فایل پاورپوینت کامل معاشرت با مستمندان‏

بخشی از متن فایل پاورپوینت کامل معاشرت با مستمندان‏ :

«لَوْ أَنَّ النَّاسَ أَدَّوْا زَکاهَ أَمْوَالِهِمْ مَا بَقِی مُسْلِمٌ فَقِیراً مُحْتَاجاً وَ لَاسْتَغْنَی بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ وَ إِنَّ النَّاسَ مَا افْتَقَرُوا وَ لَا احْتَاجُوا وَ لَا جَاعُوا وَ لَا عَرُوا إِلَّا بِذُنُوبِ الْأَغْنِیاء»[۱]؛

«هرگاه مردم زکات اموال خود را می پرداختند هرگز مسلمان نیازمندی درجامعه اسلامی پیدا نمی شد و در پرتو حقوقی که خداوند به نفع آنان در اموال ثروتمندان قرار داده است، بی نیاز می شدند».

اسلام کمک و دست گیری فقرای واقعی را یک ارزش دینی قرار داده و پاداش های دنیوی و اخروی فراوانی برای آن در نظر گرفته است؛ از پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)

روایت شده که فرموده اند:

«بر شما باد به صدقه دادن، زیرا در آن ده فایده است که پنج تا در دنیا و پنج دیگر آن در آخرت به دست می آید؛

اما در دنیا: ۱- اموال و بدن های شما را پاک و پاکیزه می سازد، ۲- درمانی است برای شفا یافتن و سلامتی بیماران شما، ۳- باعث شادمانی دل هاست، ۴- باعث زیاد شدن اموال است، ۵- موجب وسعت رزق است.

اما در آخرت: ۱- سایه بان است در قیامت ۲- باعث آسانی حساب ۳- موجب سنگین شدن کفّه ترازوی اعمال خیر و ثواب است ۴- جواز عبور از پل صراط است ۵- و رسیدن به درجه اعلای بهشت است». [۲]

برای تشخیص این که چه نوع رفتاری باید در برابر مستمندان و متکدیان داشته باشیم باید گفت که نوع رفتار ما در برابر هر یک از فقرا و متکدیان- بسته به شرایطی که آنها دارند- می تواند متفاوت باشد که اینجا به برخی از آنها اشاره می نماییم:

کارآفرینی برای نیازمندان

برخی از متکدیان توانایی های خود را نادیده گرفته و یا به بهانه های مختلف تکدی گری را پیشه خود قرار داده اند. تشخیص نیازمندی و یا عدم نیازمندی این گروه از متکدیان با دقت در اظهارات و همچنین وضعیت روحی و جسمی آنها کاملًا قابل تشخیص می باشد. در این صورت بهترین رفتار فراهم نمودن زمینه کار و تلاش و یا تشویق آنها جهت رو آوردن به فعالیت های درآمدزا می باشد.

مردی به حضور امام صادق (علیه السلام) آمد عرض کرد دست سالمی ندارم که با آن کار کنم، سرمایه ندارم تا با آن تجارت نمایم، مرد محروم و مستمندی هستم چه کنم؟[۳] امام صادق (علیه السلام) (که دید سر آن مرد سالم است و می تواند طبق رسوم محلّی با آن کار کند راضی نشد عزّت و شرفش با گدایی از مردم درهم بشکند) به وی فرمود:

«اعمَل وَ احمَل علی رَأسِک وَ استَغنِ عَنِ النَّاسِ»[۴]؛ «با سرت باربری کن و خود را از مردم مستغنی و بی نیاز بدار».

اولویت خویشاوندان نیازمند

نخستین و بهترین روش برای کمک به نیازمندان، شناسایی نیازمندان فامیل می باشد به خصوص این که به دلیل آشنایی کامل اعضای فامیل نسبت به یکدیگر، شناسایی این گروه از نیازمندان واقعی به آسانی امکان پذیر می باشد.

خداوند متعال نیز بر همین اساس با اولویت بخشی به نیازمندان فامیل فرموده است:

یسْئَلُونَک ما ذا ینْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَیرٍ فَلِلْوالِدَینِ وَ الْأَقْرَبِینَ وَ الْیتامی وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَیرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ [۵]؛

«از تو سؤال می کنند چه چیز انفاق کنند؟ بگو: «هر خیر و نیکی (و سرمایه سودمند مادی و معنوی) که انفاق می کنید، باید برای پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مستمندان و درماندگان در راه باشد». و هر کار خیری که انجام دهید، خداوند از آن آگاه است. (لازم نیست تظاهر کنید، او می داند)».

از حضرت صادق (علیه السلام) سؤال شد: به چه کسی صدقه بدهیم به کسی که بر در خانه می آید یا نگهداریم و به بستگان نیازمند خود بدهیم؟ فرمود:

«لَا یبْعَثُ بِهَا إِلَّا إِلَی مَنْ بَینَهُ وَ بَینَهُ قَرَابَهٌ فَهُوَ أَعْظَمُ لِلْأَجْر»[۶]؛

«به بستگان و نزدیکانش بدهد که اجر عظیم تری دارد».

نیازمندان شناسایی شده

گروهی از فقرا از سوی ارگان های مربوطه مانند کمیته امداد امام خمینی (رحمه الله علیه)، بهزیستی، موسسات خیریه شناسایی شده اند و انسان با اطمینان از نیازمندی آنها می تواند به آنها کمک نماید.

البته این نکته را نیز باید در نظر داشت که کمک به این گونه مؤسسات و ارگان ها به معنای رفع تکلیف انسان نسبت به گروه های دیگر از نیازمندان نیست و چه بسا افراد و خانواده هایی که از سوی این گونه مجموعه ها شناسایی نشده و همچنان در فقر به سر می برند و یا کمک این گونه مؤسسات کفاف زندگی آنها را نمی دهد لذا علاره بر همکاری با این قبیل مؤسسات نباید از دیگر فقرا غافل بود.

اولویت نیازمندان آبرودار

قرآن مجید به صراحت اذعان دارد که در جامعه افرادی هستند که به علل مختلف قادر به تأمین معاش خود نیستند و یا توانایی خود را از دست داده اند و از شدّت خویشتن داری، افراد ناآگاه آنها را بی نیاز می پندارند. [۷]

امروزه نیز کم نیستند افراد محروم و محتاجی که به دلایل مختلف در حاشیه شهرها و یا مناطق محروم زندگی نموده و با فقر و نداری دست و پنجه نرم می کنند که وظیفه ما در قبال این گروه از نیازمندان کشف و شناسایی آنها و کمک نمودن با حفظ آبروی آنها می باشد.

در روایت آمده امام باقر (علیه السلام) هنگامی که پدرش امام سجاد (علیه السلام) را غسل می داد، کسانی به سجده گاه های او در زانو و پشت پا نظر کردند که همچون زانوی شتر می نمود، بر شانه او نیز همانند آن دیدند، به امام باقر گفتند: ای پسر پیامبر! آنها را می دانیم که از فراوانی نماز و طول سجده پدید آمده اس