فایل پاورپوینت کامل روزه از دیدگاه ادیان ابراهیمی(اسلام، مسیحیت و یهود)

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل روزه از دیدگاه ادیان ابراهیمی(اسلام، مسیحیت و یهود) :

ادیان الهی شامل اسلام، مسیحیت، یهود و… می باشد. در آیین زرتشت، مانویت، و… اختلافاتی وجود دارد در اینجا به روزه در برخی از ادیان و آیین ها می پردازیم.

«یا ایّها الذین اَمنُوا کُتِبَ علیکم الصّیام کما کُتِبَ علی الذّین من قبلکم لعلّکم تتقّون»[۱]

ای افرادی که ایمان آورده اید، روزه بر شما نوشته شد همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند، نوشته شده، تا پرهیزگار شوید.”

تاریخچه روزه

تاریخ روزه، برای اولین بار در اسلام به سال ۶ هجری قمری بر می گردد. زمانی که پیامبراکرم (ص) پس از صلح حدیبیه، راهی مدینه شدند، ایشان در مدینه اعمال ماه رمضان و سپس شوال را بجا آوردند. اسلام جایگاه خاصی برای روزه قائل می باشد، تا آنجا که در حدیثی از پیامبر (ص)یکی از ستون های محکمی که اسلام برآن استوار گردیده را، روزه داری در ماه رمضان می شمردند. و در جایی دیگر یکی از سه ساحت بهره برداری از اسلام را روزه می دانند.

طبق آیه فوق روزه گرفتن تنها متعلق به دین اسلام نمی باشد، بلکه روزه در همه ادیان پیشین وجود داشته است و روزه عنایت خاصی است که خداوند به روزه دار دارد و آنرا به افراد برگزیده خود سفارش می نمایند.

تعریف روزه

روزه از جمله اعمال عبادی است که خداوند به آن امر فرموده است که در آن، انسان در طول مدت معین و ساعات خاصی از شبانه روز، از خوردن و آشامیدن و. .. و در برخی موارد حتی از صحبت کردن باید امساک و خودداری نماید.

روزه در گام اول عبارت است از حفظ شکم و شهوت از خوردن و آشامیدن و بهره گیری از غریزه جنسی و رعایت آداب ظاهری که در توضیح المسائل ها بیان شده.

در گام بعد حفظ زبان، گوش، چشم، دست و پا و سایر اعضا و جوارح از گناهان را دربر می گیرد که در صورت عدم رعایت آنها، روزه باطل می گردد. اما همه اینها بهانه ای است تا انسان بیشتر به نفس خود توجه پیدا کند.

هدف نهایی روزه، رسیدن به این مرحله است که آن روزه قلب از هموم دنیوی و افکار پست و نگهداری او از ماسوی الله می باشد.علی علیه السلام می فرماید: «روزه دل با ارزش تر از روزه زبان و روزه زبان، باارزش تر از روزه شکم است.»

اهمیت روزه در قرآن کریم

اهمیت روزه بدین لحاظ است، که در آیه فوق بدان اشاره شده، و آن رسیدن انسان به مقام پرهیزگاران و اصل تقوی می باشد. تقوی میزان سنجش نوع تولد و انتقال ما به جهان ابدی است. هر کس تقوای بیشتری داشته باشد، با سلامتی بیشتری به ابدیت منتقل خواهد شد. میزان و ترازوی سنجش اعمال و قبولی آنها طبق فرموده خداوند متعال در قران کریم، تقوی می باشد.

«انمّا یتقّبل الله من المتقّین- بدرستی که خداوند فقط اهل تقوا (عمل را) می پذیرد»

و در یک کلام تقوی یعنی حکومت خود واقعی برخودنفسانی و این مهم تحقق پیدا نمی کند مگر در سایه دو سلاح مهم که در آیات الهی به آندو اشاره شده است و آن سلاح نماز و روزه می باشد، که مایه تکامل انسان هستند.

