعضی گویند میان عالم عبودیّت و ربوبیّت».[۲] خواجه عبد اللّه انصاری می گوید: «هنوز شب بشریّت را وجود نبود که آفتاب نبوّت او در سماء سموّ خود استوار داشت» [۳]

شب دیجور- «اما مرتب واحدیّت را شب دیجور گویند. خواجه عبد اللّه انصاری گوید: پاکی و بی عیبی خدای را که روشنایی روز از شب دیجور برآورد و تاریکی شب دیجور از روشنایی روز پدید کرد… ای کسانی که اندر روشنایی روز، دولت آرام دارید، ایمن مباشید که تاریکی شب محنت بر اثر است. همین است احوال، گهی شب قبض و گاه روز بسط. اندر شب، قبض هیبت و دهشت و با روز، انس و رحمت. و در حال قبض بنده را همه زاریدن است و خواهش از دل ریش، در حال بسط همه نازیدن است.[۴]

شب روشن- مراد از شب روشن در سخنان شیخ محمود شبستری ذات احدیّت که از جهت بی رنگی و بی تعیّنی به شب تشبیه شده است. زیرا چنانکه در شب، ادراک چیزی نمی توان کرد. در این مرتب ذات که مرتب فناء مظاهر است، ادراک و شعور نمی ماند؛ زیرا که ذات بی ملاحظ نسبت، مدرک نمی شود و در این مرتبه نسبت و قیود همه محو است. اما روشن از آن روی که حق فی نفس الامر به خود روشن است و همه چیز از او نور گیرند.

چه می گویم که هست این نکته باریک

شب روشن میان روز تاریک[۵]

شب بار- «نهایت انوار را گویند که سواد اعظم است.» [۶]

شب قدر- «بقای سالک را که به وجود حق تعالی در عین استهلاک است شب قدر گویند.»

نیز شبی را که قرآن به پیامبر اکرم نازل شد، شب قدر خوانند. «انّا انزلناه فی لیلّه القدر»

مولوی می گوید:

«شب قدر است او دریاب او را

امان یابی چو برخوانی بر آتش»

شبانگاه (شبانگه) – «مالک شدن احوال را شبانگه گویند» [۷]

شب هجر – فراق و جدایی از محبوب را گویند.

شب هجر دلفروزان چو سحر ندارد امشب

تو هم ای چراغ مجلس به امید صبح منشین

(کمال الدّین مسعود خجندی) [۸] شب معراج- عروج روح انسان است.[۹] شب یلدا- نهایت الوان را گویند که سواد اعظم است.[۱۰] یا «نهایت انوار که سواد اعظم آن است، نور ذات و نور عالم جبروت».[۱۱] ترکیبات دیگر؛ غفلت، شب قرب و کرامت.[۱۲]

بحث:

«آن شب قدری که گویند اهل خلوت امشب است

یا رب این تاثیر دولت در کدامین کوکب است

تا به گیسوی تو دست ناسزایان کم رسد

هر دلی از حلقه ات در ذکر یا رب یا رب است» [۱۳]

رکن الدیّن همایون فرّخ، بیت نخست را چنین گزارده است: «آن شب عزیز «شب قدر» که خداوند آن را شبی عزیز، شب برآورده شدن نیازها و خواسته ها خوانده است، و در چنین شبی است که کسانی عزلت می گزینند و برای انجام حاجتها به خلوت و تنهایی می نشینند و عبادت می کنند. امشب هم، ما خلوت گزیده ایم تا حاجتی برآوریم و برای تندرستی او دعا کنیم. خداوندا، ظفر «دولت» و اقبال «دولت» و پیروزی «دولت» در اثر طالع کدامیک از ستارگان است که ما آن را برای پیروزی و موفقیّت او از تو بخواهیم.» [۱۴]

گفته اند که حافظ با توجّه به موقعیّت و مقتضای حال، که هنگام عزیمت شاه شجاع به سفر جنگ بوده، این غزل را سروده است.[۱۵] البته نظر دکتر همایون فرّخ هم با توجّه به معنایی که از بیت دوم این غزل کرده است، مؤیّد این قول است.

