فایل پاورپوینت کامل امام زمان – عج – در آینه احکام

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل امام زمان – عج – در آینه احکام :

مقدمه

فقها و محدثین در مورد امام زمان(عج) احکامی را بیان فرموده اند که ما آنها را در ضمن چند نکته بیان می کنیم:

نکته اول: اعتقاد به حضرت حجت(عج)

برخی از اموری که در مورد امام زمان(عج) اعتقاد به آنها لازم است، به این شرح می باشند:

الف) واجب است اعتقاد به آن حضرت به عنوان دوازدهمین امام معصوم، همان طور که اعتقاد به امامان قبل از ایشان نیز لازم است؛ زیرا اعتقاد به تمامی دوازده امام واجب می باشد. به این مسئله «واجبات عام مجموعی» گفته می شود[۱] که صاحب جواهر(ره) (م ۱۲۶۶- ۱۱۹۲ ق) در این زمینه می نویسد: «إنکار بعضهم کإنکار الجمیع؛[۲] انکار بعضی از امامان معصوم(ع) مانند انکار تمام آنهاست.» بر این اساس، توقف در هیچ یک از ائمه دوازده گانه(ع) جایز نیست و در هر جا که واجب یا مستحب است نام آن امامان معصوم(ع) برده شود (مانند خطبه ها و تلقینها) باید نام تمامی آن بزرگواران را ببرند.

ب) واجب است اعتقاد به تولد و حیات امام زمان(عج)؛ زیرا از بدیهیّات نزد شیعه این است که: «لَولَا الْحُجَهُ لَسَاخَتِ الْأَرْض باَهْلِهَا؛ اگر زمین خالی از حجت باشد، بر اهلش فرو می ریزد.»

امام علی(ع) می فرمایند: «اللَّهُمَّ بَلَی لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّهٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّه وَ بینَاتُه؛[۳] پروردگارا! آری زمین از کسی که بوسیله حجت، دین خدا را بر پا دارد، خالی نخواهد ماند؛ که او یا آشکار و شناخته شده، و یا خائف و نهان، تا حجج و بیّنات خداوند باطل نگردد.» و نیز امام سجاد(ع) فرمودند: «لَوْ لَا ما فِی الْأَرضِ مِنَّا لَسَاخَتِ الْأَرضُ بِأَهلِهَا؛[۴] اگر بر روی زمین یکی از ما خاندان نباشد، زمین اهل خود را فرو خواهد برد.»

ج) واجب است اعتقاد به امام زمان(عج) به عنوان دادگستر جهانی و مصلح کل؛ «رسول گرامی اسلام (ص)می فرماید: مَن أَنْکرَ خُروُجَ الْمهْدِی(عج) فَقَدْ کفَرَ بِمَا اَنْزَلَ عَلَی مُحَمَّدٍ(ص)؛[۵] کسی که خروج حضرت مهدی (عج) را منکر شود، بر آنچه بر محمد(ص) نازل شده، کافر گشته است.»

«آن حضرت(ص) در جای دیگری می فرماید: مَنْ أَنکرَ الْقائِمَ منْ وُلْدِی فَقَدْ أَنْکرَنِی؛[۶] کسی که قائم از فرزندان مرا انکار کند، مرا انکار کرده است.»

نکته دوم: نام امام زمان (عج)

در مورد نام ایشان مطالبی قابل توجه است:

الف) نام گذاری فرزندان به نام آن حضرت: مستحب است فرزندانمان به یکی از نامهای امام زمان(عج) و همین طور سایر امامان معصوم(ع) نام گذاری گردند. ابن ادریس حلی(ره) (م ۵۹۸ ق) در این زمینه می نویسد: «مِن حقّ الولد علی والده ان یحسن اسمه و یستحبّ من الأسماء أسماء الأنبیاء و الأئمه(ع) و أفضلها اسم نبینا و الأئمه من ذریته(ع) و بعد ذلک العبودیه للَّه تعالی دون خلقه؛[۷] از حق فرزند بر پدر این است که نام نیک برای او انتخاب نماید و مستحب است که از میان اسماء، نام انبیا و ائمه(ع) را انتخاب کند و بهترین اسمها نام پیامبر(ص) و امامان و فرزندان آن حضرت(ع) است و بعد از آن نامی که دلالت بر بندگی خدا داشته باشد (مانند عبدالله) نه آنچه دلالت بر بندگی خلق می کند (مانند عبد الامیر).»

