بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل عطر دل انگیز کلام رهبری در دیدار جمعی از دانشجویان :

بسم الله الرّحمن الرّحیم

و الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاه و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین و علی آله الاطیبین الاطهرین المنتجبین سیّما بقیّهالله فی الارضین.

بسیار جلسه خوبی بود. مجموعه مطالبی که برادران و خواهران عزیز دانشجو -فرزندان عزیز خود من- در اینجا بیان کردند، مجموعه ممتاز و فاخری بود؛ خب بله، ممکن است همه حرف ها و محتویات ذهنی مجموعه دانشجویی کشور نبود -این طبیعی است و همان طور که این جوان عزیز اشاره کردند، این را من کاملاً می توانم بفهمم و قبول کنم؛ آنچه گفته شد بخشی از محتویات ذهنی مجموعه دانشجویی ما بود و همه آن نبود؛ این درست- لکن آنچه گفته شد، بسیار متین و بسیار قوی و بسیار سنجیده بود؛ من واقعاً لذّت بردم. ممکن است برخی از مطالبی که در برخی از فرمایشات سخنران ها بود من قبول نداشته باشم؛ لکن اتقان مطلب و استحکام مطلب و رسایی ذهن -ذهنی که این مطالب را تنظیم کرده- این را که نمی شود منکر شد. برادران و خواهران، هم دو خواهر عزیز دانشجو و هم برادرهایی که صحبت کردند، خیلی خوب صحبت کردند. این نگرانی های اینها و نگاه های اینها به بخش های مختلفِ مسئله دانشگاه، نگرانی های بجایی است. من حالا [به طور] خلاصه یادداشت کردم؛ تفصیل اظهارات هم ضبط شد و پیاده خواهد شد و من شاید ببینم -احتمالاً باز مجدّداً خواهم دید مطالب را، یا همه آنها را یا خلاصه آنها را، و از بخش هایی که برای من قابل استفاده است، ان شاءالله استفاده هم خواهم کرد- لکن عقیده دارم مسئولین محترمی که در جلسه حضور دارند، چه از وزارت علوم یا دانشگاه آزاد یا بقیّه بخش های مربوط به دانشجویان، از این جوان ها استفاده کنند؛ از این فکرها، از این ذهن ها استفاده کنند. خیلی سطح حرف ها بالا و فهم مطالب، قوی و صحیح بود؛ این را انسان لذّت می برد. این جلسه سال ها است ادامه دارد -من نمی دانم چند سال است؛ خیلی وقت است؛ ما هر سال با دانشجویان جلسه داریم؛ شاید بیست سال، بیشتر یا کمتر، حالا درست یادم نیست- من به طور واضح احساس میکنم که سطح فکر مجموعه های دانشجویی رشد کرده و بالا رفته؛ این همان چیزی است که ما انتظارش را داریم، این همان چیزی است که ما به آن احتیاج داریم. خب البتّه جوان هستند و انتظاراتی دارند و توقّعاتی دارند و خیلی از آنها برآورده هم نمی شود و طبعاً گله مندی هم دارند، این به جای خود محفوظ، لکن این فکرها و این حرف ها اثر خودش را میگذارد. تصوّر نشود که اینها یک حرفی بود و زدیم و تمام شد؛ نخیر، اینها کاملاً اثر می گذارد در آینده دانشگاه کشور و در مجموعه کشور؛ در ذهنیّت و تفکّرات عمومی مردم اینها اثر می گذارد؛ اینها خیلی مهم است. بنده هم مطالبی را یادداشت کرده ام که عرض بکنم که تقریباً حرف های ما هم مکمّل همین حرف های این عزیزان است.

من یک بحثی در باب دانشجو و دانشگاه می کنم؛ نگاهی که به دانشگاه و دانشجو داریم و توقّعاتی که از دانشگاه و دانشجو داریم. این را من عرض می کنم. یک بحثی هم در باب تشکّل ها می کنم؛ چون دوستانی که صحبت کردند، نمایندگان تشکّل ها بودند، [لذا] یک صحبتی هم راجع به تشکّل ها دارم. یک مقدّمه ای را من عرض می کنم.

در ادبیّات سیاسی ما یک کلیدواژه مهمّی وجود دارد به نام «نظام سلطه»؛ این کلیدواژه، خیلی پر مغز و پر معنا است؛ نظام سلطه یعنی چه؟ می خواهم یک مروری سریعی بکنم به گذشته و ریشه ها، تا برسیم به وضع امروزمان. نظام سلطه یعنی یک نظام دو قطبی جهانی بین کشورها؛ یک دو قطبیِ واضح و روزافزون بین کشورها؛ این نظام سلطه است. یک قطب، قطب مسلّط است؛ یک قطب، قطب زیر سلطه است. این شد نظام دو قطبی. عرض کردم که ذیل این کلمه و این کلیدواژه، حرف های گفتنی زیادی وجود دارد؛ بنده هم در خلال این سال ها گاهی یک صحبت هایی کرده ام؛ لکن شما دانشجوها وقتی بنشینید و در گردهمایی های فکری و تحلیلی فکر کنید، می توانید حرف های بیشتر و بهتری ذیل این کلیدواژه پیدا کنید. به هر حال دو دسته کشور در دنیا به وجود آمد -که [این] مربوط به مثلاً دو سه قرن پیش به این طرف است- کشورهای مسلّط و کشورهای زیر سلطه. کشورهای مسلّط، البتّه عمدتاً یا عموماً کشورهای اروپا بودند. حالا دلایلی هم دارد که چرا و چگونه شد که این کشورها شدند کشورهای مسلّط؛ چه خصوصیّتی وجود داشت که به اینجا منتهی شد؛ آیا ازلحاظ خلقت، اینها مثلاً یک امتیازی دارند؟ ازلحاظ ذهنیّت، اینها یک برتری ای دارند؟ یا نه، یک عواملی پیش می آید و یک بخشی از دنیا یا یک کشوری از کشورهای دنیا یک رجحانی بر دیگران پیدا می کند. بالاخره دلایلی دارد که حالا نمی خواهیم وارد آن دلایل بشویم؛ یعنی بحث ما این نیست. به هرحال این اتّفاق افتاد: کشورهای مسلّط و کشورهای زیر سلطه. خب، یک دوگانه هایی به وجود آمد، [ازجمله] دوگانه پیشرفت و توقّف؛ یعنی کشورهای مسلّط همین طور مدام پیشرفت های روزافزون با سرعت روزافزون پیدا کردند -یعنی سرعت پیشرفتشان هم مدام زیاد شد- و کشورهای زیر سلطه متوقّف شدند و عقب گَرد کردند. در این، نکته مهمّی وجود دارد. تصوّر نشود که کشورهای زیر سلطه، یعنی کشورهای آسیایی یا آفریقایی یا بعضی از کشورهای آمریکای لاتین که زیر سلطه بودند، اینها از اوّل همین طور مثلاً بدون علم و بدون فرهنگ و بدون تمدّن بودند؛ نه، این جوری نیست. شما ملاحظه کنید این کتاب نگاهی به تاریخ جهانِ نهرو[۱] را؛ نهرو شرح می دهد که وقتی انگلیس ها وارد هند شدند، هند از صنعت برخوردار بود؛ صنعت پیشرفته به حسب آن زمان -این را نهرو در نگاهی به تاریخ جهان ذکر می کند- یعنی محصولات پیشرفته صنعتی آن روز را داشت؛ کشورهای دیگر هم همین جور. انگلیسی ها وقتی وارد هند شدند، جلویش را گرفتند؛ یعنی کاری کردند که اصلاً صنعت بومی هند متوقّف بشود و عقب گَرد کند تا نیاز پیدا کنند به صنایع وارداتی و تولیدات انگلیسی؛ اصلاً برنامه ریزی کردند برای این. در همه جا این اتّفاق افتاد. در ایران هم همین اتّفاق افتاد. البتّه فرق ایران و هند و بعضی جاهای دیگر این است که در ایران استعمار رسمی ای وجود نداشت؛ نفوذ بود، استعمار نبود؛ (امّا) در هند، استعمار رسمی بود. دوگانه پیشرفت و توقّف .دوگانه ابتکار و تقلید؛ یعنی کشورهای مسلّط، هر روز یک ابتکار جدیدی در زندگی، در علم، در امکانات به وجود آوردند؛ [امّا] کشورهای زیر سلطه، بدون اینکه هیچ ابتکاری را از خود بروز بدهند یا به آنها امکان چنین چیزی داده بشود، همین طور مرتّب تقلید کردند؛ مرتّب آنها ابتکار کردند، اینها نگاه کردند و تقلید کردند. دوگانه ی استقلال و وابستگی، استقلال سیاسی و وابستگی؛ کشور کوچکی مثل انگلیس مستقل بود، یک دریای با عظمتی مثل شبه قارّه هند -شامل هند و پاکستان و بنگلادشِ بعدی- تحت نفوذ آن و وابسته ی سیاسی بود. یا یک کشوری مثل ایران با این سابقه ی فرهنگ، ازلحاظ سیاسی وابسته بود -چه در اواخر دوره ی قاجار، چه در دوره پهلوی- وابسته ی به چه؟ مثلاً فرض کنید به یک کشور کوچکی مثل کشور انگلیس. یعنی یک دوگانه این جوری هم به وجود آمد؛ استقلال سیاسی و وابستگی سیاسی. اعتماد به نفس و انفعال؛ این هم یک دو گانه دیگر است. کشورهای مسلّط، اعتماد به نفس داشتند، حرف می زدند، توقّع می کردند، دنیا را متعلّق به خودش می دانستند؛ [امّا] این مجموعه زیر سلطه که البتّه خیلی هم ازلحاظ کمیّت بیشتر بودند، اینها دچار انفعال، دچار وادادگی و ضعف نفس بودند.

صدور جهان بینی و فرهنگ و رسوم و عادات؛ یکی از به اصطلاح لوازم و تبعات این نظام سلطه، این است که آن کشورهایی که ابتکار دارند، پیشرفت دارند، اعتماد به نفس دارند؛ عادات خودشان و رسوم خودشان و جهان بینی خودشان را منتقل می کنند به کشورهای زیر سلطه؛ اینها هم از آنها قبول می کنند؛ به صورت کتاب، به صورت تحقیقات و انواع و اقسام [دیگر] که اینها هرکدام شواهد تاریخی واضح و روشنی دارد که [اگر] اهل مطالعه باشید و اینها را دنبال کنید، کاملاً پیدا می کنید. آن وقت علاوه بر همه اینها، برنامه ریزی برای ادامه همین حالت. یعنی آن کشورهایی که مسلّط بودند، برنامه ریزی علمی دقیقی کردند برای اینکه این حالت ادامه پیدا کند؛ یعنی ابدی بشود؛ تغییرپذیر نباشد. یک همچنین حالتی در دنیا به وجود آمد. این وضعیّت دنیا در این دو سه قرن اخیر بوده.

البتّه در این میان، حوادثی اتّفاق افتاده و بعضی از کشورها توانستند خودشان را از این منجلاب نجات بدهند؛ البتّه نه به طور کامل، لکن در بخشی؛ مثلاً فرض کنید کشور ایالات متّحده آمریکا که تحت سلطه انگلیس و تحت استعمار انگلیس بود، توانست ازلحاظ سیاسی و اقتصادی، خودش را نجات بدهد امّا ازلحاظ فرهنگی، نه؛ ازلحاظ فرهنگی کاملاً تحت تأثیر و منفعلِ در مقابل اروپا بود و همان طور هم ادامه پیدا کرد و تا امروز هم ادامه پیدا کرده. یا مثلاً کشوری مثل هند، ازلحاظ سیاسی توانست خودش را نجات بدهد یا ازلحاظ اقتصادی توانست تا حدود زیادی خودش را بیرون بکشد امّا ازلحاظ فرهنگی، نه؛ ازلحاظ فرهنگی نتوانست خودش را نجات بدهد؛ که حالا چیزهایی وجود دارد. بنده در یکی از شهرهای هند، وسط میدان دیدم یک مجسّمه ای است. پرسیدم این مجسّمه چه کسی است؟ گفتند این مجسّمه سردار انگلیسی است که بر این شهر حکومت می کرده. پناه بر خدا! چرا مجسّمه یک ظالمی را که شما سال ها مبارزه کردید و اینها را بیرون کردید، حالا اینجا نصب کرده اید؟ مجسّمه اش آنجا بود؛ شاید الان هم هست؛ در یکی از استان های جنوبی هند. در آفریقا هم شبیه همین را من دیدم. در یکی از کشورهای آفریقایی، وسط یک جنگل خیلی توریستی -از جنگل هایی بود که ما را برای بازدید به آنجا بردند- آنجا هم دیدم یک مجسّمه ای است؛ گفتم چه کسی است این؟ گفتند این کسی است که حاکم مثلاً انگلیسی بر این کشور بوده؛ اسمش هم آنجا هست، جنگل هم به اسم او است! [یعنی] ازلحاظ فرهنگی نتوانستند خودشان را نجات بدهند. این وضع دنیا است.

خب انقلاب ما، و جمهوری اسلامی در مقابل یک چنین وضعی سینه سپر کرد و توانست ایران را از این منجلاب، به طور کامل بیرون بیاورد؛ این مهم است. نگویید: «چطور شما می گویید به طور کامل! هنوز خیلی از عناصر فرهنگی غربی بر کشور ما حاکم است»؛ بله، [ولی] اینها تخلّفات است؛ انقلاب رسماً خودش را ازلحاظ جهان بینی، ازلحاظ فکر، ازلحاظ فرهنگ، ازلحاظ اقتصاد، ازلحاظ سیاست، ازلحاظ همه شئون مدیریّت کشور، در مقابل غرب قرار داد. این «نه شرقی، نه غربی» که امام به عنوان شعار جمهوری اسلامی اعلام کرد، معنایش این بود؛ هیچ گونه تأثّری [از سلطه ندارد]. البتّه بله، [مثل] قانونی است، گذاشته می شود، [ولی] یک جایی هم در این قانون تخلّف می شود؛ این یک حرف است؛ امّا قانون نبودن و عکسش قانون بودن، یک حرف دیگر است؛ در جمهوری اسلامی [این] قانون شد؛ تخلّص[۲] و بیرون آمدن از همه آن چیزهایی که در نظام سلطه بر یک کشور سلطه پذیر و تحت سلطه تحمیل می شود، قانون قطعی و یقینی شد.

و جمهوری اسلامی توانست مقاومت بکند، توانست ایستادگی بکند. یعنی واقعاً از همه ابزارها علیه جمهوری اسلامی استفاده شد. به قول این دوستان عزیز و جوان های عزیز -که راجع به این حادثه ی امروز[۳] صحبت کردند و خیلی خوب صحبت کردند- نسل امروز و تهرانیِ امروز هم ببیند که ترور یعنی چه؛ حرکت تروریستی چیست؛ چه جوری می شود که دو نفر، سه نفر، پنج نفر به طور بی گناه مثلاً در یک حادثه ای کشته می شوند و آنهایی که حمله می کنند چه کسانی هستند. این وضعیّت دو سه سال در کشور به صورت وسیع و همه جایی استمرار داشت و حاکم بود. از این وسیله استفاده کردند، از جنگ استفاده کردند، از کودتا استفاده کردند، از تبلیغات استفاده کردند، از تحریم استفاده کردند، از همه وسایل علیه این نظام، این انقلاب، این حرکت عظیم استفاده کردند، لکن موفّق نشدند؛ انقلاب موفّق شد، خودش را پیش بُرد، خودش را [به وضع جهان] تحمیل کرد، نظام اسلامی را به وجود آورد.

بعضی ها زمزمه می کنند «نظام ناکارآمد است»؛ چرا؟ چون فلان وزارتخانه بد عمل کرده؛ نه، اگر نظام ناکارآمد بود، تا حالا ده بار بلعیده شده و از بین رفته بود. بزرگ ترین دلیل کارایی این نظام، خود وجود این نظام و ماندن این نظام است. اینکه یک نظام بِایستد، حرفش را صریح بزند، هیچ ملاحظه ای نکند، موضع قاطع خودش را با صراحت در دنیا اعلام کند، با وجود اینکه دشمنی ها را هم می دانیم، نه اینکه غافل باشیم از دشمنی ها؛ نه، ارکان نظام و مجموعه مردمی و دولتی نظام می دانند، درعین حال می ایستند؛ این خیلی مسئله مهمّی است، این خیلی حادثه عجیبی است! بزرگ ترین نشانه کارآمدی نظام این است که توانسته خودش را در همین جهت حفظ کند؛ حالا غیر از پیشرفت های فراوانی که بعضی از برادرها اشاره کردند؛ یکی از توصیه های من هم همین است. جوان مؤمنِ حزب اللهیِ انقلابی فراموش نکند دستاوردهای نظام را. دستاوردهای نظام یکی دو مورد نیست، هزاران است. حالا مثلاً اشاره کردند، در کشوری که فرض بفرمایید از دکتر آن چنانی هندی و فیلیپینی استفاده می شده، امروز برترین متخصّص ها، بهترین متخصّص ها، برجسته ترین متخصّص ها [وجود دارد]؛ حالا این یکی از گوشه ها است، ازاین قبیل موفّقیّت ها، ده ها و صدها وجود دارد که اینها جای توجّه و دقّت دارد.

به هرحال، پس این انقلاب توانست به ما، هم هویّت بدهد، هم آرمان بدهد؛ این مهم است. ما، هم هویّت پیدا کردیم ما فهمیدیم چه کسی هستیم، فهمیدیم که ما مغلوب و هضم شده ی در هاضمه سیاست جهانی و نظام سلطه نیستیم؛ ما هستیم، ما خودمانیم؛ هویّت و آرمان؛ به ما آرمان داد، آرمان های فراوان که حالا اشاره می کنم.

خب، این دایره معیوب شکسته شد، [لذا] یک مبارزه ای قهراً شروع می شود. وقتی یک چنین وضعی پیش می آید، خب طرف مقابل چه کسانی هستند؟ آن روز در مرقد گفتم؛[۴] دولتهای قوی، قدرتهای توانا، جریانهای بسیار مؤثّر؛ جریانهای سیاسی ای که امروز در اروپا بلکه در آمریکا دولتها را می آوردند و میبَرند! دولت سر کار می آورند، دولت از کار می اندازند. این جریانها، همه در مقابل نظام جمهوری اسلامی صف آرایی کردند، توانایی های خودشان را آزمودند، ضربه های خودشان را زدند؛ یک مبارزه ای شروع شد، مبارزه ی سخت، نیمه سخت و نرم؛ مبارزات سخت و مبارزات نیمه سخت و مبارزات نرم. یکی از میدانهای این مبارزه هم دانشگاه بود.

دانشجو خواهی نخواهی وارد این میدان مبارزه شد، از روز اوّل! از دوران مبارزات؛ خب دانشجوها مشغول مبارزه بودند. از روزی هم که این نظام تشکیل شد و این انقلاب به پیروزی رسید، دانشگاه درگیر شد. مبارزه، خیلی ها را درگیر کرد امّا یکی از مهم ترین مراکز، دانشگاه و دانشجو بود. آن وقت دشمن بر روی دانشگاه و دانشجو متمرکز شد و اوایل انقلاب، [بر آن] مسلّط شدند؛ یعنی دشمن سوار شد بر دانشگاه. خیلی از شماها خب آن وقت شاید در دنیا هم نبودید، دانشجو که قطعاً نبودید، امّا بنده همان وقت ها هر هفته در دانشگاه تهران جلسه داشتم. هر هفته من می رفتم مسجد دانشگاه تهران نماز و سخنرانی و پاسخ به سؤالات؛ و دانشجوها جمع می شدند، سؤال می کردند، ابهام داشتند، حرف می زدند، ما هم جواب می دادیم؛ جنگ به معنای واقعی، و تیراندازی [بود] داخل دانشگاه تهران به جوری شد که یکی از روزها که هفته ا ی یک بار دوشنبه ها یا یکشنبه ها می رفتم، وقتی که آمدم جلوی در دانشگاه، بعضی ها آمدند گفتند وارد نشوید، دانشگاه خطرناک است؛ چند نفر محافظ هم خود ما داشتیم، اینها هم گفتند نروید؛ گفتم نمی شود، من باید بروم دانشگاه، در مسجد لابد منتظر من هستند؛ آمدیم وارد دانشگاه شدیم. خلوت! تیراندازی بود، همدیگر را می زدند؛ همین دانشگاه تهران! آمدم مسجد دانشگاه، دیدم هیچ خبری نیست، دانشجوها هم نیامده اند، ترسیده اند. دیدیم وقتی جوان ها بترسند، ما [هم] به طریق اولی! برگشتیم؛ یک چنین وضعیّتی در دانشگاه بود. واقعاً دانشگاه میدان جنگ شده بود؛ این تسلّط دشمن بود. حالا چه کسانی بودند؟ چپ ها بودند، طرف دارهای سلطنت هم بودند! اینهایی که همیشه در مقابل هم بودند، در مقابل انقلاب و نظام اسلامی و امام بزرگوار، دستشان در دست هم متّحد شده بودند؛ با هم متّفق بودند؛ بچّه های ساواکی ها هم بودند -بالاخره ساواکی ها هم، زن و بچّه و جوان و دانشجو داشتند؛ آنها هم بودند- چپهای مارکسیست هم بودند؛ فدائیان خلق و مجاهدین و همین هایی که می شناسید و شنیده اید و شاید خوانده اید و مانند اینها، همه در مقابل مجموعه دانشجویان مسلمان [بودند]البتّه دانشجوی انقلابی مسلمان، دانشگاه را فتح کرد؛ این را شما بدانید. یعنی دانشجوهای مسلمان، هم در مباحثات توانستند دانشگاه را فتح کنند، هم در مبارزات جنگی؛ یعنی در همین اتّفاقاتی که افتاد، دانشجوها توانستند دانشگاه را فتح کنند؛ بعد هم که خب به تعطیلی دانشگاه و مانند اینها [انجامید]. منتها [بعد] در بین خود مجموعه دانشجوی مسلمان، یک اختلالاتی به وجود آمد. دانشجوی مسلمان، دانشگاه را فتح کرد، لانه جاسوسی را فتح کرد امّا خودش از درون مغلوب شد! این به نظر من نکته قابل توجّهی است. چرا؟ برای خاطر اینکه دچار ضعف تحلیل و ضعف محتوا بود؛ هیجانات بود، خیلی هم تند -بعضی از بچّه های دانشجو در آن روز، ماها را که آن وقت تازه از زیر زندان و تبعید و این قبیل چیزها بیرون آمده بودیم، انقلابی نمی دانستند؛ یعنی در مقام قضاوت، ماها را تخطئه می کردند؛ همین هایی که الان هم هستند؛ حالا بعضی هایشان هنوز هم هستند؛ یعنی واقعاً اُرتدُکس [بودند]، یک انقلابی اُرتدُکسِ سفت و سخت، خیلی قرص و محکم- منتها آن ذهنیّت، از محتوای لازم خالی بود، [لذا] در یک نقطه حسّاسی ضربه خورد. خب، حوادث زیاد است؛ دیگر من نمیخواهم مرور کنم، [فقط] خواستم یک اشاره ای بکنم به ریشه های حوادث دانشگاه.

آنچه من می خواهم عرض بکنم این است که در این سال ها، علیه دانشگاه و برای خارج کردن دانشگاه از این صحنه مبارزه خیلی تلاش کردند؛ علّتش هم این است که دانشگاه مهم است. دانشگاه اگر در خدمت انقلاب باشد خیلی مهم است؛ از خیلی از قشرهای دیگر تأثیرش بیشتر است. اوّلاً همه جوانند، کم­ تعلّقند، آماده­ به­ کارند، ذهن فعّالی دارند، فهیمند؛ اینها خیلی نکات مهمّی است؛ بعد هم بر روی محیط جامعه تأثیر دارند؛ یعنی دانشجوی انقلابی می تواند روی محیط پیرامونی خودش اثر بگذارد؛ اوّلش خانواده است، بعد مرتبطینند، بعد دوستان، و در محیط اجتماعی اثر می گذارد؛ لذا برای اینکه دانشگاه را از هویّت انقلابی خالی کنند و خلاص بکنند، خیلی تلاش کردند، خیلی کار کردند، خیلی سیاست­ ورزی کردند در این زمینه. متأسّفانه از داخل خود ما هم در مواردی کمک شد به اینها که بتوانند دانشگاه را انقلاب­زدایی کنند؛ یعنی روحیّه انقلابی، روحیّه حزب اللّهی، روحیّه مبارزه از محیط دانشجویی گرفته بشود. اینها مقدّمه بود.

من می خواهم این را عرض بکنم به شما، البتّه من میدانم همه مجموعه دانشجویان کشور با تنوّعی که دارند -گروه هایی که در دانشگاه هستند، انگیزه ها، گرایش ها- اینجا حضور ندارند؛ این را من می دانم. بنده بی­اطّلاع نیستم از این وضعیّتی که امروز در دانشگاه کشور وجود دارد، لکن خطاب من به مجموعه انقلابی و علاقه مند به مسائل انقلاب است؛ آنهایی که انقلاب را دوست دارند، آنهایی که به ­معنای واقعی کلمه انقلاب اسلامی را وسیله نجات این کشور و تأمین آینده این کشور میدانند؛ خطاب من به آنها است. من می گویم شما دانشجوها باید خودتان را در صفوف مقدّم این مبارزه حس کنید. یک مبارزه ای است، وجود دارد، تمام نشده، ممکن است حالاحالاها هم تمام نشود، ادامه داشته باشد؛ در صفوف مقدّم این مبارزه باید خودتان را احساس کنید و قرار بدهید. صحنه درگیری را ببینید. یکی از اشکالات بزرگ این است که بعضی درگیری را حس نمی کنند، صحنه درگیری را نمی بینند، نمی فهمند که ما درگیری داریم. ارتباط این مبارزه با خودتان را مدّنظر داشته باشید. دانشجو باید احساس مسئولیّت انسانی، احساس مسئولیّت ملّی، احساس مسئولیّت دینی و اجتماعی و بین المللی بکند؛ این چیزی است که از دانشجو توقّع میرود.

نگاه دانشجو به مسائل کشور. بنده این نگاه نقّادانه ای را که [اینجا] دانشجویان داشتند صددرصد تأیید می کنم. [البتّه] ممکن است بعضی نقدها را وارد ندانم؛ چه آنچه مربوط به دستگاه های قوّه مجریّه است، چه آنچه مربوط به قوّه قضائیّه است، چه آنچه مربوط به دفتر رهبری است. ممکن است بعضی وارد باشد، بعضی وارد نباشد، لکن نفْس این نگاه نقّادانه را من صددرصد تأیید می کنم. من می گویم این نگاه نقّادانه و دغدغه­مند، از دانشجو و محیط دانشگاه نباید گرفته بشود. هم نقّادانه، هم آرمان گرایانه؛ باید دنبال آرمان ها باشند. روی کاستی ها و کژی ها علامت سؤال بگذارند؛ دانشجو باید کاستی ها را ببیند، کجی ها را ببیند، عیوب را ببیند و سؤال کند. حالا ممکن است طرف، برای جواب ند