معنی بیت دوم- تا به گیسوی تو….. «از آن جهت به خلوت نشته ایم تا دست کسانی که لایق و شایسته و سزاوار نیستند، «دست ناسزایان» به زلفان تو نرسد. [منظور، برای آنکه مردم نالایق و مخالفان تو «ناسزایان» که درخور سلطنت و فرمانروایی نیستند بر تو چیره و پیروز نشوند]دل هریک از عارفان و خواستاران تو در این شب در هریک از حلقه های ذکر، ذکر یارب یارب، خدایا خدایا را گرفته است و از خداوند می خواهند که این آرزو برآورده شود و تو در جنگ تندرست بمانی و چشم زخم به تو نرسد و دشمنان نالایق برتو چیره نشوند و تو ظفر بیابی و پیروز شوی و حاجتت برآورده شود.[۱۶] اما همچنانکه گفتیم برای نیل به قلّ اندیش عرفانی حافظ باید کمی بیشتر غور و تأمّل کنیم تا چهر عروس بکر معنی عرفانی را که هدف اصلی حافظ است، باز نماییم. شاید یک روی سخن، شاه شجاع باشد امّا روی دیگر این ابیات فراسویی است زیرا شبروانی که «در تاج خسروان به حقارت نظر کنند» هرگز توسن اندیش خود را در چنین مقامی به بند نمی کشند تا اینکه «بر طارم اعلی نشینند».

از طرف دیگر با توجه به این بیت حافظ که می گوید:

بگیر طرّ مه چهره ایّ و قصّه مخوان

که سعد و نحس ز تأثیر زهره و زهل است[۱۷]

پی می بریم که حافظ به سعد و نحس کواکب معتقد نبوده است؛ بنابراین در مصراع: «یا رب این تاثیر دولت در کدامین کوکبست»، دیگر آن کوکب، کوکب یا ستار آسمان نیست که قابل رویت باشد و با گفت همایون فرّخ سازگاری ندارد، بلکه هدف حافظ چیزی غیر از آن و فراسوتر از آن است. البتّه در خود مصراع مذکور نیز جای بحث است زیرا اگر مصراع چنین باشد که

«یا رب این تاثیر دولت از کدامین کوکب است»

، یعنی از جانب کدامین کوکبست، گیراتر خواهد بود.

دلیل نامگذاری شب قدر- در سور قدرآمده است که «إِنّا أَنْزَلْناهُ فِی لَیْلَهِ اَلْقَدْرِ ۱ وَ ما أَدْراکَ ما لَیْلَهُ اَلْقَدْرِ ۲ لَیْلَهُ اَلْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ۳ تَنَزَّلُ اَلْمَلائِکَهُ وَ اَلرُّوحُ فِیها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ کُلِّ أَمْرٍ سَلامٌ هِیَ حَتّى مَطْلَعِ اَلْفَجْرِ [۱۸] معنی آیه: «بدرستی که فرستادیم قرآن را در شب قدر و چه چیز دانا کرد تو را که چیست شب قدر؟ شب قدر بهتر است از هزار ماه، درآیند فرشتگان و روح در آن شب تا دمیدن طلوع صبح.» [۱۹]

ابو الفتوح رازی می نویسد: «امّا شب قدر در آن اختلاف کردند که برای چه قدر خوانند. بیشترینه ایشان گفتند یعنی: شب تقدیر است. و فصل احکام و تقدیر فضا، یا آنچه خواهد بودن در سال از آجال و ارزاق و اقسام، همه در این شب کنند… بعضی دیگر گفتند مراد به قدر، عظمت است یعنی این سبب عظمت و بزرگواری است… سهل بن عبد اللّه گفت: برای آنکه خدای تعالی در این شب فرشتگان با قدر و منزلت از آسمان فرو فرستد به زمین.» [۲۰]

