فایل پاورپوینت کامل کتاب شناسی حضرت فاطمه معصومه (س) و تاریخ قم

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل کتاب شناسی حضرت فاطمه معصومه (س) و تاریخ قم :

پیش از ورود در اصل مقاله، یادآوری چند نکته ضروری است:

۱- نگارنده در این کاوش، ادّعای فحص و جستجوی کامل را ندارد، امّا نهایت سعی و کوشش خویش را در این امر مصروف داشته است.

۲- این مقاله شامل کتابهای مستقل در شرح احوال حضرت معصومه(ع)و تاریخ قم است، و از ذکر کتابهای ضمنی و مقالات اجتناب شده است.

۳- برخی از کتابها جزو منابع درج دو و سه به شمار رفته و از ارزش علمی و استحکام و نوآوری برخوردار نیستند و تنها به دلیل فراگیر بودند مقاله، بدانها اشاره شده است.

۴- این نوشتار در برگیرند نام و توصیف کتابهای چاپی عربی، خطی عربی، چاپی فارسی، خطی فارسی و کتابهای اردو است.

۵- اسامی کتابها به ترتیب حروف الفبا فهرست شده و مشخصات هر عنوان شامل: نام کتاب، نویسنده و احیانا مترجم و مصحّح، محل نشر، نام ناشر، سال انتشار و قطع و تعداد صفحات-در حدّ امکان-آورده شده است.

۶- اگر مشخصات کتابهای خطی از منبعی نقل شده باشد، نام کتاب مأخذ در ذیل آن ذکر شده است در غیر این صورت از اطلاعات شخصی نگارنده است.

۷- در این مقاله بیش از ۱۰۰ کتاب پیرامون حضرت معصومه(ع)و شهر قم معرفی شده، که از آن میان حدود ۴۰ کتاب تنها به شرح زندگی حضرت معصومه، سلام اللّه علیها، پرداخته است.

امید است در گامی بلند تمام این کتابها در نمایشگاهی گردآوری شود و با همّتی عالی تمام کتابهایی که پیرامون اهل بیت عصمت و طهارت، علیه السلام، -اعم از چاپی و خطّی -تاکنون پدید آمده است یکجا جمع گردد و کتابخان ویژ اهل بیت تشکیل گردد. ان شاء اللّه.

کتابهای چاپی عربی(۵ کتاب)

۱- نتزیه القمیین من المطاعن

ابو الحسن بن محمد طاهر آل معتوق فتونی عاملی اصفهانی(متوفای ۱۱۳۸ ه-ق)

چاپ قم، ۱۳۲۸ ه-ق، ۴۹ ص.

مؤلف این کتاب را در پاسخ به سید مرتضی علم الهدی (متوفای ۴۳۶ ه-ق)-که محدثین قم را به اعتقاد به جبر و تشبیه متهم ساخته بود-نگاشته و در ماه صفر ۱۱۰۵ در نجف آن را به پایان برده است. و نیز در این کتاب از سرگذشت محدثین از اشعریون و دیگر ثقات این شهر یاد شده است.

(کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۶۶-۶۸؛ الذریعه، ج ۴، ص ۴۵۷)

۲- زیاره کریمه اهل البیت

شیخ محسن آلی عصفور بحرانی

چاپ قم، ۱۳۶۳ ه-ش/۱۴۰۵ ه -ق، قطع وزیری، ۲۷ ص.

این کتاب در برگیرند زندگی حضرت معصومه(ع)، فضیلت زیارت ایشان و زیارت نام مفصلی است که مؤلف آن را انشاء کرده است.

۳- سیده عشّ آل محمد، صلی اللّه علیه و آله.

سید ابو الحسن هاشم

قم، چاپخان علمیه، ۱۴۱۶ ه -ق، قطع وزیری، ۱۵۰ ص.

در این کتاب از ولادت، تربیت، القاب، مهاجرت، وقایع ناگوار زندگی، پاداش بهشت، در زیارت او، شفاعت آن حضرت، کرامات، اشعار عربی و زیارت نام حضرت معصومه (ع)سخن رفته است.

۴- فاطمه بنت الامام موسی بن جعفر، علیها السلام

سید محمد باقر موحد ابطحی اصفهانی

قم، مؤسسه الامام المهدی، ۱۴۰۹ ه -ق، قطع وزیری، ۴۰ ص.