نکته دیگری که در این آیه وجود دارد و اهمیت روزه را صد چندان می نماید این مسئله است که روزه بر امتهای گذشته نیز واجب بوده است. و این بدان معناست که همه انسانها برای رسیدن به کمال واقعی خود باید به کششهای نفسانی و امیال حیوانی خود غلبه کنند وبرای این غلبه نیز نیاز به تقوا دارند. یکی از بهترین راههای ایجاد تقوا، روزه است، چرا که خداوند متعال در این آیه و آیه دیگر سوره بقره که می فرماید: «استعینوا بالصبر و الصلوه از صبر و نماز کمک بگیرید»

– در روایات اسلامی صبر را به روزه معنا کرده اند – نقش روزه در سازندگی و تکامل انسان ها را برای همیشه، بسیار حائز اهمیت داشته اند.

آیا روزه از مختصات اسلام است؟

روزه از عبادتهایی است که در تمام ملل وجود داشته و به اسلام اختصاص ندارد.

صائبی ها: برای احترام به کره ماه، سی روز روزه می گیرند.

مانوی ها: با وضع خاص مانند صائبی ها روزه دارند.

برهمائی ها: درهند روز های معینی از فصول را روزه دارند.

بودائی ها: آنها هم ایام مخصوصی را روزه می گیرند.

اهل کتاب (یهودو نصاری) روزه های واجب و مستحب خود را که به ۲۵ روز می رسد روزه می دارند.

قران کریم هم از روزه آنها در آیه ۱۸۳ سوره بقره خبر می دهد. تا اثبات کند که روزه از ضروریات همه ادیان شناخته شده ومنکر آن مرتد خواهد شد.

و اما نکته ای که در بحث و بررسی روزه در ادیان و سایر مذاهب و ملل قابل ذکر و توجه است، این مطالب می باشد که باید ذهن خود را از معنای مصطلح آن در اسلام و آنچه در شرع اسلام مبطل روزه محسوب می شود، بخصوص مسئله امساک از خوردن و آشامیدن فراتر ببریم، چرا که در برخی موارد منظور از روزه، روزه سکوت می باشد. که در میان قوم یهود این مسئله متداول بوده است و شباهتی هم به روزه مسلمین ندارد. هر چند در قرآن مجید به دومورد از این روزه توسط اولیاء الهی اشاره شده است، یکی در آیه ۲۶ سوره مریم و دیگری در آیه ۱۰ سوره مریم که مربوط به داستان روزه سکوت حضرت زکریا( ع ) و مریم ( س ) است.

روزه در دین یهود

واژه عبری برای کلمه روزه، لفظ صوم است؛ در آیین یهود روزه جزیی از مجموعه اعمالی است که یک یهودی برای ذلیل ساختن تن و رنجور ساختن آن انجام می دهد. از همین روست که علمای یهود از قدیم الایام در تفسیر آیه ۲۹ از باب ۱۶ سفر الادیان- و این برای شما فرضیه دائمی باشد که در روز دهم از ماه هفتم جانهای خود را ذلیل سازید و. .. – که به دلیل داشتن تن وجان اشاره دارد، نه تنها روزه داشتن بلکه پرهیز از استحمام، ارتباط جنسی، پوشیدن کفش و استفاده از روغن برای مو و بدن را لازم می دانستند.

روزه در کتاب عهد قدیم

کتاب عهد قدیم- بخش اسفار خمسه یا تورات – به روزه گرفتن حضرت موسی اشاره دارد و از قول آن پیامبر( ع ) چنین نقل می کند:

«هنگام بر آمدنم به کوه، تا سنگی – که بر روی آنها عهد منعقده خداوند با شما نوشته شده بود- را بگیرم. آنگاه چهل روز چهل شب ماندم و نه نان خوردم و نه آب نوشیدم» سفر تثنیه باب ۹/۹

«و موسی چهل روز چهل شب آنجا نزد خداوند بوده، نان نخورد و آب ننوشید» سفر خروج باب ۳۵/۲۸

