فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات

فرصتی استثنایی: دریافت فایل فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات به همراه پاورپوینت رایگان!

یک پیشنهاد ویژه برای شما!

اگر به دنبال یک منبع کامل و کاربردی هستید، با تهیه فایل فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات، یک پاورپوینت حرفه‌ای را به‌صورت هدیه دریافت خواهید کرد.

چرا فایل فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات یک انتخاب عالی است؟

• 120 اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

  شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

  لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

  توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

  ---

  بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات :

  Normal
  ۰

  false
  false
  false

  EN-US
  X-NONE
  AR-SA

  MicrosoftInternetExplorer4

  /* Style Definitions */
  table.MsoNormalTable
  {mso-style-name:”Table Normal”;
  mso-tstyle-rowband-size:0;
  mso-tstyle-colband-size:0;
  mso-style-noshow:yes;
  mso-style-priority:99;
  mso-style-qformat:yes;
  mso-style-parent:””;
  mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  mso-para-margin:0in;
  mso-para-margin-bottom:.0001pt;
  mso-pagination:widow-orphan;
  font-size:11.0pt;
  font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
  mso-ascii-font-family:Calibri;
  mso-ascii-theme-font:minor-latin;
  mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
  mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
  mso-hansi-font-family:Calibri;
  mso-hansi-theme-font:minor-latin;
  mso-bidi-font-family:Arial;
  mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

  مقدمه

  یکی از چیزهایی که موجبات رشد وتکامل
  انسان ها را فراهم می سازد، حق آزادی اخبار و اطلاعات است

  .

  یکایک شهروندان حق دارند به درست ترین
  وصادقانه ترین اخبار و اطلاعات داخلی وخارجی دست رسی داشته باشند تا بداننددر
  کشورشان یا دیگر نقاط جهان چه می گذرد. علاوه بر این، باید بتوانند از
  راه روزنامه ها، نشریات ادواری، رادیو وتلویزیون و دیگر رسانه های جمعی ازانواع
  تفسیرها، تحلیل ها و ابعاد مختلف قضایای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی وفرهنگی اطلاع
  یابند، آن ها را با هم مقایسه کنند و طبق برداشت خود به کنه واقعیات پی ببرند. دولت ها
  حق ندارند به بهانه مصلحت اجتماعی از طریق پرده پوشی وسانسور، مردم را در بی خبری
  قرار دهند یاآنان را از حقایق منحرف سازند یا گمراه کنند

  .

  موضوع این بحث آن است که عده ای با تکیه بر
  اصل «آزادی اطلاعات » معتقدندکه این حق افراد است که بتوانند آزادانه و بابهترین
  وسایل ارتباطی در تماس باشند;این به رشد و شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد. عده ای
  دیگر با استناد به اصل حاکمیت دولت ها، اعتقاد دارند که دول ارسال کننده
  برنامه های ماهواره ای بایدرضایت دول گیرنده این برنامه ها را از قبل اخذ کرده
  باشند

  .

  حال بر اساس تحلیل حقوقی،کدام یک از این دو
  نظر را می توان تاییدکرد؟ آیا ماهواره تجاوز به حق حاکمیت دولت هاست یا موجب رشد و
  شکوفایی ملت ها؟

  آزادی اطلاعات و
  برنامه های ماهواره ای

  ۱-

  آزادی کسب و ارسال
  اطلاعات

  نوعی از آزادی، که در مغرب زمین ازحداکثر
  ترویج و تبلیغ و بیان برخوردارگشته، «آزادی بیان و تبلیغ » است

  .

  شایدبتوان گفت چشمگیرترین جمله ای که درباره
  این آزادی گفته شده همان جمله معروف نقل شده از ولتر است که گفته:«من با این سخنی
  که تو می گویی مخالفم،ولی حاضرم به خاطر این که تو این سخن را آزادانه بیان کنی زندگی
  خود را از دست بدهم

  .» ^(۱)

  یکی از حقوقی که بر مبنای آزادی، دراعلامیه
  جهانی حقوق بشر مقرر شده همین حق است. ماده ۱۹ اعلامیه می گوید: «هر کس حق آزادی
  عقیده و بیان دارد و حق مزبور شامل آن است که ازداشتن عقاید خود بیم و اضطرابی
  نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و دراخذ و انتشار آن، به تمام وسایل ممکن
  وبدون ملاحظات مرزی آزاد باشد

  .» ^(۲)

  آیا آزادی در کسب اطلاعات و افکار وانتشار آن
  با تمام وسایل ممکن و بدون ملاحظات مرزی، مطلقا بدون هیچ محدودیتی به رشد و
  شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد و نباید نسبت به آن هیچ ممنوعیتی اعمال داشت؟ یا این که
  آزادی مطلق در هیچ زمینه ای معقول نیست، بلکه از نظر حقوقی با توجه به اصل
  حاکمیت دولت ها، که یکی از اصول اساسی منشورملل متحد و نیز در روابط بین المللی
  است،ارسال اطلاعات – به نحو اطلاق – چه بسامنافی با حاکمیت بوده و باید در انتشار
  آن،محدودیت های جغرافیایی و رضایت دولت های گیرنده برنامه ها، از قبل اخذشده باشد؟

  اطلاعات

  گرچه در بدو امر، به ذهن می رسد که مراداز
  «اطلاعات » علم و دانش مفید است، هرتخصصی که باشد، اما عملکرد بسیاری ازکشورها با
  استناد به این اصل بیانگر آن است که هر نوع اطلاعاتی را که به نحوی جهل زدایی کند،
  هر چند در قالب مبتذل ترین فیلم ها یا مضرترین دانش ها باشد، دربرمی گیرد; مثلا،
  آموزش سرقت، خراب کاری، درگیری، ایجاد نفرت و مانندآن

  .

  آزادی اطلاعات

  اسلام نه تنها از آزادی فکر جلوگیری نمی کند
  و در بی اطلاع نگه داشتن مردم کوشش ندارد، بلکه اطلاع از حقایق زندگی را جزو وظایف
  هر شخص می داند ومعتقد است هر کس آراء گوناگون و نظرات مختلف را آزادانه مورد
  مطالعه و بررسی قرار دهد، حقیقیت را بهتر به دست خواهدآورد و راه و رسم زندگی را
  به نحو صحیح تشخیص خواهد داد. حضرت علی علیه السلام می فرماید: «کسی که با آراء
  گوناگون روبه رو شود، موارد خطای آن ها را ازدرست بازخواهد شناخت

  »
  ^(۳)

  اسلام خیر دنیا و آخرت را در سایه علم و شر
  دنیا و آخرت را در سایه بی خبری و جهل از اسرار هستی می داند، آن جا که رسول
  اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «خیرالدنیا و الآخره مع العلم و شر الدنیا
  والآخره مع الجهل

  .» ^(۴)

  اسلام طلب علم را بر هر زن و مردی واجب
  می داند و این منحصر به علوم دینی نیست، بلکه کسب تخصص در همه رشته های مورد نیاز
  را واجب کفایی می شمارد; همانند علم پزشکی. این درحالی است که دولت های استعماری
  که اینک دم از آزادی اطلاعات و افکارمی زنند، تلاش داشته اند تا همواره
  مردم کشورهای تحت استعمار را از حقایق واطلاعات محروم نمایند، و امروزه هم اطلاعات
  نادرست را با شگردهای گوناگون به آن ها تزریق می کنند. با وجود آن که درکشورهای
  پیشرفته، یک تا چهار درصدجمعیت بالاتر از ده سال بی سوادند، آماربی سوادان کشورهای
  تحت استعمار بین ۸۰ تا ۹۶ درصد است. و در کشورهای درحال توسعه نیز نیمی تا دو ثلث
  جمعیت از بی سوادی رنج می برند. پاتریس لومومباطی نطقی که در جشن استقلال کنگو
  درحضور پادشاه استعمارگر بلژیک ایراد کرد،گفت: در سراسر مملکت ما،
  تعدادتحصیل کرده ها از ۲۰۰ نفر تجاوز نمی کندو برای هر پنجاه هزار نفر یک دکتر
  نداریم.هنوز در سراسر کنگوی چهارده میلیون نفری، یک طبیب یا یک مهندس سیاه پوست –
  که مردم اصلی کنگو هستند -وجود ندارد. در آنگولا – مستعمره پرتغال -که چهارمیلیون و
  نیم نفر جمعیت دارد،فقط ۷۵۰ نفر، آن هم با برنامه قرون وسطایی مشغول تحصیل هستند و
  درمدت ۳۵۰ سال دوره استعمار، فقط ۴ نفرآنگولایی توانسته اند خود را به
  دانشگاه برسانند و تازه این ها هم خود محروم شده اند

  .

  پیش از آن که، الجزایر به چنگال
  فرانسه بیفتد، به اعتراف ژنرال فاتح آن کشور،تقریبا تمام مردم الجزایر سواد خواندن
  ونوشتن داشتند، ولی بر اثر فجایع استعمارو مبارزه با آزادی فکری مردم، در سال ۱۸۸۷
  م.، طبق آمار رسمی دولتی، ازپانصدهزار الجزایری که در سن تحصیل بوده اند، فقط ۹۶۳
  نفر مشغول تحصیل بوده، آن هم در مدارس مخصوص فرانسویان

  . ^(۵)

  از دیدگاه اسلام، بیان واقعیات مفید به حال
  بشر، چه در قلمرو مادی و چه درقلمرو معنوی، نه تنها آزاد است، بلکه کسی که از
  واقعیات و حقایق اطلاعی داشته باشد و قدرت بیان و تبلیغ آن ها رادر خود احساس کند
  و با این حال ساکت بماند و مردم را از دریافت آن حقایق وواقعیات محروم سازد، مجرم
  است و هم در این دنیا و هم در آخرت موردبازخواست قرار خواهد گرفت

  .
  ^(۶)

  خداوند متعال بهترین ارمغان را برای بندگانی
  می داند که اقوال و افکار مختلف را شنیده، بهترین آن ها را انتخاب می کنند

  .
  ^(۷)

  اما سؤال مهم این است
  که آیابا تکیه به اصل آزادی بیان و نشر اطلاعات و افکار، می توان هر چیزی را که
  دلخواه باشد، خواه دروغ و مضر و خواه صحیح وسودمند و به هر شکلی، بیان نمود؟

  اگر اعتلای فکر بشر به حدی رسیده بود که هم
  بیان کننده غیر از حق و واقعیات ابراز نمی کرد و هم مخاطب از اطلاعات کافی
  برخوردار بود، هیچ مشکلی در آزادی بیان به طور مطلق وجود نداشت. ولی آیااکنون چنین
  است؟

  واقعیت آن است که همه افکار، حق وصحیح نیست;
  همه اطلاعات، درست نیست. عقاید و افکار باطل که در واقع،نوعی مرض فکری به شمار
  می رود،فراوان است. امراض فکری و عقیدتی بسیار مهم تر و خطرناک تر از بیماری های جسمانی
  است و زمانی که عقل، انتشارامراض جسمانی را در اجتماع تجویزنمی کند، سزاوار است که
  در انتشار امراض روانی نیز مسامحه نکند و آن ها را تجویزننماید

  .