این کتاب مستدرکی بر جلد ۱۷ عوالم العلوم است و احادیث مربوط به فضیلت شهر قم، زندگی، فضائل و وفات حضرت معصومه(ع)در آن گرد آمده است.

۵- فاطمه بنت الامام موسی الکاظم

محمد هادی امینی نجفی

قم، چاپخان سید الشهداء، ۱۴۰۵ ه -ق، قطع وزیری، ۱۶۰ ص.

در این کتاب از زندگی، ویژگیها، خواهران، کرامات، فضیلت زیارت و زیارت نامه حضرت، مصلّی و مجاورین حضرت فاطم معصومه (ع)سخن رفته است.

کتابهای عربی مخطوط (۹ کتاب)

۱- الاربعین فی فضائل قم و القمیین

شیخ حسین مفلس قمی-ارده شیره-(۱۳۰۵- ۱۳۶۷ ه-ق)

تاریخ نگارش: ربیع الثانی ۱۳۵۲

(کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۱۷۵-۱۷۶)

۲- بوارق فی ذکر احادیث فضل قم

ابو الشرف سید محمد مهدی حسینی قمی، توحید (متوفای پس از ۱۱۱۶ ه-ق)

نسخ خطی آن به ش ۲۸۶ در کتابخان مدرس عالی شهید مطهری (سپهسالار)و در ضمن مجموع ش ۲۰۳۸ کتابخان مدرس فیضی قم موجود است.

(فهرست کتابخان سپهسالار، ج ۱، ص ۲۲۰؛ الذریعه، ج ۳، ص ۱۵۳؛ کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۶۴- ۶۵)

۳- تاریخ قم

علی بن حسین بن محمد بن عامر بن عمران بن ابی عمر اشعری قمی، از مشایخ کلینی.

(الذریعه، ج ۳، ص ۲۷۹؛ ترجم تاریخ قم، ص ۱۲؛ کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۱۰)

۴- ریاض المحدثین فی ترجمه الرواه و العلماء القمیین من الاولین و الآخرین

شیخ محمد علی ارجستانی کچوئی نائینی(متوفای ۱۳۳۱ ه-ق)

این کتاب شرح حال بیش از ۰۵۶ تن از عالمان قم در طول قرون متمادی و در ۶۷۰ صفح رحلی بوده و نسخ عکسی آن در کتابخان آیت اللّه مرعشی موجود است.

(کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۱۳۷)

۵- فضل قم و الکوفه

شیخ الطائفه سعد بن عبد اللّه بن ابی خلف اشعری قمی (متوفای ۲۹۹ یا ۳۰۱ ه -ق)

(الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۷۲؛ جامع الرواه، ج ۱، ص ۳۵۵؛ تنقیح المقال، ج ۲، ص ۱۶؛ کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۹)

۶- فضائل قم

محدّث قمی، حاج شیخ عباس(۱۲۹۴-۱۳۵۹ ه-ق) نسخ خطی آن در کتابخان آقای حاج سید مهدی لاجوردی موجود است.

(آشنایی با چند نسخ خطی، ج ۱، ص ۱۰۵)

۷- فضائل بلده قم

شیخ محمد علی انصاری قراچه داغی تبریزی (متوفای ۱۳۱۰ ه-ق)

(الذریعه، ج ۱۶، ص ۲۶۳؛ نقباء البشر، ج ۳، ص ۱۳۴۱)

نسخ خطی آن در کتابخانه مرحوم آیت اللّه مرعشی نجفی موجود است.

(فهرست کتابخان مرعشی، ح ۱۳، ص ۷۳)

۸- کتاب قم

ابو علی حسن بن محمد بن حسن شیبانی اشعری قمی تاریخ نگارش: ۳۷۹ ه-ق

این کتاب پر مطلب ترین، جامعترین، برترین و ارزنده ترین کتاب پیرامون قم و در بیست باب بوده است. مؤلف آن را در زمان حکومت برادرش ابو القاسم علی بن محمد بر قم، از جانب رکن الدول دیلمی به سال ۳۵۲ ه-ق گردآورد و سرانجام آن را به نام صاحب بن عباد تدوین کرد و در آن وقایع قم را تا پایان سال ۳۸۷ ه-ق نگاشت.