اما دراسفار خمسه، بیش از این میان موسی و واژه «روزه» ارتباطی برقرار نمی کند و از انبوه احکام و فرامینی که در سفر خروج و تثنیه و بخصوص سفر لاویان آمده اشاره ای صریح به امر روزه نمی شود؛ ولی اگر معنایی را که علمای یهود از اصطلاح.( رنجورساختن تن) و( متواضع ساختن خود برای خداوند ) استفاده کردند مورد توجه قرار دهیم. آنگاه امکان بیشتری برای جستجو در باب روزه در اسفار خمسه و دیگر بخشهای عهد قدیم بدست می آوریم. «پس من در کنار نهراوا به روزه گرفتن، اعلان عمومی دادم تا خودمان را برای خدا متواضع نموده…» عزرا باب ۸/۲۱

و در سفر لاویان آمده است «در دهم این ماه روزه کفاره است برای شما، جانهای خود را ذلیل سازید و هدیه سوختن برای خداوند بگذرانید… و هر کسی که همان روز خود را ذلیل سازد از قوم خوذ منقطع خواهد شد» (لاویان باب ۲۳/۲۷ و ۲۹ در دیگر بخش های عهد قدیم مکرر از روزه داشتن قوم یهود و حتی غیریهود سخن به میان آمده و نشان دهنده آن است که این قوم به عناوین مختلف روزه می گرفته اند.

عهد قدیم از روزه داشتن فردی، همچون روزه داشتن داود، عزرا، الیاس، دانیال و جمعی بسیار سخن گفته که بیانگر یک ادب دینی کاملا متداول برای نیل به هدف مورد نظر در میان یهودیان بوده است.

برای نمونه چند عبارت از کتاب عهد قدیم را آورده ایم؛

«… پس داود برای (سلامت) طفل از خدا استدعا کرد و داود روزه می گرفت و داخل شده تمامی شب را بر روی زمین خوابید» دوم شموئیل باب ۱۲/۱۶/۱۵

«… پس روی خود را به سوی خداوند خدا متوجه ساختیم تا با دعا وتضرعات و روزه و پلاس و نشستن بر خاکستر از او مسئلت نمایم». دانیال باب ۹/۳

«و (بنی اسرائیل) آن روز را در آنجا روزه داشته، گفتند که بر خداوند گناه کرده ایم و شموئیل بنی اسرائیل را در مصفه داوری نمود.» اول شموئیل باب ۸/۷

روزه در تلمود

کتاب میشنا که جزئی از تلمود قلمداد می شود در ۶ قسمت تنظیم شده است که هر قسمت را به عبری سدر بخش و مجموعه آنها را ( سداریم ) یا ( بخش ها ) می خوانند. هر سدر شامل تعدادی ( مسخت ) یا ( رساله ) است که جمع کل آنها به ۶۳ رساله بالغ می شود.

آنچه در این میان به موضوع این رساله مربوط می شود اختصاص یک مسخت از سدر «موعد» یا « عیدها » به احکام و قواعد روزه است که به عبری تعنیت گفته می شود.

فلسفه روزه یهود

کتاب عهد قدیم تاکید دارد که روزه هدف نیست بلکه وسیله ای است که از طریق آن انسان قادر است از گناهانی که مرتکب شده است اظهار ندامت و توبه کند و قلب خود را برای خداوند متواضع گرداند و با تغییر دررفتار و عمل خود توبه حقیقی از گناهان را متجلی سازد.

«و پادشاه» و اکابرش فرمان دادند تا در نینوا ندا در دادند و امر فرموده گفتند، که مردمان و بهایم- از گاوان و گوسفندان- چیزی نخورند و آب ننوشند و مردمان و بهایم پلاس پوشیده شوندو نزد خدا به شدت استغاثه نمایند و هر کس از راه بد خود و از ظلمی که مرتکب شده بازگشت نماید.»

