فایل پاورپوینت کامل شیوه‌های مؤثر در تربیت اخلاقی کودکان بر مبنای آموزه‌های اهل بیت(ع)

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل شیوه‌های مؤثر در تربیت اخلاقی کودکان بر مبنای آموزه‌های اهل بیت(ع) :

برای تربیت اخلاقی کودکان به منظور تحقق سبک زندگی اسلامی موانعی وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

۱. عیب‌جویی از دیگران

یکی از موانع اخلاقی در تربیت کودکان برای رسیدن به سبک زندگی اسلامی و تحقق زندگی اصیل اسلامی، عیب‌جویی از دیگران است. در این خصوص روایتی از امام سجاد(ع) نقل شده است که فرموده‌اند: «به جای عیب‌جویی و بازگویی عیب دیگران، سعی کنید عیب‌های خود را برطرف نمایید. در این صورت است که مصون از آسیب‌ها و آفت‌ها خواهیم بود». فردی که از کودکی به عیب جویی دیگران می‌پردازد و والدین و مربیان او را از این کار منع نمی‌کنند، نمی‌توانند بر مبنای سبک زندگی اسلامی پرورش یابند.

۲. دروغ

ریشه بسیاری از آسیب‌ها دروغ است. در این خصوص روایات بسیاری از اهل بیت (ع)بزرگوار ذکر شده است. امام علی(ع)فرموده‌اند: «دروغ، چه شوخی باشد چه جدی شایسته نیست و سزاوار نیست یکی از شما به بچه‌اش وعده‌ای بدهد که بعداً بدان وفا نمی‌کند؛ زیرا دروغ به فساد می‌کشاند و فساد به سوی آتش و مادام که یکی از شما دروغ گوید، گویند دروغ گفت و معصیت کرد». از جمله امام سجاد(ع) در روایتی فرموده‌اند: «از دروغ کوچک و بزرگش، جدّی و شوخی بپرهیزید؛ زیرا انسان هرگاه در چیز کوچک دروغ بگوید، به گفتن دروغ بزرگ نیز جرئت پیدا می‌کند».

والدینی که در مقابل دروغ کودکان هیچ عکس‌العملی نشان نمی‌دهند و یا خود مشوق دروغ‌گویی کودکان هستند ناخواسته زمینه را برای گناه و فساد او در بزرگسالی فراهم می‌کنند.

۳. حسد

یکی از پیامدهای حسد این است که حسنات را ضایع می‌کند. امام هادی(ع) فرموده‌اند: «حسد، کارهای خوب را از بین می‌برد و دروغ، دشمنی می‌آورد». حسادت در کودکان به مرور، آنها را به انسان‌هایی بیمار مبدل می‌سازد و در زندگی با مشکلات بسیاری مواجه می‌سازد.

۴. همنشینی با افراد شرور

اهل بیت(ع) در خصوص لزوم احتیاط در معاشرت و همنشینی با افراد تأکید زیادی کرده‌اند. امام هادی(ع) در این خصوص فرموده‌اند: «همنشینی و معاشرت با افراد شرور، نشانه پستی و شرارت تو خواهد بود». اگر مراقب معاشرت کودکان نباشیم که با چه افرادی معاشرت می‌کنند و همنشین هستند، ممکن است با افراد ناباب معاشرت کنند و به مرور، جذب گروه‌های منحرف شوند و زندگی خود و اطرافیان و جامعه را با مشکل و بحران مواجه سازند.

۵. انضباط‌ های سختگیرانه

انضباط ‌های سختگیرانه و خشن، مانع رشد اخلاقی کودکان می‌شود. فرزندانی که در چنین خانواده‌هایی رشد کرده‌اند، زمینه‌های خلاقیت در آنها کمرنگ شده و همواره در تصمیم‌گیری مردد هستند. آنها اغلب، افرادی بی‌اراده بار آمده و در نتیجه، کرامت انسانی آنها مخدوش می‌گردد. امام باقر(ع) نیز تجاوز از حد را در امورات حتی نیکی کردن، جایز نمی‌داند و می‌فرماید: «بدترین پدران کسانی هستند که در احسان به فرزندان از حد تجاوز نمایند». (یعقوبی، تاریخ یعقوبی: ۲ / ۳۲۰)

علاوه بر مواردی که ذکر گردید موانع اخلاقی دیگری نیز وجود دارد که می‌توان به تعصب، معاشرت با بخیل، بدبینی، بدخویی، تحمیل نظر، کینه‌توزی و … اشاره کرد. اهل بیت(ع) نیز آنها را مانع تحقق سبک زندگی اسلامی معرفی کرده‌اند.