متأسفانه اصل عربی کتاب تا قرن نهم هجری بر جای چاپ فلورانس، ایتالیا، ۱۹۷۷ م.

این کتاب در سه مجلّد تهیه شده است. نخستین آنها تاریخ حرم مطهر و آستان مقدسه است. دومین جلد ترجم همان مطالب به زبان انگلیسی، و سومین جلد در برگیرند عکسهای رنگی از حرم مطهر و آستان حضرت معصومه است.

۹- المنتخب من تاریخ قم

سید حسّون براقی نجفی (متوفای ۱۳۳۸ ه-ق)

این کتاب دربار علویون و امامزادگان قم است. رک: الذریعه، ج ۲۲، ص ۴۴۰.

کتابهای چاپی فارسی (۶۴ کتاب )

۱- آثار الحجه یا تاریخ و دائره المعارف حوزه علمیه قم

محمد شریف رازی

قم، کتابفروشی برقعی، ۱۳۳۲ ه-ش، قطع وزیری، ۲ ج، ۲۳۵+۳۹۶ ص.

در این کتاب دربار سابقه حوز علمیه، حوادث حوزه، ورود شخصیتهای بزرگ به حوزه، تأسیس حوزه، علمای حوز قم و فارغ التحصیلان حوز علمی قم سخن رفته است.

۲- آین دانشوران

سید علیرضا ریحان یزدی(متوفی ۱۴۰۸ ه-ق)

مقدمه و پاورقی: ناصر باقری بیدهندی

قم، کتابخان آیت اللّه مرعشی، ۱۳۷۲ ه -ش/ ۱۴۱۴ ه-ق، قطع وزیری، ۸۵۰ ص.

در این کتاب تاریخ حوز علمی قم گرد آمده است.

۳- آین عصمت

محمود شاهرخی و مشفق کاشانی

قم، انتشارات اسوه، ۱۳۷۶ه-ش، قطع وزیری، ۳۰۰ ص.

۴- انجم فروزان

عباس بن محمد بن علی اکبر بن محمد بن علی اکبر فیض قمی(متوفای ۱۳۹۲ ه-ق)

قم، ۱۳۲۲ ه-ش، قطع وزیری، ۲۲۷ ص.

این اثر یکی از بهترین کتابها پیرامون تاریخ حضرت معصومه، سلام اللّه علیها، امامزادگان مدفون در قم، بناها و ساختمانهای آستان مقدسه، مقابر آستانه، مدرس فیضیه و دار الشفا بوده؛ و در آغاز آن ۳۷ حدیث در فضیلت قم و مردمانش، هجرت اشعریین از کوفه به قم و سرّ نامیدن این شهر به قم بیان شده است. نیز در این کتاب از برخی امامزادگان مدفون در روستاهای قم سخن رفته است.

۵- انوار المشعشعین فی اخبار قم و القمیین

شیخ محمد علی ارجستانی کچوئی نائینی(متوفای ۱۳۳۱ ه-ق)

تهران، کتابفروشی حاج احمد شیرازی، ۱۳۲۷ ه-ق، ج ۱، ۲۴۲ ص.

در این کتاب-که دوازده باب است-از این عناوین سخن می رود:

کلیات مربوط به قم، تاریخ و حالات عرب اشعری در قم، آبادانی قم، انهار و رودهای قم، مزارع قم، خراج قم، وزرای قمی، نام های قم در روایات مذهبی، روایات و احادیث مربوط به قم، چگونگی ساختمان مسجد جمکران، مزارات قم، تاریخ عمارت آوه و برخی فضائل مردم آن.

جلد دوم و سوم این کتاب هنوز به چاپ نرسیده است.

عناوین جلد دوم آن(انوار المشعشعین فی ذکر ورود الطالبین لی القمیین)عبارت است از:

بعضی از احادیث شریفه در فضیلت و شرافت امامزادگان، سرگذشت هریک از امامان و فرزندان آنها و کسانی که از فرزندان و نوادگان ایشان به قم آمده اند در ۱۲ باب.

این کتاب در ۳۷۸ صفحه بوده و نسخ اصل آن در اختیار مرحوم آیت اللّه نجفی مرعشی بوده و عکس آن در کتابخان معظم له موجود است.