یونس باب ۳/۸

«و لکن الان خدا می گوید که با تمامی دل و با روزه و گریه و زاری بسوی من باز گردید و قلب خود را چاک دهید نه لباس خویش را و به سوی خدای خود بازگشت نمائید»

بوئیل باب ۲/۱۳، ۱۲

این برداشت در عبارت زیر صریحتر آمده است:

«و ایشان هر روز مرا می طلبند…و می گویند، چرا روزه داشتیم و ندیدی جانهای خویش را رنجاندیم و توجهی نکردی، زیرا در همان حال که روزه می دارید، خوشی خود را مدنظر دارید و بر کارگران خود ظلم می نمائید، روزه داری شما، شما را جابر ساخته و شما با یکدیگر مخاصمه و نزاع می کنید. آیا تصور می کنید این نوع روزه گرفتن مرا وادار می دارد تا به دعا و استغاثه های شما توجه کنم، آنگاه که شما روزه می گیرید و خود را به رنج می افکنید، سر خود را مثل نی خم ساخته، پلاس و خاکستر زیر خود می گسترانید تا بر آن بخوابید، آیا این است آنچه شما روزه می نامید، آیا فکر می کنید صرفا با چنین کارهایی مرا خشنود می سازید؟»

روزه ای که من می پسندم آن است که بندهای ظلم و شرارت و بی عدالتی را بگشایید و مظلومان را آزاد سازید؛ گرسنگان را در نان خود سهیم کنید، درب خانه های خود را به روی بینوایان رانده شده بگشایید و چون برهنه ای ببینید، او را بپوشانید… آنگاه دعا خواهید کرد و خداوند شما را اجابت خواهد فرمود.»

اشعیاء باب ۵۸/ ۲ تا ۱۱

نه تنها کتاب مقدس یهودیان، بلکه کتاب های دینی یهودیان – که به تاریخ پس از معبد دوم مربوط می شود نیز به این مطلب تاکید دارد که روزه داشتن بدون توبه ای صمیمی و حقیقی بی ارزش و بی محتواست.

و صرف توجه به ظواهر روزه کارساز نیست.

این امر که فلسفه روزه صرفا اجتناب از برخی نیازهای طبیعی و پرداختن به اموری دیگر چون دعا و… عبادت – بدون ایجاد اثری مثبت در قلب و روح مومنان – نیست منحصر به آیین یهود نیست و در دیگر ادیان نیز مورد توجه قرار گرفته است.

در کنار فلسفه روزه و برای روشن شدن ارتباط میان قوم یهود و روزه داری ایشان مناسب است به دلایل روزه داشتن آنان اشاره شود. قوم یهود در موارد مختلف مبادرت به روزه گرفتن می کند که مهمترین آنها به قرار زیر است.

الف: بر سر لطف آوردن خداوند به منظور پیشگیری تا پایان بخشیدن به یک مصیبت الهی

گاه ممکن بود بنا به وعده الهی مبنی بر نزول یک مصیبت بر یک فرد یا قوم، آن فرد یا قوم مبادرت به برپاداشتن روزه با رسوم خاصی بنماید. موارد و نمونه های عددیه ای را در سراسر کتاب مقدس عبری می توان شاهد آورد.

« ایلیای نبی به اخاب- پادشاه سامره- گفت: اینک من بر تو بلا آورده ام تا تو را کاملا هلاک سازم… و اخاب چون این سخنان را شنید جامه خود چاک زده، پلاس پوشیده و روزه گرفت و بر پلاس خوابید و به سکوت راه رفت. »

اول پادشاهان باب ۲۱/۲۱ و ۲۷

(آن هنگام که داود وعده الهی مبنی بر میراندن فرزندش را شنید ) «پس داود از خدا برای طفل استدعا (ی شفا) نمود و روزه گرفت و داخل شده تمامی شب را بر روی زمین خوابید »

دوم سموئیل باب ۱۲/۱۶

در کتال یوئیل از برپایی روزه به سبب بروز خشکسالی سخن به میان آمده است.

صحرا خشک شده و زمین ماتم می گیرد زیرا گندم تلف شده و… موها خشک وانجیرها ضایع گردیده… روزه را تعیین کنید و محفل مقدس را ندا کنید، مشایخ و تمامی ساکنین زمین را به خانه خدای خود جمع کرده نزد خداوند تضرع کنید.