  از سوی دیگر، همه اطلاعات صحیح نیز برای همه
  کس و در همه شرایط مفیدنیست; همچون شمشیری است دو دم که احیانا اگر در دست زنگی
  مست قرار گیرددمار از روزگار افراد بشر درخواهد آورد

  .

  بنابراین، طرح مساله «آزادی فکر وبیان »
  حربه ای است برای عرضه هرگونه فکر و اندیشه، آن هم با شگردهای خاص.علامه محمدتقی
  جعفری در این زمینه می گوید: «در یکی از جملات آموزنده ای که از مشهورترین دانشمندان
  قرن اخیر درخاطر دارم، چنین آمده است: «معمولاآزادی بیان و تبلیغ، در طول تاریخ،
  موقعی مورد شدیدترین دفاع قرار گرفته است که جمعی می خواستند عقاید خود را
  مطرح سازند و آن را بقبولانند

  .» ^(۸)

  بدون شک، انقلاب در «عملیات بااطلاعات » یکی
  از ویژگی های مهم عصرحاضر به شمار می آید که در به وجودآوردن وضعیت آینده، نقش
  مهمی ایفامی کند. اکنون از یک سو، جمع آوری،آماده سازی و در دسترس قرار دادن اطلاعات،
  بسیار متحول شده و از سوی دیگر، کارکرد مهم اطلاعات که اثرگذاری
  بر”تصمیم گیری برای عمل” یعنی مدخلیت آن در رفتار فردی و یا جمعی است
  وواضح است که همین رفتارهای فردی یاجمعی است که جوامع را به رشد و یانابودی
  می کشاند و مبنای سعادت وشقاوت قرار می گیرد. بنابراین، میزان ونوع اطلاعات در
  پیشرفت یا انحطاطجوامع سهم بسزایی دارد

  .

  آزادی اندیشه از مختصات اسلام بوده و دلیل آن
  صدها آیه از قرآن مبنی بر دستوربه تفکر و تعقل است. به قول مولوی

  :

  «

  جان نباشد جز خبر در آزمون هر که را افزون خبر، جانش فزون اقتضای جان چو
  ای دل، آگهی است هر که آگه تر بود جانش قوی است جان ما از جان حیوان بیش تر از چه
  رو، زان کو فزون دارد خبر

  » ^(۹)

  اما، باید توجه داشت که آلودگی های اطلاعاتی
  به مراتب از آلودگی های زیست محیطی خطرناک تر است و انتشار این آلودگی نیز از
  راه های بسیار زیرکانه و ازروی قصد و عمد به منظور خاصی ازسوی افراد و شرکت های متخصص
  باشگردهای گوناگون صورت می گیرد

  .

  گاندی می گوید: «من دلم می خواهد که از پنجره
  خانه من، تمام فرهنگ ها مانندنسیم به داخل خانه بوزد، ولی اگر آن نسیم به طوفانی
  تبدیل شود که بخواهد مراجاکن کند،تمام پنجره هاراخواهم بست

  .» ^(۱۰)

  ۲-

  تبلیغات

  تعریف «تبلیغات

  »

  تبلیغ در فرهنگ ما، به معنای رساندن یک پیام
  و یک سلسله افکار صحیح واطلاعات درست به مخاطب است، به گونه ای روشن و به دور از
  حیله و فریب.اما این کلمه در فرهنگ غربی مفهوم خاص خود را دارد

  .
  ^(۱۱)

  کیمبال یونگ «پروپاگاندا» یا تبلیغات را چنین
  تعریف می کند: «نشر افکار وعقاید و وضع های رفتاری که موضوع واقعی را برای شنونده
  یا خواننده به روشنی بیان نمی کند

  .» ^(۱۲)

  دوب آن را «اقدامات متوالی و منظمی که افراد
  ذی نفع از راه تلقین برای نظارت بروضع های روانی گروه هایی از افراد و درنیتجه،
  نظارت بر اعمال آنان به عمل می آورند» می داند

  . ^(۱۳)

  درست است که واژه «پروپاگاندا» دراصل
  احترام آمیز بوده است، اما امروزه معنای ناپسندی از آن استفاده می شود:دخل و تصرف
  در عقاید به منظورهای معینی. در امریکا، معمولا «تبلیغ » را از«تربیت » تفکیک
  می کنند، به این دلیل که موضوع تربیت حقیقت است و حال آن که در تبلیغات، حقیقت یا
  عدم حقیقت تفاوتی ندارد

  . ^(۱۴)

  دوب معتقد است که ماهیت «تربیت »نظر عینی آن
  نسبت به حقایق علمی است که در هر عصری رواج دارد، در صورتی که «تبلیغات » عبارت
  است از اقدامی عمدی یا غیرعمدی برای نظارت و تفتیش عقایدمردم. حال اگر چنین باشد،
  تبلیغات را درصورتی می توان محکوم کرد و مذموم شمرد که از لحاظ اجتماعی زیانبخش باشد.
  به عبارت دیگر، تبلیغات به خودی خود، نه خوب است و نه بد; خوبی و بدی آن بسته به
  استفاده ای است که از آن می شود

  . ^(۱۵)

  آثار و نتیاج
  تبلیغات و اطلاعات آلوده

  امروزه که بحث «رسانه سالاری و نقش جهانی
  مطبوعات » مطرح می شود،هزینه های تبلیغاتی بیش از هزینه های تسلیحاتی است

  .
  ^(۱۶)

  در این جا، باید
  به مساله مهم حدود و نتایج تبلیغات اشاره کرد. بسیاری از کسانی که شاهد
  وقایع گوناگون در آلمان نازی بوده اند، معتقدند که «تبلیغات بر هر کاری قادر است.»
  مبارزه تبلیغاتی مؤثر نازی ها در آلمان یکی ازدلایل پیروزی آن ها بود. البته
  تبلیغات تنهادر شرایط معینی موفق است; هنگامی که وضع روانی مردم با آن موافق
  باشد،هرچند تبلیغات هم به نوبه خود، در تغییروضع روانی و راه هایی که در پیش می گیرد،
  مؤثر است. خلاصه آن که تبلیغات در تغییر وضع رفتاری (یعنی آمادگی برای بعضی
  واکنش ها

  )

  اثری عمیق
  دارد

  . ^(۱۷)

  یکی از سلاح های برنده عصر حاضر،قدرت پیام
  است که از طریق تلویزیون،رادیو، ماهواره، انواع مطبوعات، ویدیو وتلکس ها به صورت
  مستمر در جهان پراکنده می شود. این وسیله قادر است گروه، قوم، کشور و حتی جهان را
  چنان تحریک کند که منجر به جنگ ها و قتل نفوس شود و یا در چند ساعت، یک نفربی گناه
  را به نحوی جنایت کار نشان دهد که بلافاصله توسط مردم کشته شود یا یک فرد عادی را
  به سرعت مشهور و صاحب نام کند

  . ^(۱۸)

  در کشورهای تک حزبی، به خصوص در اردوگاه شرق،
  تبلیغات چنان یک طرفه است که مردم امکان قیاس و قضاوت را ازدست می دهند و این
  بدترین و سیاه ترین نحوه تبلیغ است. اگرچه در غرب هم رسانه های گروهی در دست
  ثروتمندان وخداوندان سرمایه است و افکار عمومی به سرعت در لابه لای برنامه های
  تفریحی جالب به سویی که لازم باشد هدایت می شود، ولی گاه به گاه افکار متفاوتی
  نیزمنتشر می شود

  .

  نظریه های ارتباطشناسی جدید تاکیددارد که در
  رسانه ای همانند تلویزیون، اگربستری از ناهنجاری ها وجود داشته باشدمی تواند با
  برنامه های تخریبی خود،اثرات فوق العاده وحشتناکی بر جابگذارد

  .
  ^(۱۹)

  مجله پیام یونسکو نکته ای را مطرح می کند که
  قابل تعمق است: «همه ما درمواجهه با تلویزیون – این جعبه اسرارآمیز -که تنها چند
  دهه پیش از این، ناگهان ظهورکرد، راه خود را در هر دو صفحه محتوای دقیق:

  فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات شامل ۱۲۰ اسلاید می باشد و دارای تنظیمات کامل در PowerPoint می باشد و آماده ارائه یا چاپ است

  شما با استفاده ازاین پاورپوینت میتوانید یک ارائه بسیارعالی و با شکوهی داشته باشید و همه حاضرین با اشتیاق به مطالب شما گوش خواهند داد.

  لطفا نگران مطالب داخل پاورپوینت نباشید، مطالب داخل اسلاید ها بسیار ساده و قابل درک برای شما می باشد، ما عالی بودن این فایل رو تضمین می کنیم.

  توجه : در صورت  مشاهده  بهم ریختگی احتمالی در متون زیر ،دلیل ان کپی کردن این مطالب از داخل فایل می باشد و در فایل اصلی فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات،به هیچ وجه بهم ریختگی وجود ندارد

  ---

  بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات :

  Normal
  ۰

  false
  false
  false

  EN-US
  X-NONE
  AR-SA

  MicrosoftInternetExplorer4

  /* Style Definitions */
  table.MsoNormalTable
  {mso-style-name:”Table Normal”;
  mso-tstyle-rowband-size:0;
  mso-tstyle-colband-size:0;
  mso-style-noshow:yes;
  mso-style-priority:99;
  mso-style-qformat:yes;
  mso-style-parent:””;
  mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
  mso-para-margin:0in;
  mso-para-margin-bottom:.0001pt;
  mso-pagination:widow-orphan;
  font-size:11.0pt;
  font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
  mso-ascii-font-family:Calibri;
  mso-ascii-theme-font:minor-latin;
  mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
  mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
  mso-hansi-font-family:Calibri;
  mso-hansi-theme-font:minor-latin;
  mso-bidi-font-family:Arial;
  mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

  مقدمه

  یکی از چیزهایی که موجبات رشد وتکامل
  انسان ها را فراهم می سازد، حق آزادی اخبار و اطلاعات است

  .