در جلد سوم آن(ریاض المحدثین فی ترجمه الرواه و العلماء القمیین من الاولین و الآخرین)شرح حال بیش از ۶۵۰ تن از علما و محدثین قم گرد آمده و در ۳۶۱ صفحه تدوین شده است. نسخ اصل آن نزد مرحوم آیت اللّه نجفی مرعشی بوده و عکس آن هم در کتابخان معظم له موجود است.

این کتاب توسط مؤلف بزرگوار به عربی بازگشته و در ۶۷۰ صفح رحلی نگاشته شده و نسخ اصل آن نیز نزد آیت اللّه العظمی مرعشی نجفی بوده است.

(کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۱۳۲-۱۴۰) نام علما و محدثینی که در این اثر از آنها یاد شده، در کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۰۴۱-۹۵۱ ذکر شده است.

۶- بارگاه حضرت معصومه

بیژن سعادت ۱۴۴ ص.

این یکی از بهترین کتابهایی است که پیرامون شهر مقدس قم نگاشته شده است. عناوین آن عبارتند از: سرّ نامیدن قم، حدود و طالع قم، بنای شهر، آمدن اعراب اشعری، مفاخر اشعریون، بناهای عرب اشعری، اعیان و اشراف و علما و سادات قم، اماکن مشرفه، انهار و باغات و مساجد و مدارس، قنوات، یخچال ها و آسیابها، ایلات و مراتع و بلوکات و کوهها و معادن قم.

۷- بارگاه حضرت معصومه

گروه نویسندگان، شهرداری قم، قطع وزیری، ۷۳ ص.

در این کتاب تاریخچ حرم مطهر و زیارتگاههای قم با عکس و توضیح، بیان شده است.

۸- بارگاه فاطمه معصومه تجلیگاه فاطمه زهرا، سلام اللّه علیها،

سید جعفر میر عظیمی

قم، کتابخان عمومی حضرت ابوالفضل، ۱۳۷۶ ه-ش/۱۴۱۸ ه -ق

قطع وزیری، ۲۵۲ ص.

در این کتاب از زندگی حضرت معصومه، فضیلت شهر قم، تاریخچ حرم و آستان مقدسه، ۴۰ حدیث در فضیلت قم و حضرت معصومه، زیارت حضرت از دیدگاه علما و مراجع تقلید، کرامات معصومیه و از اشعاری در مدح آن حضرت، سخن رفته است.

۹- بدر فروزان

حاج میرزا عباس فیض(متوفای ۱۳۹۲ ه-ق)

چاپ قم، ۱۳۶۴ ه-ق/۱۳۲۳ ه-ش، قطع وزیری، ۴۵۲ ص.

در این کتاب شرح حال امامزادگان قم و ری، و زندگی علمای قم گردآمده است.

۱۰- بشاره المؤمنین در تاریخ قم و قمیین

شیخ قوام اسلامی جاسبی قمی

چاپ قم، ۱۳۹۴ ه-ق/۱۳۵۳ ه -ش، قطع وزیری، ۲۷۵ ص(به خط مؤلف).

در این کتاب چهل حدیث پیرامون زمین و مردم قم، پانزده کرامت از کرامات حضرت فاطمه معصوم، سلام اللّه علیها، مفاخر اهل قم، مختصری از بنا و تشیع در قم، شرح حال حدود ۶۰۰ تن از رجال دینی و علمی و سیاسی شهر قم ذکر شده است.

۱۱- تاریخ قم

ابو علی حسن بن محمد بن حسن قمی شیبانی (متوفای پس از ۳۷۹ ه-ق)

ترجم تاج الدین حسن بن علی بن حسن بن عبد الملک قمی(متوفای پیش از ۸۴۷ ه-ق)

مقدمه و پاورقی و فهارس، سید جلال الدین تهرانی (متوفای ۱۴۱۰ ه-ق)

چاپ دوم، تهران، انتشارات توس، ۱۳۶۲ ه-ش، قطع وزیری، ۳۴۷ ص.

