فایل پاورپوینت کامل در فرنگستان از پست مدرن خبری نیست

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل در فرنگستان از پست مدرن خبری نیست :

ایران، ۱ و ۲/۱۱/۸۱

چکیده: به نظر آقای نراقی پست مدرنیسم تعریف واحدی ندارد و آنهایی که آن را مطرح می کنند، نمی دانند پست مدرن چیست . روشن فکران نباید از جناح خاصی حمایت کنند . جهانی شدن نیز فرایندی حتمی است، اما باید برای تاثیرگذاری بر روند آن تلاش کرد . گفت وگوی تمدن ها نیز طرحی عالی است که به جهان تذکر داد باید به سنت ها توجه کرد .

چندین سال قبل از انقلاب اسلامی، جریانی در ایران شکل گرفت که حد مشترک آن انتقاد از غرب بود . جایگاه کتاب غربت غرب شما در این میانه کجاست؟

هیچ جریانی در کار نبود . نخستین کسی که به شکل اصولی به انتقاد از غرب پرداخت، من بودم . در آن زمان، جوانان مسائلی را که ما اکنون درگیرشان هستیم مطرح می کردند . روزی همراه ژان پل سارتر و سیمون دوبوار شام میهمان رنه مائو بودیم . از سارتر پرسیدم چه زمانی شما متوجه شدید که این وقایع ماه مه، یک واقعه مهم تاریخی است؟ گفت: در بحران ماه مه، دانشگاه تعطیل بود . دانشجویان مرا برای سخنرانی به آمفی تئاتر سوربن دعوت کردند . وقتی پشت تریبون رفتم، مشاهده کردم روبه روی من کاغذی است که روی آن نوشته شده: «سارتر! حرف بزن اما پرحرفی نکن!» برای من که همواره در سخنرانی ها با استقبال علاقه مندان و کمبود وقت روبه رو می شدم، ضربه سنگینی بود و دریافتم در این نسل اتفاقی عجیب و باورنکردنی رخ داده است .

در پی تحولات فوق در فرنگستان بود که پی بردم باید این پیام جوانان را پی گرفت و عمق آن را دریافت . براین اساس، متوجه شدم که جامعه سرمایه داری در مسیر گذشته اش به بن بست رسیده و ما مشرق زمینی ها مجبور نیستیم چون گذشته، چشم بسته، در همه امور مقلد آنان باشیم . بدینسان برای هشدار به هم وطنان خود کتاب غربت غرب را تالیف کردم .

آیا این کتاب شما در عرصه عملی و سیاسی نیز تاثیرگذار بود و باعث هشداری شد؟

نه، چنین نشد; زیرا همان طور که در کتاب هایم گفته ام، ایران را یک فرقه اداره می کرد . هیئت حاکمه را توده ای های سابق تشکیل داده بودند . توده ای های توبه کرده، موجودات متعصبی در عقایدشان بودند که هیچ گاه عوض نمی شدند . آنچه عوض می شد تنها تاکتیکشان بود، ولی تنها این نبودند . تکنوکرات های آمریکایی و فراماسون ها هم مؤثر بودند .

چرا با تکنوکرات ها مشکل داشتید؟

برای اینکه می خواستند یک کار مصنوعی و ریاکارانه انجام دهند . می گفتند سیاست را کنار بگذاریم و به بازده بپردازیم . مگر می شود در یک جامعه ای سیاست را کنار گذاشت؟ این امر یا ریاکاری است یا غلطکاری یا ابله پنداشتن افراد و بازیچه قرار دادن آنها . این تکنوکرات های ناآشنا به وضع کشور می پنداشتند کالیفرنیا و ساوجبلاغ مثل هم است و همان کاری که آنجا می شود انجام داد، اینجا نیز عملی است .