شیوه‌های اخلاقی برای تربیت کودکان

شیوه‌های بسیاری برای تربیت کودکان وجود دارد که به عنوان راهکارهایی برای مقابله با موانع می‌باشند. در اینجا به برخی از مهم‌ترین شیوه‌های اخلاقی اشاره می‌شود:

۱. پرورش روحیه انسان‌دوستی در کودک

جوهره انسان، باید به سمت انسان‌دوستی گرایش پیدا کند؛ چرا که تمام انسان‌ها در پیشگاه خداوند یکسانند وچیزی که آنها را از هم متمایزمی‌کند، میزان اعتقاد و عمل آنهاست. امام صادق(ع) به نقل از پیامبرگرامی اسلام(ص) فرمود: «خلق، خانواده خدا هستند و پسندیده‌ترین خلق نزد خدا کسی است که به خانواده خدا سود رساند و خاندانی را خشنود کند». پس بایدکودک را طبق فرمایشات پیامبر(ص) به سمت نوع‌دوستی هدایت کرد تا بتواند با دیگران زندگی کند.

۲. پرورش روحیه تواضع در کودک

والدین و مربیان کودک در این زمینه باید الگوی وی باشند و تا حد امکان تواضع و فروتنی نسبت به کودک نشان دهند؛ زیرا برخورد متواضعانه در کودک اثر می‌گذارد و او این عمل را تکرار خواهد کرد. انسان‌های بزرگ همواره در مقابل مردم، فروتن و متواضع بودند. اهل بیت(ع) به عنوان الگوی تربیتی و اخلاقی ما سفارشات زیادی در این خصوص دارند. در روایتی از امام هادی(ع) آمده است که فرموده‌اند: «فروتنی آن است که با مردم چنان رفتار کنی که دوست داری با تو چنان باشند». (حرعاملی، وسائل الشیعه: ۱۵ / ۲۷۳، ح ۲۰۴۹۷) به همین دلیل باید کودک را بر طبق سیره اهل بیت(ع) که انسان‌های متواضعی بودند تربیت کرد تا اخلاق فضیلت‌جویانه را در خود پرورش و رشد دهد و به سوی هدف غایی گام بردارد.

۳. پرورش روحیه مراعات حقوق دیگران توسط کودک

پرورش صحیح از دوران کودکی،بالابردن سطح علم و دانش و احیاء وجدان اخلاقی و به کار بستن آن، از جمله عواملی هستند که کمک شایانی به اجرای قوانین، می‌کنند. کسانی که از کودکی با مراقبت‌های صحیح پدران ومادران به خوبی تربیت شده‌اند و از طفولیت به وظیفه‌شناسی و درست‌کاری عادت کرده‌اند، بدون خودسازی و تکلف همواره به راه راست می‌روند و طبعاً مجری حق و عدالت هستند. اینان پیرامون گناه نمی‌روند و در مغز خود فکر قانون‌شکنی را نمی‌پرورند. تربیت صحیح کودک، یکی از عوامل مؤثر حسن اجرای قانون است و می‌تواند آدمی را پاک‌دل و درست‌کار بار آورد.

موقعی که حضرت محمد(ص) هفت ساله شد روزی به مادرش حلیمه سعدیه فرمود: برادرانم کجا هستند؟ جواب داد: فرزند عزیز آنان گوسفندانی را که خداوند به برکت تو به ما مرحمت کرده، به چرا می‌برند. حضرت که در آن زمان کودک بودند، فرمودند: ای مادر! درباره من با انصاف رفتار نکردی. مادر پرسید چرا؟ فرمود: آیا سزاوار است که من در سایه خیمه باشم و شیر بنوشم و برادرانم در بیابان برابر آفتاب سوزان باشند. (مجلسی، بحارالانوار: ۶ / ۸۸) یکی از مطالبی که باید همواره مورد توجه و دقت قرار گیرد این است که مراقب کودک باشند که از حق خودش تجاوز نکند و حقوق دیگران را نیز محترم بدارد. کودک باید منظم باشد و چنان تربیت شود که نه از گرفتن حقش عاجز باشد و نه حقوق دیگران را پایمال کند.شالوده این‌گونه تربیت در خانه و بارفتار والدین ریخته می‌شود و کودک این رفتار عادلانه را در خانه به اجتماع هم پیوند می‌دهد و در آنجا نیز یاد می‌گیرد