فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم

فایل پاورپوینت فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم؛ راهکاری شایسته برای ارائه‌های موفق

اگر به‌دنبال یک فایل ارائه‌ی آماده با کیفیت بالا و طراحی حرفه‌ای هستید، فایل فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم انتخابی مناسب برای شماست. این مجموعه شامل 106 اسلاید استاندارد و دقیق است که با هدف ارتقاء کیفیت ارائه‌های شما تهیه شده‌اند.

دلایل انتخاب فایل فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم:

• طراحی ساختارمند و چشم‌نواز: هر اسلاید با دقت بالا و توجه به اصول طراحی گرافیکی تهیه شده است تا محتوای شما به‌خوبی دیده و درک شود.
• آمادگی کامل برای ارائه: نیازی به ویرایش مجدد نیست؛ فایل فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم آماده‌ی استفاده در کلاس، جلسه یا کنفرانس است.
• سازگاری کامل با پاورپوینت: نمایش صحیح اسلایدها در تمامی نسخه‌های PowerPoint بدون بهم‌ریختگی یا مشکل ظاهری تضمین شده است.

تولید شده با رویکرد حرفه‌ای:

تمامی بخش‌های فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم با هدف ایجاد یک تجربه کاربری روان و بی‌نقص طراحی شده‌اند. جزئیات با دقت بالا تنظیم شده‌اند تا ارائه‌ای حرفه‌ای و تأثیرگذار داشته باشید.

توجه:

تنها نسخه رسمی فایل فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم از کیفیت کامل برخوردار است. نسخه‌های غیرمجاز ممکن است شامل اشکالات طراحی باشند و توصیه نمی‌شود از آن‌ها استفاده شود.

با تهیه فایل فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم، سطح ارائه‌های خود را ارتقاء دهید و مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار دهید

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل اندیشه، گفتار و رفتار در قرآن کریم :

الف. تعبیر اصول مربوط به اندیشه

اندیشه و تفکر یکی از موضوعات مهم و مورد تأکید در قرآن کریم است. دستیابی به اندیشه ای سالم و پویا نیازمند ابزارهایی است. مهم ترین ابزار، قوای عقلانی انسان است. یکی از راه های دستیابی به قوای عقلی سالم- که از آن به «سلامت قلب» تعبیر می شود- مسیری است که شامل تزکیه، محاسبه و عبرت است. در واقع، با تزکی فعلی و پرهیز از تزکی قولی، وجود آدمی از هر گونه عجب و خودبرتربینی پاک می شود و بستر مناسبی برای محاسب نفس فراهم می آید. افرادی به محاسب نفس تن می دهند که خود را تزکیه شده نپندارند. پس از محاسبه، این چشم عبرت بین است که از گفتار و رفتار انجام شده و نیز سرگذشت پیشینیان که مسیرهای مختلفی را در زندگی خود پیموده اند، پند و اندرز می گیرد و در نهایت با پشت سر نهادن گام به گام این مراحل، به سلامت قلب می رسد که مقصد نهایی در مسیر تکامل اندیشه است.

• اصل تزکیه

«تزکیه از ریش «ز ک ی» به معنای راستی و درستی و نیز برداشت محصول است.» (فراهیدی، ه . ق). همچنین رک: راغب اصفهانی، ه. ق، ج: ). در رابطه با معنای اصطلاحی آن چنین آمده است: «تزکیه، تطهیر و پاک نمودن وجود از اخلاق ناپسند از جمله شرور شکم و کلام، خشم و حسادت، بخل و دوستی جاه و مقام و دنیا، کبر و غرور و عجب می باشد.» (طریحی، ، ج: )

تزکیه براساس آیات قرآن کریم به دو گون ظاهری و باطنی تقسیم می گردد. در این رابطه در سور نور آیه چنین آمده است:

«یا ایها الذین آمنوا لا تتبعوا خطوات الشیطان و من یتبع خطوات الشیطان فانه یامر بالفحشاء و المنکر و لولا فضل الله علیکم و رحمته ما زکی منکم من احد ابدا ولکن الله یزکی من یشاء والله سمیع علیم: ای کسانی که ایمان آورده اید! از گام های شیطان پیروی نکنید! هرکس پیرو شیطان شود (گمراهش می سازد، زیرا) او به فحشا و منکر فرمان می دهد و اگر فضل و رحمت الهی بر شما نبود، هرگز هیچ کس از شما پاک نمی شد ولی خداوند هر که را بخواهد تزکیه می کند و خدا شنوا و داناست.» (مکارم شیرازی، : )

«فحشا» و «منکر» در آیه دو اسم عام هستند که شامل تمام قبایح و معاصی می شوند. فحشا کار زشت را گویند و منکر هر فعلی است که عقل یا شرع آن را انکار کند. برخی از مفسران تزکیه را بر این دو که هم امور ظاهری و هم امور باطنی را شامل می شود، مترتب دانسته اند. (ابوالفتوح رازی، ه.ق، ج : . همچنین ر. ک: طبری، ه.ق، ج : )

دستیابی به تزکیه آنچنان که از آی فوق نیز به دست می آید، منوط به اراد الهی و نیز اراد انسانی است. در واقع اراد الهی به تزکی کسی تعلق می گیرد که زمینه های لازم را در خود ایجاد کرده باشد. (شیبانی، ه.ق، ج : . همچنین ر. ک: زمخشری، ه.ق، ج : )

نکته ای که در بحث تزکیه بسیار حائز اهمیت است، پندار فرد مزکی است. این فرد هیچ گاه خود را تزکیه شده و پاک نمی داند و به سبب اعمال شایسته ای که انجام داده خود را برتر از دیگران نمی بیند. او پیوسته به عاقبت کار توجه دارد و غرق در شهود پروردگار است؛ آنچنان مشغول به افعال الهی است که دیگر فرصتی برای ابراز وجود و تزکی قولی نمی یابد. (قشیری، بی تا، ج : )

در رابطه با تأکید بر لزوم پرهیز از تزکی قولی در قرآن کریم آمده است: «الم تر الی الذین یزکون انفسهم بل الله یزکی من یشاء و لا یظلمون فتیلا (نساء/ ): آیا ندیدی کسانی را که خودستایی می کنند؟ (این خودستایی ها بی ارزش است) بلکه خدا هرکس را بخواهد، ستایش می کند و کمترین ستمی به آن ها نخواهد شد.» (مکارم شیرازی، : )

آیه به علمای یهود و نصارا اشاره دارد که پندار نادرست مزکی دانستن خود را در سر داشتند اما خداوند متعال تزکیه را منوط به اراده و مشیت خود می داند. (طباطبایی، ه.ق، ج : )

• اصل محاسبه

«محاسبه از ریش «ح س ب» است. «حسب» متناسب حرکات مختلف عین الفعلش، معانی متفاوتی دارد. از جمله، «حَسَبَ» به معنای شمردن، «حسِبَ» به معنای پنداشتن و گمان کردن، «حسُبَ» به معنای با اصل و نسب بودن، و «حَسْبُ» به معنای کفایت کردن است» (فراهیدی، ه.ق، ج : ؛ ابن منظور، ه.ق، ج: -)

در رابطه با محاسبه دو دسته آیات در قرآن کریم وجود دارند: دست اول آیاتی که به حسابرسی از خود، قبل از فرارسیدن مرگ اشاره می کنند؛ نظیر: «یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله ولتنظر نفس ما قدمت لغد واتقوا الله إن الله خبیر بما تعملون (حشر/ ): ای کسانی که ایمان آورده اید! از (مخالفت) خدا بپرهیزید و هرکس باید بنگرد تا برای فردایش چه چیز از پیش فرستاده و از خدا بپرهیزید که خداوند از آنچه انجام می دهید آگاه است.» (مکارم شیرازی، : )

