فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر گفت وگوی اسلام و مسیحیت

---

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل درآمدی بر گفت وگوی اسلام و مسیحیت :

الحداد، یوسف، مدخل الی الحوارالاسلامی المسیحی، چاپ دوم، منشورات المکتبه البولسیه، بیروت، ۱۹۸۶، ۴۶۳ ص، وزیری.

در میان محققانی که به پژوهشهای مقایسه ای درباره اسلام و مسیحیت اهتمام ورزیده اند، یوسف دره حداد، معروف به استاد حداد، نقشی برجسته و در خور ستایش دارد. یوسف حداد در سال ۱۹۱۳م در یبرود، از آبادیهای سوریه، به دنیا آمد. وی تعلیمات کلیسایی را در شهر قدس گذراند و سالیانی متمادی در سلک روحانی به جامعه مسیحی لبنان خدمت کرد و سرانجام در سال ۱۹۷۹م در همین کشور وفات یافت.

استاد حداد دو دهه پایانی عمر خود را مصروف مطالعات و تحقیقات علمی کرد و آثار گرانسنگی را از خود به جا گذاشت. زمینه های مورد علاقه او عبارت اند از: مباحث قرآنی، پژوهشهای مقایسه ای میان اسلام و مسیحیت، و به تعبیر دیگر، معضلات اسلامی – مسیحی و تحقیقات انجیلی. برآیند مطالعات وی تالیف سه دوره کتاب در زمینه های فوق بوده است، که هنوز بخشی از آنها به دست چاپ سپرده نشده است. آثار انتشار یافته وی عبارت اند از:

الف) درسهایی از قرآن:

۱- انجیل در قرآن;

۲- قرآن و کتاب [مقدس]، در دو جلد، که جلد نخست آن به پیشینه [و زمینه های] کتابی قرآن و دومین جلد آن به مراحل دعوت قرآن اختصاص یافته است.

۳- نظم قرآن و کتاب. این کتاب نیز در دو جلد انتشار یافته است. عنوان جلد اول اعجاز قرآن و عنوان جلد دوم معجزه قرآن است.

ب) در راه گفت و گوی اسلام و مسیحیت:

۱- درآمدی بر گفت و گوی اسلام و مسیحیت;

۲- قرآن ; دعوتی به نصرانیت;

۳- قرآن و مسیحیت.

ج) تحقیقات انجیلی:

۱- دفاع از مسیحیت، در پیرامون انجیل به روایت متی و مرقس; ۲.تاریخ مسیحیت، در پیرامون انجیل به روایت لوقا و کتاب اعمال رسولان;

۳- فلسفه مسیحیت، جلد نخست، پولس رسول، و جلد دوم، نامه های پولس;

۴- تصوف مسیحی، جلد اول، درباره انجیل به روایت یوحنا، و جلد دوم درباره کتاب مکاشفه یوحنا.

در میان مجموعه آثار استاد حداد، کتاب درآمدی بر گفت و گوی اسلام و مسیحیت برای پژوهشگران مسلمان اهمیتی مضاعف دارد، زیرا اغلب مدعاهای بحث انگیز وی درباره نگاه اسلام و قرآن به مسیحیت و انجیل در این کتاب گرد آمده اند. از این رو، بر آن شدیم که تقریری گویا از این کتاب عرضه کنیم. با این امید که خوانندگان مسلمان با دیدگاههای اندیشمندی مسیحی که به جد به باورهای مسیحی اعتقاد دارد (و در عین حال، برای اسلام نیز احترام قائل است) و با اتکا به اندیشه ها و باورهای مسیحی به بررسی آموزه های قرآن می پردازد و به اسلام و قرآن نگاهی برون دینی دارد آشنا شوند; و پس از تعمق کافی در این دیدگاهها و دلایل اقامه شده، به نقد عالمانه و محققانه آنها بپردازند.