  یکایک شهروندان حق دارند به درست ترین
  وصادقانه ترین اخبار و اطلاعات داخلی وخارجی دست رسی داشته باشند تا بداننددر
  کشورشان یا دیگر نقاط جهان چه می گذرد. علاوه بر این، باید بتوانند از
  راه روزنامه ها، نشریات ادواری، رادیو وتلویزیون و دیگر رسانه های جمعی ازانواع
  تفسیرها، تحلیل ها و ابعاد مختلف قضایای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی وفرهنگی اطلاع
  یابند، آن ها را با هم مقایسه کنند و طبق برداشت خود به کنه واقعیات پی ببرند. دولت ها
  حق ندارند به بهانه مصلحت اجتماعی از طریق پرده پوشی وسانسور، مردم را در بی خبری
  قرار دهند یاآنان را از حقایق منحرف سازند یا گمراه کنند

  .

  موضوع این بحث آن است که عده ای با تکیه بر
  اصل «آزادی اطلاعات » معتقدندکه این حق افراد است که بتوانند آزادانه و بابهترین
  وسایل ارتباطی در تماس باشند;این به رشد و شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد. عده ای
  دیگر با استناد به اصل حاکمیت دولت ها، اعتقاد دارند که دول ارسال کننده
  برنامه های ماهواره ای بایدرضایت دول گیرنده این برنامه ها را از قبل اخذ کرده
  باشند

  .

  حال بر اساس تحلیل حقوقی،کدام یک از این دو
  نظر را می توان تاییدکرد؟ آیا ماهواره تجاوز به حق حاکمیت دولت هاست یا موجب رشد و
  شکوفایی ملت ها؟

  آزادی اطلاعات و
  برنامه های ماهواره ای

  ۱-

  آزادی کسب و ارسال
  اطلاعات

  نوعی از آزادی، که در مغرب زمین ازحداکثر
  ترویج و تبلیغ و بیان برخوردارگشته، «آزادی بیان و تبلیغ » است

  .

  شایدبتوان گفت چشمگیرترین جمله ای که درباره
  این آزادی گفته شده همان جمله معروف نقل شده از ولتر است که گفته:«من با این سخنی
  که تو می گویی مخالفم،ولی حاضرم به خاطر این که تو این سخن را آزادانه بیان کنی زندگی
  خود را از دست بدهم

  .» ^(۱)

  یکی از حقوقی که بر مبنای آزادی، دراعلامیه
  جهانی حقوق بشر مقرر شده همین حق است. ماده ۱۹ اعلامیه می گوید: «هر کس حق آزادی
  عقیده و بیان دارد و حق مزبور شامل آن است که ازداشتن عقاید خود بیم و اضطرابی
  نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و دراخذ و انتشار آن، به تمام وسایل ممکن
  وبدون ملاحظات مرزی آزاد باشد

  .» ^(۲)

  آیا آزادی در کسب اطلاعات و افکار وانتشار آن
  با تمام وسایل ممکن و بدون ملاحظات مرزی، مطلقا بدون هیچ محدودیتی به رشد و
  شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد و نباید نسبت به آن هیچ ممنوعیتی اعمال داشت؟ یا این که
  آزادی مطلق در هیچ زمینه ای معقول نیست، بلکه از نظر حقوقی با توجه به اصل
  حاکمیت دولت ها، که یکی از اصول اساسی منشورملل متحد و نیز در روابط بین المللی
  است،ارسال اطلاعات – به نحو اطلاق – چه بسامنافی با حاکمیت بوده و باید در انتشار
  آن،محدودیت های جغرافیایی و رضایت دولت های گیرنده برنامه ها، از قبل اخذشده باشد؟

  اطلاعات

  گرچه در بدو امر، به ذهن می رسد که مراداز
  «اطلاعات » علم و دانش مفید است، هرتخصصی که باشد، اما عملکرد بسیاری ازکشورها با
  استناد به این اصل بیانگر آن است که هر نوع اطلاعاتی را که به نحوی جهل زدایی کند،
  هر چند در قالب مبتذل ترین فیلم ها یا مضرترین دانش ها باشد، دربرمی گیرد; مثلا،
  آموزش سرقت، خراب کاری، درگیری، ایجاد نفرت و مانندآن

  .

  آزادی اطلاعات

  اسلام نه تنها از آزادی فکر جلوگیری نمی کند
  و در بی اطلاع نگه داشتن مردم کوشش ندارد، بلکه اطلاع از حقایق زندگی را جزو وظایف
  هر شخص می داند ومعتقد است هر کس آراء گوناگون و نظرات مختلف را آزادانه مورد
  مطالعه و بررسی قرار دهد، حقیقیت را بهتر به دست خواهدآورد و راه و رسم زندگی را
  به نحو صحیح تشخیص خواهد داد. حضرت علی علیه السلام می فرماید: «کسی که با آراء
  گوناگون روبه رو شود، موارد خطای آن ها را ازدرست بازخواهد شناخت

  »
  ^(۳)

  اسلام خیر دنیا و آخرت را در سایه علم و شر
  دنیا و آخرت را در سایه بی خبری و جهل از اسرار هستی می داند، آن جا که رسول
  اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «خیرالدنیا و الآخره مع العلم و شر الدنیا
  والآخره مع الجهل

  .» ^(۴)

  اسلام طلب علم را بر هر زن و مردی واجب
  می داند و این منحصر به علوم دینی نیست، بلکه کسب تخصص در همه رشته های مورد نیاز
  را واجب کفایی می شمارد; همانند علم پزشکی. این درحالی است که دولت های استعماری
  که اینک دم از آزادی اطلاعات و افکارمی زنند، تلاش داشته اند تا همواره
  مردم کشورهای تحت استعمار را از حقایق واطلاعات محروم نمایند، و امروزه هم اطلاعات
  نادرست را با شگردهای گوناگون به آن ها تزریق می کنند. با وجود آن که درکشورهای
  پیشرفته، یک تا چهار درصدجمعیت بالاتر از ده سال بی سوادند، آماربی سوادان کشورهای
  تحت استعمار بین ۸۰ تا ۹۶ درصد است. و در کشورهای درحال توسعه نیز نیمی تا دو ثلث
  جمعیت از بی سوادی رنج می برند. پاتریس لومومباطی نطقی که در جشن استقلال کنگو
  درحضور پادشاه استعمارگر بلژیک ایراد کرد،گفت: در سراسر مملکت ما،
  تعدادتحصیل کرده ها از ۲۰۰ نفر تجاوز نمی کندو برای هر پنجاه هزار نفر یک دکتر
  نداریم.هنوز در سراسر کنگوی چهارده میلیون نفری، یک طبیب یا یک مهندس سیاه پوست –
  که مردم اصلی کنگو هستند -وجود ندارد. در آنگولا – مستعمره پرتغال -که چهارمیلیون و
  نیم نفر جمعیت دارد،فقط ۷۵۰ نفر، آن هم با برنامه قرون وسطایی مشغول تحصیل هستند و
  درمدت ۳۵۰ سال دوره استعمار، فقط ۴ نفرآنگولایی توانسته اند خود را به
  دانشگاه برسانند و تازه این ها هم خود محروم شده اند

  .

  پیش از آن که، الجزایر به چنگال
  فرانسه بیفتد، به اعتراف ژنرال فاتح آن کشور،تقریبا تمام مردم الجزایر سواد خواندن
  ونوشتن داشتند، ولی بر اثر فجایع استعمارو مبارزه با آزادی فکری مردم، در سال ۱۸۸۷
  م.، طبق آمار رسمی دولتی، ازپانصدهزار الجزایری که در سن تحصیل بوده اند، فقط ۹۶۳
  نفر مشغول تحصیل بوده، آن هم در مدارس مخصوص فرانسویان

  . ^(۵)

  از دیدگاه اسلام، بیان واقعیات مفید به حال
  بشر، چه در قلمرو مادی و چه درقلمرو معنوی، نه تنها آزاد است، بلکه کسی که از
  واقعیات و حقایق اطلاعی داشته باشد و قدرت بیان و تبلیغ آن ها رادر خود احساس کند
  و با این حال ساکت بماند و مردم را از دریافت آن حقایق وواقعیات محروم سازد، مجرم
  است و هم در این دنیا و هم در آخرت موردبازخواست قرار خواهد گرفت

  .
  ^(۶)

  خداوند متعال بهترین ارمغان را برای بندگانی
  می داند که اقوال و افکار مختلف را شنیده، بهترین آن ها را انتخاب می کنند

  .
  ^(۷)

  اما سؤال مهم این است
  که آیابا تکیه به اصل آزادی بیان و نشر اطلاعات و افکار، می توان هر چیزی را که
  دلخواه باشد، خواه دروغ و مضر و خواه صحیح وسودمند و به هر شکلی، بیان نمود؟

  اگر اعتلای فکر بشر به حدی رسیده بود که هم
  بیان کننده غیر از حق و واقعیات ابراز نمی کرد و هم مخاطب از اطلاعات کافی
  برخوردار بود، هیچ مشکلی در آزادی بیان به طور مطلق وجود نداشت. ولی آیااکنون چنین
  است؟

  واقعیت آن است که همه افکار، حق وصحیح نیست;
  همه اطلاعات، درست نیست. عقاید و افکار باطل که در واقع،نوعی مرض فکری به شمار
  می رود،فراوان است. امراض فکری و عقیدتی بسیار مهم تر و خطرناک تر از بیماری های جسمانی
  است و زمانی که عقل، انتشارامراض جسمانی را در اجتماع تجویزنمی کند، سزاوار است که
  در انتشار امراض روانی نیز مسامحه نکند و آن ها را تجویزننماید

  .

  از سوی دیگر، همه اطلاعات صحیح نیز برای همه
  کس و در همه شرایط مفیدنیست; همچون شمشیری است دو دم که احیانا اگر در دست زنگی
  مست قرار گیرددمار از روزگار افراد بشر درخواهد آورد

  .

  بنابراین، طرح مساله «آزادی فکر وبیان »
  حربه ای است برای عرضه هرگونه فکر و اندیشه، آن هم با شگردهای خاص.علامه محمدتقی
  جعفری در این زمینه می گوید: «در یکی از جملات آموزنده ای که از مشهورترین دانشمندان
  قرن اخیر درخاطر دارم، چنین آمده است: «معمولاآزادی بیان و تبلیغ، در طول تاریخ،
  موقعی مورد شدیدترین دفاع قرار گرفته است که جمعی می خواستند عقاید خود را
  مطرح سازند و آن را بقبولانند

  .» ^(۸)

  بدون شک، انقلاب در «عملیات بااطلاعات » یکی
  از ویژگی های مهم عصرحاضر به شمار می آید که در به وجودآوردن وضعیت آینده، نقش
  مهمی ایفامی کند. اکنون از یک سو، جمع آوری،آماده سازی و در دسترس قرار دادن اطلاعات،
  بسیار متحول شده و از سوی دیگر، کارکرد مهم اطلاعات که اثرگذاری
  بر”تصمیم گیری برای عمل” یعنی مدخلیت آن در رفتار فردی و یا جمعی است
  وواضح است که همین رفتارهای فردی یاجمعی است که جوامع را به رشد و یانابودی
  می کشاند و مبنای سعادت وشقاوت قرار می گیرد. بنابراین، میزان ونوع اطلاعات در
  پیشرفت یا انحطاطجوامع سهم بسزایی دارد

  .