این کتاب، ترجم پنج باب نخستین اصل تألیف است و در آن از علّت نام نهادن قم بدین اسم، ماجرای فتح قم در سال ۲۳ ه-ق، میدان ها، پل ها، مساجد قم، دیه ها و مناطق داخل قم، مسجد جامع و منیری قم، رودخانه ها و آب های قم، روایات مربوط به شرافت و فضل قم، خراج قم، احوال پیامبر و امامان و فرزاندان ایشان، طالبیه ای که به قم آمدند و انساب ایشان، آن گروه از عرب که به قم آمدند، اخبار عرب اشعری و سبب اسلام آوردن ایشان، فضائل آنان و مفاخر ایشان در جاهلیت و اسلام، اشراف وجوه اشعریان در اسلام، قبایل و عشایر آنان و بعضی از واقعه ها و ایام و اشعار ایشان بحث شده است.

این کتاب بهترین، مفیدترین و ارزنده ترین کتاب در تاریخ قدیم قم است و اطلاعات گرانبهای آن در هیچ کتاب دگیری یافت نمی شود.

(کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۳۹ -۴۳)

۱۲- تاریخ قم مختار البلاد

شیخ محمد حسین ناصر الشریعه قمی (۱۳۱۳ – ۱۳۸۰ ه-ق)

مقدمه و تصحیح و اضافات: علی دوانی

چاپ سوم، قم، انتشارات دار الفکر، ۱۳۵۰ ه-ش/ ۱۳۹۰ ه -ق، قطع رقعی، ۳۲۲ ص.

این کتاب از بهترین نوشتارها پیرامون قم در زمانهای قدیم، نامهای قم، فضائل قم، محلات، رودخانه ها، پلها، راهها، ورود اشعریون به قم، ورود حضرت معصومه(ع)به قم، امامزادگان قم، آستان مقدسه و مقابر آن، مساجد و مدارس قم، محدثین و دانشمندان قدیم و جدید قم می باشد.

استاد علی دوانی رنج فراوان تصحیح و اضافات و استدراکات بسیار بر این کتاب را متحمل شده و در واقع آن را احیا کرده است.

۱۳- تاریخ تکایا و عزاداری قم

مهدی عباس

قم، ۱۳۷۱ ه-ش، قطع وزیری، ۳۴۷ ص.

در این کتاب پیرامون تاریخچ عزاداری، شبیه خوانی، تکایا و حسینیه ها، شاعران مرثیه گوی قم بحث شده است.

۱۴- تاریخ دار الایمان قم

محمد تقی بیک ارباب (متوفای ۱۳۱۱ ه-ق)

به اهتمام: سید حسین مدرسی طباطبایی

قم، چاپخان حکمت، ۱۳۵۳ ه-ش، قطع وزیری، بوده و پس از آن هیچ گونه آگاهی درستی از آن نیست و با هم کوششهای که در طول قرون و اعصار برای یافتن آن به عمل آمده، کوچکترین نتیجه ای گرفته نشده است. پنج باب نخست آن که سرشار از اطلاعات گرانبهای تاریخی است به وسیل حسن علی بن حسن بن عبد الملک قمی ترجمه گردیده و به چاپ رسیده و فهرست کامل بیست باب آن در ترجم تاریخ قم(ص ۱۵-۱۹)آمده است. (بحار الانوار، ج ۲، ص ۴۲؛ خاتم مستدرک الوسائل، ص ۳۶۹؛ الذریعه، ج ۳، ص ۲۷۷؛ کتاب شناسی آثار مربوط به قم، ص ۱۱-۳۷)

۱۵- تاریخ مذهبی قم

علی اصغر فقیهی

چاپ قم، ۱۳۵۰ ه-ش/۱۳۹۱ ه-ق، قطع وزیری، ۳۹۶ ص.

نیمی از کتاب تحقیق در مصادر و متون و نیم دیگر آگاهیهایی منحصر و ناگفته از آداب و رسوم و عادات مذهبی مردم قم است. در این کتاب از تاریخ قم، احادیث قم، تاریخ تشیع اهل قم، نقابت، تأسیس مدارس، مساجد، تولیت آستانه، مراسم عزاداری و شبیه خوانی قم سخن رفته است.

۱۶- تاریخ مشاهد و قبور واقعه در بلد قم

افضل الملک میرزا غلامحسین خان ادیب زندی شیرازی(۱۲۷۹-۱۳۴۸ ه-ق)

چاپ تهران، قطع وزیری، ۷۲ ص.

۱۷- تاریخ ورزش باستانی و کشتی پهلوانی قم

مهدی عباسی

چاپ قم، ۱۳۶۷ ه -ش، قطع وزیری، ۱۹۲ ص.