صاحب این قلم، امیدوار است که با بهره گیری از استادان بزرگوار خویش بتواند در فرصتی دیگر به نقد این مدعیات بپردازد. تبیین خاصی که یوسف حداد از آموزه های قرآنی در مورد مسیحیت ارائه می کند، هم از لحاظ روش و هم از لحاظ محتوا نمی تواند مورد پذیرش عالمان مسلمان قرار گیرد، اما صرف مقبول نبودن و یا نقد بردار بودن آن، نه از ارزش دقتها و موشکافیهای این عالم مسیحی می کاهد، و نه ما را از آگاهی به این نوع تبیین و مستندات آن بی نیاز می سازد.

کتاب درآمدی بر گفت و گوی اسلام و مسیحیت در یک مقدمه (با چهار مبحث) و پنج فصل (با نوزده مبحث) تنظیم شده است. عناوین فصول و مباحث این کتاب به قرار ذیل است:

مقدمه: مبانی گفت و گوی صحیح میان اسلام و مسیحیت

مبحث اول: گفت و گوی صحیح از نظر اسلام

مبحث دوم: گفت و گوی صحیح از نظر مسیحیت

مبحث سوم: امکان گفت و گو بر مبنای انجیل و قرآن

مبحث چهارم: شروط گفت و گوی صحیح

فصل اول: اسلام در اصطلاح قرآن

مبحث نخست: اسلام قرآن همان اسلام کتاب [مقدس] است

مبحث دوم: اسلام قرآن و اسلام نصرانی

فصل دوم: انجیل در قرآن

مبحث نخست: ارزش کتاب [مقدس] و انجیل در نظر قرآن

مبحث دوم: آیا در کتاب [مقدس] و انجیل تحریفی رخ داده است؟

مبحث سوم: درستی کتاب [مقدس] و انجیل; عقیده ای قرآنی

مبحث چهارم: آیا قرآن تورات و انجیل را نسخ کرده است؟

مبحث پنجم: انجیل یگانه و انجیلهای چهارگانه

فصل سوم: مسیح در قرآن

مبحث نخست: سیره مسیح در قرآن

مبحث دوم: رسالت مسیح بنا به نظر قرآن

مبحث سوم: فرجام مسیح بنا به نظر قرآن

مبحث چهارم: ویژگیها و امتیازات مسیح در قرآن

مبحث پنجم: شخصیت مسیح در قرآن

فصل چهارم: توحید تثلیث در انجیل و قرآن

مبحث نخست: کلمه توحید در تورات، انجیل و قرآن یکی است

مبحث دوم: توحید نازل شده میان انجیل و قرآن یکی است

مبحث سوم: بزرگترین اختلاف مربوط به تثلیث از نظر انجیل و قرآن است

فصل پنجم: رابطه قرآن و انجیل

مبحث نخست: خویشاوندی قرآن و کتاب[مقدس] و انجیل

مبحث دوم: [حضرت] محمد در تورات و انجیل

مبحث سوم: [حضرت] محمد در قرآن «خاتم پیامبران » است

مبحث چهارم: قرآن در اصطلاح قرآن

ترجمه این کتاب در مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب مراحل پایانی خود را می گذراند. اینک فشرده ای از این کتاب تقدیم می شود:

پیش درآمد

هم مسلمانان و هم مسیحیان اهل کتاب هستند. پس گفت و گو میان آنان جز بر مبنای کتابهایشان، یعنی انجیل و قرآن، روا و نتیجه بخش نیست. با تاسف فراوان، آنچه تاکنون میان مسلمانان و مسیحیان رخ داده است، بیشتر جدال و مخاصمه بوده است، تا گفتمان. از این رو، طرف مسیحی در دومین مجمع جهانی واتیکان بر آن شد که گذشته خصومت آمیز را به فراموشی بسپارد و در روابط مسیحیت و اسلام صفحه جدیدی را بر مبنای تسامح، تفاهم و برادری در راه توحید کتابی نازل شده بگشاید. این مجمع معتبر مسیحی اعلام داشت که «کلیسا با نظر تحسین و تقدیر به مسلمانان می نگرد; همانها که خدای یگانه، حی، قیوم، رحمان، رحیم و توانایی را می پرستند که آسمان و زمین را آفرید و به وسیله پیامبران با مردم سخن گفت. اینان چون مسیحیان به خدا و روز واپسین ایمان دارند و ارکان دین را، که گواهی به خدا، نماز، زکات و روزه است; به پا می دارند و مسیح و مادرش را به عنوان نشانه ای برای جهانیان تکریم می کنند.»

مسیحیت با این سند رسمی باز شدن باب گفت و گوی درست با اسلام را اعلام کرده است.

گفت و گوی درست از نظر اسلام

۱- با پیروان قرآن گفت و گوی درست بر مبنای فلسفه استوار نمی شود

فلسفه و مقدمه آن منطق همواره در نظر اهل سنت و جماعت محل شبهه و تردید بوده است. این دو علم را اینان از علوم پیشینیان می دانستند که بدعتی در برابر علوم دینی محسوب می شود. هر کس در آثار خود راه حکمت را می پیمود، به کفرورزی متهم می شد. این جهتگیری، به ویژه نزد حنبلیها، قوی بوده است. این نوع نگاه به علوم پیشینیان امروزه کمتر مورد توجه اهل سنت است، اما هنوز به فلسفه نگاهی تردیدآمیز دارند.

۲- گفت و گوی درست بر مبنای علم کلام استوار نمی شود

در اسلام، علم کلام با معتزله آغاز شد. از این رو، همواره در نظر اهل سنت محل شک و شبهه بوده است. اهل حدیث و فقهای حنبلی در برابر این علم بسیار مقاومت کرده اند.

۳- گفت و گوی درست نمی تواند تصوف اسلامی را مبنا قرار دهد

ماسینیون و پیروان وی معتقدند که تصوف و عرفان اسلامی، به دلیل نزدیکی آن با مسیحیت، پلی است طلایی میان اسلام و مسیحیت. اینان از این نکته غفلت ورزیده اند که تصوف اسلامی از آغاز پیدایش تاکنون همواره از جانب اهل سنت، مشکوک و مطرود بوده است. شبهه شیعه بودن صوفیان به دلیل انتساب تصوف به امام علی، نظریه فیض الهی و وحدت وجود که مبنای نوافلاطونیها بوده است، زهد صوفیانه که بر فساد طبیعت و سرشت انسانی مبتنی است، نظریه حلول، شبهه وصال الهی و فانی شدن در او، که از نظر اهل سنت با تنزیه پروردگار نمی سازد، تشبیه عشق الهی و ملکوتی به عشق مادی و زمینی، نظریه امکان رؤیت خدا در این دنیا، یکی بودن ادیان، چنان که در شعر معروف ابن عربی جلوه گر شده است، همه از شبهاتی هستند که تصوف را از نگاه سنیان نامقبول ساخته است.

۴- گفت و گو بر مبنای پژوهشهای مقایسه ای ادیان نتیجه بخش نیست

بسیاری در بررسی نحوه پیدایش مسیحیت و اسلام و نیز سیره و رسالت بنیانگذاران این دو آیین، در پی راهی برای گفت و گو هستند. دین شناسی مقایسه ای هر چند سودبخش و ارزشمند است، اما نمی تواند در گفت و گو به کار آید. هر چه از آن رایحه طعن پیامبر اسلام و قرآن به مشام برسد، نمی تواند مایه تقریب باشد. همچنین خدشه کردن در انجیل و سیحیت با استناد به ملحدانی که به وحی و دین باور ندارند، خدشه کردن در دین است، و نمی تواند به تفاهم و نزدیکی بینجامد. همواره به نام تاریخ مقایسه ای مسلمانان درباره درستی انجیل و آموزه های مسیحیت و مسیحیان در درستی و اعتبار قرآن و پیامبران تشکیک کرده اند. چنین کوششی، جدال دشمنان است، نه گفت و گوی برادران.