  آزادی اندیشه از مختصات اسلام بوده و دلیل آن
  صدها آیه از قرآن مبنی بر دستوربه تفکر و تعقل است. به قول مولوی

  :

  «

  جان نباشد جز خبر در آزمون هر که را افزون خبر، جانش فزون اقتضای جان چو
  ای دل، آگهی است هر که آگه تر بود جانش قوی است جان ما از جان حیوان بیش تر از چه
  رو، زان کو فزون دارد خبر

  » ^(۹)

  اما، باید توجه داشت که آلودگی های اطلاعاتی
  به مراتب از آلودگی های زیست محیطی خطرناک تر است و انتشار این آلودگی نیز از
  راه های بسیار زیرکانه و ازروی قصد و عمد به منظور خاصی ازسوی افراد و شرکت های متخصص
  باشگردهای گوناگون صورت می گیرد

  .

  گاندی می گوید: «من دلم می خواهد که از پنجره
  خانه من، تمام فرهنگ ها مانندنسیم به داخل خانه بوزد، ولی اگر آن نسیم به طوفانی
  تبدیل شود که بخواهد مراجاکن کند،تمام پنجره هاراخواهم بست

  .» ^(۱۰)

  ۲-

  تبلیغات

  تعریف «تبلیغات

  »

  تبلیغ در فرهنگ ما، به معنای رساندن یک پیام
  و یک سلسله افکار صحیح واطلاعات درست به مخاطب است، به گونه ای روشن و به دور از
  حیله و فریب.اما این کلمه در فرهنگ غربی مفهوم خاص خود را دارد

  .
  ^(۱۱)

  کیمبال یونگ «پروپاگاندا» یا تبلیغات را چنین
  تعریف می کند: «نشر افکار وعقاید و وضع های رفتاری که موضوع واقعی را برای شنونده
  یا خواننده به روشنی بیان نمی کند

  .» ^(۱۲)

  دوب آن را «اقدامات متوالی و منظمی که افراد
  ذی نفع از راه تلقین برای نظارت بروضع های روانی گروه هایی از افراد و درنیتجه،
  نظارت بر اعمال آنان به عمل می آورند» می داند

  . ^(۱۳)

  درست است که واژه «پروپاگاندا» دراصل
  احترام آمیز بوده است، اما امروزه معنای ناپسندی از آن استفاده می شود:دخل و تصرف
  در عقاید به منظورهای معینی. در امریکا، معمولا «تبلیغ » را از«تربیت » تفکیک
  می کنند، به این دلیل که موضوع تربیت حقیقت است و حال آن که در تبلیغات، حقیقت یا
  عدم حقیقت تفاوتی ندارد

  . ^(۱۴)

  دوب معتقد است که ماهیت «تربیت »نظر عینی آن
  نسبت به حقایق علمی است که در هر عصری رواج دارد، در صورتی که «تبلیغات » عبارت
  است از اقدامی عمدی یا غیرعمدی برای نظارت و تفتیش عقایدمردم. حال اگر چنین باشد،
  تبلیغات را درصورتی می توان محکوم کرد و مذموم شمرد که از لحاظ اجتماعی زیانبخش باشد.
  به عبارت دیگر، تبلیغات به خودی خود، نه خوب است و نه بد; خوبی و بدی آن بسته به
  استفاده ای است که از آن می شود

  . ^(۱۵)

  آثار و نتیاج
  تبلیغات و اطلاعات آلوده

  امروزه که بحث «رسانه سالاری و نقش جهانی
  مطبوعات » مطرح می شود،هزینه های تبلیغاتی بیش از هزینه های تسلیحاتی است

  .
  ^(۱۶)

  در این جا، باید
  به مساله مهم حدود و نتایج تبلیغات اشاره کرد. بسیاری از کسانی که شاهد
  وقایع گوناگون در آلمان نازی بوده اند، معتقدند که «تبلیغات بر هر کاری قادر است.»
  مبارزه تبلیغاتی مؤثر نازی ها در آلمان یکی ازدلایل پیروزی آن ها بود. البته
  تبلیغات تنهادر شرایط معینی موفق است; هنگامی که وضع روانی مردم با آن موافق
  باشد،هرچند تبلیغات هم به نوبه خود، در تغییروضع روانی و راه هایی که در پیش می گیرد،
  مؤثر است. خلاصه آن که تبلیغات در تغییر وضع رفتاری (یعنی آمادگی برای بعضی
  واکنش ها

  )

  اثری عمیق
  دارد

  . ^(۱۷)

  یکی از سلاح های برنده عصر حاضر،قدرت پیام
  است که از طریق تلویزیون،رادیو، ماهواره، انواع مطبوعات، ویدیو وتلکس ها به صورت
  مستمر در جهان پراکنده می شود. این وسیله قادر است گروه، قوم، کشور و حتی جهان را
  چنان تحریک کند که منجر به جنگ ها و قتل نفوس شود و یا در چند ساعت، یک نفربی گناه
  را به نحوی جنایت کار نشان دهد که بلافاصله توسط مردم کشته شود یا یک فرد عادی را
  به سرعت مشهور و صاحب نام کند

  . ^(۱۸)

  در کشورهای تک حزبی، به خصوص در اردوگاه شرق،
  تبلیغات چنان یک طرفه است که مردم امکان قیاس و قضاوت را ازدست می دهند و این
  بدترین و سیاه ترین نحوه تبلیغ است. اگرچه در غرب هم رسانه های گروهی در دست
  ثروتمندان وخداوندان سرمایه است و افکار عمومی به سرعت در لابه لای برنامه های
  تفریحی جالب به سویی که لازم باشد هدایت می شود، ولی گاه به گاه افکار متفاوتی
  نیزمنتشر می شود

  .

  نظریه های ارتباطشناسی جدید تاکیددارد که در
  رسانه ای همانند تلویزیون، اگربستری از ناهنجاری ها وجود داشته باشدمی تواند با
  برنامه های تخریبی خود،اثرات فوق العاده وحشتناکی بر جابگذارد

  .
  ^(۱۹)

  مجله پیام یونسکو نکته ای را مطرح می کند که
  قابل تعمق است: «همه ما درمواجهه با تلویزیون – این جعبه اسرارآمیز -که تنها چند
  دهه پیش از این، ناگهان ظهورکرد، راه خود را در هر دو صفحه استاندارد و آماده استفاده است.

• مطابق با اصول علمی و پژوهشی: فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات بر اساس جدیدترین استانداردهای آموزشی تنظیم شده و برای تحقیقات دانشگاهی مناسب است.
• ساختاری حرفه‌ای و منظم: تمامی بخش‌های فایل با دقت و انسجام کامل طراحی شده‌اند.
• یک هدیه ارزشمند: علاوه بر فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات، یک پاورپوینت زیبا و استاندارد نیز به‌صورت رایگان دریافت می‌کنید.
• آماده برای ارائه: بدون نیاز به ویرایش، می‌توانید از فایل فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات و پاورپوینت همراه آن در جلسات، سمینارها و کنفرانس‌ها استفاده کنید.
• محتوای کاربردی و به‌روز: مطالب فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات به شما در فهم بهتر موضوع کمک خواهد کرد.
• ویرایش آسان: به‌راحتی می‌توانید فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات را ویرایش کرده و متناسب با نیازهای خود سفارشی کنید.
• کیفیت تضمین‌شده: این محصول با بالاترین کیفیت ارائه شده و شامل پشتیبانی کامل است.

---

بخشی از متن فایل ورد کامل پاورپوینت برنامه های ماهواره ای در ارتباط با اصل حاکمیت دولت ها و اصل آزادی اطلاعات :

Normal
۰

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,”sans-serif”;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:”Times New Roman”;
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

مقدمه

یکی از چیزهایی که موجبات رشد وتکامل
انسان ها را فراهم می سازد، حق آزادی اخبار و اطلاعات است

.

یکایک شهروندان حق دارند به درست ترین
وصادقانه ترین اخبار و اطلاعات داخلی وخارجی دست رسی داشته باشند تا بداننددر
کشورشان یا دیگر نقاط جهان چه می گذرد. علاوه بر این، باید بتوانند از
راه روزنامه ها، نشریات ادواری، رادیو وتلویزیون و دیگر رسانه های جمعی ازانواع
تفسیرها، تحلیل ها و ابعاد مختلف قضایای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی وفرهنگی اطلاع
یابند، آن ها را با هم مقایسه کنند و طبق برداشت خود به کنه واقعیات پی ببرند. دولت ها
حق ندارند به بهانه مصلحت اجتماعی از طریق پرده پوشی وسانسور، مردم را در بی خبری
قرار دهند یاآنان را از حقایق منحرف سازند یا گمراه کنند

.

موضوع این بحث آن است که عده ای با تکیه بر
اصل «آزادی اطلاعات » معتقدندکه این حق افراد است که بتوانند آزادانه و بابهترین
وسایل ارتباطی در تماس باشند;این به رشد و شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد. عده ای
دیگر با استناد به اصل حاکمیت دولت ها، اعتقاد دارند که دول ارسال کننده
برنامه های ماهواره ای بایدرضایت دول گیرنده این برنامه ها را از قبل اخذ کرده
باشند

.

حال بر اساس تحلیل حقوقی،کدام یک از این دو
نظر را می توان تاییدکرد؟ آیا ماهواره تجاوز به حق حاکمیت دولت هاست یا موجب رشد و
شکوفایی ملت ها؟

آزادی اطلاعات و
برنامه های ماهواره ای

۱-

آزادی کسب و ارسال
اطلاعات

نوعی از آزادی، که در مغرب زمین ازحداکثر
ترویج و تبلیغ و بیان برخوردارگشته، «آزادی بیان و تبلیغ » است

.

