فایل پاورپوینت کامل نعمت را شاکر و نقمت را تائب باشیم

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل نعمت را شاکر و نقمت را تائب باشیم :

در بحث های اخلاقی به ما سفارش کردند که اهل محاسبه باشید: «حَاسِبُوا أَنْفُسَکمْ قَبْلَ أَنْ تُحْاسَبُوا»، محاسبه کردن در امور عادی و عرفی دشوار نیست محاسبه کردن در اموری که به تعبیر خود قرآن کریم ثقیل و وزین است آسان نیست و بررسی و محاسبه راهی که شناخت آن از مو باریک تر و پیمودن آن از لبه تیز شمشیر تیزتر است دشوار است. اینکه به ما اصرار کردند: «حَاسِبُوا أَنْفُسَکمْ قَبْلَ أَنْ تُحْاسَبُوا» برای آن است که ما یک روز حسابی را در پیش داریم، اگر هم اکنون محتسِب خود بودیم، کمبود را ترمیم می کنیم، عیب را تصحیح می کنیم، نقص را تکمیل می کنیم به «دارالسّلام» بار می یابیم و اگر اهل محاسبه نبودیم ممکن است عیب افزوده شود و نقص اضافه پیدا کند و آن عیب تصحیح نشود و آن نقص تکمیل نشود و وارد «یوم الحساب» بشویم.

قرآن کریم را ذات اقدس الهی به عنوان قول وزین یاد کرده است: إِنَّا سَنُلْقی عَلَیک قَوْلاً ثَقیلاً؛ این سنگین است؛ یعنی وزین است؛ ولی دشوار نیست. بین سنگین و دشوار خیلی فرق است، فرمود: لَقَدْ یسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکرِ این کتاب دلپذیر است آسان است؛ شما اگر فطرت خود را آلوده نکنید به آسانی معارف قرآن را باور می کنید؛ ثقیل بودن، وزین بودن غیر از دشوار بودن است، فرمود: لَقَدْ یسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکرِ آسان است؛ یعنی دشوار نیست ثقیل، وزین و پرمحتواست؛ یعنی خفیف و تهی مغز نیست این چهار مطلب کنار هم ذکر می شود: وزین است تهی مغز نیست، آسان است سخت نیست، إِنَّا سَنُلْقی عَلَیک قَوْلاً ثَقیلاً؛ اما وَلَقَدْ یسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکرِ آسان هست؛ ولی وزین است تهی مغز نیست؛ لذا در روایات از صراط مستقیم به عنوان اینکه «أَدَقُّ مِنَ الشَّعْرِ وَ أَحَدُّ مِنَ السَّیفِ» است یاد شده؛ ما با این محاسبه باید درگیر شویم، به ما فرمودند محاسبه کنید!

یک بیان نورانی از حضرت امیر که این ماه، ماه ولادت آن حضرت است نقل شده که این نمونه دشوار بودن این مطلب محاسبه است. فرمود: «کمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْإِحْسَانِ إِلَیهِ وَ مَغْرُورٍ بِالسِّتْرِ عَلَیهِ وَ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِیهِ»ما یک استدراج داریم که عذاب الهی است و یک احسان داریم. گاهی ذات اقدس الهی به افرادی نعمت های فراوانی می دهد، اگر در حوزه است نعمت های علمی است، اگر در دانشگاه است نعمت های دانش است، اگر در بازار است نعمت های مال است؛ اما این نعمت های فراوان علمی و مالی، استدراج است؛ یعنی کم کم می خواهد انسان را بگیرد و هر چه بالاتر برود از همان جا سقوط کند، مرگش قطعی تر است، هلاکت او قطعی تر است. استدراج در قرآن فرمود که برخی ها خیال می کنند ما داریم به آنها احسان می کنیم ما درجه، درجه اینها را بالا می بریم که از همان جا اینها را پرت کنیم و سقوط کنند. فرمود برخی ها متنعّم اند؛ نمی دانند که این فضیلت است یا گرفتنِ خدا، «کمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْإِحْسَانِ إِلَیهِ». شما این بادبادک ها را دیدید که نخ می دهند بروند بالا بعد قطع می شود از همان جا گرفتار باد می شود؛ برخی ها آن قدر بالا می روند که وقتی پایین افتادند چیزی از آنها نمی ماند. فرمود اینها را ما درجه درجه بالا می بریم که از همان جا پرتشان کنیم؛ برای اینکه سالیان متمادی ما کمالات و نعمت ها را فراوان در اختیارش گذاشتیم این بیراهه رفت، حالا می خواهیم این را مؤاخذه کنیم، راه مؤاخذه این است که این را بالا ببریم همان جا پرت کنیم این نمی داند که این نعمت های فراوان این درجات استدراجی است نه احسان است؛ «کمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْإِحْسَانِ إِلَیهِ»؛ خیال می کند که خدا نسبت به او دارد احسان می کند، در حالی که او دارد می گیرد. یک بیان نورانی از امام(سلام الله علیه) است که مرحوم کلینی نقل کرد فرمود: «اتَّقِ الْمُرْتَقَی السَّهْلَ إِذَا کانَ مُنْحَدَرُهُ وَعْراً»فرمود: آن بالا رفتنی که پایین آمدنش سخت است نروید! بعضی از درخت هاست که به طمع یک میوه یا دو میوه انسان بالا می رود؛ ولی راه برگشت ندارد، فرمود آن بالا رفتنی که برای شما نیست، حقّ شما نیست غاصبانه دارید می روید همان جا شما را رها می کنند و از همان جا باید سقوط کنید، «اتَّقِ الْمُرْتَقَی السَّهْلَ إِذَا کانَ مُنْحَدَرُهُ وَعْراً»، «وعر»؛ یعنی دشوار. این همان بیان نورانی حضرت امیر است که فرمود: «کمْ مِنْ مُسْتَدْرَجٍ بِالْإِحْسَانِ إِلَیهِ» خدا دارد او را درجه درجه می گیرد این خیال می کند که خدا دارد نسبت به او احسان می کند؛ چون اهل محاسبه نیست، اهل آن معرفت دقیق نیست، اهل آن بینش دقیق نیست، بین استدراج و احسان فرق نمی گذارد، این یک. «وَ مَغْرُورٍ بِالسِّتْرِ عَلَیهِ»؛ او لغزش های فراوانی دارد هر بار لغزش کرده است ما ستّاری کردیم، پوشاندیم، عیب او را پوشاندیم، نقص او را پوشاندیم. مستحضرید که بین عیب و نقص خیلی فرق است؛ یک وقت است انسان فرشی را می خرد این فرش دوازده متر است فرش سالم است؛ ولی اتاق پذیرایی اش بیست متر است این فرش سالم است؛ ولی ناقص است، جوابگوی او نیست، نقص در برابر کمال است. یک وقت است نه، این فرش زده است آسیب دیده است یک گوشه اش سوخته است این را می گویند عیب؛ انسان باید از هر دو مشکل نجات پیدا کند. فرمود ما نقص او را پوشاندیم، عیب او را پوشاندیم، ستّاری کردیم، او مغرور می شود، خیال می کند عزیزِ نزد ماست «وَ مَغْرُورٍ بِالسِّتْرِ عَلَیهِ»؛ ما عیب او را پوشاندیم، نقص او را پوشاندیم این خیال می کند عزیز نزد ماست. «وَ مَفْتُونٍ بِحُسْنِ الْقَوْلِ فِیهِ»؛ ما او را در فتنه و آزمون قرار دادیم، عده ای از او تعریف می کنند، می نویسند، این خیال می کند که مقبول نزد ما و جامعه است، این در فتنه گیر کرده، این در آزمون گیر کرده؛ ولی نمی داند.