ب) گذاشتن دست بر سر و قیام هنگام شنیدن نام امام زمان(عج): در این زمینه روایتی وجود دارد که: وقتی «دِعبِل» قصیده معروف خود به نام «مدارس آیات» را برای امام رضا(ع) خواند، هنگامی که نام امام زمان(عج) به میان آمد، حضرت رضا(ع) دست مبارک خود را بر سر گذاشتند و تواضع نموده، قیام کردند و برای فرج ایشان دعا نمودند. در استفتایی که از مرحوم آیت الله حاج شیخ جواد تبریزی(ره) (م ۱۴۲۷ ق) صورت گرفته است، ایشان نیز همین گونه پاسخ داده اند.[۸]

ج) بردن نام امام زمان(عج) در زمان غیبت: می دانیم که امام زمان(ع) هم نام و هم کنیه پیامبر اکرم(ص) می باشند؛ ولکن روایاتی وارد شده است دال بر اینکه نباید در زمان غیبت آن حضرت نام اصلی ایشان برده شود. از این رو، برخی از فقها به لقب یا کنیه و یا به حروف مقطعه (م ح م د) از آن حضرت نام می برند. روایات در این زمینه به چنددسته تقسیم می گردند؛ در بعضی از آنها مطلقا از نام بردن حضرت به این نام منع شده است و در برخی تفصیل بین حالت خوف و عدم خوف وجود دارد. بر این اساس، اقوال فقها نیز مختلف شده است.

مرحوم میرزای نوری (م ۱۳۲۰ق) بابی را در «مستدرک» منعقد نموده اند تحت عنوان: «بَابُ تَحْرِیمِ تسْمِیهِ الْمهْدِی(عج) وَ سائِرِ الْأَئِمهِ(ع) وَ ذِکرِهمْ وَقْتَ التَّقِیهِ وَ جَوَازِ ذَلِک مَعَ عَدَمِ الْخَوْفِ إِلَّا الْمَهْدِی(عج) فَإِنَّهُ لَا یسَمَّی بِاسْمِهِ إِلَی وَقْتِ الظُّهُورِ؛[۹] باب حرمت نام بردن امام زمان و سایر ائمه(ع) در زمان تقیه و جواز نام بردن آن بزرگواران در وقت عدم خوف، مگر نام امام زمان(عج) که جایز نیست تا زمان ظهور.»

گمان می رود نظر صاحب وسائل الشیعه(ره) (م ۱۱۰۴ ق) و برخی دیگر از بزرگان در این زمینه نظر صحیح و صائبی باشد؛ زیرا ایشان قائل به تفصیل بین حالت خوف و تقیه و عدم آن هستند. عنوانی که ایشان برای روایات این بحث انتخاب فرموده، این است: «بَابُ تَحْرِیمِ تَسْمِیهِ الْمَهْدِی(عج) وَ سَائِرِ الْأَئِمَّهِ(ع) وَ ذِکرِهِمْ وَقْتَ التَّقِیهِ وَ جَوَازِ ذَلِک مَعَ عدَمِ الْخوْف؛[۱۰] باب حرام بودن نام بردن از حضرت مهدی و سایر امامان معصوم(ع) در زمان تقیه و جواز نام بردن از آن بزرگواران در زمان عدم خوف.»