یوئیل باب ۱/۱۰، ۱۲، ۱۴

جیمزهاگس مولف «قاموس کتاب مقدس» در این باب می گوید: « قوم یهود اغلب در مواقعی که فرصت یافته می خواستند، اظهار عجز و تواضع در حضور خدا نمایند، روزه می داشتند تا گناهان خود را اعتراف کرده، به واسطه روزه و توبه رضای الهی را تحصیل نمایند و بخصوص در موقع مصیبت عام روزه غیرمعمول قرار می دادند»

ب: هنگامی که یک تهدید یا حمله از سوی دشمنان و یا مصیبت طبیعی متوجه آنها می شد به روزه عمومی توجه می کردند.

چنانکه از کتاب عهد قدیم به دست می آید در هنگام برپایی جنگ و حمله دشمنان علیه آنان، بنی اسرائیل با هدایت پادشاه یا بزرگان قوم روزه می گرفتند؛

«و بعضی آمده یهو شافاط را خبر دادند و می گفتند گروه عظیمی از آن طرف دریا از آرام به ضد تو می آیند و… پس یهوشافاط بترسید و در طلب خداوند جزم نموده و در تمامی یهودا امر به روزه کرد.»

دو تواریخ باب ۲۰/۳

«و بنی بنیامین از جعبه بیرون آمده در آن روز بیست و دو هزار نفر از بنی اسرائیل را به هلاکت رساندند…و بنی اسرائیل به بیت ئیل رفته و گریه کرده و در آنجا به حضور خداوند توقف کردند و آن روز را تا شام روزه داشتند.»

باب ۲۰/۲۱ و ۲۶

«و سموئیل» تمام خاندان اسرائیل را خطاب کرده گفت، اگر با تمام وجود به سوی خداوند بازگشت کنید و خدایان غیر و الهه عشتاورت را از میان خود بردارید، و دلهای خود را برای خداوند حاضر ساخته و تنها او را عبادت کنید، پس او شما را از دست فلسطینیان خواهد رهانید و. ..(بنی اسرائیل) در مصفه جمع شدند آب کشیده و آن را (به عنوان هدیه) به حضور خداوند ریختند و آن روز را روزه داشتند. .. و بنی اسرائیل به سموئیل گفتند از تضرع نمودن برای ما نزد یهوه خدای ما ساکت مباش تا ما را از دست فلسطتنیان برهاند. »

اول سموئیل باب ۷/۳ و ۶ و ۸

برپایی مراسم روزه به منظور نجات قوم یهود از تهدیدات مختلف سخن به میان رفته است.

دوم تاریخ باب ۲۰/۳، ارمیان باب ۳۶/۳ و ۹، استر باب ۴/۳ و ۱۶، عذراباب۸ /۲۱ و بخمیا باب ۹/۱

ج. روزه داشتن به منظور کسب آمادگی برای قبولی امری خطیر یا ملاقات با ارواح مردگان

روزه گرفتن حضرت موسی (علیه السلام) در هنگام حضور در کوه به منظور دریافت الواح سنگی، روزه داشتن شائول و ایلیای نبی را می توان در این بخش قرار داد.

«هنگام برآمدنم به کوه که لوحهای سنگی یعنی لوحهای عهدی که خداوند با شمابست، را بگیرم، آنگاه در کوه چهل روز و چهل شب ماندم و نه نان خوردم و نه آب آشامیدم» سفر تثینه باب ۹/۹ و سفر خروج باب ۳۵/۲۸

«و فرشته خداوند بار دیگر برگشته، او (ایلیا) را لمس کرد و گفت برخیز و بخور، زیرا که راه زیادی در پیش رو داری، پس برخاسته خورد و نوشید و بقوت آن خوراک چهل روز و شب تا حوریب که کوه خدا باشد، رفت»

در عهد قدیم کتاب اول سموئیل باب ۲۹ نیز می خوانیم که شائول برای ملاقات با روح سموئیل نبی که در آن زمان وفات کرده بود، پس از روزه گرفتن، به کمک زنی که قادر به احضار روح مردگان بوده به ملاقات روح سموئیل نبی موفق می شود.

