فایل پاورپوینت کامل وقتی رادیکال ها سخنگوی جناح ها شوند، عقلا به حاشیه رانده می شوند؛ گفت وگو با امیر محبیان

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل وقتی رادیکال ها سخنگوی جناح ها شوند، عقلا به حاشیه رانده می شوند؛ گفت وگو با امیر محبیان :

بینش سبز، ش ۳

چکیده: امیر محبیان در این مصاحبه، ضمن پذیرش اصل اصلاحات و ایراد انتقاداتی به جریان اصلاح طلب، بر بومی کردن اصلاحات و تعامل عقلای دو جناح تاکید می ورزد .

ما منتقد اصلاح طلبی نیستیم; بلکه منتقد قرائتی از اصلاح طلبی در عرصه اجراییم . ما معتقدیم هر نظامی نیازمند به اصلاحات است و اصلاحات می تواند یک نظام را پابرجا نگه دارد و همیشه به آن طراوت بخشد و آن را از اشکالات محتمل دور سازد . اصولا هر نظام مدیریتی، در سیستم جدید مبتنی بر علم سایبرنتیک، همیشه تلاش می کند بازخوردها را دریافت کند و مبتنی بر آن، اصلاحاتی را انجام دهد; چون نظام و سیستمی که ما داریم، نظام و سیستم بشری است و طبیعتا برای رسیدن به آرمان ها، دائما باید خودش را بازبینی و بازرسی کند و اشکالات و نواقص را رفع کند . از نظر ما جریان اصلاح طلبی، جریانی است که باید به یک گفتمان عام و مسلط بر جامعه ما تبدیل شود; یعنی همه ما بپذیریم که یک سیستم بشری را اداره می کنیم و سعی کنیم به آن الگوی نهایی که به صورت ایده آلهای مذهبی و آرمان های ماست، تقرب پیدا کنیم و در این مسیر، اصلاحات یکی از ابزارهای بسیار مهم است که می تواند ما را در بهینه سازی سیستم کمک کند .

یکی از اشکلات عمده ای که من به جریان مشهور به اصلاح طلب یا جناح دولتی دارم، این است که آنان سعی کردند یک سری از مفاهیم ارزشمند و مفیدی را که درستی و اهمیت آن مفاهیم را زودتر از دیگران دریافتند – از قبیل نقد، اصلاحات، مردم سالاری دینی و غیره – به عنوان شعارهای اساسی و برگ برنده در دست بگیرند و به انحصار خود در آورند . این اولین اشتباه استراتژیک این جریان بود و به نظر من نشان دهنده آن است که آنها بیش از آن که دغدغه اصلاحات و مردم سالاری داشته باشند، دغدغه قدرت دارند . خوشبختانه جریان نواندیش درون جناح منتقد دولت، این واقعیت را پذیرفت که اصلاحات و مردم سالاری، جدای از این که هم اکنون چه کسانی داعیه دار آنند، اموری ارزشمند برای جامعه سیاسی ماست و از آن حمایت کرد و کم کم کوشید به عنوان یک گفتمان ارزشمند در درون جناح منتقد از آن حمایت کند و آن را بگستراند و از وجه امتیاز بودن و یا وجه اختلاف بودن و کانون بحران بودن آن بکاهد و لذا قرائت ها و تفسیرهای جدیدی را مطرح کرد .