شایدبتوان گفت چشمگیرترین جمله ای که درباره
این آزادی گفته شده همان جمله معروف نقل شده از ولتر است که گفته:«من با این سخنی
که تو می گویی مخالفم،ولی حاضرم به خاطر این که تو این سخن را آزادانه بیان کنی زندگی
خود را از دست بدهم

.» ^(۱)

یکی از حقوقی که بر مبنای آزادی، دراعلامیه
جهانی حقوق بشر مقرر شده همین حق است. ماده ۱۹ اعلامیه می گوید: «هر کس حق آزادی
عقیده و بیان دارد و حق مزبور شامل آن است که ازداشتن عقاید خود بیم و اضطرابی
نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و دراخذ و انتشار آن، به تمام وسایل ممکن
وبدون ملاحظات مرزی آزاد باشد

.» ^(۲)

آیا آزادی در کسب اطلاعات و افکار وانتشار آن
با تمام وسایل ممکن و بدون ملاحظات مرزی، مطلقا بدون هیچ محدودیتی به رشد و
شکوفایی جوامع کمک خواهد کرد و نباید نسبت به آن هیچ ممنوعیتی اعمال داشت؟ یا این که
آزادی مطلق در هیچ زمینه ای معقول نیست، بلکه از نظر حقوقی با توجه به اصل
حاکمیت دولت ها، که یکی از اصول اساسی منشورملل متحد و نیز در روابط بین المللی
است،ارسال اطلاعات – به نحو اطلاق – چه بسامنافی با حاکمیت بوده و باید در انتشار
آن،محدودیت های جغرافیایی و رضایت دولت های گیرنده برنامه ها، از قبل اخذشده باشد؟

اطلاعات

گرچه در بدو امر، به ذهن می رسد که مراداز
«اطلاعات » علم و دانش مفید است، هرتخصصی که باشد، اما عملکرد بسیاری ازکشورها با
استناد به این اصل بیانگر آن است که هر نوع اطلاعاتی را که به نحوی جهل زدایی کند،
هر چند در قالب مبتذل ترین فیلم ها یا مضرترین دانش ها باشد، دربرمی گیرد; مثلا،
آموزش سرقت، خراب کاری، درگیری، ایجاد نفرت و مانندآن

.

آزادی اطلاعات

اسلام نه تنها از آزادی فکر جلوگیری نمی کند
و در بی اطلاع نگه داشتن مردم کوشش ندارد، بلکه اطلاع از حقایق زندگی را جزو وظایف
هر شخص می داند ومعتقد است هر کس آراء گوناگون و نظرات مختلف را آزادانه مورد
مطالعه و بررسی قرار دهد، حقیقیت را بهتر به دست خواهدآورد و راه و رسم زندگی را
به نحو صحیح تشخیص خواهد داد. حضرت علی علیه السلام می فرماید: «کسی که با آراء
گوناگون روبه رو شود، موارد خطای آن ها را ازدرست بازخواهد شناخت

»
^(۳)

اسلام خیر دنیا و آخرت را در سایه علم و شر
دنیا و آخرت را در سایه بی خبری و جهل از اسرار هستی می داند، آن جا که رسول
اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «خیرالدنیا و الآخره مع العلم و شر الدنیا
والآخره مع الجهل

.» ^(۴)

اسلام طلب علم را بر هر زن و مردی واجب
می داند و این منحصر به علوم دینی نیست، بلکه کسب تخصص در همه رشته های مورد نیاز
را واجب کفایی می شمارد; همانند علم پزشکی. این درحالی است که دولت های استعماری
که اینک دم از آزادی اطلاعات و افکارمی زنند، تلاش داشته اند تا همواره
مردم کشورهای تحت استعمار را از حقایق واطلاعات محروم نمایند، و امروزه هم اطلاعات
نادرست را با شگردهای گوناگون به آن ها تزریق می کنند. با وجود آن که درکشورهای
پیشرفته، یک تا چهار درصدجمعیت بالاتر از ده سال بی سوادند، آماربی سوادان کشورهای
تحت استعمار بین ۸۰ تا ۹۶ درصد است. و در کشورهای درحال توسعه نیز نیمی تا دو ثلث
جمعیت از بی سوادی رنج می برند. پاتریس لومومباطی نطقی که در جشن استقلال کنگو
درحضور پادشاه استعمارگر بلژیک ایراد کرد،گفت: در سراسر مملکت ما،
تعدادتحصیل کرده ها از ۲۰۰ نفر تجاوز نمی کندو برای هر پنجاه هزار نفر یک دکتر
نداریم.هنوز در سراسر کنگوی چهارده میلیون نفری، یک طبیب یا یک مهندس سیاه پوست –
که مردم اصلی کنگو هستند -وجود ندارد. در آنگولا – مستعمره پرتغال -که چهارمیلیون و
نیم نفر جمعیت دارد،فقط ۷۵۰ نفر، آن هم با برنامه قرون وسطایی مشغول تحصیل هستند و
درمدت ۳۵۰ سال دوره استعمار، فقط ۴ نفرآنگولایی توانسته اند خود را به
دانشگاه برسانند و تازه این ها هم خود محروم شده اند

.

پیش از آن که، الجزایر به چنگال
فرانسه بیفتد، به اعتراف ژنرال فاتح آن کشور،تقریبا تمام مردم الجزایر سواد خواندن
ونوشتن داشتند، ولی بر اثر فجایع استعمارو مبارزه با آزادی فکری مردم، در سال ۱۸۸۷
م.، طبق آمار رسمی دولتی، ازپانصدهزار الجزایری که در سن تحصیل بوده اند، فقط ۹۶۳
نفر مشغول تحصیل بوده، آن هم در مدارس مخصوص فرانسویان

. ^(۵)

از دیدگاه اسلام، بیان واقعیات مفید به حال
بشر، چه در قلمرو مادی و چه درقلمرو معنوی، نه تنها آزاد است، بلکه کسی که از
واقعیات و حقایق اطلاعی داشته باشد و قدرت بیان و تبلیغ آن ها رادر خود احساس کند
و با این حال ساکت بماند و مردم را از دریافت آن حقایق وواقعیات محروم سازد، مجرم
است و هم در این دنیا و هم در آخرت موردبازخواست قرار خواهد گرفت

.
^(۶)

خداوند متعال بهترین ارمغان را برای بندگانی
می داند که اقوال و افکار مختلف را شنیده، بهترین آن ها را انتخاب می کنند

.
^(۷)

اما سؤال مهم این است
که آیابا تکیه به اصل آزادی بیان و نشر اطلاعات و افکار، می توان هر چیزی را که
دلخواه باشد، خواه دروغ و مضر و خواه صحیح وسودمند و به هر شکلی، بیان نمود؟

اگر اعتلای فکر بشر به حدی رسیده بود که هم
بیان کننده غیر از حق و واقعیات ابراز نمی کرد و هم مخاطب از اطلاعات کافی
برخوردار بود، هیچ مشکلی در آزادی بیان به طور مطلق وجود نداشت. ولی آیااکنون چنین
است؟

واقعیت آن است که همه افکار، حق وصحیح نیست;
همه اطلاعات، درست نیست. عقاید و افکار باطل که در واقع،نوعی مرض فکری به شمار
می رود،فراوان است. امراض فکری و عقیدتی بسیار مهم تر و خطرناک تر از بیماری های جسمانی
است و زمانی که عقل، انتشارامراض جسمانی را در اجتماع تجویزنمی کند، سزاوار است که
در انتشار امراض روانی نیز مسامحه نکند و آن ها را تجویزننماید

.

از سوی دیگر، همه اطلاعات صحیح نیز برای همه
کس و در همه شرایط مفیدنیست; همچون شمشیری است دو دم که احیانا اگر در دست زنگی
مست قرار گیرددمار از روزگار افراد بشر درخواهد آورد

.

بنابراین، طرح مساله «آزادی فکر وبیان »
حربه ای است برای عرضه هرگونه فکر و اندیشه، آن هم با شگردهای خاص.علامه محمدتقی
جعفری در این زمینه می گوید: «در یکی از جملات آموزنده ای که از مشهورترین دانشمندان
قرن اخیر درخاطر دارم، چنین آمده است: «معمولاآزادی بیان و تبلیغ، در طول تاریخ،
موقعی مورد شدیدترین دفاع قرار گرفته است که جمعی می خواستند عقاید خود را
مطرح سازند و آن را بقبولانند

.» ^(۸)

بدون شک، انقلاب در «عملیات بااطلاعات » یکی
از ویژگی های مهم عصرحاضر به شمار می آید که در به وجودآوردن وضعیت آینده، نقش
مهمی ایفامی کند. اکنون از یک سو، جمع آوری،آماده سازی و در دسترس قرار دادن اطلاعات،
بسیار متحول شده و از سوی دیگر، کارکرد مهم اطلاعات که اثرگذاری
بر”تصمیم گیری برای عمل” یعنی مدخلیت آن در رفتار فردی و یا جمعی است
وواضح است که همین رفتارهای فردی یاجمعی است که جوامع را به رشد و یانابودی
می کشاند و مبنای سعادت وشقاوت قرار می گیرد. بنابراین، میزان ونوع اطلاعات در
پیشرفت یا انحطاطجوامع سهم بسزایی دارد

.

آزادی اندیشه از مختصات اسلام بوده و دلیل آن
صدها آیه از قرآن مبنی بر دستوربه تفکر و تعقل است. به قول مولوی

:

«

جان نباشد جز خبر در آزمون هر که را افزون خبر، جانش فزون اقتضای جان چو
ای دل، آگهی است هر که آگه تر بود جانش قوی است جان ما از جان حیوان بیش تر از چه
رو، زان کو فزون دارد خبر

» ^(۹)

اما، باید توجه داشت که آلودگی های اطلاعاتی
به مراتب از آلودگی های زیست محیطی خطرناک تر است و انتشار این آلودگی نیز از
راه های بسیار زیرکانه و ازروی قصد و عمد به منظور خاصی ازسوی افراد و شرکت های متخصص
باشگردهای گوناگون صورت می گیرد

.