د: ابراز پشیمانی و تضرع (بخاطر ارتکاب گناه) برای قوم یهود روزه، وسیله ای برای ابراز

اندوه وپشیمانی درونی بخاطر ارتکاب گناه بود و معمولا افراد بطور اختیاری یا بنا به فرمان اکابر و بزرگان دین و جامعه روزه می گرفتند تا بدین وسیله موجبات خشنودی خداوند و بخشش گناهان خود را فراهم آوردند.

(ارمیاء گفت) پس تو برو و سخنان خداوند را از طوماری که از دهان من نوشتی در روز صوم در خانه خداوند در گوش قوم بخوان… شاید که بحضور خداوند استغاثه نمایید و هرکدام از راه بد خود بازگشت کنند… و در ماه نهم از سال پنجم، یهو یا قیم بن یوشیا پادشاه یهودا برای تمامی اهل اورشلیم و برای همه کسانیکه از شهرهای یهودا به اورشلیم آمدند، فرمان روزه داد» ارمیاء باب ۳۶/۶ و ۷ و ۹

« روزه را اعلام کنید و صندوق عهد را به صدر قوم بنشانید» اول پادشاهان باب ۲۱/۸

گاه شخصی به سبب گناهان دیگران بدرگاه خدا روزه گرفته واستغاثه می کرد و «عزرا را از مقابل خانه خدا برخاسته به حجره یهوحانان بن الیاشیب رفت و بخاطر قصور تبعیدیان ماتم گرفت و نان نخورد و آب ننوشید» کتاب عزارباب ۱۰/۶

با توجه به کارهای قابل توجهی که قوم یهود با روزه گرفتن برای جلب توجه و عنایت خداوندبجا می آوردند – مثل بر زمین خوابیدن، خاکستر بر سرگذاشتن، پلاس به تن کردن منع کودکان و احشام از غذا و آب و- آنان جنبه تضرع آمیزی توبه را شدت می بخشیدند و این رسوم به روزه شکل خاصی می بخشید.

آداب و رسوم روزه داری

همانگونه که عنوان شد، روزه داشتن قوم یهود به پرهیز از غذا وآب محدود نمی شد و با لوازم وشعائری دیگر توام بود، که به آن اشاره می شود.

الف-روزه توام با قربانی:

آنگاه تمامی بنی اسرائیل به بیت ئیل رفتند و گریه کرده، در آنجا به حضور خداوند توقف کردند و آن روز را تا شام روزه داشته و قربانیهای سوختنی به حضور خداوند هدیه کردند»

داوران باب ۲۰/۲۶

ب- توام با دعا، اعتراف به گناه و توبه

«پس چون عزرا دعا و اعتراف نمود و گریه کنان پیش خانه خدا رو به زمین نهاده بود..»

ج- توام با پلاس پوشیدن و خاک یا خاکشتر بر سر نهادن و بر زمین یا خاکستر خوابیدن

«… بنی اسراییل روزه گرفته و پلاس در برکردند و خاک بر سر ریخته گردهم جمع شدند» نحمیا باب ۹/۱

د-قرائت تورات علاوه بر موارد فوق

و در روز بیست و چهارم این ماه بنی اسرائیل روزه داشته و… و در جای خود ایستاده یک ربع روز کتاب تورات یهوه خدای خود را خواندند و ربع دیگر اعتراف کرده خدای خود را عبادت کردند. نحمیا باب ۹/۱ و ۳ وجه مشترک تمام موارد فوق دعاو عبادت توام با روزه بوده است که معمولا در محیط باز انجام می شده است.

روزهای روزه داری در دین یهود

بر اساس یک طبقه بندی دوره های مرسوم در آیین یهود را می توان به سه طبقه اصلی تقسیم کرد.

روزه های حکم شده در کتاب مقدس یا روزه های ایجاد شده به مناسبت تذکار وقایع مطرح شده در کتاب مقدس

روزه های تعیین شده از سوی ربی ها « عنوان علمای دین یهود

روزه های شخصی که اشخاص در مناسبت های مختلف و خصوصی (مثل سالگرد فوت والدین) به آن مبادرت می کنند.

الف-روزه یوم کیپور یا روزه کف