آنگاه در پایان همین باب (باب ۳۳) می فرماید: «أَقُولُ وَ الْأَحَادِیثُ فِی التَّصْرِیحِ باسْمِ الْمهْدِی مُحَمَّدِ بْنِ الْحَسَنِ(عج) وَ فی الْأَمْرِ بِتَسْمِیتِهِ عُمُوماً وَ خُصُوصاً تَصْرِیحاً وَ تَلْوِیحاً فِعْلًا وَتَقْرِیراً فِی النُّصُوصِ وَ الزِّیارَاتِ وَ الدَّعَوَاتِ وَ التَّعْقِیبَاتِ وَ التَّلْقِینِ وَ غَیرِ ذَلِک کثِیرَهٌ جِدّاً قَدْ تَقَدَّمَ جُمْلَهٌ مِنْ ذَلِک وَ یأْتِی جُمْلَهٌ أُخْرَی وَ هُوَ دَالٌّ عَلَی مَا قُلْنَاهُ فِی الْعنْوَان؛[۱۱] نظر من این است که احادیث در تصریح به نام حضرت مهدی به عنوان محمد بن الحسن(عج) و امر به نام بردن از ایشان به طور عمومی و خصوصی فراوان است، چه با تصریح و چه با اشاره. این دلیلها در ضمن نصوص و زیارات و دعاها و تلقینات و غیر اینها موجودند. برخی از آنها را قبلاً ذکر کردیم و برخی در آینده خواهند آمد و همگی آنها دلالت می کنند بر صحت آنچه در عنوان باب ذکر نمودیم در جواز نام بردن از آن حضرت به اسم «محمد» در زمان عدم خوف.»

و سپس در حاشیه می نویسد:[۱۲] «بسیاری از فقها در کتب حدیث و اصول و کلام و غیر اینها به نام آن حضرت تصریح کرده اند، مانند: علامه، محقق، فاضل مقداد، سید مرتضی، شیخ مفید، سید بن طاوس و دیگران. قائلین به منع اندک می باشند. ما این بحث را در رساله ای مستقل تحقیق نموده ایم.»

آیت الله مکارم نیز در این زمینه می نویسد:[۱۳] «قائل شدن به حرمت تلفظ نام امام زمان(عج) با جواز تلفظ به «م ح م د» احتیاج به تعبّد شدید در خصوص این کلمه دارد، مگر چه نقصی در نام آن حضرت وجود دارد که صریحاً نباید ذکر شود؛ اما با کنایه اشکال نداشته باشد؟»

برخی از مؤلفاتی که مستقلاً در مورد جواز و عدم جواز نام بردن از اسم اصلی امام زمان(عج) نگاشته شده عبارتند از:

۱- شرعه التسمیه، از محقق داماد؛

۲- تحریم التسمیه، از شیخ سلیمان ماخوری؛

۳- کشف التعمیه، از شیخ حر عاملی.

د) ضرب سکه به نام حضرت مهدی(عج): نکته دیگری که در مورد نام امام زمان(عج) باید طرح گردد این است که در بعضی مراسم یا مساجد و یا مکانهای دیگر رایج شده است که سکه به نام آن حضرت می زنند. این کار فی نفسه اشکال ندارد؛ ولی باید مواظب باشیم این سکه ها در جایی نامناسب نیفتند و زیر دست و پا قرار نگیرند. همچنین طبق فتوای بعضی از فقها در حال حدث اکبر و اصغر به بدن برخورد نکند.

ه) نام گذاری به نام حضرت مهدی(عج): نام گذاری مساجد، تکایا، خیابانها و… به نام امام زمان(عج) تعظیم شعائر الهی بوده و امری پسندیده است؛ ولی تلفظ به نام آن حضرت باید همراه با عظمت و احترام باشد، نه با وهن و سبک شمردن. تذکر این نکته نیز ضروری است که از نام گذاری مکانهایی که مناسبتی با نام امام زمان(عج) ندارند و احیاناً این نام گذاری همراه با توهین است، باید پرهیز شود، گرچه کسی که نام گذاری کرده اصلاً نیت سویی نداشته؛ بلکه نیّتش خیر باشد. بنابراین، وزارت فرهنگ و ارشاد و یا هر سازمان مربوطی باید در این مورد دقت لازم را به کار برند، و همچنین از بعضی از بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری که از نام حضرت و یا سایر ائمه(ع) استفاده نموده و ثروت مردم را غارت می کنند، جلوگیری به عمل آورند تا وهن یا خاطره بدی از نام آن بزرگواران در اذهان باقی نماند.