گاندی می گوید: «من دلم می خواهد که از پنجره
خانه من، تمام فرهنگ ها مانندنسیم به داخل خانه بوزد، ولی اگر آن نسیم به طوفانی
تبدیل شود که بخواهد مراجاکن کند،تمام پنجره هاراخواهم بست

.» ^(۱۰)

۲-

تبلیغات

تعریف «تبلیغات

»

تبلیغ در فرهنگ ما، به معنای رساندن یک پیام
و یک سلسله افکار صحیح واطلاعات درست به مخاطب است، به گونه ای روشن و به دور از
حیله و فریب.اما این کلمه در فرهنگ غربی مفهوم خاص خود را دارد

.
^(۱۱)

کیمبال یونگ «پروپاگاندا» یا تبلیغات را چنین
تعریف می کند: «نشر افکار وعقاید و وضع های رفتاری که موضوع واقعی را برای شنونده
یا خواننده به روشنی بیان نمی کند

.» ^(۱۲)

دوب آن را «اقدامات متوالی و منظمی که افراد
ذی نفع از راه تلقین برای نظارت بروضع های روانی گروه هایی از افراد و درنیتجه،
نظارت بر اعمال آنان به عمل می آورند» می داند

. ^(۱۳)

درست است که واژه «پروپاگاندا» دراصل
احترام آمیز بوده است، اما امروزه معنای ناپسندی از آن استفاده می شود:دخل و تصرف
در عقاید به منظورهای معینی. در امریکا، معمولا «تبلیغ » را از«تربیت » تفکیک
می کنند، به این دلیل که موضوع تربیت حقیقت است و حال آن که در تبلیغات، حقیقت یا
عدم حقیقت تفاوتی ندارد

. ^(۱۴)

دوب معتقد است که ماهیت «تربیت »نظر عینی آن
نسبت به حقایق علمی است که در هر عصری رواج دارد، در صورتی که «تبلیغات » عبارت
است از اقدامی عمدی یا غیرعمدی برای نظارت و تفتیش عقایدمردم. حال اگر چنین باشد،
تبلیغات را درصورتی می توان محکوم کرد و مذموم شمرد که از لحاظ اجتماعی زیانبخش باشد.
به عبارت دیگر، تبلیغات به خودی خود، نه خوب است و نه بد; خوبی و بدی آن بسته به
استفاده ای است که از آن می شود

. ^(۱۵)

آثار و نتیاج
تبلیغات و اطلاعات آلوده

امروزه که بحث «رسانه سالاری و نقش جهانی
مطبوعات » مطرح می شود،هزینه های تبلیغاتی بیش از هزینه های تسلیحاتی است

.
^(۱۶)

در این جا، باید
به مساله مهم حدود و نتایج تبلیغات اشاره کرد. بسیاری از کسانی که شاهد
وقایع گوناگون در آلمان نازی بوده اند، معتقدند که «تبلیغات بر هر کاری قادر است.»
مبارزه تبلیغاتی مؤثر نازی ها در آلمان یکی ازدلایل پیروزی آن ها بود. البته
تبلیغات تنهادر شرایط معینی موفق است; هنگامی که وضع روانی مردم با آن موافق
باشد،هرچند تبلیغات هم به نوبه خود، در تغییروضع روانی و راه هایی که در پیش می گیرد،
مؤثر است. خلاصه آن که تبلیغات در تغییر وضع رفتاری (یعنی آمادگی برای بعضی
واکنش ها

)

اثری عمیق
دارد

. ^(۱۷)

یکی از سلاح های برنده عصر حاضر،قدرت پیام
است که از طریق تلویزیون،رادیو، ماهواره، انواع مطبوعات، ویدیو وتلکس ها به صورت
مستمر در جهان پراکنده می شود. این وسیله قادر است گروه، قوم، کشور و حتی جهان را
چنان تحریک کند که منجر به جنگ ها و قتل نفوس شود و یا در چند ساعت، یک نفربی گناه
را به نحوی جنایت کار نشان دهد که بلافاصله توسط مردم کشته شود یا یک فرد عادی را
به سرعت مشهور و صاحب نام کند

. ^(۱۸)

در کشورهای تک حزبی، به خصوص در اردوگاه شرق،
تبلیغات چنان یک طرفه است که مردم امکان قیاس و قضاوت را ازدست می دهند و این
بدترین و سیاه ترین نحوه تبلیغ است. اگرچه در غرب هم رسانه های گروهی در دست
ثروتمندان وخداوندان سرمایه است و افکار عمومی به سرعت در لابه لای برنامه های
تفریحی جالب به سویی که لازم باشد هدایت می شود، ولی گاه به گاه افکار متفاوتی
نیزمنتشر می شود

.

نظریه های ارتباطشناسی جدید تاکیددارد که در
رسانه ای همانند تلویزیون، اگربستری از ناهنجاری ها وجود داشته باشدمی تواند با
برنامه های تخریبی خود،اثرات فوق العاده وحشتناکی بر جابگذارد

.
^(۱۹)

مجله پیام یونسکو نکته ای را مطرح می کند که
قابل تعمق است: «همه ما درمواجهه با تلویزیون – این جعبه اسرارآمیز -که تنها چند
دهه پیش از این، ناگهان ظهورکرد، راه خود را در هر دو صفحه آن می یابیم: در یک سو،
تکنیک های مداخله و نفوذ، توسعه و افزایش می یابند و درسوی دیگر، بینندگان به
تدریج یادمی گیرند تا دروغ ها را برملا سازند، شواهددروغ تصویر را کشف کنند و در
مقابل موانع ایجاد شده توسط تلویزیون (که تاکنون مطیع و منقاد آن بوده اند)
مقاومت کنند

.» ^(۲۰)

شکل گیری برداشت ها
و اثر تقدم

نخستین اطلاعاتی را که ما دریافت
می کنیم بیش ترین اثر را در برداشت های کلی مادارد. این پدیده به «اثر تقدم

»

(

Primacy Effect)

معروف است. اثر تقدم مکرر درتحقیقات مربوط به زمینه
شکل گیری برداشت ها، از جمله در تحقیقاتی که درآن ها به جای افراد فرضی اشخاص
واقعی مطرح بوده، دیده شده است. برای مثال، ازآزمودنی هایی که شاهد کوشش های
یک دانشجوی مرد برای حل یک رشته مسائل چندگزینه ای دشوار بودند، خواسته شداستعداد
عمومی دانشجوی مزبور راارزیابی کنند. گرچه این دانشجو همیشه دقیقا از ۳۰ مساله، ۱۵
مساله را درست حل می کرد، آزمودنی ها او را بیش تر درمواردی با استعداد تلقی
می کردند; زیراوی به سؤال های آغازین پاسخ درست می داد. علاوه بر آن، وقتی از
آزمودنی هاخواسته شد که تعداد پاسخ های درست دانشجو را به خاطر بیاورند، گروهی
که شاهد ۱۵ پاسخ درست دانشجو در بخش آغازین مسائل بودند، به طور متوسط، موفقیت او
را ۶/۲۰ مساله تخمین زدند،اما گروهی که شاهد پاسخ های درست دانشجو در بخش پایانی
بودند، به طورمتوسط موفقیت دانشجو را ۵/۱۲ مساله تخمین زدند

. ^(۲۱)

هر چند عوامل متعددی در اثر تقدم دخیل است،
اما به نظر می رسد که این پدیده بیش تر ناشی از پردازش طرحواره ای است. ما در آغاز
کوشش های خود برای تشکیل برداشتی از یک شخص، فعالانه درجست وجوی طرحواره ای
برمی آییم که بیش ترین هم خوانی را با او دارد. از این رو،یکی از کاستی های پردازش
طرحواره ای این است که سبب می شود ادراکات ما زیرسلطه طرحواره قرار گیرد و به
همین دلیل نیز در برابر تغییر، مقاوم و در مقابل داده های تازه، نسبتا نفوذناپذیر
گردد

.

می توان با هشدار به آزمودنی ها،
درباره خطرات قضاوت بر مبنای اطلاعات ناکافی یا با منظور کردن یک دوره زمانی
بانوعی تکلیف مزاحم در فاصله زمانی بین دریافت دو مجموعه اطلاعات، مانع به وجود
آمدن اثر تقدم شد

. ^(۲۲)

شیوه اخیرگاهی «اثر تاخر

» ^(۲۳)

را به وجود می آورد;به این معنا که اطلاعات
پیشین فراموش می شود و اطلاعات جاری جای آن رامی گیرد و برداشت نهایی را
شکل می دهد… اما در مجموع، نقش اصلی با اثرتقدم است

. ^(۲۴)

تبلیغات بین المللی

دکتر محمدعلی العوینی می گوید:تبلیغات عبارت
است از تلاش برای تاثیرگذاشتن بر دیگران; برقراری ارتباط ازطریق وسایل تبلیغاتی به
منظور اقناع دیگران و تغییر آراء آنان در قبال مسائل معین. به طور کلی، تبلیغات، نشر
افکار یامواضعی است که بر رفتار یا افکار و یا هردو تاثیر دارد

.

تبلیغات بین المللی یکی از
ابزارهای سیاست خارجی دولت هاست که باوسایل دیگر، تاثیر و تاثر را دارد

.

عوامل گوناگونی در سیاست خارجی کشورهامؤثر
است; همچون میراث تاریخی،موقعیت جغرافیایی، امکانات اقتصادی،قدرت نظامی، جمعیت،
فن آوری، نظام بین المللی،ایدئولوژی و نظام داخلی

. ^(۲۵)

شماری از ابزارهای سیاسی، اقتصادی،نظامی،
تبلیغاتی، اجتماعی و فرهنگی درجهت تحقق اهداف یاست خارجی عمل می کنند; یعنی
تبلیغات بین المللی نیز یکی از ابزارهای سیاست خارجی دولت ها به شمار می رود

.

نکته حایز اهمیت این است که تبلیغات
بین المللی نیازمند امکانات اقتصادی بسیار است. این مساله تفاوت بین کشورهای غنی و
کشورهای فقیر را ازنظر توان استفاده از وسایل تبلیغاتی پیشرفته روشن می سازد. این
موضوع درتبیین و تشریح توان تبلیغات کشورهای بزرگ دخالت دارد و ذهن را از
میزان واقع گرایی دلایلی که برای این تبلیغات اظهار می دارند باز می دارد

.
^(۲۶)

برخی محدودیت ها در
تبلیغات بین المللی

تبلیغات یکی از وظایف سازمان های بین المللی
به شمار می آید. به عنوان مثال،سازمان ملل متحد نسبت به مشکلات ارتباطات
بین المللی و گسترش جریان آزاداطلاعات و تحقق همکاری مسالمت آمیزبین ملت ها اهتمام
می ورزد. سازمان ملل متحد برخی از مسائل را که هنوز مشکل اساسی در ارتباطات
بین المللی است موردبحث قرار داده; مثلا، شناخت بین المللی حقوق مترتب بر آزادی

(۲۷)

و
اجرای آن درزمینه بین المللی. این مشکل در سال های اول برپایی سازمان ملل متحد،
همواره دردستور کار سازمان بود. مجمع عمومی نیزبا بعضی از قطعنامه های ویژه حقوق
مدنی و حقوق سیاسی – مثل آزادی بیان -موافقت کرد

.

