فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین

تحولی در ارائه‌ها با فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین!

اگر به دنبال یک روش ساده اما حرفه‌ای برای ارائه‌ی مطالب خود هستید، فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین بهترین انتخاب شما خواهد بود. فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین از پایه بر اساس اصول طراحی مدرن ساخته شده و تضمین می‌کند که اسلایدهای شما جذاب، منظم و آماده‌ی استفاده باشند.

فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین شامل 108 اسلاید است که با ترکیب بصری زیبا و چیدمانی حرفه‌ای، ارائه‌ی شما را به سطحی بالاتر می‌برد.

چرا باید از فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین استفاده کنید؟

✔ طراحی حرفه‌ای: هر اسلاید فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین با دقت بالا تنظیم شده تا بیشترین تأثیر را روی مخاطبان بگذارد.

✔ صرفه‌جویی در زمان: نیازی نیست ساعت‌ها وقت خود را برای طراحی پاورپوینت بگذارید، همه چیز آماده است.

✔ استفاده‌ی آسان: بدون نیاز به ویرایش‌های پیچیده، کافی است فایل را باز کنید و ارائه دهید.

✔ فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین قابل استفاده در هر محیطی: چه در دانشگاه، چه در جلسات کاری، فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین حرفه‌ای نیاز شما را کاملاً برآورده خواهد کرد.

متمایز باشید!

دیگر نگران بهم‌ریختگی یا طراحی‌های غیرحرفه‌ای نباشید. فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین به شما این امکان را می‌دهد که بدون دغدغه روی محتوای خود تمرکز کنید و ارائه‌ای تأثیرگذار داشته باشید.

همین حالا دریافت کنید و تجربه‌ای متفاوت از ارائه‌های حرفه‌ای را داشته باشید!

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل گونه ها و روشهای تفسیری امام باقر علیه السلام در مصادر روایی فریقین :

1- مقدّمه

راه رسیدن به تعالیم والای اسلامی آشنایی با سیره اهل بیت: است. شناخت روش آنان جز با آگاهی از گفتارشان به ویژه در تفسیر قرآن میسّر نیست. در میان ائمّه، امام باقر (ع) نقش بسزایی دارد؛ زیرا در زمان ایشان بستری برای ترویج و تبیین احکام اسلام و آیات قرآن فراهم آمد.

در عصر این امام همام، تلاش پیروان مذاهب گوناگون در راه اِحکام اصول اعتقادی خود و ترویج آن در جامعه و نیز راهکارهای حاکمان زمان برای مقابله با فرهنگ اصیل اسلامی و منحرف ساختن مردم، مسئولیت و وظیفه امام را مهم تر و سخت تر می نمود. ایشان را به عنوان عالم به دقایق علوم و لطائف اشارات (نیشابوری، ج ۲، ص ۲۸۵ ۲۸۶) باقر نامیدند؛ زیرا به حقیقت شکافنده علوم، عالم به اسرار نهان الهی و از «متوسّمین» است. (ابن عساکر، ج ۱۵، ص ۳۵۳؛ ذهبی، ج ۴، ص ۴۰۵؛ قرطبی، ج ۱، ص ۴۴۵؛ نووی، ج ۱، ص ۱۰۲)

روش شناسی تفسیر امام باقر(ع) در میان روایات تفسیری فریقین، از این نظر ضرورت دوچندان دارد که بخش قابل توجهی از احادیث تفسیری اهل بیت: به این بزرگوار اختصاص دارد و آگاهی از روش ایشان کمک شایانی به فهم قرآن و شیوه های تفسیر آن می کند و نکته سنجی اهل بیت: و ثقل بودن آنها را بر همگان می نمایاند که چگونه عدل قرآن اند و مبیّن و تالیِ آن. لذا در این پژوهش بر آنیم تا در حدّ توان به شناخت روشهای تفسیری این امام در میان روایات تفسیری شیعه و اهل سنّت بپردازیم.

1- روش تفسیر قرآن به قرآن

مقصود از تفسیر قرآن به قرآن، این است که هر آیه ای به کمک و استعانت از آیات دیگر تفسیر شود؛ زیرا برخی آیات مبیّن آیات دیگر هستند و به تفصیل معانی و محتوای دیگر آیات پرداخته اند. این شیوه هم زمان با نزول آیات آغاز، و تاکنون ادامه یافته است. (مؤدّب، ص ۱۷۳- ۱۷۴) یکی از اسلوبهای ویژه ای که امام باقر(ع) برای آشکار نمودن معانی و کشف حقایق وحیانی به کار برده اند، روش قرآن به قرآن است.