به امروز جامعه بازگردیم . مدتی است اندیشه های پست مدرن در ایران با استقبال بسیاری مواجه شده است . نظر شما در این باره چیست؟

آنهایی که در ایران چنین بحث هایی را مطرح می کنند، اصلا نفهمیدند پست مدرن چیست . به نظر من پست مدرن قابل تعریف نیست . هر کسی که می گوید من پست مدرن هستم، هیچ معلوم نیست چه می گوید .

باید صادقانه به شما بگویم که یک دهم آنچه من درباره پست مدرن در ایران شنیده ام در فرنگ نشنیده ام . من وقتی به ایران می آیم این حرف ها را می شنوم . در فرنگستان از این حرف ها خبری نیست .

شما چه تلقی ای از روشن فکر دارید و چه وظایف و ویژگی هایی برای او قائلید؟

روشن فکر آدمی است که بدون وابستگی به جریان سیاسی خاص، بتواند خودش را در موضعی قرار دهد که با اشراف بر کل جامعه حرفش را بزند . طرفداری از یک جریان و مخالفت با جریان دیگر زهر روشن فکری است . باید اذعان کرد جریان روشن فکری ایران عموما از فعالیت های حزب توده منبعث بوده است، و به همین دلیل متاسفانه تحت تاثیر این روند، جریان روشنفکری مدل مارکسیستی یافت .

فرایند جهانی شدن را چگونه می بینید؟

ممکن است عده ای براساس حس مارکسیستی یا ضدامپریالیستی در این باره حالت مخالفت به خود بگیرند . بنده نیز شخصا موافق صددرصد جهانی شدن کاپیتالیستی نیستم چون وابستگی می آورد . ولی از طرف دیگر، جهان به گونه ای در حرکت است که دیگر مسئله مسلک در میان نیست; درست مثل اینترنت که هیچ ربطی به مرام های سیاسی ندارد .

این مسیر اگر بخواهد هوشیارانه و با خلاقیت پیموده شود، مسیر مثبتی است . ما می دانیم که جهانی شدن حادثه ای اجتناب ناپذیر است . ملت ها برای اینکه نقش داشته باشند باید در مسیر آن باشند; ولی آن نقشی که خودشان می خواهند بازی کنند . مثلا می گویند فرهنگ مهم است، پس برای حفظ شئون و شعائر فرهنگی شان مبارزه کنند . برای نمونه درباره ایران زبان فارسی را رواج دهند، گسترش موسیقی ایرانی را در سطح جهانی پی گیرند، در دنیای جدید، صنایع دستی و میراث گذشته را وارد کنند و … .

شما پروژه گفت وگوی تمدن ها را چقدر کام یاب می دانید و چه عاملی زمینه رکود آن را در ایران فراهم ساخته است؟

خاتمی با این کار، یادگار درخشانی از خویش برجای گذاشت . انقلاب را با جبر استوار نگه داشته ایم و حرف کسی را نمی شنویم . او ندای گفت وگو و دیالوگ سر داد و منادی گفت وگوی تمدن ها و فرهنگ ها شد . این هشداری بود برای تمدن ها و مللی که مست توسعه و پیشرفت بودند . تذکری به آنها بود که گذشته ای هم هست; این گذشته را از دست ندهید و فراموش نکنید که تمدن گذشته بشر برای ما یک منبع فیاض است .

در طرح خاتمی دو جنبه نهفته است: نخست آنکه، تو هستی، و من هم هستم، و این خود سرآغاز یک موضع دموکراتیک از جانب ماست که بسیار مطلوب دنیاست; دوم توجه به تمدن های گذشته دنیا یعنی بازگشت به افتخارات گذشته، که با ماشینیسم و مدرنیسم حالتی رنگ پریده پیدا کرده بود; به طوری که کشورها میراث گذشته را آرام آرام به فراموشی می سپردند .

درباره قسمت دوم پرسش شما باید بگویم که دو عامل باعث جلوگیری از پیشرفت این بحث در ایران بوده است: نخست قشری گری و جزم گرایی; دوم ضعف فکری و فرهنگی مسئولان دیپلماتیک، و متشتت بودن اذهان متحدان سیاس