این آیه در واقع شامل دو امر الهی است: یکی امر به تقوا که همان ادای واجبات و ترک محرمات است، و دیگری امر به نظر کردن در اعمالی که آدمی برای روز قیامت پیش می فرستد. در حقیقت این امر دوم بر اصل محاسبه قبل از اجل دلالت دارد. (طبری، ه.ق، ج : ؛ ر.ک: کاشانی، ، ج : )

دست دوم آیاتی هستند که بر محاسب دقیق اعمال همگان توسط خداوند دلالت می کند؛ نظیر:

«ونضع الموازین القسط لیوم القیامه فلا تظلم نفس شیئا و إن کان مثقال حبه من خردل أتینا بها وکفی بنا حاسبین (انبیا/ ): ما ترازوی عدل را در روز قیامت بر پا می کنیم. پس به هیچ کس کمترین ستمی نمی شود و اگر به مقدار سنگینی یک دان خردل (کار نیک و بدی) باشد، ما آن را حاضر می کنیم و کافی است که ما حساب کننده باشیم.» (مکارم شیرازی، : )

«مقصود از «میزان» در آیه طبق بیان مولای متقیان (ع) عدل است که روز قیامت خداوند در میان خلایق نسبت به یکدیگر با آن حکم می کند و جزا می دهد.» (ابن بابویه (شیخ صدوق)، ه.ق: )

در روایات بسیاری از معصومین (ع) نیز بر لزوم محاسب نفس تأکید شده است. در صدر این روایات کلام نبوی است:

«حاسبوا أنفسکم قبل أن تحاسبوا و زنوا قبل أن توزنوا و تجهزوا للعرض الأکبر»: «از خود حساب بکشید، پیش از آنکه به حساب شما برسند و اعمال خود را وزن کنید، پیش از آنکه آن ها را بسنجند و برای روز قیامت خود را آماده سازید (ابن طاووس، بی تا، ج : )

از دیدگاه عقل نیز ضرورت محاسب نفس دریافت می شود. زیرا همان گونه که در تجارت، لازم موفقیت فرد، حسابرسی به موقع و جامع از داد و ستدهای خویش است، در زمین اعمال و کردار نیز رستگاری آدمی در گرو حسابرسی دقیق از اعمالش است. (نراقی، : )

• اصل عبرت

عبرت از ریش «ع ب ر» است که دارای معانی متفاوتی چون تعبیر خواب و رؤیا (تفسیر کردن)، عبور کردن از نهر و عبور کردن از حالی به حال دیگر است. (فراهیدی، ه.ق، ج : ؛ راغب اصفهانی، ه.ق، ج : ). بیشتر لغت شناسان «عبره» را که جمع آن «عِبَر» است، به معنای پند و اندرز و آنچه که انسان از آن پند می گیرد، می دانند. (ابن منظور، ه.ق، ج : )

در رابطه با معنای اصطلاحی عبرت، آیت الله جوادی آملی این گونه می گوید: «عبرت گرفتن یعنی از صفات بد به صفات خوب عبور کردن. اگر کسی از صفت بد و زشت به صفت خوب عبور کند، گفته می شود اعتبار و عبرت گرفت.» (جوادی آملی، ، ج: )

در قرآن کریم در رابطه با عبرت پذیری دو دسته آیات وجود دارند: دست اول آیاتی که افراد را به عبرت از طبیعت پیرامونشان فرا می خواند؛ از جمله: «یقلب الله اللیل و النهار ان فی ذلک لعبره لأولی الأبصار (نور/ ): خداوند شب و روز را دگرگون می سازد. در این عبرتی است برای صاحبان بصیرت.» (مکارم شیرازی، : )