۱۸- تاریخچ روزنامه نگاری در قم

احمد رحیمی(متوفای ۱۴۱۶ ه-ق)

چاپ قم، ۱۳۴۸ ه -ش، قطع رقعی، ۱۰۳ ص.

در این کتاب تمامی روزنامه ها، فصل نامه ها و ماه نامه ژهای قم تا سال ۱۳۳۷ ه -ش معرفی شده است.

۱۹- تاریخچه قم و حضرت معصومه

محمد محمدی اشتهاردی

چاپ قم، قطع جیبی، ۹۶ ص.

در این کتاب کوچک پیرامون فضیلت زیارت، زندگی حضرت معصومه، حوز علمیه و مسجد جمکران بحث شده است.

۲۰- تذکر سخنوران قم

محمد علی مجاهدی(پروانه)

قم، انتشارات هجرت، ۱۳۷۰ ه -ش، قطع وزیری، ۳۸۸ ص.

این کتاب پیرامون شرح حال ۱۱۰ تن از شعرای گذشت قم، دوران صفویه و قاجاریه، می باشد.

۲۱- تذکره مشایخ قم

نور الدین علی منعّل قمی(متوفای پس از ۹۷۸ ه-ق)

به کوشش: سید حسین مدرسی طباطبایی

قم، چاپخان حکمت، ۱۳۵۳ ه-ش/۱۳۹۴ ه -ق، قطع وزیری، ۱۰۱ ص.

در این کتاب شرح احوال ۱۱۲ تن از راویان و دانشمندان قمی در قرنهای اولیه، گرد آمده است.

۲۲- تربت پاکان

سید حسین مدرسی طباطبایی

چاپ قم، ۱۳۵۵ ه -ش/۱۳۹۶ ه-ق، قطع وزیری، ۲ ج، ۱۲۲۸ ص.

در این کتاب تاریخ آستان مقدسه، ساختمانهای آن، اسناد و مدارک، وقف نامه ها و فرمانها، مساجد، مقابر، مزارات و مدارس قم گرد آمده است.

۲۳- چهل حدیث: قم و حضرت معصومه (س) محمود شریفی

چاپ دوم، قم، نشر معروف، ۱۳۷۴ ه-ش، قطع جیبی، ۹۵ ص.

۲۴- حضرت معصومه، فاطم دوم

محمد محمدی اشتهاردی

قم، انتشارات علامه، ۱۳۷۵ ه-ش، قطع رقعی، ۲۴۷ ص.

در این کتاب از زندگانی حضرت معصومه(ع)، امامزادگان، مساجد، مدارس، کتابخانه ها، حوز علمیه قم و مسجد مقدس جمکران سخن رفته است.

۲۵- حضرت معصومه و شهر قم

محمد اصغری نژاد

قطع رقعی، ۱۳۴ ص.

در این کتاب از روایات فضعیلت قم، علت هجرت حضرت معصومه(ع)به قم، فضیلت زیارت آن حضرت، زیارت نامه، تاریخ تحولات حرم مطهر و مدفونین در جوار حضرت، سخن رفته است.

این کتاب آماده چاپ است.

۲۶- حضرت معصومه و شهر قم

محمد حکیمی

چاپ دوم، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۶۹ ه-ش، قطع پالتویی، ۱۳۵ ص.

این کتاب پیرامون شرح زندگی حضرت معصومه، حوز علمی قم، قم و مسجد جمکران می باشد.

۲۷- دخت آفتاب

احمد لقمانی

این کتاب آماد چاپ است.

۲۸- در حریم حضرت معصومه، علیها السلام

علی اکبر مهدی پور

قم، انتشارات حاذق، ۱۴۱۵ ه -ق/۱۳۷۳ ه-ش، قطع جیبی، ۶۳ ص.

در این رساله از زندگی، شخصیت، فضیلت زیارت و زیارت نام حضرت معصومه سخن رفته است و خلاصه ای از کتاب کریم اهل بیت می باشد.

۲۹- دیدنیهای قم

حسین آوردی،

قم، نشر برگزیده، ۱۳۷۲ ه-ش، قطع پالتویی، ۴۹ ص.

در این کتاب کوچک از تاریخچ قم، حضرت معصومه(ع)، امامزادگان، مساجد، مدارس، مقابر، مسجد جمکران و اماکن عمومی قم