به قول علامه طباطبایی «شب قدر، شب اندازه گیری است، خدای تعالی در آن شب حوادث یک سال را از آن شب تا شب قدر سال آینده تقدیر می کند. زندگی و مرگ و رزق و سعادت و شقاوت و چیزهای دیگر از این قبیل را مقدّر می سازد.» [۲۱] اما از آنجا که انسان بی پناه در روی کره خاکی تنها پناهگاه و نقطه اتّکالش خداوند رحمان است، باایمانی که به خداوند دارد، شبها سوی درگاه او سر به سجده می گذارد و راز نیاز می کند؛ همیشه بنا به گفت پروردگار «یا أَیُّهَا اَلنّاسُ أَنْتُمُ اَلْفُقَراءُ إِلَى اَللّهِ» [۲۲]

نیازهایش را از او می خواهد. علاوه بر آن برای انسان کامل و عرفا که سوز و گداز بیشتری دارند هر شبی می تواند شب قدر باشد. چرا که در چنین شبی بقای سالک به وجود حق تعالی است و عارف وقتی که انبساط خاطر پیدا می کند، هر عنایت و بخششی را در هر شبی چون عنایات شب قدر «شب نزول قرآن می داند.

شأن نزول سوره قدر:

به قول علاّمه طباطبایی این سوره احتمال مکّی بودن را دارد و هم می تواند مدنی باشد روایاتی که دربار سبب نزول آن از امامان- علیهم السلام- و از دیگران رسیده، خالی از تأیید مدنی بودن آن نیست و آن روایاتی است که دلالت دارد براینکه این سوره بعد از خوابی بود که رسول خدا (ص) دیده و آن خواب این بود که پیامبر دید که بنی امیّه بر منبر او بالا میروند و سخت اندوهناک شد و خدای- تعالی – برای تسلیتش این سوره را نازل کرد و در آن فرمود: شب قدر بهتر از هزار ماه حکومت بنی امیّه است.[۲۳]

زمان شب قدر:

گفته اند: «احتمال قوی آنکه در رمضان باشد یکی از شبهای نوزدهم و بیست و یکم و بیست و سوم (به اعتقاد شیعه) و شب بیست و هفتم (به اعتقاد اهل سنّت) [۲۴]

بعضی از صحابه گفته اند که این شب مختصّ به زمان پیامبر است و چون وی برفت شب قدر نیز برداشته شد و بعضی دیگر گفته اند تا به قیامت باشد و بعضی دیگر گفته اند در جمله سال است… و در نزد اهل بیت (ع) و امام شافعی و ابو هریره آنست که شب قدر در دهه سوم ماه رمضان است.[۲۵]

در تفسیر المیزان و تفسیر نمونه آمده است که: شب قدر مخصوص زمان نزول قرآن و عصر پیامبر اسلام (ص) نبوده بلکه همه ساله تا پایان جهان تکرار می شود.[۲۶]

آیا شب قدر در امّتهای پیشین نیز بوده است یا نه؟ صریح روایات متعدد این است که این شب از مواهب الهی بر این امّت می باشد. چنانکه در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نقل شد است که فرمود: «انّ اللّه و هب لامّتی لیله القدر لم یطعها من کان قبلهم». خداوند به امّت من شب قدر را بخشیده و احدی از امّتهای پیشین از این موهبت برخوردار نبودند.[۲۷]

چرا شب قدر مخفی است؟ بسیاری معتقدند مخفی بودن شب قدر در میان شبهای سال، یا در میان ماه مبارک رمضان برای این است که مردم به همه این شبها اهمیّت دهند، همانگونه که خداوند رضای خود را در میان انواع طاعات پنهان کرده تا مردم به همه طاعات روی آورند.[۲۸]

به نظر نگارنده این گفته بطور کامل دقیق و علمی نیست زیرا با توجه به دور خفقان بنی امیّه و پس ا