نکته سوم: انجام افعال مستحبی به نیابت از امام زمان (عج)

صاحب عروه(ره) (م ۱۳۳۷ ق) در مورد نیابت از دیگران در انجام واجبات یا مستحبات می فرماید:[۱۴] «نیابت از اشخاص زنده در انجام اعمال واجب جایز نیست، چه به صورت اجیر شدن باشد، یا به طور رایگان، اگرچه آن اشخاص عاجز از انجام تکلیف خود باشند، مگر در مورد حج که چنانچه شخص مستطیع باشد و خودش قادر بر انجام حج نباشد، می توان به نیابت از او حج بجا آورد. بله، جایز است انجام مستحبات و هدیه کردن ثواب آن به دیگران؛ اعم از زنده و مرده، و نیز نیابت از زندگان در بعضی از اعمال مستحبی جایز می باشد.»

بر این اساس، انجام اعمال مستحبی به نیابت از امام زمان (عج) جایز؛ بلکه دارای فضیلت فراوان است و می توان گفت: یکی از وظایف مؤمنین در عصر غیبت امام زمان(عج) انجام کار های مستحبی به نیابت از آن حضرت مانند حج و سایر اعمال مستحبی است؛ بلکه چنانچه از برخی روایات به دست می آید، نیابت از آن حضرت در کارهای مستحبی روش شیعیان در طول تاریخ بوده است.[۱۵]

در استفتائی که از امام خمینی(ره) (م ۱۴۰۹ ق) در همین زمینه صورت گرفته است، سؤال شده که: آیا حج به نیابت از حضرت ولی عصر(عج) با توجه به اینکه آن حضرت در موسم حج تشریف دارند، جایز است یا نه؟ ایشان پاسخ می دهند: «اشکال ندارد.»[۱۶]

بنابراین، شایسته است شیعیان و محبّان امام زمان(عج) پیوسته به یاد آن حضرت باشند و حداقل برخی از اعمال مستحبی خود همانند نمازهای مستحبی، قرائات قرآن، صدقات مستحبی و… را به نیابت از آن حضرت انجام دهند، و یا اینکه ثواب آن اعمال را به امام زمان(عج) هدیه نمایند. قدر متیقن از اعمالی که می توان ادعا نمود انشاءالله مورد قبول درگاه خداوند است، همین گونه اعمال می باشد.

نکته چهارم: نماز امام زمان(عج)

از نمازهای مستحبی، نماز امام زمان(عج) است؛ ولی قبل از ورد در این مبحث، یادآوری این مقدمه را لازم می دانیم که هر نمازی باید برای خدا انجام شود، پس وقتی گفته می شود: نماز امام زمان(عج) مقصود این است که دستور این نماز از آن حضرت (عج) صادر شده است؛ اما وقتی می خواهیم بخوانیم، حتماً باید برای خدا خوانده شود، وگرنه باطل خواهد بود.

اینک پس از این مقدمه به ذکر چند مطلب در مورد این نماز می پردازیم:

الف) کیفیت نماز امام زمان(عج):

علامه مجلسی(ره) کیفیت نماز امام زمان(عج) را به این صورت نقل می کند که: این نماز دو رکعت است، در هر رکعت پس از شروع سوره حمد، وقتی به جمله «ایاک نعبد و ایاک نستعین» رسیدی، آن را صد مرتبه تکرار می کنی و سپس حمد را ادامه داده و سوره را یک مرتبه می خوانی، آنگاه ذکر رکوع و سجده را هفت مرتبه می گویی و پس از سلام نماز یک مرتبه «لا اله الا الله» گفته، سپس تسبیحات حضرت زهرا(س) را می گویی و سر به سجده گذارده، صد مرتبه صلوات می فرستی.[۱۷]

امّا محدّث بزرگ حاج شیخ عباس قمی(ره) (م ۱۳۵۹) در مفاتیح نماز امام زمان(عج) را به این صورت نقل کرده است که مختص به مسجد جمکران نیست: این نماز دو رکعت است. می