در رابطه با جابه جا کردن شب و روز، برخی معتقدند: «مقصود از آن ایجاد تغییر در مدت زمان آن دو است. یعنی در نتیج تغییر فصول، مدت یکی کم و دیگری زیاد می شود.» (طبرسی، ، ج : ) برخی دیگر معتقدند که «مقصود از آن، تغییرات در وضعیت شب و روز از لحاظ گرما و سرما، روشنایی و تاریکی و اعم از آن است.» (کاشانی، ، ج : )

دست دوم آیاتی هستند که افراد را به عبرت از سرگذشت پیشینیان و نیز وقایع رخ داد پیرامونشان دعوت می کند؛ از جمله در سور «آل عمران» چنین آمده است:

«قد کان لکم آیه فی فئتین التقتا فئه تقاتل فی سبیل الله و أخری کافره یرونهم مثلیهم رأی العین والله یوید بنصره من یشاء إن فی ذلک لعبره لأولی الأبصار (آل عمران/): در دو گروهی که (در میدان جنگ بدر) با هم روبه رو شدند، نشانه (و درس عبرتی) برای شما بود؛ یک گروه، در راه خدا نبرد می کرد و جمع دیگری که کافر بود (در راه شیطان و بت). در حالی که آن ها (گروه مؤمنان) را با یک چشم خود، دو برابر آنچه بودند، می دیدند. (و این خود عاملی بر وحشت و شکست آن ها شد) و خداوند هرکس را بخواهد ( و شایسته بداند)، با یاری خود تأیید می کند. در این عبرتی است برای بینایان.» (مکارم شیرازی، : )

این آیه به «واقع بدر» اشاره دارد. در تفاسیر آمده است که تعداد مسلمانان یک سوم مشرکان بود و از نظر سلاح نیز در مضیقه بودند. با وجود این، اراد الهی بر پیروزی مسلمانان تعلق می گیرد و در شرایطی که هیچ کس انتظار نداشت، مسلمانان بر مشرکان پیروز می شوند.

در قرآن کریم از هر طیف جامعه به مصداقی اشاره شده است. به عنوان نمونه، از گروه ثروتمندان غافل از خدا، سرگذشت قارون (در : القصص / -)، از گروه قدرتمندان ظالم، سرگذشت فرعون (در: الاعراف/ -)، و از گروه زاهدان فریبکار، سرگذشت بلعم باعورا (در: الاعراف/ -) بیان شده است. در رابطه با لزوم عبرت پذیری در روایات معصومین نیز توصیه های فراوانی شده است؛ از جمله کلام مولای متقیان علی (علیه السلام) است: «اتعظوا بمن کان قبلکم، قبل أن یتعظ بکم من بعدکم» (نهج البلاغه، خطب ): «از پیشینیان خود پند بگیرید؛ قبل از آنکه آیندگان از شما پند بگیرند.» (دشتی، : )

• اصل سلامت قلب

لغت شناسان برای «قلب» معانی مختلفی آورده اند. از جمله معنای ظاهری آن که همان عضو صنوبری شکل در سینه است و وظیفه اش انتقال خون به تمام اعضای بدن است، و دیگر معنای عقل را بیان کرده اند. همچنین «قلب هر چیز» را خالص و لب آن دانسته اند.» (ابن منظور، ه. ق، ج : ؛ ر.ک: طریحی، ، ج : )

در قرآن کریم مقصود از «قلب» حقیقتی است متعالی که به کلی با آن عضو ظاهری تفاوت می کند. آدمی در عین اینکه موجودی واحد است، دارای هزاران بعد وجودی است که همگی به منزل رودهایی هستند که به دریایی ژرف و عمیق وارد می شوند و هیچ کس از ژرفای این دریا آگاه نیست. آنچه قرآن قلب می نامد، در واقع حقیقت این دریاست. (مطهری، : )

«سلیم از ریش «س ل م» به معنای عاری بودن از آفات ظاهری و باطنی است.» (راغب اصفهانی، ه.ق، ج: ). «همچنین به فرد مارگزیده «سلیم» گفته می شود.» (فراهیدی، ه.ق، ج : ). آنچه در مجموع در رابطه با «قلب سلیم» دریافت می شود، این است که قلب سلیم در واقع قلبی است که در نتیج پاره ای از شهودات و وجدانیات به یقین رسیده و همچون انسان مارگزیده ای است که نسبت به گزیده شدن یقین پیدا کرده است و به اصطلاح «از طناب سیاه و سفید هم می ترسد».