1- ۱) از امام باقر (ع) سوال شد: چگونه به وجوب قصر نماز در سفر حکم می کنید، حال آنکه در قرآن تعبیر «لا جناح» است که به حسب ظاهر، به معنی جواز قصر است نه وجوب آن (اشاره به آیه: و إذا ضربتم فی الأرض فلیس علیکم جناح أن تقصروا)؟ امام با تمسّک به آیه «إنّ الصفا و المروه من شعائر الله» (بقره (۲) / ۱۵۸) فرمود: همان گونه که مقصود از عبارت «لا جناح» در این آیه ناظر به وجوب طواف ] سعی [ است نه جواز آن، در آیه نیز به معنی وجوب قصر است، نه جواز آن. (صدوق، ج ۱، ص ۲۳۴)

1- ۲) امام در تفسیر آیه «یوم تبدّل الأرض غیر الأرض» (ابراهیم (۱۴) / ۴۸) ضمن بیان مثال، آن را با آیه «و ما جعلناهم جسداً لا یاکلون الطعام و ما کانوا خالدین» (انبیاء (۲۱) / ۸) توضیح می دهد و می افزاید: مردم تا زمان حسابرسی از زمین بهره می برند (زمین تبدیل به نانی پاکیزه می شود) و ما آنها را پیکرهایی که طعام نخورند قرار نمی دهیم. (قرطبی، ج ۹، ص ۳۸۴)

امام باقر (ع) در تفسیر این آیه از دو روش تمثیلی و قرآن به قرآن استفاده نموده اند.

2- روش تفسیر لغوی (واژه ای)

شماری از روایات تفسیری امام باقر (ع) به گونه ای است که در تبیین آیات، تنها یک واژه یا برخی از واژگان آیه را معنی نموده است. این روش غالباً در مواردی به کار رفته که ظاهر آیه، روشن به نظر آمده و گویی مخاطب نیازی به توضیح بیشتر نداشته، بلکه با بیان معنی و مفهوم واژگان دشوار آن، مفهوم آیه برایش آشکار می شده است. در واقع این گونه روایات حکم ترجمه را دارند. (رستمی، ص ۱۹۰)

امام واژگان قرآن را به شیوه های مختلفی تبیین نموده اند؛ به عنوان نمونه:

2- ۱) توضیح بر اساس ادبیات عرب

از امام باقر (ع) ذیل آیه «إنّ الصلاه کانت علی المومنین کتاباً موقوتاً» (بقره (۲) / ۳۴) روایت شده که ایشان فرمود «موقوت» در اینجا به معنی مفروض است. (ابن کثیر، ج ۲، ص ۳۸۲). در حدیث دیگری معنی «غیب» و «شهادت» را چنین می فرمایند «الغیب ما لم یکن و الشهاده ما کان.» (آلوسی، ج ۲۸، ص ۶۲) در بیانی دیگر، امام مقصود از «ما قلی» (ضحی (۹۳) / ۳) را «ما أبغضک» می داند؛ یعنی خدا تو را به خشم نیاورد. (فیض کاشانی، ج ۱، ص ۸۲۷)

2- ۲) بیان توصیفی و توضیحی

در این شیوه، امام باقر (ع) واژه ای را توصیف می کند یا توضیح می دهد. به عنوان نمونه، امام باقر (ع) در معنی «غارم» و «ابن سبیل» (توبه (۹) / ۶۰) می فرماید: «الغارمین: المستدنین بغیر فساد» و «ابن السبیل: المتجاوز من الارض إلی الأرض». (ثوری، ج ۱، ص ۱۲۷) امام واژه «دُکّت» در آیه «کلّا إذا دُکّت الأرض…» (فجر (۸۹) / ۲۱) را به «زلزله» تبیین نموده اند. (حویزی، ج ۵، ص ۵۷۵؛ فیض کاشانی، ج ۸، ص ۳۲۶) زلزله سبب در هم کوبیدن بناها می شود. آیه به قیامت اشاره دارد و از علائم آخرت هم زلزله است؛ لذا امام عبارت را به زلزله تبیین نموده اند. این تفسیر توسّط شماری از مفسّران فریقین عنوان شده است. (نک: سیّد قطب، ج ۶، ص ۳۹۰)