اصلاحات در کشور ما امری بدیع نبود; بلکه در حوزه سیاست به صورت بدیع مطرح شده است . شما در نظر بگیرید زمانی که بعد از جنگ تحمیلی، آقای هاشمی، دولت را در دست گرفت، طرح دیدگاه مشارکت در امور اقتصادی، فارغ از انتقاداتی که ممکن ست به آن داشته باشیم، یک حرکت اصلاح طلبانه بود . سیاست های دولتی کردن و تمرکز اقتصادی را که علاوه بر جلوگیری از مشارکت مردم، باعث ایجاد نوعی فساد در سیستم اداری شده و دولت کارپرداز ایجاد کرده بود، اصلاح کرد و گام مهمی را در این زمینه برداشت . هرچند من یکی از منتقدان سرسخت این سیستم هستم که در آن، از الگوهای درونی استفاده نشد; بلکه الگوهای بیرونی و لیبرال دموکرات را با چشم های بسته اجرا کردند . البته در حوزه سیاست، بلاشک آقای خاتمی فضل این تقدم را دارد و ما باید این را قدر بدانیم . ما به هیچ وجه به دنبال مصادره نیستیم . معتقد هم نیستیم که شرایط نوین سیاسی بر ما تاثیر نگذاشته است و تحت تاثیر محیط قرار نمی گیریم . بدون شک گفتمان موجود در جامعه، بر همه ما تاثیر گذاشته است; چنان که بر جناح چپ هم تاثیر گذاشت . این اتفاق نشان دهنده انعطاف ماست و جرم و ضعف به حساب نمی آید که ما بخواهیم آن را بپوشانیم . هرچند شعار اصلاحات توسط این دوستان مطرح و در جامعه پخش شد; اما رفتار آنها مؤید رفتار اصلاح طلبانه نبود; بلکه بیشتر نشان دهنده رفتار سیاسی خشنی بود که من آن را بازمانده رسوبات برخوردهای سیاسی اواخر دهه پنجاه و اوایل دهه شصت می دانم .

جریان عمومی منتقد دولت پس از این که در دوم خرداد ۷۶ در معرض یک شوک جدی قرار گرفت، تا سال ۷۸ کلیه حرکت هایش واکنش و عکس العمل بود . از سال ۷۸ بود که یک بازنگری جدی شکل گرفت و ما سعی کردیم با مفاهیم، فارغ از بیان کننده های آن روبه رو شویم . وقتی به مفاهیم نگاه کردیم، دیدیم که بحث آزادی، بحث اصلاح سیستم و رفع اشکالات آن و این که مردم بر سرنوشت خودشان حاکم بشوند، اینها دغدغه هایی بود که بسیاری از بزرگان ما به خاطر آن، سال ها در زندان بودند . یکی از نکات مورد ایراد ما به جناح مقابل این بود که این مفاهیم را بدون پشتوانه تئوریک قوی و بدون بازشکافی دقیق مطرح می کنند . وقتی که جامعه مدنی مطرح شد، دیدیم که قرائت های سکولار از آن شدیدا در جامعه مطرح می شود و هیچ مخالفتی هم با آن نمی شود; گویا جامعه مدنی که ما می خواهیم ایجاد کنیم، جامعه ای سکولار و لیبرال و دموکرات است . وقتی که انتقادات به صورت جدی مطرح شد، کم کم یک دیدگاه جدیدی رشد کرد و سرانجام آقای خاتمی گفتند که جامعه مدنی ما همان مدینه النبی است; ولی در واقع، این سخن هم روشن نبود . طبیعتا مدینه النبی، جامعه آرمانی است; اما به لحاظ رفتار پیامبر، نه این که ساز و کار آن زمان، قابل الگوبرداری دقیق در این زمان باشد . ما با جامعه ای بغرنج و پیچیده روبه رو هستیم و این جامعه بغرنج و پیچیده، ساز و کار پیچیده خود را می خواهد . خلاصه این که هیچ وقت روشن نشد که جامعه مدنی مورد نظر آقایان چیست . بسیاری از مباحث دیگر نظیر آزادی هم همین وضعیت را داشتند و هیچ گاه مرز آزادی ها روشن نشد . وقتی ما قالب را ارائه دادیم، ولی محتوا را ارائه ندادیم، طبیعتا جوان ما اولین محتوای نزدیک و قریب به خود را برمی گزیند; محتوایی که رسانه ها یا کتاب ها و اندیشه های فیلسوفان خارجی و جامعه شناسان آنها مطرح می کنند و منطبق با استانداردهای غربی است . بحث ما این است که بسیاری از سخنانی که آقای خاتمی می فرمایند، کاملا درست و منطقی است; ولی ما از اینها چه مراد می کنیم و چگونه می خواهیم در جامعه آن را تفسیر و تعبیر کنیم که مورد سوءتفاهم قرار نگیرد .