در قرآن کریم در دو آیه[۱] «قلب سلیم» ذکر شده است. در تفاسیر مربوط به این آیات نظرات مختلفی دربار قلب سلیم بیان شده است. برخی آن را «قلب سلامت یافته از شک و شرک» دانسته اند. (ابوالفتوح رازی، ه.ق، ج : ) و برخی دیگر معنایی جامع برای آن در نظر گرفته و آن را قلب خالص برای خدا و تهی از غیر او دانسته اند (طبرسی، ، ج: ). در روایات نیز مفهوم «قلب سلیم» مورد توجه قرار گرفته است؛ از جمله در روایتی از امام صادق (ع) دربار معنای قلب سلیم» چنین آمده است:

«القلب السلیم الّذی یلقی ربّه و لیس فیه أحد سواه»: «قلب سلیم قلبی است که خدا را ملاقات کند در حالی که غیر از او در آن نباشد.» (قمی، ،ج : )

ب. اصول مربوط به گفتار

به طور کلی، انسان به دو طریق شخصیت خود را به جهان پیرامونش بروز می دهد: یکی گفتار و دیگری رفتار. اصول مربوط به گفتار شامل اصل هایی است که آدمی باید در گفت وگوهایش با سایرین رعایت کند. برخی از این اصول- که از سایرین مهم تر هستند- عبارت اند از: نیکوسخنی، پرهیز از لغو و سکوت. اصل نیکوسخنی شامل اقوال چهارگان «معروف»، «حسن»، «سدید» و «کریم» می شود. اصل پرهیز از لغو، زمینه های ایجاد لغو را بیان می کند و اصل سکوت به بیان اهمیت سکوت و در شرایطی، لزوم پرهیز از آن می پردازد.

• اصل نیکوسخنی

در رابطه با نیکوسخنی در قرآن کریم به چهار تعبیر برمی خوریم که عبارت اند از: قول معروف، قول حسن، قول سدید و قول کریم.

در آیات بسیاری[۲] «قول معروف» مورد توجه قرار گرفته است؛ از جمله در سور بقره چنین آمده است: «قول معروف و مغفره خیر من صدقه یتبعها أذی والله غنی حلیم (البقره /): گفتار پسندیده (در برابر نیازمندان) و عفو (و گذشت از خشونت های آن ها) از بخششی که آزاری به دنبال آن باشد، بهتر است و خداوند بی نیاز و بردبار است.» (مکارم شیرازی، : )

در تفاسیر دربار «قول معروف» نظرات مختلفی بیان شده است. برخی آن را سخنی می دانند که نزد عقل، عرف و شرع شناخته شده باشد. (مصطفوی، ، ج : ) برخی آن را قول حسن و نیکو و به دور از خشونت می دانند. (حسینی شیرازی، ه.ق، ج: ) برخی هم آن را سخنی می دانند که مای رشد و صلاح است (طبرسی، ، ج: ). نظر آخر اینکه «قول را در معنای کنایی آن در نظر گرفته اند و به معنای معاشرت و رفتار می دانند که البته برای این معنا قرینه ای در کلام وجود ندارد.» (طباطبایی، ه.ق، ج : )