۲- ۳) بیان مصداقی

در این شیوه، امام مصداق کلمه را بیان می کنند. به عنوان نمونه، ایشان منظور از «خیر» در «ولتکن منکم أمّه یدعون إلی الخیر» (آل عمران (۳) / ۱۰) را طبق روایت رسول الله، پیروی از قرآن و سنّت رسول الله می دانند. (شوکانی، ج ۱، ص ۴۲۴؛ سیوطی، ج ۲، ص ۲۸۹) ایشان در حدیث دیگری، نزول آیه «اولوالامر» (نساء (۴) / ۵۹) را درباره امام علی (ع) دانسته، اما مراد از آن را علی، حسن و حسین: معرّفی می کنند. (حسکانی، ج ۱، ص ۱۵۱)

2- ۴) بیان توسیعی

گاه امام در معنای واژه، توسعه می بخشند؛ یعنی حوزه معنایی آن را فراتر از ظاهر نشان می دهند. به عنوان نمونه:

امام «طاغوت» در آیه «فمن یکفر بالطاغوت» (بقره (۲) / ۲۵۵) را به حجابها و بازدارنده ها از مطالبه حق، تفسیر نموده اند. (عطار نیشابوری، ج ۲، ص ۲۸۶ ۲۸۵) این شیوه در جایگاه خود نیازمند بررسی وسیع و همه جانبه است و موقعیت سنجش و نیازسنجی امام در کار، نسبت نوع روش و شیوه تفسیری را نشان می دهد.

2- ۵) بیان باطنی

در این شیوه، امام باقر (ع) معنای باطنی واژه را بیان می کنند. به عنوان نمونه، از ایشان درباره معنی «طوبی» در آیه «طوبی لهم و حسن مآب» (رعد (۱۳) / ۲۹) سؤال شد. فرمودند:

از رسول خدا (ص) درباره این سخن خدای تعالی «طوبی لهم» سوال شد، ایشان فرمودند: درختی است در بهشت که اصل آن در خانه من است و فروع آن در میان اهل بهشت است. یک بار دیگر پرسیدند: فرمودند:

اصل آن در خانه علی(ع) است و شاخسار آن در خانه اهل بهشت. سائل گفت: چگونه است که یک بار فرمودید: اصل آن در خانه من است و شاخسار آن در خانه دیگران، و یک بار دیگر فرمودید:

اصل آن در خانه علی (ع) است و شاخسار آن در خانه دیگران؟ رسول خدا فرمودند: خانه من و علی (ع) یکی است. (حسکانی، ج ۱، ص ۳۰۵؛ قندوزی حنفی، ج ۱، ص ۲۸۸؛ ثعلبی، ج ۵، ص ۲۹۰ ۲۹۱؛ همو، ص ۳۵۱؛ قرطبی، ج ۹، ص ۳۱۷؛ سیوطی، ج ۳، ص ۱۴، ج ۴، ص ۵۹)

با تتبّع در روایات امام، نمونه های دیگری از این نوع نیز به چشم می خورد که به همین مقدار بسنده می کنیم.

3- روش تفسیر عقلی کلامی

امامان معصوم: گاهی در تفسیر آیات قرآن به ویژه آیات مربوط به عقاید و اثبات توحید و یکانگی خداوند از براهین، اصول و قواعد عقلی استفاده نموده و معنای آیه را روشن ساخته و شک و ابهام را از آن زدوده اند. (علوی مهر، ص ۱۳۸)

تفسیر عقلی آن است که مفسّر با استفاده از درک و فهم سلیم، به تدبّر و تفکّر در قرآن و فهم معانی آیات و تفسیر آن بپردازد. امام باقر (ع) گاهی با تکیه بر اصول مسلّم عقلی و استفاده از عقل، قرآن را تفسیر نموده اند. این روش نیز به گونه های مختلف در کلام امام تبلور یافته است که به برخی اشاره می کنیم.