گفت و گوی مقبول از نگاه مسیحیت

گفت و گوی مفید میان دو گروه مخالف تنها بر مبناهای مورد قبول دو طرف دست یافتنی و انجام شدنی است. این مبنای مورد قبول در گفت و گوی اسلام و مسیحیت، همان انجیل و قرآن است.

۱- با پیروان انجیل گفت و گوی سودمند بر مبنای سیره و حدیث استوار نمی شود

سیره پیامبر آکنده از جعل و تحریفهایی است که اعتماد بدان را دشوار می کند. احادیث منسوب به پیامبر اسلام نیز از دروغ و نسبتهای ناروا مصون نمانده است; تا جایی که برخی از عالمان حدیث معتقدند که حتی در صحیح بخاری و صحیح مسلم، حدیث صحیح، مانند موی سفیدی است در پوست گاو مشکین فام.

۲- گفت و گوی درست نباید تفسیر قرآن را مبنا قرار دهد

تکیه بر نظریه مفسران بزرگ در فهم قرآن کاری است شایسته; و نیز می توان بر مبنای اتفاق مفسران – با باز نگه داشتن باب اجتهاد – گفت و گو کرد، اما دست یافتن به چنین اتفاقی کاری است بس دشوار. همچنین آکنده بودن تفاسیر از تمسک به احادیث، مبانی کلامی و فلسفی و تصوف و باطنی گری، که پیشتر مشتبه بودن آنها را توضیح دادیم، استناد به تفاسیر را ناموجه می سازد.

امکان گفت و گو میان اسلام و مسیحیت بر اساس انجیل و قرآن

بسیاری بر آن اند که تاریخ روابط اسلام و مسیحیت بهترین گواه بی نتیجه بودن گفت و گو میان پیروان این دو آیین است، اما اینان توجه نکرده اند که مبانی این روابط نادرست و انگیزه های آنها نکوهیده بوده است. برخی معتقدند که میان مسیحیت و اسلام تفاوتی جوهری و بنیادین وجود دارد. به راستی چه اشتراکی میان توحید و تثلیث، پسر خدا بودن مسیح و شهادت وی برفراز صلیب، تجسد خدا و تنزیه او، قربانی شدن مسیح برای انسان و تلقی ایمان به مثابه تنها راه نجات وجود دارد؟

ما به وجود اختلاف در این موضوعات اساسی اذعان داریم، اما معتقدیم که گفت و گو بر مبنای سهل و سمح قرآن و نیز عرضه درست انجیل ما را از تفاوتهای ظاهری به باطن مشترک امور سوق می دهد. نیز باید توجه داشت که میان انجیل و قرآن ربط و نسبتی برقرار است که پیروان هر دو کتاب را به امتی یگانه تبدیل می کند. قرآن به توحید کتابی و ایمان به مسیح فرا می خواند. از این رو، قرآن و انجیل یگانه مبنای گفت و گو میان اسلام و مسیحیت است.

شروط گفت و گوی کارآمد میان مسیحیت و اسلام

یکم: گفت و گو باید دوستانه و صمیمانه و به شیوه برتر و همراه با حکمت و اندرز نیکو و به دور از جدال باشد;

دوم: باید در پی عرضه داشتن باورهای خود – و نه تلاش برای در آوردن دیگری در سلک و آیین خود – باشد;

سوم: با هدف شناخت و تبادل نظر باشد;

چهارم: بر مبنای مؤمن دانستن و محترم شماردن باشد، نه تکفیر و نکوهش;

پنجم: پیشتر دیدگاه مخالف درک و تبیین شود;

ششم: در پی تالیف قلوب و حل مشکلات و برطرف کردن موانع باشد.