در مجموع، به نظر نگارنده «قول معروف» همان گفتار و سخن نیکو و شایسته است که مای رشد و صلاح است. «قول حسن» نیز در آیات قرآن ذکر شده است[۳]؛ از جمله در سور اسراء چنین آمده است» «و قل لعبادی یقولوا التی هی أحسن إن الشیطان ینزغ بینهم إن الشیطان کان لِلإنسان عدوا مبینا (اسراء/): به بندگانم بگو سخنی بگویید که بهترین باشد! چرا که (شیطان به وسیل سخنان ناموزون) میان آن ها فتنه و فساد می کند. همیشه شیطان دشمن آشکاری برای انسان بوده است!» (مکارم شیرازی، : )

در تفاسیر دربار «قول حسن» چنین آمده است: «قول حسن یعنی سخن نیکو که از شدت نیکی، گویا خود، نیکی است.» (طبرسی، ، ج: )

«قول سدید» در دو آیه از قرآن کریم آمده است.[۴] از جمله در سور احزاب چنین آمده است: «یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله و قولوا قولا سدیدا (احزاب/): ای کسانی که ایمان آورده اید! تقوای الهی پیشه کنید و سخن حق بگویید». (مکارم شیرازی، : )

«سدید از ریش «س د د» به معنای محکم، استوار، خلال ناپذیر و موافق حق و واقع است.» (حسینی شیرازی، ه.ق، ج: ). در تفاسیر معانی مختلفی برای «قول سدید» بیان شده است؛ از جمله:

•«سخن نیکو و سخنی که از فساد و کذب و لغو خالص باشد». (طوسی، بی تا، ج : )

• «سخن نیکویی که ظاهر و باطن آن یکی باشد.» (طبرسی، ، ج : )

• «سخنی که از روی عدل بوده و منطبق بر توحید باشد.» (بلخی، ه.ق، ج: )

• «کلمات حکمت آمیز و سؤال از وظایف و تکالیف، مواعظ و نصایح، امر به معروف و نهی از منکر، تلاوت قرآن و ادعیه است (طیب، ، ج: ).

در مجموع از بررسی نظرات مختلف دریافت می شود که «قول سدید» سخنی است که از استحکام و اتقان لازم برخوردار باشد و همچون سدی محکم، جلوی امواج فساد و باطل را بگیرد. در قرآن کریم دربار «قول کریم» در سور اسراء چنین آمده است: «وقضی ربک الا تعبدوا إلا إیاه و بالوالدین إحسانا إما یبلغن عندک الکبر أحدهما أو کلا هما فلا تقل لهما أف و لا تنهرهما و قل لهما قولا کریما (الاسراء/ ): و پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید! و به پدر و مادر نیکی کنید! هرگاه یکی از آن دو، یا هر دوی آن ها، نزد تو به سن پیری برسند، کمترین اهانتی به آن ها روا مدار! و بر آن ها فریاد مزن! و گفتار لطیف و سنجیده و بزرگوارانه به آن ها بگو.» (مکارم شیرازی، : )

«کریم از ریش «ک ر م» به معنای ضد لئامت و پستی است.» (جوهری، ه.ق: ذیل ماد کرم) در واقع قول کریم «سخنی است که نفیس و ارزشمند باشد و لازم آن منزه بودن از لئامت و پستی است و نیز باید همراه با لطف و محبت باشد.» (مصطفوی، ، ج: ذیل ماد کرم)

• اصل پرهیز از لغو

«لغو در لغت به معنای حرف احمقانه، بی معنا، بیهوده و باطل، همچنین آنچه به حساب نیاید است.» (راغب اصفهانی، ه.ق: ) «واژگانی نظیر «هزل»، «لهو» و «عبث» که به معنای کلام و کار بی اهمیت و بدون قصد هستند، با واژ لغو مترادف اند.» (مصطفوی، ، ج: )

لغو در اصطلاح به سخن بیهوده و یاوه ای گفته می شود که هیچ سود و منفعتی ندارد و در اصطلاح قرآنی به کلام، عمل یا فکر بیهوده و باطلی که موجب غفلت انسان از یاد خدا شود، اطلاق می شود (پیشین)

دربار زمینه های لغو در قرآن کریم مواردی ذکر شده است؛