فایل پاورپوینت کامل آثار منفی خودکم بینی

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل آثار منفی خودکم بینی :

احساس خودکم بینی، در حد متعارف، نه تنها مضر نیست؛ بلکه مفید هم هست. برخی از روان شناسان، عقده حقارت را به دلیل فواید آن، «عقده طلایی» نامیده اند؛ زیرا در سایه آن پیشرفت و تکامل حاصل می شود و این احساس، آدمی را از حد قانع بودن به وضع موجود خارج و سبب پدید آمدن حس برتری طلبی می شود که خود سوق دهنده آدمی به سوی کمال است؛ اما اگر از این حد گذشت و به حد افراط رسید عوارض منفی دارد. در این جا به چند نمونه از مهمترین آنها اشاره می کنیم:

۱- عدم اعتماد به نفس

افرادی که اسیر حقارت هستند به خود اعتماد ندارند و تا پایان عمر مانند کودکان ناتوان، همواره چشم امید به حمایت دیگران دوخته اند و در کشاکش زندگی، قدرت مقاومت ندارند و خیلی زود شکست می خورند، از این رو علی علیه السلام می فرماید:

«هَلَک امرءٌ لَمْ یعرِف قَدرَه»^[۱]؛

کسی که خود را نشناخت، هلاک گردید.

کسی که به خودکم بینی مبتلاست، به کرامت و عزت و شخصیت والای خود واقف نیست، خود را از همه کس ناتوان تر می بیند و از این رو از قبول مسئولیت شانه خالی می کند حتی کارهای شخصی خود را به دیگران واگذار می کند. و در این صورت به عنصری، طفیلی و سربار جامعه مبدل می شود.

۲- کم رویی

یکی دیگر از آثار منفی خود کم بینی، کم رویی و خجالت کشیدن از مردم است. در بعضی از موارد، احساس حقارت چنان بر شخص مبتلا، تأثیر می گذارد که جرأت معاشرت با مردم را پیدا نمی کند و از ترس این که مبادا در میان جمع مورد تحقیر واقع شود، کناره گیری را بر هر گونه ارتباطی ترجیح می دهد و یا آن که از ناراحتی و پریشانی به کنجی می نشیند و از مشارکت در فعالیت های اجتماعی امتناع می ورزد. چه بسا دیده شده است که این افراد، علی رغم آمادگی قبلی و مطالعه دقیق دروس در مقام پاسخ گویی به سؤالات آموزگار خود، دچار مشکل و اضطراب می شوند و از امتحانات شفاهی گریزان و متنفرند و هم چنین در مواجه شدن با دوستان و طرح دوستی و رفاقت و انتخاب دوست با مشکلاتی روبه رو می شوند و از این مسئله رنج می برند.

۳- ناسازگاری و طغیان

کسی که گرفتار خودکم بینی است و خود را ناچیز می بیند، ضمیری آشفته دارد و نسبت به کسانی که او را با چشم خواری می نگرند، همواره خشمگین است، از این رو نسبت به قوانین اجتماعی و آداب معاشرت با دیگران، بی اعتنایی می ورزد و چنین تصور می کند؛ حال که از انظار مردم افتاده است و در محیط خانواده و اجتماع منزلتی ندارد، چرا خود را از قید و بندهای اجتماعی و محدودیت های قانونی و اخلاقی آزاد نکند. این طرز تفکر او را به اعمال انحرافی وا می دارد و به راه فساد و گناه سوق می دهد. امام هادی علیه السلام در این زمینه فرموده:

«مَن هانَت عَلَیهِ نَفسُهُ فَلا تَأمَنْ شَرَّهُ»؛

کسی که خویشتن را ناچیز و خوار می یابد (در باطن نسبت به خود احساس حقارت می کند) از شرّ او ایمنی نداشته باش^[۲].

۴- تکبر

یکی دیگر از آثار منفی خود کم بینی، اظهار برتری و عظمت خویشتن است. در روایات ریشه اصلی و منشأ اساسی تکبر، احساس حقارت بیان شده است و دانشمندان امروز نیز این موضوع را تأیید کرده اند. امام صادق علیه السلام می فرماید:

هیچ کس به خوی ناپسند تکبر، مبتلا نمی شود، مگر به سبب خواری و ذلّتی که در خود احساس می نماید^[۳].

از آنجا که انسان طبعاً خواهان کمال و ترقی و رسیدن به مقاصد عالی است وقتی چنین توانایی را در خود نبیند، با خودنمایی و نخوت، عیب و نقص و ضعف خود را می پوشاند و با اظهار بزرگی، حقارت درونی خویش را جبران می سازد.

۵- انتقام جویی

بدترین عکس العملی که مبتلایان به خودکم بینی از خود بروز می دهند، انتقام جویی است، که به صورت های مختلف ظاهر می گردد. یکی از نمودهای انتقام جویی آنان، انتقاد بی جاست.

شخصی که مورد تحقیر واقع شده است، برای ابراز شخصیت و جبران شکست های درونی خود، از فرصت های مختلف استفاده می کند و انتقام می گیرد؛

۶- انتقاد منفی

یکی دیگر از آثار خود کم بینی، انتقاد منفی است. مثلًا محصلی که در بعضی از مواد درسی ضعیف است و نمره خوبی نیاورده و در مقابل همکلاسی های خودپاحساس حقارت می کند برای جبران نقص خود، از استاد انتقاد وعیب جویی می کند.

کسانی که گرفتار عقده حق