3- ۱) بیان صفات الهی

پاره ای از روایات تفسیری امام باقر (ع) به تبیین صفات الهی می پردازد. از ایشان ذیل آیه «و هو الله فی السموات و الأرض» (انعام (۶) / ۳) روایت شده: مکانها محدود است و زمانی که گفتی ذات خدا در مکانی قرار دارد، لازمه اش این است که به گویی خداوند محدود است… (نک: صدوق، ص ۱۳۲ ۱۳۳) نمونه های فراوانی از این نوع به چشم می خورد که مجالی برای پرداختن به آن نیست.

3- ۲) تبیین آیه با کمک برهان و بیان چرایی آن

ساختار مفهومی برخی از آیات قرآن که بیشتر به اصول اعتقادی و آراء کلامی ارتباط دارد، ما را به استدلال و احتجاج نیازمند می سازد؛ زیرا دلایل عقلی پایه اعتقادات افراد را مستحکم می نماید. به عنوان نمونه ذیل آیه: «إذا ذکرت ربّک فی القرآن وحده ولّوا علی أدبارهم نفوراً» (اسراء (۱۷) / ۴۶) روایت شده است:

أخرج البخاریّ فی تاریخه عن أبیجعفر محمّد بن علیّ أنّه قال: لم کتمتم «بسم الله الرحمن الرحیم»؟ فنعم الاسم و الله کتموا. فإنّ رسول الله کان إذا دخل منزله اجتمعت علیه القریش فیجهر ببسم الله الرحمن الرحیم و یرفع صوته بها، فتولّی قریش فراراً فأنزل الله: «إذا ذکرت ربّک فی القرآن وحده». (سیوطی، ج ۵، ص ۲۹۸)

امام در چرایی عدم مجالست با اهل خصومات، چنین استدلال می نمایند که آنها کسانی اند که در آیات خداوند با شک و تردید می نگرند و در آنها جدل می کنند. (مراغی، ج ۷، ص ۱۲؛ سیوطی، ج ۳، ص ۹۲)

3- ۳) احتجاج به آیات قرآن در اثبات حقّانیّت اهل بیت(ع)

آلوسی در اینکه فرزندان دختر هم ذرّیّه خوانده می شوند، می گوید: در تفسیر فخر رازی ] ذیل آیه انعام (۶) / ۵۸ [ نقل شده است:

إنّ أباجعفر رضی الله تعالی عنه استدلّ بها عند الحجّاج بن یوسف بآیه المباهله حیث دعا ۹ الحسن و الحسین رضی الله عنهما بعد ما نزل: تعالوا ندع أبناءنا و أبناءکم… (آلوسی، ج ۷، ص ۲۱۳)

3- ۴) دفاع از حریم ولایت

عن أبی بصیر، عن أبیجعفر، أنّه ساله عن قول الله: «أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی الأمر» قال: نزلت فی علیّ بن أبیطالب. قلت: إنّ الناس یقولون: فما منعه أن یسمّی علیّاً و أهل بیته فی کتابه؟ فقال أبوجعفر: قولوا لهم: إن الله أنزل علی رسوله الصلاه و لم یسمّ ثلاثاً و لا أربعاً حتّی کان رسول الله هو الذی یفسّر ذلک، و أنزل الحجّ فلم ینزل طوفوا سبعاً حتّی فسّر ذلک لهم رسول الله. و أنزل: «أطیعوا الله و أطیعوا الرسول و أولی الأمر منکم»، فنزلت فی علیّ و الحسن و الحسین، و قال رسول الله: أوصیکم بکتاب الله و أهل بیتی. إنّی سألت الله أن لا یفرّق بینهما حتّی یردا علیّ الحوض، فأعطانی ذلک. (حسکانی، ج ۱، ص ۱۵۱).

4- استفاده از جری و تطبیق (روش تفسیر مصداقی)

«جَری» در لغت یعنی: روان شدن و جریان داشتن. (قرشی، ج ۲، ص ۳۰) «جَری» به این معنا تعبیری است که خود ائمّه برای بیان استمرار قرآن در همه زمانها به کار برده اند و مراد از آن انطباق الفاظ و آیات قرآنی است بر مصادیقی غیر از آنچه درباره آنها نازل شده است؛ یعنی از مخاطبان اوّلیه خود تجاوز کرده و بر افرادی منطبق می شوند که در قرنهای بعد می آیند. (میرباقری، ص ۲۳۶)