سازمان ملل متحد مشکل محکومیت تبلیغاتی که
صلح و یا حقوق اساسی انسان را تهدید می کرد، مورد مطالعه قرار داد.منشور سازمان
ملل متحد، تشویق وآمادگی روانی بر جنگ را از طریق تبلیغات و مطابق با حقوق بین الملل
رد می کند.بنابراین، برنامه ریزی جنگی و آمادگی برای جنگ و اعلان جنگ یکی از
جرایمی است که بر ضد بشریت صورت می گیرد وصلح بین المللی را تهدید می کند.فعالیت های
تبلیغاتی که راه را برای دشمن هموار می کند با انتشار دشمنی ونارضایتی بر ضد
ملت های دیگر و انتشاراطلاعات نادرست برای توجیه عوامل دشمنی صورت می پذیرد

.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد درنوامبر ۱۹۷۴ م.
اشکال گوناگون تبلیغات،که صلح را تهدید می کند، ممنوع کرد و ازاعضای سازمان خواست
که وسایل لازم برای مقاومت در مقابل این قبیل تبلیغات را در کشورهای خود به کار
گیرند. سازمان ملل متحد تبلیغات جنگی و محکومیت آن را مورد مطالعه قرار داد و در
این زمینه،منع جریان اطلاعات و گفتار تحریف شده، و دروغ نیز مورد بحث قرارگرفت

.
^(۲۸)

در این سازمان، طرح نظام بین المللی اخلاقیات
شاغلان تبلیغاتی

(۲۹)

مورد بحث قرار گرفت

.

در زمینه اخلاق تبلیغات اقتصادی وآگهی های
تجاری نیز مشکلاتی وجوددارد. هر چند از تبلیغات اقتصادی بی نیازنیستیم، اما عامل
ناهنجاری برای مصرف کنندگان به حساب می آید; بعضی آن را برای پیشرفت فرهنگی بشر
خطرناک می دانند. این گونه تبلیغات آثار بین المللی نیز دارد که صرف نظر از مراحل
پیشرفت واوضاع و احوال آن به معنای تحمیل شیوه ها، ارزش ها و معتقدات یک کشورمعین
به کشورهای دیگر است. از جمله مشکلاتی که کشورهای در حال رشدهم اکنون با آن
روبه رو هستند، مشکل مصرف کالاهای تجملی و تقلید ازکشورهای پیشرفته بدون ملاحظه
اوضاع و احوال و اولویت های مراحل گوناگون رشد و توسعه می باشد

.

مجمع عمومی سازمان فرهنگی ملل متحد (یونسکو)
جریان آزاد اطلاعات رامورد بحث قرار داد و در چهارم نوامبر۱۹۶۶ م. با اصول همکاری
بین المللی

(۳۰)

موافقت کرد. ماده هفتم یونسکو تاکید داردکه
«انتشار وسیع نظرات و دانش بر اساس مبادله و بحث آزاد، برای فعالیت خلاق وپیروی از
حقیقت و رشد شخصیت ضروری است

.

در همکاری فرهنگی، بایدبر نظرها و ارزش هایی که
موجب ایجادجودوستی وصلح می شودتاکید گردد; ازهرگونه خصومت در بینش ها و ابراز
عقیده اجتناب شود. باید درارائه اطلاعات وتضمین اعتبار آن هرگونه کوششی انجام گیرد

.»
^(۳۱)

این مساله اقدام کشورهای بزرگ نسبت به دخالت
فرهنگی و سیاسی درکشورهای کوچک را تبیین می کند و به معنای امکان خطراتی در ارتباطات بین المللی
است; یعنی اگر در عملی کردن جریان اطلاعات، بد عمل شود، به خطربزرگی تبدیل خواهد
شد

.

امپریالیسم تبلیغی

در بسیاری از مواقع، تبلیغات
بین المللی مانعی در راه تفاهم بین المللی است; زیراتبلیغات بین المللی ملتزم به واقع گرایی نمی باشد،
بلکه حقایق را مسخ می کند،نظر دیگری را که مورد تایید آن است آشکار می کند و
معمولا با دروغ و وضع جنبه های دیگر موضوع، که برایش مفیداست، عمل می نماید

.

تبلیغات بین المللی بر مسخ حقایق وخدمت به
یکی از طرف های درگیر وهجوم یا رویارویی با طرف دیگر تکیه دارد. می توان این مساله
را چنین تبیین کردکه تبلیغات بین المللی یکی از ابزارهای سیاست خارجی کشورهاست و
در نتیجه،در برخورد با وسایل دیگر، تلاش می کندتا در خدمت این سیاست باشد

.

از این جاست که واقع نگری یا عدم تحریف حقایق
و دروغ (که معمولا دشمن سعی دارد طرف مقابل متوجه آن نشود) وتبدیل جنبه های موضوع
به شکل معین درچارچوب تحقق اهداف سیاست خارجی کشورها قرار می گیرد. این عمل به
تشریح سوء توزیع منابع جهانی خبر کمک می کند; زیرا با وجود امکانات اقتصادی،پیشرفت
فن آوری و سیاست های خارجی پیشرفته تر، امکان تاسیس خبرگزاری های بین المللی
بانفوذ، مجلات و روزنامه ها درمحدوده جهانی، امکان استفاده ازماهواره ها و ارسال
اطلاعات در یک لحظه به مسافت های بسیار دور را در اختیار بشرقرار می دهد.
بدین گونه، وسایل تبلیغاتی به سلاحی خطرناک در دست قدرت های بزرگ تبدیل گردیده است

.

همچنین پیشرفت فن آوری تبلیغات وعلوم
ارتباطات موجب بالارفتن حجم امکانات تبلیغات بین المللی شده است.بدین روی، این
وسایل در تشویق به جنگ و برانگیختن تعصبات ملی، نژادی ومذهبی مورد استفاده قرار می گیرد.تبلیغات
وسیله ای برای هدایت افکارعمومی کشورهای دیگر است; تفکر افراددرانحصار وسایل
تبلیغات درآمده وموجب گردیده تا آن ها بدون درک، به مفاهیمی روی آورند که
دربردارنده یک جنبه از حقیقت است و با تکرار این جنبه به این عقیده پایدار می رسند
که تمام حقیقت همین است و بس. این کار پاسخ به جنبه های دیگر حقیقت را
مشکل می نماید، اگرچه به طریقی بتوان متعرض آن گردید. معمولا روش های تربیتی، که
به گونه ای با تبلیغات ارتباط دارد، به این مساله کمک می کند و این خود
عاملی اساسی در پیشرفت اجتماعی است

.

به عنوان مثال، قدرت تبلیغات صهیونیستی و
تاریخ طولانی آن، که برتبلیغات عربی پیشی دارد، موجب گردیده است که افراد زیادی در
کشورهای جهان به یک جنبه از حقایق مربوط به مساله فلسطین و درگیری اعراب و اسرائیل
دست یابند. با تکرار این بخش از حقیقت توسطتبلیغات صهیونیستی، افراد به این عقیده می رسند
که حق همین است و بس. این کارمشکلی را که تبلیغات عربی با آن مواجه است، تفسیر
می کند

.

اگر وسایل تبلیغاتی به عنوان وسیله ای برای
تحمیل مفاهیم گروه حاکم برمحکومان و یا تحمیل صاحبان قدرت اقتصادی به کار گرفته
شود، نیرویی به وجود خواهد آورد که اقلیتی می تواندمفاهیم خود را بر اکثریت تحمیل
نماید.همچنین منجر به سقوط ارزش فرد دربسیاری از اجتماعات خواهد شد; زیرانقش انسان
در گرفتن اخبار در یک جریان خودکار غیرارادی محصور خواهد شد وبلکه موجب خواهد
گردید نظر خود راپنهان دارد و یا به گونه ای پنهان از ترس نخبگان حاکم به ابراز آن
بپردازد.بدین گونه، رشد اقتصادی، سیاسی،اجتماعی و فرهنگی نابرابر جهان به
نوبه خود، موجب رشد نابرابر وسایل تبلیغات می گردد

.

در بررسی یونسکو در سال ۱۹۵۵میلادی آمده است:
«تمرکز وسایل تبلیغاتی، در کشورهای پیشرفته است و۷۰ درصد ساکنان جهان از
حداقل امکانات در حصول بر اطلاعات اساسی برخوردارند و اگر نسبت جهانی بی سوادی را
در کشورهای مختلف جهان مد نظر قراردهیم، خواهیم دید که میان کشورهای پیشرفته و کشورهای
عقب مانده در زمینه آزادی تبلیغات فاصله ای عمیق وجود دارد،نتیجه آن که مادامی که
بخش وسیعی ازافراد بشر از مشارکت برابر در ارتباطات بین المللی ناتوان باشند، آنچه
که به حقوق برابر آزادی ها خوانده می شود، چیزی جزسخریه نخواهد بود

.»
^(۳۲)

افکار عمومی

«

افکار عمومی » – یعنی افکار عموم مردم ونه گروه های کوچک – همان
عقایدی می باشد که در جامعه رایج است

;

باورهای بیش تر مردم، اعتقاداتی که متعلق به اکثریت
جامعه بوده و در حقیقت، همان صدای مردم است

. ^(۳۳)

افکار عمومی پدیداری است که نتایج اجتماعی آن
را از همه پدیدارهای روانی جمعی دیگر وسیع تر و آشکارتر است. درآثار نویسندگان
لاتینی، بارها به این اذعان شده که افکار عمومی درتحکیم یا تخریب قدرت، بسیار مؤثر
است

.

سیسرون خطاب به سنای رم می نویسد: «در برابر
کاتیلینا، پشتیبانی ملت از آن شماست

.» ^(۳۴)

نویسندگان دوره جدید نیز در این باره نظر
دیگری ندارند. هابز نیز بر این عقیده است که افکار عمومی، دنیا را اداره
می کند.سروبلیام تمپل هم نظریه «افکار عمومی »را به صورت منبع واقعی قدرت
سیاسی درآورد

. ^(۳۵)

رسانه های جمعی به
عنوان سلاح سیاسی

رادیو، تلویزیون و سینما از جمله رسانه های
جمعی ارتباطی به شمارمی رود که تاثیر بسیاری بر مردم دارد

.

رادیوو تلویزیون میان مردم و حکومت تماس زنده
برقرار می کند

.

دوورژه می گوید: «… عادت بر آن جاری شده که
این طرق نشر اخبار و افکاررا، که نتیجه شیوه های فنی جدید است، به نام «وسایل خبری
توده گیر» بنامند. این هاسلاح سیاسی بسیار نیرومندی را تشکیل می دهند

.»
^(۳۶)

این مساله با توجه به انقلاب اطلاعات، که در
سراسر جهان صورت گرفته است، روشن تر خواهد شد. منظور از«انقلاب اطلاعاتی » آن است
که مردم می توانند نهادهایی مانند دولت ها را پشت سر بگذارند و به هرگونه اطلاعاتی
دست یازند، به گونه ای که پیش از این توانایی چنین کاری را نداشتند و تصور آن را
هم نمی کردند

.