محاسبه برای همین است که ما این کارهای خودمان را بررسی کنیم، سوابق و لواحق کارمان را بررسی کنیم، بازده الهی را هم بررسی کنیم ببینیم این نعمت است که ما شاکر باشیم یا نقمت است دارد ما را می گیرد که تا توبه کنیم. فرمود شما باید بین اینها فرق بگذارید که از آن قبیل است یا از این قبیل است. این است که فرمودند: «حَاسِبُوا أَنْفُسَکمْ قَبْلَ أَنْ تُحْاسَبُوا». این کار چون کار قرآنی است ثقیل است، دشوار است و چون کار معرفتی را به همراه دارد «أَدَقُّ مِنَ الشَّعْرِ» است و «أَحَدُّ مِنَ السَّیفِ» عملاً. اگر کسی موی باریک را با چشم عادی بخواهد ببیند بسیار دشوار است؛ اما محقّقانی هستند که این موی باریک را نه تنها با چشم می بینند، بلکه این موی باریک را عمودی از بالا دو نیم می کنند. اینکه ما در تعبیرات فارسی از یک محقّق یاد می کنیم می گوییم موشکاف است و در کتاب های عربی از محقّقان پژوهشگر یاد می کنند «هم من الذین شقّقوا الشَعْر» این تعبیر مشترک بین تازی و فارسی است، بین عرب و عجم است ما می گوییم موشکاف، آنها می گویند «شْقَّقَ الشَعْرَ»؛ از بالا موی باریکی را شکافتند، کار دشواری است این یک تحلیل عمیق علمی می خواهد که ما بین ثقیل؛ یعنی وزین با دشوار فرق بگذاریم و خیال نکنیم احکام دین دشوار است؛ در پایان سوره «حج» فرمود هیچ دشواری در دین نیست: مَا جَعَلَ عَلَیکمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ، لَقَدْ یسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّکرِ؛ کار، کار آسانی است؛ برای اینکه ما چیزی که بر جان شما تحمیل باشد نگفتیم و نمی گوییم، این دلپذیر است، حرف های ما با جان شما آشناست. می بینید شما در این مهدکودک این بچه ها مشغول بازی اند سروصدا در مهدکودک زیاد است، هر کس یکی از این بچه ها را صدا بزند، این مشغول بازی است گوش نمی دهد؛ اما وقتی مادر یکی از این کودکان آمد، این کودک را به اسم صدا زد، این کودک می بیند این صدا آشناست، این غریبه نیست فوراً برمی گردد نگاه می کند. صدای قرآن برای فطرت ما، گوش جان ما آشناست حرف بیگانه نیست، حرفی می زند که دل آن حرف را می پذیرد؛ حالا یا عمل می کنیم یا عمل نمی کنیم مطلب دیگر است؛ ولی حرف قرآن حرف دلپذیر است، چون یک بار این حرف ها را به ما گفته: فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها آن وقتی که می خواست ما را هستی بدهد هستی ما را با اینها مخلوط کرد به ما مفهوم نداد تا از یادمان برود، به ما حقیقت داد که در جان ما آمیخته است؛ لذا یادمان نمی رود، ممکن نیست آنچه را که خدا به ما الهام کرد از یاد ما رخت بربندد.

آنچه در حوزه و دانشگاه می خوانیم مفهومی است که از بیرون آمده ممکن است از ذهن ما برود؛ اما آ نچه را به نام فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها به