فایل پاورپوینت کامل در فرهنگ قرآنی به چه کسی جاهل گفته می شود؟

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل در فرهنگ قرآنی به چه کسی جاهل گفته می شود؟ :

فَارْحَمْ عَبْدَک الْجَاهِلَ وَ جُدْ عَلَیهِ بِفَضْلِ إِحْسَانِک إِنَّک جَوَادٌ کرِیم

جهل؛ ریشه اصلی همه ناسپاسی ها انسان مقابل معبود است.

پس از بیان کرامت های و بزرگواری های خدای متعال نسبت به بندگان در حالات گوناگون ایشان بالأخص آن هنگامی که بندگان بی مهری می ورزند به حق تعالی حتی پشت می کنند به محبت های او و اظهار دشمنی می کنند از جهت عملی با ساحت قدس ربوبی و دست برنداشتن خدای متعالی از رحمتش و احسانش به سود ایشان طلب ترحم می شود از جانب خدای متعال که خدای متعال رحمت خاصش را بر بنده افاضه بفرماید تا با این رحمت خاص تا حدی بتواند ادای حق الهی را بکند و مقابله بکند احسان حق را با احسان که در حقیقت احسان به خویش است وقتی که انسان احسان حق تعالی را با اطاعت و بندگی و ارتباط روحی باخدای متعال جواب می دهد در حقیقت به خودش احسان کرده است و عمده این ناسپاسی ها و کفرانها و مقابله ها جهتش آن جهل و نادانی عبد است نسبت به مقام ربوبی، هر مقدار جهل انسان بیشتر باشد ناسپاسی های انسان نسبت به نعمت های پروردگار متعال بیشتر خواهد بود و ماهیت این عالم بر اساس جهل است و ماهیت وجود انسان در این عالم بر اساس جهل است «وَ اللَّهُ أَخْرَجَکمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکمْ لا تَعْلَمُونَ شَیئاً»[۱] منتهی ابزار بیرون آمدن از جهل را در وجود او قرار داده است «وَ جَعَلَ لَکمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَهَ لَعَلَّکمْ تَشْکرُونَ»[۲] انسان با دیدن و شنیدن اموری را درک می کند و دیدنی ها و شنیدنی ها را به قلبش وارد و آن ها را تحلیل می کند و درباره آن ها تفکر و نتیجه گیری می کند و اگر انسان درست ببیند و درست بشنود و نتیجه گیری صحیح باشد قهرا به علم می رسد.

فایل پاورپوینت کامل در فرهنگ قرآنی به چه کسی جاهل گفته می شود؟

آن وقت علم هم یک لوازمی دارد؛ اگر انسان به آن لوازم ملتزم شد علم او علم واقعی می شود اما اگر به لوازمش ملتزم نشد یا برای رسیدن به علم راه را درست نرفت در این صورت از آن به جهل تعبیر می شود، معنای جهل نادانی مطلق نیست بلکه یکی از اقسام جهل، ندانستن است که شخص هیچ چیزی از معلومات در صفحه ذهنش نیست، اما در تعبیر قرآن کریم معنای جهل وسیع تر از این معناست آن کسانی که معارف علمی به گوششان خورده اما درست نتیجه گیری نکرده اند یا نتیجه گیری ضعیفی کردند که آن ها را از التزام به لوازمش سست می کند اینجا تعبیر به جهل می شود؛ مثل کسی که با گرسنگی برخورد می کند لکن اشتغالات دیگری در ذهنش هست و نمی گذارد این درک گرسنگی او را به جواب دادن به مقتضی این میل حرکت بدهد بااینکه نوع درک از این حقیقت دارد اما درعین حال جهل است نسبت به این حقیقت.

تمام تلاش انبیاء و اولیاء بر رساندن انسان به علم است

تمام تلاش انبیاء و اولیاء علیهم السلام بر این است که انسان به این علم برسد وقتی که به این علم رسید شکرگزاری هم -ازآنچه را که انسان به عنوان نعمت درک کرده است- به دنبال آن خواهد آمد « لَعَلَّکمْ تَشْکرُون » یعنی این که اگر انسان به علم برسد بنده شکر گذار حق متعال می شود «وَ اللَّهُ أَخْرَجَکمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکمْ لا تَعْلَمُونَ شَیئاً وَ جَعَلَ لَکمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَهَ لَعَلَّکمْ تَشْکرُونَ»[۳] قرآن کریم به نتیجه علم اشاره دارد که علم اگر باشد شکرگزاری همراهش است و اگر شکر گذاری نبود معلوم می شود که علم نیست بلکه جهل است؛ لذا شیطان پیشانی انسان ها را خوانده و به خداوند متعال عرضه می دارد: «وَ لا تَجِدُ أَکثَرَهُمْ شاکرین»[۴] خدایا اکثر این انسان هایی که در این عالم آفریدی و امیال گوناگون در او گذاردی و به من شیطان هم یک نوع نفوذ و سلطه ای نسبت به دادی شکر گذار نخواهند بود؛ قرآن کریم هم از قول جهنمیان این طور تعبیر می کند: «وَ قالُوا لَوْ کنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما کنَّا فی أَصْحابِ السَّعیرِ»[۵]

همه ابتلائات بشر چه نسبت به امور ناگوار طبیعی یا امور ناگوار نفسانی جهل بشر است همین که بفهمد این مسئله چقدر برایش مفید است همه تلاشش را می کند که برود آن را کسب کند و جذب در وجودش کند و همین که فهمید چیزی برایش مضر است حالا نسبت به هر حیثیتش که باشد سعی می کند از آن کناره بگیرد و از خود دفاع بکند و ابزار دفاعی می سازد؛ اگر انسان علمش به مقام ربوبی در حد اجمالی هم باشد به همان مقدار او را به سوی پیاده کردن ربوبیت خدای متعال حرکت می دهد؛ لذا در این عبارت این گونه عرضه می شود من عبد تکوینی تو هستم اما عبد واقعی و تشریعی تو نیستم «فَارْحَمْ عَبْدَک الْجَاهِلَ» این «عَبْدَک» همان «عَبْدَک» تکوینی است و «الْجَاهِلَ» همان جنبه تشریعی که به هرحال جهلش او را به گستاخی و نافرمانی می کشاند.

و زمانی انسان مورد چنین رحمتی قرار می گیرد که بخواهد به آن علم برسد و این خواستن کارساز و راهکار عمده مشکلات انسان است همین که با تصمیم جدی بخواهد گر چه به حسب ظاهر به علم هم نرسد اما او را می رسانندش؛ همین که بخواهد به هدایت و حق برسد اگرچه یک موانعی هم در سر راهش باشد اما آن همت حتماً او را به مقصد می رساند.

به این نکته توجه داشته باشیم که در تعلیمات قرآن و سنت «قُلْ کلٌّ یعْمَلُ عَلی شاکلَتِهِ»[۶] انسان بر آن شاکله اش عمل می کند و بالاخره اگر کسی قصدش نعوذبالله مخالفت با حق باشد و از این قصد برنگردد این معنا در زندگی اش رخ می دهد؛ این مقدار را در اختیار بشر گذارده اند که ظرفش را بسازد و زمینه اش را آماده کند و از ناحیه خدای متعال عنایت هم می شود «کلاًّ نُمِدُّ هؤُلاءِ وَ هَؤُلاءِ مِنْ عَطاءِ رَبِّک وَ ما کانَ عَطاءُ رَبِّک مَحْظُوراً »[۷] در ادامه آیه ۸۴ سوره اسراء می فرماید: «فَرَبُّکمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدی سَبیلاً» خدا عالم است به آن کسی که به دنبال هدایت می گردد و به هدایت می رساند.

«مَنْ کانَ یریدُ الْعاجِلَهَ عَجَّلْنا لَهُ فیها ما نَشاءُ لِمَنْ نُریدُ ثُمَّ جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ یصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً»[۸] هر کس [همواره] دنیای زودگذر را بخواهد [چنین نیست که هر چه بخواهد به دست آورد بلکه] هر چه را ما برای هر که بخواهیم، به سرعت در همین دنیا به او عطا می کنیم، آنگاه دوزخ را درحالی که نکوهیده و رانده شده از رحمت خدا وارد آن می شود، برای او قرار می دهیم «وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَهَ وَ سَعی لَها سَعْیها و