اصل کلی: انجیل و قرآن به گفت و گو فرا می خوانند

تبلیغ مسیح در میان کسانی که از بنی اسرائیل نبودند، دعوت مشرکان به پذیرش انجیل، سفرهای تبلیغی مسیح در سرزمینهای مختلف، به ویژه شرک زده، دعوت مسیح به تاسیس ملکوت خدا در زمین، فرستادن رسولان مسیح به همه عالم، همه از قراین دعوت انجیل به گفت و گوست. قرآن نیز همه را، به خصوص اهل کتاب را، به گفت و گو دعوت کرده است.

فصل اول: اسلام در اصطلاح قرآن

دین قرآن، بلکه دین خدا، به طور مطلق همان اسلام است. برخی بر این باورند که این اسلام فقط همان آیین مسلمانان است، ولی قراین قرآنی گواه آن اند که اسلام قرآن همان اسلام کتاب است که پیامبر عربی آن را به قوم خود ابلاغ کرد. قرآن نام و مفاد اسلام را برگرفته از کتب آسمانی گذشته می داند; و پیامبر قرآن در هدایت خود مامور شده است به پیروان اسلام در گذشته بپیوندد. اساسا قرآن کتاب نازل شده از آسمان را یکی می داند که به صورتهای مختلف بروز یافته است; و هر کتابی دیگری را تصدیق می کند; و قرآن نسخه عربی و تفصیل آن کتاب یگانه است. مبنا و موضوع ایمان نیز یکی است.

قرآن در پی تشکیل امت یگانه و میانه است; امتی که در میان یهودیانی که به مسیح و مادرش کفر می ورزند و مسیحیانی که در شان مسیح و مادرش غلو می کنند، به اعتدال عمل می کند. پس از دوران رسولان، پیروان مسیح به دو گروه تقسیم شدند که می توان آنها را دو گروه سنی و شیعه قلمداد کرد. شیعیان مسیحی، که به نصارا نامبردارند، تابع تورات شدند و آن را همراه انجیل مبنای عمل قرار دادند; و سنیان مسیحی، که پیش از مسیحیت مشرک بودند و یهودیت را نپذیرفته بودند، به آیین رسولان ملتزم شدند. این انشعاب در پی مجمع اصحاب مسیح در سال ۴۹م در اورشلیم صورت گرفت.

نصرانیها، یا مسیحیان پیشتر یهودی، با الهام از فیلون، بزرگترین متکلم یهودی در روزگار مسیح، بر آن بودند که کلمه الله به معنای اولین فرشته الهی و اولین آفریده اوست; و مسیح کلمه خدا بود که بر مریم القا شد، اما مسیحیان سنی مسیح را نطق ذاتی خدا می دانستند.

اسلام قرآن اسلام عالمان عدالت پیشه است; و اینان همان نصارای اهل کتاب هستند که از زمان حواریون مسیح خود را مسلم می دانستند. قرآن به صراحت درباره گروهی از بنی اسرائیل که به مسیح ایمان آوردند و جامعه نصرانی را تشکیل دادند، از تایید الهی سخنی می گوید; و هم اینان را گروه هدایتگر به حق در میان قوم موسی می داند.

فصل دوم: انجیل در قرآن

قرآن در آخرین سوره نازل شده، و در یکی از آخرین آیات خود، تورات، انجیل و قرآن را در مقام و منزلتی یکسان قرار داده است. هر سه کتاب، در نظر قرآن، از عناوین مشترکی چون کتاب، ذکر و فرقان برخوردارند; هر سه وحی الهی هستند و منبع اصلی آنها لوح محفوظ و ام الکتاب است; هر سه به آیینی یگانه، که همان توحید است، دعوت می کنند.

در نظر قرآن، انجیل سخن خدا بر زبان کلمه خداست و مایه هدایت و پند تقواپیشگان است.