تفاوت
این گونه رسانه های اطلاعاتی با تلویزیون به سبب دوسویه بودن و حتی چندسویه بودن
آن هاست واز این رو، تاثیر آن ها بر اندیشه و تفکر مردم بیش تر است و هرگاه اندیشه
کسی دگرگون شود و این دگرگونی بر جامعه حاکم گردد،فرهنگ اجتماعی و مشترک جامعه
رادگرگون می سازد و در برابر، فرهنگی راجایگزین می کند که سازندگان این
فن آوری خواستار آن هستند

.

مک لوهان بر این باور است که درعصر حاضر، به
انسان «برون راهبر» یا«دگرراهبر» اطلاق می شود; چرا که در عصرارتباطات جمعی و نفوذ
این گونه رسانه هابه حریم خانه های شخصی، هر کس از این وسایل الگو می گیرد

;

زیرا انسان اصولاالگوپذیر است و برای اعمال و
رفتارخویش، به دنبال الگوها می گردد. ازاین رو، به راهی می روند که از طریق
این وسایل تجویز می شود. بنابراین، صاحبان و طراحان این گونه وسایل راهبران
اندیشه و عمل انسان ها به شمار می آیند

. ^(۳۷)

رسانه ها از چند سو بر فکر و اندیشه انسان
احاطه پیدا می کنند، آن ها به گونه ای در یکدیگر آمیخته اند که توان اندیشیدن رااز
انسان سلب می کنند. حمله برق آسای رسانه های گروهی و همگانی جدیدبه گونه ای است که
مغز انسان ها را در انقیادخود قرار می دهد

.

نگرش ها

«

نگرش ها» عبارتند از: پسندها و بیزاری ها،دوست داشتن یا دوست
نداشتن موقعیت ها، اشیا، اشخاص، گروه ها و هرجنبه مشخصی از محیط، از
جمله اندیشه های انتزاعی و خطمشی های اجتماعی

.

با این که نگرش ها، بیانگر احساسات هستند، با
شناخت های ما و به ویژه اعتقادات ما درباره اشیا پیوندی نزدیک دارند. علاوه بر
این، نگرش ها با اعمالی هم که ما در ارتباط با اشیا موضوع نگرش های خود انجام
می دهیم، پیوند دارند

. ^(۳۸)

نگرش های هر کس دارای انسجام است; زیرا از یک
مجموعه ارزش های زیربنایی ریشه می گیرد

. ^(۳۹)

از نظر روکیچ،

«

ارزش » عبارت است از نگرش بنیادی درباره برخی شیوه های
گسترده رفتار (ازقبیل شهامت، شرافت و درستی

)

یا بعضی حالات شبیه هدف هستی (مانند
برابری،رستگاری، آزادی و خود شکوفایی.)بدین روی، ارزش ها نوعی نگرش است، امابر
هدف ها اطلاق می شود نه بروسیله ها

. ^(۴۰)

نفوذ اجتماعی

نفوذ اجتماعی بیانگر کوشش هایی است عمدی که
فرد یا گروه معینی برای تغییرعقاید و رفتارهای دیگران انجام می دهد.نفوذ
اجتماعی نقش محوری در تعامل های انسانی و زندگی جمعی دارد. هم یاری،هم زیستی،
نوع دوستی و…، همه مستلزم نفوذ اجتماعی است

.

امروزه با پیشرفت فن آوری رسانه های جمعی و
نیز استفاده از علومی همانندروان شناسی و جامعه شناسی در شگردهای تبلیغی، رادیو،
تلویزیون، سینما و دیگررسانه های جمعی، از جمله ماهواره ازبرنده ترین سلاح های سیاسی،
فرهنگی وعامل مهمی در نفوذ اجتماعی به شمارمی رود و بدین روی، افکار و
عقایداجتماعی را در اختیار خود قرار می دهند.در ذیل، بعضی از این شگردها
اشاره می شود

:

آنچه نگران کننده می باشد قرین
بودن پیشرفت های صنعتی همراه با انحطاط اخلاقی روزافزون است و این به معنای مسلح
نمودن دزد و چراغ دادن به دست اوست تا گزیده تر برد کالا. از یک سو،پیشرفت صنعت
چنان می شود که «کانال های تلویزیونی را در شیشه یک عینک می توان گرفت

»
^(۴۱)

و از دیگر سو،انحطاط
اخلاقی و سقوط وجدان بشریت به حدی است که مخاطب انیشتین،فیزیکدان مشهور جهان، در
برابر او آزادانه از انهدام بشریت سخن می گوید: انیشتین در سال ۱۹۴۹ م. درباره
ملاقات خود بایکی از سران امریکایی چنین نوشت

: «

اخیرا با یکی از شخصیت های باهوش امریکایی،
که به صورت ظاهر، مردی صاحب حسن نیت بود، مذاکره می کردم وبه او تذکر دادم که خطر
جنگ جدیدی بشریت را تهدید می کند و اگر چنین جنگی درگیرد، احتمالا نوع بشر منهدم
خواهد شدو فقط تشکیلاتی که مافوق ملت ها باشد،می تواند از چنین خطری جلوگیری کند

.

امابا نهایت تعجب، مشاهده کردم که مخاطب من
چنین جواب داد: به چه دلیل شما این اندازه مخالف با انهدام نوع بشرمی باشید؟

»
^(۴۲)

و این گفتار حاکی از فرسودگی مغزهای بشر و
پوچ تلقی کردن زندگی است; چنان که خود انیشتین در این ماخذ می گوید:«چنین جواب تند
و صریحی از رنج درونی و بدبختی آشکاری حکایت می کند که مولود جهان امروز است

.»
^(۴۳)

۳-

حقوق فضایی و
برنامه های ماهواره ای

مقررات حقوقی
ماهواره ها

اولین ماهواره (قمر مصنوعی) در ۴ اکتبر۱۹۷۵
م. به مدار کره زمین پرتاب شد و ازآن زمان به بعد، ماهواره های متعددی ازفضای
کشورها عبور کرده است. در طول سالیان دراز، هنوز هیچ دولتی به این کاراعتراض نکرده
است. رفتار دولت های پرتاب کننده ماهواره ها به دلیل عدم اعتراض دول دیگر موجب به
وجود آمدن قاعده جدیدی در حقوق بین الملل شده است که بر اساس آن، می توان
گفت:دولت ها حق دارند ماهواره های خود را به فضای قلمرو دولت های دیگر بفرستند
وبدین روی، قواعد حقوقی فضا با قواعدحریم هوایی دولت ها فرق دارد

.
^(۴۴)

با وجود این، چنین نبوده است که فضای ماورای
جو فاقد هرگونه قاعده ومقرراتی باشد. مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۹۷۲ در
قطعنامه شماره ۲۹۱۶،

(XXVII)

خود، بر لزوم تدوین اصول حاکم
بر نحوه استفاده کشورها ازماهواره های زمینی برای پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی
تاکید نمود. همچنین در قطعنامه های بعدی، از جمله درقطعنامه شماره ۳۵/۳۶ خود به
تاریخ ۱۸نوامبر سال ۱۹۸۱ مقرر کرد تا در سی وهفتمین اجلاس سازمان ملل توافقی
درزمینه پیش نویس اصول حاکم بر چگونگی استفاده کشورها از ماهواره های زمینی برای
پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی در سطح بین المللی به عمل آید. این تلاش ها منجر به
تدوین اصولی شد که درذیل به آن ها اشاره می شود

: ^(۴۵)

–

بر اساس مواد ۱ و ۲ و ۳، فضای بازبرای بهره برداری و استفاده کلیه دول
آزاداست… اکتشاف و استفاده از فضا باید باتوجه به منافع همه دولت ها
صورت گیرد… و کار آن ها مطابق با قواعد حقوق بین الملل باشد

.
^(۴۶)

–

فعالیت ها در زمینه پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی در سطح بین المللی با
استفاده از ماهواره، باید به روشنی انجام گیرد که با حق حاکمیت کشورها، از
جمله اصل عدم دخالت و نیز حق هر کس برای جست وجو، دریافت و رساندن اطلاعات و نظرات
(چنان که در اسناد سازمان ملل،محترم شمرده شده است) منافات نداشته باشد

.

–

چنین فعالیت ها باید مشوق نشر آزادو مبادله دو طرفه اطلاعات و دانش
درزمینه های فرهنگی و علمی باشد، به توسعه برنامه های آموزشی، اجتماعی واقتصادی، و
به ویژه در کشورهای در حال توسعه، کمک کند، کیفیت زندگی همه انسان ها را ترقی دهد
و با احترام به تمامیت حقوق سیاسی و فرهنگی کشورها، برنامه های سرگرم کننده ای
پخش کند

.

–

این فعالیت ها باید مطابق روش سازگار با توسعه تفاهم دوجانبه و
تقویت روابط دوستانه و همکاری صمیمانه بین همه کشورها و مردم در راه حفظ صلح
وامنیت بین المللی انجام شود

.

–

فعالیت های پخش مستقیم برنامه های تلویزیونی در سطح بین المللی با استفاده
ازماهواره، باید مطابق با حقوق بین الملل، ازجمله منشور سازمان ملل متحد،
پیمان اصول حاکم بر فعالیت های کشورها دراکتشاف و استفاده از فضای فراجو، ازجمله
ماه و سایر سیاره های خاکی(مصوب ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷) و مقررات مربوط به کنوانسیون
ارتباطات بین المللی و مقررات رادیویی آن و اسناد بین المللی مربوط به ایجاد روابط
دوستانه و همکاری در میان کشورها و حقوق بشر باشد

. ^(۴۷)

تذکر: پخش «تلویزیون ماهواره » دارای همان
ویژگی های تلویزیون است، باتوانمندی بیش تر در میزان قلمرو حرکت گسترده تر پیام.
از این رو، آنتن های بشقابی برای دریافت برنامه های تلویزیونی ماهواره ای یک وسیله
ارتباط جمعی جدید به حساب نمی آید، بلکه گسترش قابلیت هاست. بنابراین، اگر بخواهیم
به آثار مساله آنتن های ماهواره ای از حیث محتوای برنامه ها در یک کشور
بیندیشیم،قطعا باید ابتدا به تلویزیون در آن کشور ووضعیت و جایگاه این جعبه
سحرآمیز درآن جامعه توجه کنیم

 اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی، به دوستانتان معرفی کنید.