در روایات، الفاظ و آیات بسیاری از قرآن کریم بر پیامبر ۹ و ائمّه: و مخالفان آنها انطباق یافته است. ادلّه ای که می تواند امر جری و تطبیق در روایات تفسیری را تأیید نماید، متعدّدند. پاره ای از آنها خود اخبار جری می باشند که در آنها بر دائمی بودن احکام و معارف قرآن و استمرار خطاب قرآن به مصادیق جدید تأکید شده است. (شاکر، ص ۱۴۹)

این روش در کلام امام باقر (ع) جایگاه خاصّی دارد؛ زیرا در زمان ایشان گاه افراد ساده لوح یا سودجو و مغرض، قرآن را به نفع خود یا به ضرر دشمنانشان تفسیر می کردند. در چنین شرایطی، تطبیق صحیح آیه بر افراد و وقایع عینی راهگشای شیعیان بود. این شیوه خود اقسام و مراتب گوناگونی دارد که به برخی از آنها اشاره می کنیم.

4- ۱) مصداق خاص

در برخی موارد، آیه مصداق انحصاری دارد و بر عموم افراد دلالت نمی کند. در این آیات گاه لفظ به گونه ای است که در ظاهر می تواند مصادیق متعددی را بپذیرد، اما شواهدی یافت می شود که مصداق آن منحصر و محدود است.

آلوسی ذیل آیه «ثمّ أورثنا الکتاب….» (فاطر (۳۵) / ۳۲) می گوید:

روی الامامیّه عن الصادق و الباقر رضی الله عنهما أنّهما قالا: «هی لنا خاصّه و إیانا عنی.» أرادا أنّ أهل البیت الائمّه منهم هم المصطفون الذین اورثوا الکتاب… (آلوسی، ج ۲۲، ص ۱۹۵)

طبق این حدیث، صادقین آیه را خاص اهل بیت دانسته اند. آلوسی گرچه این سخن را با حدیث ثقلین قابل تقویت می داند، امّا آن را بر علمای امّت حمل نموده و می گوید: علمای اهل بیت به طریق اولی داخل هستند.

اختصاص آیه ولایت (مائده (۵) / ۵۴) در مورد حضرت علی (ع) (حسکانی، ص ۱۵۱)، آیه «بقیه الله خیر لکم» (هود (۱۱) / ۸۶) درباره امام زمان (صدوق، ج ۲، ص ۳۳۰)، آیه «خیر البریّه» (بینه (۹۸) / ۷) به امام علی (ع) و شیعیان او (طبری، ج ۲، ص ۱۹۷؛ خوارزمی، ص ۶۶)، آیه «فدیناه بذبح عظیم» (صافات (۳۷) / ۱۰۷) به حضرت اسماعیل (وهبه الزحیلی، ج ۲۳، ص ۱۲۵)، آیه «کنتم خیر أمّه» (آل عمران (۳) / ۱۱۰) به اهل بیت: (سیوطی، ج ۲، ص ۲۹۴)، آیه «من عنده علم الکتاب» به امام علی(ع) (قرطبی، ج ۹، ص ۳۳۶)؛ اختصاص آیه «صالح المؤمنین» (تحریم (۶۶) / ۴) به امام علی (آلوسی، ج ۲۸، ص ۱۵۳) از دیگر نمونه هاست.

4- ۲) مصداق اتمّ

این نوع مصداق که گاه از آن به مصداق «اکمل» و «اعلی» هم یاد می شود به این معنی است که آیه پذیرای مصادیق متعددی است که از لحاظ رتبه یکسان نیستند و یک یا چند تن در مرتبه بالاتر از دیگران به سر می برند که به عنوان مصداق اتمّ و اکمل معرفی می شوند.

ذیل آیه «فاسألوا أهل الذکر» (انبیاء (۲۱) / ۴۳) از امام باقر (ع) روایت شده که چون آیه نازل شد، امیرالمؤمنین (ع)گفت: ما اهل ذکر هستیم. و در روایت دیگری از ایشان نقل شده که مراد، عترت رسول خدا هستند و در روایت دیگری امام باقر می فرماید: «اهل الذکر ما هستیم.» به عنوان نمونه:

عن محمّد بن علّی قال: لمّا نزلت هذه الآیه: «فاسألوا أهل الذکر إن کنتم لا تعلمون» قال علیّ (ع): نحن أهل الذکر الذی عنانا الله جلّ و علا فی کتابه. (حسکانی، ج ۱، ص ۳۳۶، ج ۲، ص ۳۳۷، ۴ حدیث)

آلوسی صاحب تفسیر روح المعانی ذیل این آیه، عبارتی قابل تأمّل دارد:

قول أبیجعفر الباقر «نحن أهل الذکر»؛ و علماء أهل بیت رسول الله(ع) و الرحمه من خیر العلماء إذا کانوا علی السنّه المستقیمه، کعلّی و ابن عبّاس و ابنی علیّ الحسن و الحسین و محمّد بن الحنفیّه و علیّ بن الحسین زین العابدین و علیّ بن عبدالله بن عبّاس و أبیجعفر الباقر و هو محمّد بن علیّ بن الحسین و جعفر ابنه و أمثالهم و أضرابهم و أشکالهم ممّن هو متمسّک بحبل الله المتین و صراطه المستقیم و عرف لکلّ ذی حقّ حقّه و نزل کلّ المنزل الذی أعطاه الله رسوله و اجتمعت علیه قلوب عباده المومنین. (آلوسی، ج ۴، ص ۱۹۷، ذیل نحل (۱۶) / ۴۳)

در توضیح سخن امام باقر (ع) که اهل الذکر ما هستیم، می گوید: علمای اهل بیت رسول الله (ع) و الرحمه از بهترین علماء هستند، هرگاه بر سنّت مستقیم باشند؛ مثل علی، ابن عبّاس، فرزندان علی: حسن و حسین، محمّد بن حنفیّه، علی بن حسین زین العابدین، علی بن عبدالله بن عبّاس، ابی جعفر الباقر و جعفر الصادق و پسرش و امثال و شبیه و نظیر آنها از کسانی که به ریسمان محکم الهی و راه مستقیم او چنگ زده، حق هر صاحب حقی را می شناسند و بر جایگاهی که خدا و رسولش و قلبهای مؤمنین به سوی آن است، فرود می آیند.

از این نوع، نمونه های دیگر نیز در کلام امام باقر (ع) نیز مشاهده می شود. (نک: قمی، ص ۴۱۲ ذیل انشقاق (۸۴) / ۱۰؛ قندوزی، ج ۱، ص ۲۹۷، باب ۲۶؛ سیوطی، ج ۴، ص ۳۱۶ ذیل توبه (۹) / ۱۱۹، قرطبی، ج ۱۹، ص ۸۷؛ ابن شهر آشوب، ج ۴، ص ۲۰۹؛ حسکانی، ج ۲، ص ۲۹۳؛ شهرستانی، ج ۱، ص ۲۳۷)

4- ۳) مصداق عام

این مصداق در آیاتی یافت می شود که لفظ و معنای آن صلاحیت پذیرش مصادیق متعدد را دارد و امام در پاسخ سائل، هر بار به مصداقی از آن اشاره می کند.

ذیل آیه «ولیشهدوا منافع لهم» (حج (۲۲) / ۲۸) روایت شده: قال محمّد بن علیّ بن الحسین الباقر: «المراد بها العفو و المغفره». در تفسیر طبری دو حدیث از امام باقر(ع) از طریق جابر جعفی، نقل می کند که در اوّلی، امام می گوید: مراد «العفو» است (جابر عن أبی جعفر لیشهدوا منافع لهم، قال: العفو) و در حدیث دوم امام می گوید: «مغفره» است (جابر قال، قال محمّد بن علی: المغفره) که ظاهراً امام در مقام بیان برخی از مصادیق «منافع» هستند. مظهری این دو روایت را تحت عنوان یک روایت نقل نموده است. طبری پس از نقل نظرات مختلف، منافع را عام می گیرد، اعم از منافع دنیوی و اخروی. (طبری، ص ۴۷؛ مظهری، ج ۶، ص ۱۹۶ و ج ۹، ص ۷۶)

از این امام همام روایت شده که مقصود از ابرار در آیه «إنّ الأبرار لفی نعیم» (انفطار (۸۲) / ۱۳) ما هستیم، و مقصود از فجّار در «إنّ الفجار لفی جحیم» (انفطار (۸۲) / ۱۴) دشمنان ما هستند. (بحرانی، ج۴، ص ۴۳۶؛ مجلسی، ج ۲۴، ص ۶)

امام باقر (